mở đầu của một chu trình NSNN. Những khoản chi một khi đã được ghi vào dự toán chi và được cơ quan quyền lực nhà nước xét duyệt được coi là chi tiêu pháp lệnh. Xét trên góc độ quản lý, số chi đã được ghi trong dự toán thể hiện sự cam kết của cơ quan chức năng quản lý tài chính nhà nước với các đơn vị thụ hưởng NSNN, từ đó nảy sinh nguyên tắc quản lý chi theo dự toán. Theo Nghị định 31/2017/NĐ-CP quy định lập dự toán, phân bổ, quyết toán ngân sách địa phương, kế hoạch tài chính, đầu tư công trung hạn, kế hoạch tài chính ngân sách nhà nước.
Hằng năm, Ủy ban nhân dân các cấp lập dự toán thu ngân sách nhà nước trên địa bàn (cấp huyện và cấp xã lập dự toán thu ngân sách nhà nước đối với những khoản thu được phân cấp quản lý), dự toán thu, chi ngân sách địa phương (đối với cấp tỉnh và cấp huyện gồm ngân sách cấp mình và ngân sách các cấp dưới). Mục đích cơ bản của việc lập dự toán chi ngân sách là đảm bảo tính đúng đắn ngân sách trong kỳ kế hoạch, có căn cứ khoa học và căn cứ thực tiễn các chỉ tiêu thu, chi của ngân sách trong kì kế hoạch. Yêu cầu trong quá trình lập dự toán ngân sách phải đảm bảo: - Kế hoạch ngân sách nhà nước phải bám sát kế hoạch phát triển - xã hội và có tác động tích cự đối với việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội: kế hoạch chi ngân sách chỉ mang tính hiện thực khi nó bám sát kế hoạch phát triển - xã hội, có tác động tích cực đến thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế -xã hội, cũng chính là thực hiện kế hoạch ngân sách nhà nước. Trong điều kiện kinh tế thị trường, Nhà nước thực hiện kinh tế quản lý vĩ mô, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội chủ yếu mang tính định hướng.
download by : skknchat@gmail.com 16 - Kế hoạch chi ngân sách nhà nước phải đảm bảo đầy đủ và đúng đắn các quan điểm của chính sách tài chính địa phương trong thời kỳ và yêu cầu của Luật ngân sách nhà nước. Hoạt động chi ngân sách nhà nước là nội dung cơ bản của chính sách tài chính. Do vậy, lập ngân sách nhà nước phải thể hiện đầy đủ và đúng đắn các quan điểm chủ yếu của chính sách tài chính địa phương. Bên cạnh đó, chi ngân sách nhà nước hoạt động luôn phải tuân thủ các yêu cầu của Luật ngân sách nhà nước, nên ngay từ khâu lập ngân sách cũng phải thể hiện đầy đủ các yêu cầu của Luật ngân sách nhà nước như: Xác định phạm quy, mức độ của nội dung các khoản chi phân định chi giữa các cấp ngân sách, cân đối ngân sách nhà nước.
Căn cứ lập dự toán NSNN - Nhiệm vụ phát triển Kinh tế - Văn hóa - Xã hội đảm bảo quốc phòng, Anh ninh của Đảng và Chính quyền địa phương trong năm kế hoạch và những năm tiếp theo. - Lập dự toán ngân sách nhà nước phải dựa trên kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong năm kế hoạch. Kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội là cơ sở, căn cứ để đảm bảo các nguồn chi cho ngân sách nhà nước. Đồng thời, cũng là nơi sử dụng các khoản chi tiêu của ngân sách nhà nước.
- Lập dự toán chi ngân sách ngân sách nhà nước phải tính đến kết quả phân tích, đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch ngân sách của các năm trước, đặc biệt là của năm báo cáo. - Lập ngân sách nhà nước phải dựa trên các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn định mức cụ thể và chi tài chính nhà nước. Lập chi ngân sách nhà nước là xây dựng các chỉ tiêu chi cho năm kế hoạch, các chỉ tiêu đó chỉ có thể được xây dựng sát, đúng, ngoài ra dựa vào căn cứ nói trên phải đặc biệt tuân thủ theo các chế độ, tiêu chuẩn, định mức thu chi tài chính nhà nước thông qua hệ thống pháp luật và các văn bản pháp lý khác của nhà nước. download by : skknchat@gmail.com 17 - Trong quản lý chi ngân sách nhất thiết phải có định mức cho từng nhóm mục chi hay cho mỗi đối tượng cụ thể.
Nhờ đó cơ quan tài chính mới có căn cứ lập các phương án phân bổ ngân sách, kiểm tra, giám sát quá trình chấp hành, thẩm tra phê duyệt quyết toán kinh phí của các đơn vị thụ hưởng. Đồng thời dựa vào định mức chi mà các ngành, các cấp, các đơn vị mới có căn cứ pháp lý để triển khai các ngành, các cấp, các đơn vị mới có căn cứ pháp lý để triển khai các công việc cụ thể của quá trình quản lý, sử dụng kinh phí tại đơn vị mình theo đúng chế độ. Phương pháp lập dự toán NSNN Hiện nay có 2 phương pháp phổ biến được sử dụng trong lập dự toán chi NSNN: Phương pháp phân bổ từ trên xuống và phương pháp lập từ cơ sở, tổng hợp từ dưới lên. - Phương pháp phân bổ từ trên xuống: Phương pháp này được thể hiện chủ yếu là nhà nước Trung ương dựa vào các căn cứ nhất định sẽ xác định tổng số chi của NSNN trong kì kế hoạch.
