Quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Lê Quý Đôn, huyện Ý Yên, Nam Định

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường Lê Quý Đôn, huyện Ý Yên, Nam Định trong bối cảnh hiện nay.

• Tác giả: Hoàng Khắc Tiệp
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Quốc Thành
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học cơ sở Lê Quý Đôn, huyện Ý Yên, Nam Định trong bối cảnh hiện nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.1.2. Ở Việt Nam
• 1.2. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ LÊ QUÝ ĐÔN, HUYỆN Ý YÊN, NAM ĐỊNH
• 2.1. Khái quát chung về kinh tế - xã hội và Giáo dục của huyện Ý Yên
• 2.1.1. Khái quát về kinh tế - xã hội
• 2.1.2. Khái quát về Giáo dục và Đào tạo của huyện
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển trường THCS Lê Quý Đôn, huyện Ý Yên, Nam Định
• 2.2.1. Khái quát chung về trường THCS Lê Quý Đôn
• 2.2.2. Quy mô và cơ cấu của trường THCS Lê Quý Đôn
• 2.3. Thực trạng bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Lê Quý Đôn
• 2.3.1. Hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Lê Quý Đôn
• 2.3.2. Kết quả bồi dưỡng học sinh giỏi của trường
• 2.4. Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi của trường THCS Lê Quý Đôn
• 2.4.1. Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi
• 2.4.2. Tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi
• 2.4.3. Bồi dưỡng giáo viên tham gia giảng dạy đội tuyển học sinh giỏi
• 2.4.4. Thực trạng các điều kiện đảm bảo cho hoạt động bồi dưỡng HSG
• 2.4.5. Sự phối hợp giữa nhà trường - gia đình - xã hội
• 2.4.6. Công tác kiểm tra, đánh giá, khen thưởng và kỷ luật
• 2.4.7. Đánh giá chung về quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS Lê Quý Đôn
• 2.4.8. Thách thức
• 2.4.9. Bài học kinh nghiệm
• 2.5. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ LÊ QUÝ ĐÔN, HUYỆN Ý YÊN, NAM ĐỊNH TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY
• 3.1. Định hướng và nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Định hướng phát triển của trường THCS Lê Quý Đôn
• 3.1.2. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường THCS Lê Quý Đôn, huyện Ý Yên, Nam Định
• 3.2.1. Nâng cao nhận thức của cán bộ, giáo viên, học sinh và cha mẹ các em về tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi
• 3.2.2. Tăng cường phối hợp các lực lượng giáo dục khi tổ chức các hoạt động giáo dục của nhà trường, tạo sự đồng thuận trong các hoạt động
• 3.2.3. Đổi mới mục tiêu, nội dung và hình thức bồi dưỡng học sinh giỏi
• 3.2.4. Cải tiến chế độ chính sách thi đua khen thưởng để khuyến khích học sinh và giáo viên tham gia bồi dưỡng HSG
• 3.2.5. Tạo động lực cho giáo viên và học sinh trong hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi
• 3.2.6. Đầu tư thoả đáng cơ sở vật chất phục vụ hoạt động bồi dưỡng HSG
• 3.2.7. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.2.8. Khảo sát tính cần thiết và khả thi của các biện pháp
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường THCS Lê Quý Đôn

Quản lý bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường THCS Lê Quý Đôn, Ý Yên, Nam Định là một nhiệm vụ quan trọng trong hệ thống giáo dục hiện nay. Trường THCS Lê Quý Đôn đã được chọn là cơ sở giáo dục chất lượng cao, với mục tiêu phát triển năng lực học sinh giỏi. Việc bồi dưỡng học sinh giỏi không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho xã hội.

1.1. Lịch sử và tầm quan trọng của bồi dưỡng học sinh giỏi

Bồi dưỡng học sinh giỏi đã có lịch sử lâu dài và được coi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục. Tại Việt Nam, việc phát hiện và bồi dưỡng nhân tài đã được thực hiện từ xa xưa, với nhiều hình thức như thi Hương, thi Hội. Ngày nay, bồi dưỡng học sinh giỏi trở thành một phần không thể thiếu trong chiến lược phát triển giáo dục.

