Luận văn thạc sĩ về quản lý và bảo vệ môi trường nước và hệ sinh thái sông Trà Khúc

Luận văn thạc sĩ môi trường phân tích môi trường quản lý bảo vệ môi trường nước và hệ sinh thái thủy sinh hạ lưu sông trà khúc, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Phạm Văn Hùng
• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường
• Đề tài: Quản Lý Và Bảo Vệ Môi Trường Nước Tại Sông Trà Khúc
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kỹ Thuật
• Địa điểm: Quảng Ngãi

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU KHU VỰC NGHIÊN CỨU VÀ PHÂN TÍCH ĐÁNH GIÁ SUY THOÁI TÀI NGUYÊN MÔI TRƯỜNG HẠ LƯU SÔNG TRÀ KHÚC
• 1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.1. Vị trí địa lý
• 1.1.2. Đặc điểm sông ngòi
• 1.1.3. Địa hình của lưu vực
• 1.1.4. Địa chất
• 1.1.5. Thổ nhưỡng
• 1.1.6. Thảm phủ thực vật
• 1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 1.2.1. Dân số
• 1.2.2. Tình hình phát triển kinh tế xã hội
• 1.2.2.1. Nông nghiệp
• 1.2.2.2. Lâm nghiệp
• 1.2.2.3. Công nghiệp
• 1.2.2.4. Thủy sản
• 1.2.2.5. Thương mại dịch vụ
• 1.3. Đặc điểm khí tượng thủy văn
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA ĐẬP THẠCH NHAM ĐẾN DÒNG CHẢY Ở KHU VỰC HẠ LƯU VÀ XÁC ĐỊNH YÊU CẦU DUY TRÌ DÒNG CHẢY TRÊN SÔNG CHÍNH
• 3. CHƯƠNG 3: NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT CÁC CHỈ THỊ CHO QUẢN LÝ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG NƯỚC VÀ HỆ SINH THÁI THỦY SINH HẠ LƯU SÔNG TRÀ KHÚC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về sông Trà Khúc

Sông Trà Khúc, một trong những dòng sông lớn nhất tỉnh Quảng Ngãi, có diện tích lưu vực lên tới 3240 km², chiếm khoảng 55% diện tích tự nhiên của tỉnh. Sông bắt nguồn từ vùng núi cao Kon Plong và chảy qua nhiều huyện, từ Sơn Hà đến Tư Nghĩa. Đặc điểm địa lý này không chỉ quyết định đến dòng chảy mà còn ảnh hưởng đến các hoạt động kinh tế, xã hội trong khu vực. Việc quản lý nước và bảo vệ môi trường tại sông Trà Khúc trở nên cấp thiết khi tài nguyên nước đang bị khai thác quá mức, dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng cho môi trường và hệ sinh thái. Theo nghiên cứu, tốc độ phát triển kinh tế - xã hội nhanh chóng đã tác động tiêu cực đến chất lượng nước, làm tăng mức độ ô nhiễm nước từ các nguồn thải khác nhau như công nghiệp, nông nghiệp và hộ gia đình. Kết quả là, tài nguyên nước đang bị suy thoái cả về số lượng lẫn chất lượng, đe dọa đến sự phát triển bền vững của tỉnh Quảng Ngãi.

II. Đánh giá hiện trạng ô nhiễm và suy thoái môi trường nước

Hiện trạng ô nhiễm môi trường nước tại sông Trà Khúc đã được ghi nhận qua nhiều nghiên cứu. Các nguyên nhân chủ yếu dẫn đến ô nhiễm nước bao gồm hoạt động khai thác tài nguyên nước không bền vững, xả thải từ các nhà máy và hoạt động nông nghiệp. Việc đánh giá môi trường cho thấy rằng, chất lượng nước sông Trà Khúc đã giảm sút nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sinh kế của người dân và đa dạng sinh học trong khu vực. Các chỉ số như độ đục, nồng độ chất hữu cơ và các kim loại nặng thường xuyên vượt ngưỡng cho phép. Để khắc phục tình trạng này, cần thiết phải có các biện pháp bảo vệ môi trường hiệu quả, bao gồm việc thực hiện các dự án khôi phục sinh thái và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ tài nguyên nước. Chính sách quản lý tài nguyên nước cần được điều chỉnh để đảm bảo sự phát triển bền vững.

