phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, đề án gồm 4 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và pháp lý về Quản lý chi đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nƣớc. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý chi đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nƣớc tại huyện huyện Mang Yang, tỉnh Gia Lai. Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện quản lý chi đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nƣớc tại huyện Mang Yang, tỉnh Gia Lai. Chƣơng 4: Tổ chức thực hiện.
7 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ QUẢN LÝ CHI ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN BẰNG NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC. Các khái niệm cơ ản liên quan đến quản lý chi đầu tƣ xây dựng cơ ản ằng ngân sách nhà nƣớc 1. Đầu tư xây dựng cơ bản - Khái niệm đầu tƣ XDCB theo Luật Xây dựng (2014): Dự án đầu tư XDCB là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc sử dụng vốn để tiến hành hoạt động xây dựng để xây mới, sửa chữa, cải tạo công trình xây dựng nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định. Ở giai đoạn chuẩn bị dự án đầu tư xây dựng, dự án được thể hiện thông qua báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng.
Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc báo cáo kinh tế kỹ thuật đầu tư xây dựng [29, Điều 3]. Vốn đầu tư xây dựng cơ bản 1. Khái niệm Vốn đầu tƣ là biểu hiện bằng tiền hoặc các tài sản khác có giá trị tƣơng đƣơng tiền, mà ngƣời đầu tƣ phải ứng trƣớc để tổ chức và thực hiện các hoạt động đầu tƣ của mình. Bản chất của vốn đầu tƣ là công cụ đƣợc thể hiện qua tiền tệ, là hình thái tiền tệ của các phƣơng tiện hành động cần thiết để đạt đƣợc mục đích đầu tƣ.
Các nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản. Vốn đầu tƣ XDCB đƣợc hình thành từ các nguồn sau: - Vốn NSNN: Vốn ngân sách nhà nƣớc đƣợc hình thành từ sự tích lũy của nền kinh tế và đƣợc nhà nƣớc phân bổ trong kế hoạch ngân sách. Vốn này sau đó đƣợc cấp cho các chủ đầu tƣ để thực hiện các công trình theo kế hoạch hàng năm. 8 - Vốn tín dụng đầu tƣ bao gồm: Vốn của ngân sách nhà nƣớc dùng để cho vay, Vốn huy động của các đơn vị trong nƣớc và các tầng lớp dân cƣ, Vốn vay dài hạn của các tổ chức tài chính và tín dụng quốc tế.
- Vốn tự có của các đơn vị sản xuất kinh doanh và dịch vụ thuộc mọi thành phần kinh tế, bao gồm: + Đối với doanh nghiệp quốc doanh: Vốn tự có đƣợc hình thành từ lợi nhuận sau khi nộp thuế cho nhà nƣớc, vốn khấu hao cơ bản để lại, tiền thanh lý tài sản, và các nguồn thu khác theo quy định của Nhà nƣớc. + Vốn hợp tác liên doanh với nƣớc ngoài: Đây là vốn của các tổ chức và cá nhân nƣớc ngoài đầu tƣ vào Việt Nam. Vốn này có thể là tiền nƣớc ngoài hoặc bất kỳ tài sản nào đƣợc Chính phủ Việt Nam chấp nhận để hợp tác kinh doanh hoặc thành lập doanh nghiệp 100% vốn nƣớc ngoài. - Vốn vay nƣớc ngoài bao gồm: Vốn do Chính phủ vay, vốn vay của các đơn vị sản xuất kinh doanh dịch vụ, vốn do Ngân hàng Đầu tƣ và Phát triển đi vay.