1.2. Đặc điểm của trường THCS Lê Quý Đôn trong bồi dưỡng học sinh giỏi

Trường THCS Lê Quý Đôn có đội ngũ giáo viên giàu kinh nghiệm và tâm huyết, cùng với cơ sở vật chất được đầu tư bài bản. Những yếu tố này tạo điều kiện thuận lợi cho việc bồi dưỡng học sinh giỏi, giúp các em phát huy tối đa năng lực của mình.

II. Thách thức trong quản lý bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường THCS Lê Quý Đôn

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tích, nhưng công tác quản lý bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường THCS Lê Quý Đôn vẫn gặp phải nhiều thách thức. Chất lượng học sinh giỏi không ổn định, và có nhiều yếu tố tác động đến hiệu quả của hoạt động này.

2.1. Những khó khăn trong việc tuyển sinh học sinh giỏi

Chất lượng tuyển sinh đầu vào lớp 6 chưa cao, ảnh hưởng đến khả năng bồi dưỡng học sinh giỏi. Việc này đòi hỏi nhà trường cần có những biện pháp cải thiện trong công tác tuyển sinh.

2.2. Thiếu động lực cho giáo viên và học sinh

Động lực của giáo viên và học sinh trong việc tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi còn hạn chế. Cần có các chính sách khuyến khích và động viên để nâng cao tinh thần học tập và giảng dạy.

III. Phương pháp bồi dưỡng học sinh giỏi hiệu quả tại trường THCS Lê Quý Đôn

Để nâng cao chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi, trường THCS Lê Quý Đôn đã áp dụng nhiều phương pháp giảng dạy hiện đại và hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy và sáng tạo.

3.1. Đổi mới nội dung và hình thức bồi dưỡng

Nội dung bồi dưỡng cần được cập nhật thường xuyên, phù hợp với yêu cầu của các kỳ thi học sinh giỏi. Hình thức bồi dưỡng cũng cần đa dạng hóa để thu hút học sinh.

3.2. Tăng cường phối hợp giữa nhà trường và gia đình

Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội là yếu tố quan trọng trong việc bồi dưỡng học sinh giỏi. Cần có các hoạt động giao lưu, hội thảo để tạo sự đồng thuận và hỗ trợ lẫn nhau.

IV. Kết quả bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường THCS Lê Quý Đôn

Kết quả bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường THCS Lê Quý Đôn đã có những bước tiến đáng kể. Nhiều học sinh đã đạt giải cao trong các kỳ thi cấp huyện và cấp tỉnh, khẳng định chất lượng giáo dục của nhà trường.

4.1. Thành tích nổi bật trong các kỳ thi học sinh giỏi

Trường THCS Lê Quý Đôn đã có nhiều học sinh đạt giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp huyện và cấp tỉnh. Những thành tích này không chỉ là niềm tự hào của nhà trường mà còn là động lực để các thế hệ học sinh tiếp theo phấn đấu.

4.2. Đánh giá chung về chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi

Chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường THCS Lê Quý Đôn đã có những cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, cần tiếp tục duy trì và nâng cao hơn nữa để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho bồi dưỡng học sinh giỏi

Kết luận, quản lý bồi dưỡng học sinh giỏi tại trường THCS Lê Quý Đôn cần được cải thiện và đổi mới để đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục hiện đại. Định hướng tương lai sẽ tập trung vào việc nâng cao chất lượng giáo viên, cải thiện cơ sở vật chất và tăng cường sự phối hợp giữa các bên liên quan.

5.1. Định hướng phát triển bồi dưỡng học sinh giỏi

Trong tương lai, trường THCS Lê Quý Đôn sẽ tiếp tục phát triển các chương trình bồi dưỡng học sinh giỏi, chú trọng vào việc nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập.