III. Đề xuất giải pháp quản lý và bảo vệ môi trường nước

Để giải quyết vấn đề ô nhiễm và suy thoái môi trường nước tại sông Trà Khúc, cần thiết phải xây dựng một hệ thống quản lý nước hiệu quả, bao gồm việc áp dụng các biện pháp bảo vệ môi trường và quy hoạch môi trường. Các giải pháp có thể bao gồm: (1) Thiết lập các chỉ thị và tiêu chuẩn về chất lượng nước; (2) Tăng cường giám sát và kiểm tra chất lượng nước định kỳ; (3) Khuyến khích các mô hình sản xuất nông nghiệp sạch và bền vững; (4) Thực hiện các chương trình giáo dục cộng đồng về bảo vệ tài nguyên nước. Ngoài ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng địa phương trong việc thực hiện các dự án bảo vệ môi trường. Việc này không chỉ giúp cải thiện chất lượng nước mà còn góp phần bảo tồn hệ sinh thái thủy sinh trong khu vực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tài nguyên nước đóng vai trò thiết yếu trong phát triển bền vững kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và duy trì hệ sinh thái. Ở Việt Nam, nhiều lưu vực sông đang bị suy thoái nghiêm trọng về cả số lượng và chất lượng nước do khai thác quá mức và ô nhiễm từ các hoạt động công nghiệp, nông nghiệp, và sinh hoạt. Lưu vực sông Trà Khúc, tỉnh Quảng Ngãi, với diện tích lưu vực 3240 km² và mô đun dòng chảy trung bình nhiều năm trên 70 l/s/km², là một trong những lưu vực bị ảnh hưởng nặng nề. Đập dâng Thạch Nham, công trình thủy lợi lớn nhất trên sông, đã cung cấp nước tưới, sinh hoạt và công nghiệp cho hạ du nhưng cũng gây ra suy thoái dòng chảy tự nhiên, làm cạn kiệt nguồn nước và suy giảm hệ sinh thái thủy sinh.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá mức độ suy thoái môi trường nước và hệ sinh thái thủy sinh hạ lưu sông Trà Khúc, đồng thời xây dựng cơ sở khoa học phục vụ công tác quản lý và bảo vệ tài nguyên nước. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào vùng hạ lưu sông Trà Khúc từ sau đập Thạch Nham đến cửa sông, với trọng tâm là tài nguyên nước mặt. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ nguồn nước, duy trì đa dạng sinh học và phát triển kinh tế xã hội bền vững cho tỉnh Quảng Ngãi, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực khai thác ngày càng tăng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết cân bằng nước lưu vực sông: Phân tích dòng chảy dựa trên phương trình cân bằng nước, bao gồm lượng nước đến, lấy đi và hồi quy sau tưới, nhằm khôi phục dòng chảy thực tế tại hạ lưu.
• Khái niệm dòng chảy tối thiểu (DCTT): Theo Nghị định 120/2008/NĐ-CP, DCTT là lưu lượng nước tối thiểu cần duy trì để bảo vệ hệ sinh thái thủy sinh, cảnh quan và đáp ứng nhu cầu sử dụng nước ở hạ lưu.
• Mô hình đánh giá tác động của công trình thủy lợi đến dòng chảy và môi trường: Phân tích ảnh hưởng của đập Thạch Nham đến dòng chảy mùa kiệt và hệ sinh thái thủy sinh.
• Các khái niệm chính bao gồm: dòng chảy môi trường (Environmental Flow), suy thoái nguồn nước, ô nhiễm nước, hệ sinh thái thủy sinh, và quản lý tài nguyên nước.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Số liệu khí tượng thủy văn từ các trạm Sơn Giang, Trà Khúc, Sơn Hà, Quảng Ngãi giai đoạn 1976-2010; số liệu vận hành đập Thạch Nham từ 1994-2010; số liệu điều tra thực địa và tài liệu nghiên cứu trước đó.
• Phương pháp phân tích:
  • Tổng hợp và phân tích số liệu điều tra khảo sát, tài liệu pháp luật liên quan đến quản lý tài nguyên nước.
  • Phân tích thống kê các số liệu khí tượng thủy văn và dòng chảy, sử dụng máy tính hỗ trợ tính toán.
  • Tính toán khôi phục dòng chảy tại hạ lưu dựa trên phương trình cân bằng nước có xét đến lượng nước lấy từ đập Thạch Nham.
  • Xác định yêu cầu duy trì dòng chảy tối thiểu theo quy định pháp luật và thực tiễn lưu vực.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích số liệu trong khoảng thời gian 1976-2010, tập trung đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp quản lý bảo vệ tài nguyên nước hạ lưu sông Trà Khúc.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Suy thoái dòng chảy mùa kiệt nghiêm trọng: Lưu lượng dòng chảy mùa kiệt tại hạ lưu sông Trà Khúc giảm mạnh, chỉ còn khoảng 6-10 m³/s trong những thời điểm cạn kiệt nhất, thấp hơn nhiều so với trước khi đập Thạch Nham vận hành. Năm 1998, lưu lượng tháng nhỏ nhất chỉ đạt 11,7 m³/s, năm 2002 là 10,4 m³/s.