Phương pháp này có ưu điểm nhanh, gọn đảm bảo được các yêu cầu của Nhà nước trung ương. - Phương pháp lập dự toán từ cơ sở, tổng hợp từ dưới lên: Nội dung chính của phương pháp này là các nội dung chi của NSNN sẽ được tiến hành lập từ những đơn vị thấp nhất, sau đó được tổng hợp lên các cấp, các ngành. Chấp hành dự toán chi ngân sách nhà nước - Chấp hành dự toán chi ngân sách nhà nước là thực hiện dự toán ngân sách nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định hay nói cách khác là thực hiện các chỉ tiêu tài chính trong dự toán ngân sách nhà nước. - Mục tiêu của chấp hành dự toán chi ngân sách nhà nước: + Biến các chỉ tiêu ghi trong kế hoạch danh sách năm từ khả năng, dự kiến thành hiện thực.
download by : skknchat@gmail.com 18 + Thông qua chấp hành dự toán chi NSNN có thể tiến hành kiểm tra việc thực hiện các chính sách chế độ, tiêu chuẩn, định mức về kinh tế, tài chính của nhà nước. - Nội dung chấp hành dự toán chi ngân sách nhà nước: + Phân bổ và giao dự toán chi ngân sách Sau khi được Thủ tướng Chính phủ, Uỷ ban nhân dân giao dự toán ngân sách, các cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương, các đơn vị dự toán cấp I tiến hành phân bổ và giao dự toán chi ngân sách cho các đơn vị sử dụng ngân sách trực thuộc. Đối với các Bộ, Tổng cục được tổ chức theo ngành dọc, chưa có điều kiện phân bổ và giao dự toán trực tiếp đến các đơn vị sử dụng ngân sách, thì có thể phân bổ đến đơn vị dự toán cấp II và uỷ quyền cho đơn vị này phân bổ, giao dự toán cho đơn vị sử dụng ngân sách trực thuộc, song Bộ, Tổng cục phải tổng hợp và chịu trách nhiệm về toàn bộ dự toán ngân sách đã phân bổ và giao cho đơn vị sử dụng ngân sách. - Chi trả thanh toán bằng hình thức chi lệnh tiền Các khoản chi trả thanh toán theo hình thức bằng lệnh chi tiền gồm: + Chi cho vay theo chính sách xã hội của Nhà nước và các chương trình, dự án khác theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ; + Chi chuyển kinh phí cho cơ quan bảo hiểm xã hội Việt Nam để chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật; kinh phí đóng và hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế cho các đối tượng theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế; kinh phí hỗ trợ quỹ bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp; + Chi góp vốn cổ phần, đóng niên liễm cho các tổ chức tài chính quốc tế (trừ các khoản đã giao trong dự toán của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, các cơ quan khác ở trung ương thực hiện rút dự toán tại Kho bạc Nhà nước); download by : skknchat@gmail.com 19 + Chi cấp vốn điều lệ và chi hỗ trợ cho các tổ chức tài chính Nhà nước theo quy định của pháp luật; + Chi cấp bù chênh lệch lãi suất tín dụng đầu tư nhà nước và chính sách tín dụng ưu đãi đối với hộ nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và đối tượng chính sách; + Chi hỗ trợ các doanh nghiệp hoạt động công ích, quốc phòng; + Chi xúc tiến đầu tư quốc gia; + Chi hỗ trợ, đặt hàng, giao nhiệm vụ đối với các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp không quan hệ thường xuyên với ngân sách; + Chi bổ sung dự trữ quốc gia và chi bảo quản hàng dự trữ quốc gia (đối với các hàng hóa được Nhà nước giao cho các doanh nghiệp dự trữ); + Chi chương trình mục tiêu Biển Đông - Hải đảo cho lĩnh vực quốc phòng, an ninh trên biển và hải đảo (phần kinh phí giao cho các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở trung ương thực hiện); + Chi thực hiện các nhiệm vụ đặc biệt và các nhiệm vụ chi khác được cấp bằng hình thức lệnh chi tiền của cơ quan công an, quốc phòng theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền; + Chi bảo đảm hoạt động đối với cơ quan Đảng Cộng sản Việt Nam; + Chi trả nợ vay của ngân sách nhà nước (trừ các khoản thanh toán gốc, lãi, phí phát hành, hoán đổi, thanh toán trái phiếu Chính phủ); + Chi viện trợ đột xuất của Nhà nước cho nước ngoài; + Chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính; + Các khoản ghi thu, ghi chi ngân sách theo chế độ.
- Chi ứng trước dự toán + Các dự án, công trình quốc gia và công trình XDCB. + Một số nhiệm vụ quan trọng cấp bách phải thực hiện theo chế độ. download by : skknchat@gmail. Công tác quyết toán chi ngân sách nhà nước Quyết toán NSNN là phản ánh cuối cùng về tình hình thực hiện thu, chi theo dự toán hàng năm, cũng là sự phản ánh tập trung về tài chính kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế quốc dân và xã hội.