5.2. Khuyến nghị cho các bên liên quan

Cần có sự hỗ trợ từ các cấp lãnh đạo, phụ huynh và cộng đồng để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục tại trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giáo dục mũi nhọn giữ vị trí then chốt trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của quốc gia. Tại huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định – địa phương có quy mô dân số 241.231 người (chiếm 12,6% toàn tỉnh) cùng mạng lưới 33 trường trung học cơ sở – công tác bồi dưỡng nhân tài luôn được đặt lên hàng đầu. Trường Trung học cơ sở Lê Quý Đôn là đơn vị nòng cốt với quy mô 16 lớp học và 643 học sinh, đồng thời là cơ sở giáo dục duy nhất của huyện được Ủy ban nhân dân tỉnh lựa chọn xây dựng mô hình chất lượng cao theo Quyết định số 552/QĐ-UBND.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực tế chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi của nhà trường qua các năm chưa thực sự bền vững. Điển hình là tỷ lệ học sinh đạt giải cấp tỉnh khối lớp 9 sau khi đạt đỉnh 62% ở năm học 2010-2011 đã sụt giảm mạnh xuống còn 44% trong năm học 2011-2012. Bên cạnh đó, công tác quản lý còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn về chính sách tạo động lực, điều kiện cơ sở vật chất và phương pháp tuyển chọn học sinh năng khiếu.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá đúng thực trạng công tác quản lý và đề xuất hệ thống biện pháp khoa học nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng học sinh giỏi. Phạm vi nghiên cứu tập trung khảo sát hoạt động quản lý tại trường trong giai đoạn 5 năm liên tục từ năm học 2007-2008 đến năm học 2011-2012. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc thiết lập các giải pháp chuẩn mực để đưa tỷ lệ giải cấp tỉnh ổn định trên 60%, đồng thời duy trì tỷ lệ đỗ vào trường Trung học phổ thông chuyên Lê Hồng Phong đạt trên 45%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng thuyết quản lý khoa học của Frederick Winslow Taylor với quan điểm cốt lõi là chuẩn hóa từng quy trình tác nghiệp và chuyên môn hóa lao động sư phạm. Đồng thời, đề tài tích hợp lý thuyết quản lý giáo dục hiện đại của Henri Fayol kết hợp cùng quan điểm của các chuyên gia quản lý giáo dục trong nước, xác lập quy trình quản lý thông qua 4 chức năng khép kín: Kế hoạch hóa, Tổ chức, Chỉ đạo và Kiểm tra.

Mô hình nghiên cứu phân tích mối quan hệ tương tác đa chiều giữa 6 thành tố chính của nhà trường: Mục tiêu đào tạo, Nội dung chương trình, Phương pháp dạy học, Đội ngũ giáo viên, Học sinh và Điều kiện cơ sở vật chất dưới sự điều phối trực tiếp của Ban Giám hiệu. Nghiên cứu tập trung vào 4 khái niệm nền tảng:

• Học sinh giỏi: Người học có tư chất thông minh, năng lực tư duy vượt trội và đạt kết quả xuất sắc theo Thông tư số 58/2011/TT-BGDĐT.
• Bồi dưỡng học sinh giỏi: Quá trình tác động sư phạm có hệ thống nhằm tối ưu hóa tiềm năng trí tuệ và phương pháp tự học của học sinh.
• Quản lý nhà trường: Sự tác động có định hướng của chủ thể quản lý đến tập thể sư phạm để hiện thực hóa mục tiêu giáo dục toàn diện.
• Trường trung học cơ sở chất lượng cao: Cơ sở giáo dục đạt chuẩn vượt trội theo Nghị quyết số 10-NQ/TU của Tỉnh ủy Nam Định.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ hệ thống báo cáo chính thức của Sở Giáo dục và Đào tạo Nam Định, Phòng Giáo dục và Đào tạo Ý Yên cùng hồ sơ lưu trữ nội bộ của trường trong 5 năm học.

Nghiên cứu tiến hành khảo sát trên cỡ mẫu gồm 150 học sinh thuộc 9 đội tuyển học sinh giỏi khối 8 và khối 9, cùng toàn thể 44 cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên nhà trường. Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích được áp dụng nhằm phản ánh chính xác tiếng nói của các đối tượng trực tiếp tham gia hoạt động mũi nhọn.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê toán học kết hợp điều tra bảng hỏi, phỏng vấn sâu cán bộ quản lý và phương pháp chuyên gia là nhằm đối sánh khách quan giữa số liệu định lượng với thực trạng triển khai định tính. Timeline nghiên cứu được thực hiện xuyên suốt từ năm 2007 đến năm 2012, bảo đảm tính xác thực và nhất quán của dữ liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, kết quả thi học sinh giỏi cấp huyện khối lớp 6, 7 và 8 có bước tiến vượt bậc. Năm học 2007-2008, trường chỉ có 42 trên tổng số 110 thí sinh đạt giải (đạt 38,1%, chiếm 19,5% toàn huyện). Đến năm học 2011-2012, con số này đã tăng vọt lên 143 trên 161 thí sinh đạt giải (đạt 88,8%, chiếm 45,8% tổng giải toàn huyện).