2. Ảnh hưởng của đập Thạch Nham: Số ngày không có nước qua tràn đập trong mùa kiệt có thể lên tới 98 ngày (năm 1998), gây cạn kiệt dòng chảy hạ lưu, làm khô cạn nhiều đoạn sông, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái thủy sinh và giao thông thủy.

3. Ô nhiễm và suy giảm chất lượng nước: Các khu công nghiệp Quảng Phú, Tịnh Phong và các cơ sở sản xuất phân tán xả thải chưa qua xử lý trực tiếp ra sông, làm BOD vượt tiêu chuẩn từ 2-3 lần trong mùa kiệt, gây chết cá và suy giảm nguồn lợi thủy sản.

4. Suy thoái hệ sinh thái thủy sinh: Lòng sông bị thu hẹp, mất nơi cư trú của sinh vật đáy, thảm thực vật bãi ven sông bị thay đổi, nhiều loài cá di cư quý hiếm giảm sút, ảnh hưởng đến sinh kế của ngư dân.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của suy thoái dòng chảy và ô nhiễm là do khai thác nước quá mức từ đập Thạch Nham, kết hợp với phát triển công nghiệp và sinh hoạt chưa kiểm soát tốt. So với các nghiên cứu trong ngành, kết quả phù hợp với xu hướng suy giảm nguồn nước ở các lưu vực sông có công trình thủy lợi lớn. Việc dòng chảy mùa kiệt giảm làm giảm khả năng pha loãng nước, tăng nồng độ ô nhiễm, ảnh hưởng tiêu cực đến đa dạng sinh học và phát triển kinh tế địa phương.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ dòng chảy tháng trung bình nhiều năm, bảng thống kê số ngày không có nước qua tràn đập, và biểu đồ phân bố BOD theo mùa để minh họa rõ ràng mức độ suy thoái và ô nhiễm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xác định và duy trì dòng chảy tối thiểu (DCTT): Cơ quan quản lý cần áp dụng quy định duy trì DCTT tại vị trí trạm thủy văn Trà Khúc, đảm bảo lưu lượng tối thiểu từ 10-12 m³/s trong mùa kiệt để bảo vệ hệ sinh thái và nhu cầu sử dụng nước hạ lưu. Thời gian thực hiện: ngay trong giai đoạn 2024-2026.

2. Tăng cường quản lý vận hành đập Thạch Nham: Điều chỉnh lưu lượng xả nước hợp lý, tránh lấy nước quá mức trong mùa kiệt, đồng thời xây dựng hồ chứa điều tiết bổ sung để giảm thiểu tình trạng cạn kiệt. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý đập, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

3. Kiểm soát và xử lý nước thải công nghiệp, sinh hoạt: Thiết lập hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn tại các khu công nghiệp và khu dân cư, giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước. Thời gian: 2024-2028, chủ thể: Sở Tài nguyên và Môi trường, các doanh nghiệp.

4. Phục hồi và bảo vệ hệ sinh thái thủy sinh: Thực hiện các biện pháp phục hồi thảm thực vật bãi ven sông, bảo tồn các loài cá di cư quý hiếm, xây dựng khu bảo tồn sinh thái. Chủ thể: các tổ chức bảo tồn, chính quyền địa phương.

5. Nâng cao nhận thức cộng đồng và đào tạo quản lý tài nguyên nước: Tổ chức các chương trình tuyên truyền, đào tạo kỹ năng quản lý và sử dụng nước bền vững cho người dân và cán bộ quản lý. Thời gian: liên tục, chủ thể: các cơ quan chức năng và tổ chức phi chính phủ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý tài nguyên nước và môi trường: Sở Tài nguyên và Môi trường, Ban quản lý lưu vực sông để xây dựng chính sách, quy hoạch khai thác và bảo vệ nguồn nước.

2. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành khoa học môi trường, thủy lợi: Tham khảo phương pháp phân tích dòng chảy, đánh giá tác động công trình thủy lợi và quản lý dòng chảy tối thiểu.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực công nghiệp và thủy lợi: Hiểu rõ tác động môi trường của hoạt động khai thác nước, từ đó áp dụng các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm và khai thác bền vững.

4. Ngư dân và cộng đồng dân cư ven sông Trà Khúc: Nắm bắt thông tin về tình trạng suy thoái nguồn nước và hệ sinh thái, từ đó tham gia bảo vệ và sử dụng tài nguyên nước hợp lý.

Câu hỏi thường gặp

1. Dòng chảy tối thiểu là gì và tại sao cần duy trì?
   Dòng chảy tối thiểu là lưu lượng nước thấp nhất cần thiết để duy trì hệ sinh thái thủy sinh và các nhu cầu sử dụng nước ở hạ lưu. Việc duy trì DCTT giúp bảo vệ đa dạng sinh học, cảnh quan và đảm bảo phát triển kinh tế bền vững.

2. Đập Thạch Nham ảnh hưởng như thế nào đến dòng chảy sông Trà Khúc?
   Đập Thạch Nham lấy nước tưới với lưu lượng tối đa lên đến 50 m³/s trong mùa kiệt, làm giảm dòng chảy tự nhiên, gây cạn kiệt nước hạ lưu, ảnh hưởng đến sinh thái và giao thông thủy.

3. Phương pháp nào được sử dụng để khôi phục dòng chảy tại hạ lưu?
   Phương pháp cân bằng nước được áp dụng, tính toán lưu lượng dòng chảy dựa trên lượng nước đến, lượng nước lấy từ đập, lượng nước hồi quy sau tưới và lượng nước bổ sung từ lưu vực khu giữa.

4. Tình trạng ô nhiễm nước ở hạ lưu sông Trà Khúc do đâu?
   Ô nhiễm chủ yếu do nước thải chưa qua xử lý từ các khu công nghiệp, nhà máy, làng nghề và sinh hoạt đổ trực tiếp vào sông, làm tăng BOD vượt tiêu chuẩn, gây chết cá và suy giảm chất lượng nước.

5. Giải pháp nào hiệu quả để bảo vệ nguồn nước sông Trà Khúc?
   Cần duy trì dòng chảy tối thiểu, quản lý vận hành đập hợp lý, xử lý nước thải công nghiệp và sinh hoạt, phục hồi hệ sinh thái thủy sinh, đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ tài nguyên nước.

Kết luận

• Sông Trà Khúc có nguồn nước dồi dào nhưng đang bị suy thoái nghiêm trọng do khai thác quá mức và ô nhiễm, đặc biệt ở khu vực hạ lưu sau đập Thạch Nham.
• Dòng chảy mùa kiệt giảm mạnh, chỉ còn khoảng 6-10 m³/s, ảnh hưởng tiêu cực đến hệ sinh thái thủy sinh và phát triển kinh tế xã hội.
• Đập Thạch Nham là nguyên nhân chính gây cạn kiệt dòng chảy, cần điều chỉnh vận hành và duy trì dòng chảy tối thiểu theo quy định pháp luật.
• Ô nhiễm nước do nước thải công nghiệp và sinh hoạt chưa được xử lý triệt để làm suy giảm chất lượng nước và nguồn lợi thủy sản.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp quản lý, bảo vệ tài nguyên nước và hệ sinh thái, góp phần phát triển bền vững lưu vực sông Trà Khúc trong giai đoạn tiếp theo.

Hành động tiếp theo: Cơ quan quản lý cần triển khai ngay việc xác định và duy trì dòng chảy tối thiểu, đồng thời tăng cường kiểm soát ô nhiễm và phục hồi hệ sinh thái. Các bên liên quan được khuyến khích tham khảo và áp dụng kết quả nghiên cứu để bảo vệ nguồn nước và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU KHU VỰC NGHIÊN CỨU VÀ PHÂN TÍCH ĐÁNH GIÁ SUY THOÁI TÀI NGUYÊN MÔI TRƯỜNG HẠ LƯU SÔNG TRÀ KHÚC 1.1 Điều kiện tự nhiên 1.1 Vị trí địa lý Sông Trà Khúc là sông lớn nhất tỉnh Quảng Ngãi, có diện tích lưu vực 3240 km’, chiếm khoảng 55% diện tích tự nhiên của tỉnh. Lưu vực sông nằm trên các huyện Sơn Hà, Sơn Tây, Trả Bồng, Ba Tơ, Sơn Tịnh, Tư Nghĩa, Nghĩa Hành, thị xã Quảng Ngãi và một phần huyện Kon Plong tỉnh Kon Tum. Ranh giới lưu vực phía Bắc giáp lưu vực sông Trà Bong, phía Nam giáp lưu vực sông Vệ, phía Tây giáp lưu vực sông Sê San, phía Đông giáp Biên Đông. Bản đồ lưu vực như hình (1-1).