- Vốn viện trợ của các tổ chức nƣớc ngoài (ODA). - Vốn huy động của dân cƣ bằng tiền, vật liệu hoặc công cụ lao động. Vốn đầu tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước - Theo phân cấp quản lý NSNN, có thể chia nguồn vốn đầu tƣ từ NSNN thành: + Vốn đầu tƣ của NSTW đƣợc hình thành bằng các khoản thu của NSTW nhằm đầu tƣ cho các dự án phục vụ cho lợi ích quốc gia, bao gồm phát triển cơ sở hạ tầng, cải thiện các dịch vụ công, và thực hiện các chƣơng trình, dự án quan trọng cho sự phát triển kinh tế và xã hội của đất nƣớc. + Vốn đầu tƣ của ngân sách địa phƣơng: Vốn này đƣợc sử dụng để đầu tƣ vào các dự án và công trình phục vụ lợi ích của từng địa phƣơng, nhƣ phát triển cơ sở hạ tầng, nâng cao chất lƣợng dịch vụ công, và thực hiện các 9 chƣơng trình phát triển cộng đồng.
Nguồn vốn này thƣờng đƣợc giao cho các cấp chính quyền địa phƣơng quản lý và sử dụng để đảm bảo phù hợp với nhu cầu và ƣu tiên phát triển của từng khu vực. Chi đầu tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước 1. Khái niệm Chi đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nƣớc là quá trình sử dụng một phần vốn tiền tệ đã đƣợc tập trung vào NSNN để thực hiện đầu tƣ vào việc tái sản xuất tài sản cố định. Mục tiêu của chi đầu tƣ XDCB là từng bƣớc tăng cƣờng, hoàn thiện và hiện đại hóa cơ sở vật chất kỹ thuật cũng nhƣ năng lực sản xuất, nhằm phục vụ cho sự tăng trƣởng của nền kinh tế.
Nội dung của chi đầu tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước Chi đầu tƣ XDCB bằng NSNN bao gồm: - Chi cho các dự án đầu tƣ kết cấu hạ tầng KT-XH, quốc phòng, an ninh. - Các dự án đầu tƣ của các doanh nghiệp đầu tƣ vào các lĩnh vực cần thiết có sự tham gia của Nhà nƣớc theo quy định của pháp luật đƣợc NSNN hỗ trợ. - Các dự án quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH của quốc gia, địa phƣơng. - Các dự án đầu tƣ XDCB khác theo quyết định của chính quyền Trung ƣơng, chính quyền địa phƣơng.
- Chi cho các hoạt động hỗ trợ khác: Bao gồm các khoản chi cho hoạt động hỗ trợ khác liên quan đến thực hiện và duy trì các dự án đầu tƣ XDCB, nhƣ chi phí cho các dịch vụ tƣ vấn, giám định chất lƣợng và các chi phí khác cần thiết để đảm bảo chất lƣợng và hiệu quả của dự án. Khái niệm Quản lý chi đầu tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước Quản lý chi đầu tƣ XDCB bằng NSNN là quá trình quản lý việc phân phối và sử dụng một phần vốn tiền tệ từ quỹ NSNN để thực hiện các dự án đầu tƣ, để đầu tƣ tái sản xuất TSCĐ nhằm từng bƣớc tăng cƣờng, hoàn thiện, hiện đại hóa cơ sở vật chất kỹ thuật và năng lực sản xuất phục vụ của nền kinh tế quốc dân đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn. Nội dung quản lý chi đầu tƣ xây dựng cơ ản ằng ngân sách nhà nƣớc cấp huyện 1. Công tác quy hoạch dự án và lập kế hoạch đầu tư xây dựng cơ bản.
Công tác quy hoạch dự án. - Công tác quy hoạch đầu tƣ XDCB có vai trò quan trọng, đảm bảo hoạt động đầu tƣ phù hợp với mục tiêu chiến lƣợc. Nó giúp phát triển kinh tế - xã hội một cách lành mạnh, đúng hƣớng, hiệu quả và bền vững. - Những căn cứ để lập quy hoạch dự án: Nhiệm vụ quy hoạch xây dựng vùng đã đƣợc phê duyệt; quy hoạch tổng thể phát triển KTXH của địa phƣơng, quy hoạch phát triển ngành có liên quan; định hƣớng quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống đô thị và hệ thống hạ tầng kỹ thuật đã đƣợc phê duyệt; quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng.