Thứ hai, thành tích thi học sinh giỏi cấp tỉnh khối lớp 9 trải qua biến động sâu sắc. Giai đoạn 2007-2011 ghi nhận sự tăng trưởng ổn định từ 51% (79 trên 156 thí sinh) lên 62% (77 trên 124 thí sinh). Tuy nhiên, đến năm học 2011-2012, tỷ lệ này sụt giảm mạnh xuống 44% với 56 trên 127 học sinh đạt giải. Một số môn có tỷ lệ giải rất thấp như Địa lý chỉ đạt 7,1% (1 trên 14 học sinh, xếp thứ 10/10 toàn tỉnh), Vật lý đạt 14,2% (2 trên 14 học sinh) và Tin học đạt 30,7% (4 trên 13 học sinh).

Thứ ba, tỷ lệ trúng tuyển vào trường Trung học phổ thông chuyên Lê Hồng Phong có sự phục hồi rõ nét. Từ mức thấp 9,1% (10 trên 109 thí sinh) năm học 2008-2009 do thay đổi quy chế cộng điểm, con số này đã tăng lên 44,6% (33 trên 74 thí sinh) năm học 2009-2010 và đạt 39 học sinh trúng tuyển năm học 2011-2012.

Thứ tư, áp lực tâm lý và phân bổ thời lượng bồi dưỡng còn bất cập. Khảo sát 150 học sinh các đội tuyển cho thấy 36% học sinh cảm thấy thời lượng bồi dưỡng hơi căng thẳng và 6% cảm thấy rất căng thẳng, trong khi 41,3% đánh giá ở mức vừa phải.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân trực tiếp khiến kết quả thi cấp tỉnh năm 2011-2012 giảm sút bắt nguồn từ việc Sở Giáo dục và Đào tạo thay đổi quy định đột xuất, tăng chỉ tiêu chính thức thêm 10 học sinh mỗi đội tuyển khi năm học đã trôi qua nửa học kỳ 1. Nhà trường phải gấp rút huy động học sinh từ các trường bạn lân cận như Trung học cơ sở Yên Trung và Yên Đồng, dẫn đến thời gian bồi dưỡng bị rút ngắn và giáo viên bị động trong việc điều chỉnh giáo trình.

So sánh với các nghiên cứu về quản lý giáo dục tại các huyện lân cận thuộc tỉnh Nam Định, có thể thấy tính thiếu ổn định xuất phát từ phương thức tuyển chọn và bồi dưỡng mang tính tự phát, thiếu giáo trình chuẩn hóa từ lớp 6. Đúng như quan điểm chỉ đạo của Đảng ta: "Nhân tài không phải là sản phẩm tự phát mà phải được phát hiện và bồi dưỡng công phu".

Các dữ liệu thực nghiệm trên có thể được minh họa trực quan thông qua bảng đối sánh cơ cấu giải thưởng 5 năm và biểu đồ đường thể hiện xu hướng biến động tỷ lệ đạt giải cấp tỉnh. Qua đó, nhà trường cần nhìn nhận rõ vai trò của công tác dự báo và kế hoạch hóa chiến lược dài hạn.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm chuẩn hóa công tác giáo dục mũi nhọn, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