Học viên: Phạm Văn Hùng Lớp: ISMT Luận văn thạc sĩ kỹ thuật Trang 5 Ngành: Khoa học môi trường BẢN ĐỒ LƯU VUC SÔNG TRA KHÚC CHUGHE Bask gi lưn vực sêng Trà Ekie Bask 4 tab a Duta giit Suagia& mo; Hình 1-1: Ban đồ lưu vực sông Trà Khúc Học viên: Phạm Văn Hùng Lớp: ISMT Luận văn thạc sĩ kỹ thuật Trang 6 Ngành: Khoa học môi trường 1.2 Đặc điểm sông ngòi Sông Trà Khúc bắt nguồn từ vùng núi cao Kon Plong tỉnh Kon Tum ở độ cao 1500 m. Phần thượng nguồn sông chảy theo hướng Nam-Bắc, đến Thạch Nham chảy theo hướng Tây-Đông, đồ ra biển qua cửa Cổ Lũy. Phần diện tích hạ lưu từ đập Thạch Nham tới của sông là 390 km’, mật độ lưới sông 0,39 km/km?, độ cao binh quan luu vuc 550m, chiều đài lưu vực 123 km, chiều rộng trung bình lưu vực 26,3 km, độ dốc bình quân lưu vực 18,5%. Với chiều dài sông 135 km, khoảng 2/3 chảy trong vùng núi cao có cao độ từ 200-1000m, phần còn lại chảy qua vùng đồng bằng.

Mang sông trong lưu vực có dạng cành cây. Ngoai dòng chính ra sông có các phụ lưu sau : — Nhánh Đăk Đrinh: chảy trong vùng núi phía Tây của tỉnh ở độ cao 1100 m, hợp lưu với dòng chính tại Tay On, có chiều đài 19 km, diện tích lưu vực 42 km’. — Nhánh Dak se Lô: bắt nguồn từ vùng núi cao phía Nam của tỉnh, có chiều dài 65 km và diện tích lưu vực 633 km. — Nhánh sông Re: bắt nguồn từ vùng núi cao phía Tây Nam huyện Ba Tơ ở độ cao 800 m, sông có chiều dài 82 km với diện tích lưu vực 625 km’.

— Sông Nước Trong: bắt nguén từ vùng núi huyện Trà Bồng ở độ cao 500 m, có chiều dài 46 km, diện tích lưu vực 494 km’.3 Dia hình của lưu vực Địa hình lưu vực có dạng chung là thấp dần từ Tây sang Đông, địa hình có dạng phức tạp núi và đồng bằng xen kẽ nhau, chia cắt bởi những cánh đồng nhỏ nam đọc theo các thung lũng, từ vùng núi xuống đồng bang địa hình hạ thấp dan, tạo thành dạng bậc địa hình cao thấp nằm kế tiếp nhau, không có khu đệm chuyền tiếp giữa vùng núi và đồng bằng. Vùng phía Tây là những dãy núi cao với độ cao từ 500 m đến 1000 m, vùng đồng bằng có cao độ từ 5 m đến 20 m. Học viên: Phạm Văn Hùng Lớp: ISMT Luận văn thạc sĩ kỹ thuật Trang 7 Ngành: Khoa học môi trường Địa hình đốc là một đặc điểm bat lợi dé hình thành các dòng chảy lớn, thường gây lũ lụt vào mùa mưa, còn mùa khô dòng chảy cạn kiệt gây hạn hán. Có thể chia địa hình ra làm 4 vùng: — Vùng núI: Nam phia Tay cua tinh, chiém mét phan lớn diện tích chạy doc ranh giới tỉnh Kon Tum và tỉnh Quảng Ngãi.