- Nội dung của công tác quy hoạch: Đánh giá hiện trạng về điều kiện tự nhiên, KTXH; xác định các động lực phát triển địa phƣơng; xác định hệ thống các đô thị, các điểm dân cƣ, các khu công nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp, ngƣ nghiệp, du lịch; xác định mạng lƣới, vị trí, quy mô các công trình đầu mối hạ tầng kỹ thuật; dự kiến những hạng mục ƣu tiên phát triển và nguồn lực thực hiện; dự báo tác động môi trƣờng vùng và đề xuất biện pháp để giảm thiểu ảnh hƣởng xấu đến môi trƣờng trong đồ án quy hoạch. Công tác lập kế hoạch đầu tư xây dựng cơ bản. Kế hoạch đầu tƣ XDCB gồm: Kế hoạch trung hạn và kế hoạch hàng năm. Kế hoạch trung hạn đƣợc lập trong thời hạn 05 năm, phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 05 năm; Kế hoạch hằng năm để triển khai thực hiện kế hoạch trung hạn, phù hợp với mục tiêu kế hoạch phát triển KTXH hằng năm và cân đối vốn đầu tƣ XDCB hằng năm.
Lập kế hoạch đầu tƣ XDCB trung hạn: Căn cứ vào các tình hình và kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 05 năm và kế hoạch đầu tƣ XDCB trung hạn giai đoạn trƣớc; định hƣớng phát triển kinh tế - xã hội, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 05 năm của địa phƣơng, mục tiêu ƣu tiên đầu tƣ trong kế hoạch 05 năm của địa phƣơng; quy hoạch phát triển của địa phƣơng đã đƣợc phê duyệt; nhu cầu và dự báo khả năng huy động các nguồn vốn đầu tƣ để xây dựng kết cấu hạ tầng KTXH, khả năng cân đối vốn NSNN, vốn từ nguồn thu để lại cho đầu tƣ nhƣng chƣa đƣa vào cân đối NSNN; dự báo tác động của tình hình thế giới và trong nƣớc đến sự phát triển và khả năng huy động các nguồn vốn đầu tƣ; cơ chế và chính sách thu hút các nguồn vốn đầu tƣ của các thành phần kinh tế để xây dựng kết cấu hạ tầng KTXH. Lập kế hoạch đầu tƣ XDCB hằng năm: Căn cứ vào tình hình và kết quả thực hiện kế hoạch phát triển KTXH của địa phƣơng, kết quả thực hiện kế hoạch đầu tƣ XDCB năm trƣớc; kế hoạch phát triển KTXH hằng năm; kế hoạch đầu tƣ XDCB trung hạn; các nhiệm vụ cấp bách, đột xuất mới phát sinh chƣa có trong kế hoạch đầu tƣ XDCB trung hạn; nhu cầu và khả năng cân đối các nguồn lực để đầu tƣ xây dựng kết cấu hạ tầng KTXH trong năm kế hoạch. Tiêu chí đánh giá: - Quy hoạch XDCB gắn kết với quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH chung của Huyện - Công tác quản lý quy hoạch XDCB chƣa đƣợc quan tâm đúng mức 12 - Chất lƣợng quy hoạch XDCB còn thấp, chƣa đáp ứng nhu cầu phát triển - Việc điều chỉnh, bổ sung quy hoạch XDCB theo nhu cầu thực tế chƣa kịp thời - Quy hoạch xây dựng XDCB đƣợc công bố công khai - Kế hoạch đầu tƣ XDCB xuất phát từ nhu cầu của địa phƣơng - Kế hoạch đầu tƣ XDCB đảm bảo tính khoa học, tính đồng bộ - Kế hoạch đầu tƣ XDCB đảm bảo đạt hiệu kinh tế xã hội cao 1. Phân bố vốn đầu tư và lập dự toán chi đầu tư xây dựng cơ bản 1.