• Đổi mới quy trình phát hiện và tuyển chọn học sinh năng khiếu: Tiến hành khảo sát năng lực đầu vào 100% học sinh lớp 6 bằng công cụ đo lường tiêu chuẩn; thành lập các câu lạc bộ bộ môn ngay từ đầu cấp học; mục tiêu duy trì ít nhất 15 đến 20 học sinh nòng cốt cho mỗi đội tuyển; mốc thực hiện từ tháng 9 hàng năm dưới sự chỉ đạo của Ban Giám hiệu và tổ chuyên môn.
• Chuẩn hóa nội dung và phương pháp bồi dưỡng chuyên sâu: Biên soạn hoàn chỉnh 9 bộ tài liệu chuyên đề nâng cao cho 9 môn thi học sinh giỏi; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và phương pháp dạy học giải quyết vấn đề; đảm bảo 100% giáo viên dạy đội tuyển có ngân hàng đề thi đa dạng; hoàn thành lộ trình trong giai đoạn 2012-2014 do các tổ trưởng chuyên môn chủ trì.
• Nâng cao năng lực chuyên môn và chính sách tạo động lực cho giáo viên: Thực hiện chính sách khen thưởng đột phá theo từng thứ hạng giải thưởng; cử 100% giáo viên dạy đội tuyển tham gia các lớp tập huấn chuyên sâu; phấn đấu nâng tỷ lệ giáo viên có trình độ trên chuẩn từ 80% lên 90% vào năm 2015; chủ thể thực hiện là Hiệu trưởng kết hợp Công đoàn nhà trường.
• Hiện đại hóa cơ sở vật chất và mở rộng quan hệ phối hợp giáo dục: Đầu tư nâng cấp 5 phòng học bộ môn chuyên biệt theo tiêu chuẩn Quyết định số 37/2008/QĐ-BGDĐT; trang bị mạng internet cáp quang tốc độ cao; huy động nguồn lực xã hội hóa giáo dục thông qua Ban đại diện cha mẹ học sinh; thực hiện liên tục giai đoạn 2012-2015 dưới sự điều hành của Ban Giám hiệu phối hợp Ủy ban nhân dân huyện Ý Yên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn cung cấp nguồn tư liệu học thuật và thực tiễn phong phú cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý các trường trung học cơ sở và trường trọng điểm chất lượng cao: Vận dụng trọn vẹn quy trình 4 chức năng quản lý để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi khoa học, khắc phục tính cục bộ và bị động trong điều hành chuyên môn.
• Giáo viên trực tiếp bồi dưỡng các đội tuyển học sinh giỏi: Khai thác phương pháp phân hóa học sinh theo từng khối lớp từ 6 đến 9, tiếp cận hệ thống chuyên đề ôn luyện và kỹ thuật hướng dẫn học sinh phát triển năng lực tự học.
• Cán bộ chuyên môn Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo: Sử dụng nguồn số liệu thực chứng để hoạch định cơ chế tuyển sinh, quy chế thi chọn học sinh giỏi cấp huyện, cấp tỉnh phù hợp với điều kiện thực tiễn từng vùng miền.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý giáo dục: Sử dụng nghiên cứu như một tài liệu tham khảo điển hình về phương pháp khảo sát thực trạng giáo dục mũi nhọn cấp cơ sở với độ tin cậy khoa học cao.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao trường Trung học cơ sở Lê Quý Đôn được lựa chọn làm cơ sở giáo dục chất lượng cao? Trường có bề dày truyền thống 30 năm, đạt chuẩn Quốc gia từ tháng 8/2011, sở hữu đội ngũ cán bộ với 100% giáo viên đạt chuẩn (80% trên chuẩn, 70% đạt danh hiệu dạy giỏi) và luôn duy trì tỷ lệ đỗ tốt nghiệp đạt 100%.

Đâu là nguyên nhân chính khiến tỷ lệ giải cấp tỉnh năm 2011-2012 giảm xuống 44%? Nguyên nhân xuất phát từ sự thay đổi quy chế đột ngột của cấp trên khi tăng thêm 10 học sinh mỗi đội tuyển vào giữa học kỳ 1, khiến nhà trường thiếu thời gian chuẩn bị và nguồn tuyển bổ sung chưa đạt chất lượng đồng đều.

Nhà trường tổ chức tuyển chọn đội tuyển học sinh giỏi qua các khối lớp như thế nào? Học sinh lớp 6 được phân loại ngay từ đầu năm vào các lớp chất lượng cao dựa trên học bạ tiểu học; đội tuyển lớp 7 và 8 kế thừa và bổ sung qua các bài kiểm tra định kỳ; đội tuyển lớp 9 được sàng lọc chính thức từ tháng 9 hàng năm.

Khảo sát 150 học sinh đội tuyển phản ánh thách thức lớn nhất là gì? Khoảng 36% học sinh cảm thấy lịch bồi dưỡng hơi căng thẳng và 6% cảm thấy rất áp lực do vừa phải bảo đảm chương trình chính khóa vừa phải tập trung ôn luyện với mật độ 3 buổi mỗi tuần.

Yếu tố nào đóng vai trò đòn bẩy để giữ vững chất lượng mũi nhọn của nhà trường? Việc kết hợp đồng bộ giữa chính sách thi đua khen thưởng kịp thời để tạo động lực sư phạm cho giáo viên cùng với sự đầu tư đồng bộ cho 5 phòng học bộ môn và hệ thống công nghệ thông tin hiện đại.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi theo mô hình trường chất lượng cao.
• Phân tích bức tranh thực tiễn 5 năm (2007-2012) tại trường Trung học cơ sở Lê Quý Đôn với hệ thống dữ liệu định lượng chuẩn xác.
• Chỉ rõ các nút thắt trong công tác tạo động lực, điều phối thời lượng và quy trình dự báo nguồn tuyển sinh mũi nhọn.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao gắn liền với lộ trình hành động và chỉ số định lượng cụ thể.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng cho chiến lược phát triển giáo dục huyện Ý Yên và tỉnh Nam Định.

Đóng góp cốt lõi của công trình là xác lập mô hình quản lý đồng bộ từ khâu tuyển chọn, biên soạn giáo trình đến đãi ngộ nhân tài. Kế hoạch hành động tiếp theo cần được triển khai toàn diện trong giai đoạn 2012-2015 nhằm đón đầu các tiêu chuẩn trường chất lượng cao. Các nhà quản lý giáo dục và các trường phổ thông trên cả nước có thể vận dụng ngay khung giải pháp này để kiến tạo sự chuyển biến bền vững cho công tác giáo dục mũi nhọn tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục nội dung, luận văn được trình bày trong 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về vấn đề quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở các trường trung học cơ sở. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học cơ sở Lê Quý Đôn, huyện Ý Yên, Nam Định. Chƣơng 3: Các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học cơ sở Lê Quý Đôn, huyện Ý Yên, Nam Định trong bối cảnh hiện nay. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG HỌC SINH GIỎI Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.

Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Trên thế giới Việc phát hiện và bồi dưỡng HSG đã có từ rất lâu và có lịch sử nghiên cứu ở nhiều quốc gia. Các nhà quản lý cấp vĩ mô hoặc vi mô đều nhận thức được rằng: con người và trí tuệ là yếu tố quyết định sự phát triển của xã hội. Từ đầu thế kỷ 20, nhận thức được tầm quan trọng của những nhân tài trong sự phát triển của đất nước, các nước phát triển đã tiến hành nghiên cứu “Di truyền nhân tài” và tìm ra chỉ số thông minh IQ.

Nhiều nước tổ chức các kỳ thi HSG, HS năng khiếu để bồi dưỡng thành nhân tài phục vụ cho nền khoa học tiên tiến. Trên thế giới có các kỳ thi Olympic quốc tế về toán học, vật lý, hóa học, sinh học … thu hút hàng ngàn HSG các nước tham dự. Nhiều nước trên thế giới đã tập trung các nguồn lực để giáo dục phát triển trước một bước nhằm đón đầu yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Tiêu biểu là nước Nhật từ cuối thế kỷ trước đã có nhận thức “Bồi dưỡng một thế hệ thanh niên có đạo đức, có tài năng, có sức sáng tạo để gánh vác trọng trách của thế kỷ XXI chính là vận mệnh của Nhật Bản trong tương lai”.

Ở Nhật Bản thì trong hệ thống giáo dục không có hệ thống trường lớp năng khiếu để đào tạo, bồi dưỡng tài năng, nhưng nước Nhật lại phát triển rất nhanh, tạo nên một thần kỳ về kinh tế nổi tiếng thế giới. Hướng chiến lược giáo dục vào cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật và sự phát triển kinh tế, đã tạo nên “Sự thần kỳ Nhật Bản”. Ở Trung Quốc, từ đời nhà Đường, những trẻ em có tài đặc biệt được mời đến sân Rồng để học tập và được giáo dục bằng những hình thức đặc biệt. Từ năm 1985, Trung Quốc thừa nhận phải có một chương trình giáo dục LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đặc biệt dành cho hai loại đối tượng học sinh yếu kém và HSG, trong đó cho phép các HSG có thể học vượt lớp.

Trong suốt thế kỉ 20, HSG đã trở thành một vấn đề của nước Mỹ với hàng loạt các tổ chức và các trung tâm nghiên cứu, bồi dưỡng HSG ra đời. Năm 2002 có 38 bang của Hoa Kỳ có đạo luật về giáo dục HSG (Gifted & Talented Student Education Act) trong đó 28 bang có thể đáp ứng đầy đủ cho việc giáo dục HSG. Nhà nước có chính sách phát hiện, tuyển chọn các loại HSG, học sinh năng khiếu hàng năm. Về hình thức đào tạo, bồi dưỡng thì rất phong phú, đa dạng … Tất cả đều theo nguyên tắc giáo dục chuyên biệt, vừa chú trọng đảm bảo kiến thức phổ thông chung, vừa quan tâm tới năng khiếu, sở trường của từng học sinh.

Nước Anh thành lập cả một Viện hàn lâm quốc gia dành cho HSG và tài năng trẻ, Hiệp hội quốc gia dành cho HSG, đồng thời có Website hướng dẫn giáo viên dạy cho HSG và học sinh tài năng (http://www. Nước Đức cũng có Hiệp hội dành cho HSG và tài năng Đức, hệ thống thi HSG toán được tổ chức chặt chẽ từ cấp cơ sở (trường phổ thông) tới cấp quốc gia. Từ năm 2001 chính quyền New Zealand đã phê chuẩn kế hoạch phát triển chiến lược HSG. Giáo dục phổ thông Hàn Quốc có một chương trình đặc biệt dành cho HSG nhằm giúp chính quyền phát hiện học sinh tài năng từ rất sớm.

Năm 1994 có khoảng 57/174 cơ sở giáo dục ở Hàn Quốc tổ chức chương trình đặc biệt dành cho HSG. Một trong 15 mục tiêu ưu tiên của Viện quốc gia nghiên cứu giáo dục và đào tạo Ấn Độ là phát hiện và bồi dưỡng học sinh tài năng. Có thể nói, hầu như tất cả các nước đều coi trọng vấn đề đào tạo và bồi dưỡng HSG trong chiến lược phát triển chương trình giáo dục phổ thông. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Ở Việt Nam Nhiều triều đại Việt Nam coi “Hiền tài là nguyên khí quốc gia …”. Để tuyển chọn người hiền tài, ông cha ta đã ra nhiều hình thức như: Thi Hương, thi Hội, thi Đình…Việc phát hiện, tuyển chọn, bồi dưỡng nhân tài thể hiện rõ từ thời kỳ nhà Lý, qua việc xây dựng trường Quốc Tử Giám – trường bồi dưỡng nhân tài đầu tiên của Việt Nam. Sau cách mạng tháng Tám thành công, ngày 20/11/1946, trong bài viết “Tìm người tài đức”, Hồ Chủ Tịch khẳng định: “Nước nhà cần phải kiến thiết, kiến thiết phải có người tài, trong số 20 triệu đồng bào chắc không thiếu gì người có tài, có đức …”. Kế thừa truyền thống hiếu học, trọng giáo dục, trọng nhân tài của dân tộc Việt Nam, trong nhiều thập kỷ qua, kể cả trong hoàn cảnh hết sức khó khăn của các cuộc kháng chiến chống xâm lược và can thiệp của nước ngoài, nhân dân ta, Đảng và Nhà nước ta luôn coi trọng sự nghiệp GD&ĐT, quan tâm đến nhân tố con người và bồi dưỡng người tài.

Đặc biệt là những năm gần đây, từ khi có nghị quyết trung ương 2 khóa VIII thì vấn đề nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài càng được coi trọng. Đặc biệt, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI tiếp tục xác định “Phát triển giáo dục và đào tạo cùng với phát triển khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu; đầu tư cho giáo dục và đào tạo là đầu tư phát triển…” Trong Chiến lược phát triển giáo dục 2011 – 2020 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 13/6/2012, tại phần 3 mục III. Quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục trong đó nhấn mạnh phải thỏa mãn nhu cầu của mỗi người học, đến công tác đào tạo, bồi dưỡng HS, sinh viên tài năng. Ngày 25/11/2011 Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy chế thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia theo Thông tư số 56/2011/TT-BGDĐT.

Quy chế này quy định về thi chọn HSG quốc gia, đồng thời giao cho các địa phương LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quy định cụ thể việc tổ chức các kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp cơ sở tại địa phương, đơn vị. Những năm gần đây, có nhiều đề tài, công trình nghiên cứu đã đưa ra các giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục, đặc biệt là chất lượng bồi dưỡng HSG ở các nhà trường nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về nguồn nhân lực cho xã hội. Trong đó có đề tài: “Các biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên Trung học cơ sở thành phố Hà Đông nhằm tăng cường chất lượng dạy học trong giai đoạn hiện nay”, luận văn thạc sĩ của học viên Lê Văn Huấn, năm 2008; luận văn thạc sĩ với đề tài “Biện pháp quản lý hoạt động tự học của học sinh các trường Trung học Cơ sở huyện Mỹ Lộc tỉnh Nam Định” của tác giả Đào Xuân Thành, năm 2008; “Các biện pháp quản lý của hiệu trưởng đối với công tác bồi dưỡng học sinh giỏi tiểu học ở quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng”, luận văn thạc sĩ của tác giả Hoàng Thị Hạnh Vân, năm 2009;“Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trường Trung học Phổ thông chuyên Lê Hồng Phong tỉnh Nam Định đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông”, luận văn thạc sĩ của học viên Trần Thị Vân Anh, năm 2010. Ngoài ra còn có nhiều bài viết, chuyên đề về hoạt động bồi dưỡng giáo viên, học sinh giỏi các cấp… Những đề tài, chuyên đề, công trình nghiên cứu này đã đề cập cơ sở lý luận và thực tiễn một cách khá toàn diện về công tác quản lý nhà trường, công tác bồi dưỡng giáo viên, học sinh giỏi ở các trường THPT chuyên, các trường tiểu học, tuy nhiên công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường THCS hầu như chưa được đề cập.

Do vậy, trong khuôn khổ của một luận văn, việc đề xuất biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng HSG ở trường THCS Lê Quý Đôn, huyện Ý Yên, Nam Định trong bối cảnh hiện nay là vấn đề mới. Học sinh giỏi và bồi dƣỡng học sinh giỏi 1. Học sinh giỏi Luật bang Georgia (Mỹ) định nghĩa HSG như sau: “HSG là học sinh chứng minh được trí tuệ ở trình độ cao và có khả năng sáng tạo, thể hiện một LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] động cơ học tập mãnh liệt và đạt xuất sắc trong lĩnh vực lý thuyết khoa học; người cần một sự giáo dục đặc biệt và sự phục vụ đặc biệt để đạt được trình độ tương ứng với năng lực của người đó” - (Georgia Law). Nhiều nước quan niệm: HSG là những đứa trẻ có năng lực trong các lĩnh vực trí tuệ, sáng tạo, nghệ thuật và năng lực lãnh đạo hoặc lĩnh vực lí thuyết.

Những học sinh này cần có sự phục vụ và những hoạt động không theo những điều kiện thông thường của nhà trường nhằm phát triển đầy đủ các năng lực vừa nêu trên. Nhiều tài liệu khẳng định: HSG có thể học bằng nhiều cách khác nhau và tốc độ nhanh hơn so với các bạn cùng lớp vì thế cần có một chương trình HSG để phát triển và đáp ứng được tài năng của họ. Theo quy chế đánh giá, xếp loại học sinh trung học cơ sở và học sinh trung học phổ thông (Ban hành kèm theo Thông tư số: 58/2011/TT-BGDĐT ngày 12 tháng 12 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) thì học sinh được xếp loại học lực môn học ở tất cả các môn học dưới hai hình thức: Đánh giá bằng điểm số và đánh giá bằng nhận xét.