Đó chính là sườn núi phía Đông hoặc nhánh núi kéo dài của dãy Trường Sơn gồm những đỉnh núi có cao độ trung bình 500-700 m, thỉnh thoảng có đỉnh núi cao trên 1000 m mà đỉnh cao nhất là Hòn Bà nằm phía Tây Vân Canh 1146 m. Vùng núi phía Bắc có nhiều đỉnh núi cao, nhất là vùng núi Trà Bồng, Sơn Hà có những đỉnh núi cao từ 1400 — 1600 m. Địa hình phân cách mạnh, sông suối trong khu vực có độ dốc lớn, lớp phủ thực vật khá dầy. — Vùng địa hình đôi gò: Đây là địa hình trung gian giữa núi và đồng bằng, độ cao hạ thấp đột ngột gồm nhiều đồi gò nhấp nhô xen kẽ có những đồng bằng khá rộng.

Độ cao nói chung dưới 200 m, vùng bằng thường có độ cao 30-40 m. Độ dốc còn tương đối lớn, cây rừng bị tàn phá nhiều. — Vùng đồng bang: Trải dai ven bién và tiếp giáp với vùng đổi gò, có độ dốc từ Tây sang Đông. Địa hình vùng đồng chiếm khoảng 30% diện tích tự nhiên toàn lưu vực.

Đây là vùng đất tương đối bang phẳng, có cao độ từ 2 m — 20 m, nam trên địa bàn các huyện Sơn Tịnh, Tư Nghĩa, Nghĩa hành, Bình Sơn và Mộ Đức. Ở dạng địa hình này có diện tích canh tác lớn và thích hợp cho trồng lúa, hoa mau và cây công nghiệp ngắn ngày. Một đặc điểm về địa hình đáng lưu ý trong lưu vực là day Trường Sơn nam ở phía Tây lưu vực đã đóng vai trò chính trong việc lệch pha mùa mưa so với cả nước. Các dãy núi đều nằm ở phía Tây đã tạo thành hành lang chan gió, tăng cường độ mưa trong mùa mưa và tăng tính khắc nghiệt trong mùa khô.

— Vùng cát ven biển: Cồn cát, đụn cát phân bố thành một dải hẹp ven biển. Dạng địa hình này được hình thành do sông ngòi mang vật liệu từ núi xuống bồi lắng ven biên, sóng đây dạt vào bờ và gió thôi vun cao thành côn, đụn. Học viên: Phạm Văn Hùng Lớp: ISMT Luận văn thạc sĩ kỹ thuật Trang 8 ein: Khoa học môi trường 1.4 Địa chất Điều kiện địa chit chung trong vùng phức tap, thuộc phần phía Bắc khối địa Kon Tum, bao gồm các thành tạo biển chất cổ và các phức hệ magma xâm nhập có tuổi từ Arkerozoi đến Kainozoi. Phần trung tâm phía Tây của vàng là một khối năng dang vom được cấu thành bởi các đá biển chit hệ ting sông Re, có cfu trúc edt phức tạp.

gồm hing loạt các nắp wn nhỏ. Phin phía Nam li cae đã biển chất tướng Granalt hg ting Kan Nick và phát tiễn chủ yếu hệ thống đút gây phương D Bắc- Tây Nam, dọc theo phía Tây chủ yếu là hệ thing đút giy Ba Tơ - Giá Vục Doe theo các đút gãy xuất hiện nhiều thé magma xâm nhập, nối tiếp với các thành tạo rằm tích Neogen và ky đệ ti.5 Thổ nhưỡng. Lưu vực gồm có9 loại đắt sau * Dit cất ven biển: Dit cất ven biển thuộc các huyện Bình Sơn, Son Tịnh, Tự Nghia, Mộ Đức và Đức Phổ. Diện tích đất cát ven biển trong vàng nghiên cứu là 6290 ba * bit man: Bit mặn nằm xen với đất phù sa ở các vùng cửa sông thuộc các huyện ven biển với diện tích 1573 ha.

Loại đất này chủ yếu thích hợp cho nuôi. trồng thủy sản nhưng cần chủ động nước ngọt để thay nước cho tôm cá, không thích hợp với trồng lúa. * Đắt phủ sa: Nhóm đất này phổ biển ở vùng đồng bằng hạ lưu các sông Trì Khúc, Tra Bỏng, sông Vệ, thuộc các huyện Bình Sơn, Sơn Tịnh, Tư Nghĩa, Mộ Đức và thị xã Quảng Ngãi. Phù hợp cho sản xuất nông nghiệp với nhiều loại cây trồng.

như lửa, hoa màu, rau đậu và mía. Diện tích của nhóm đất phi sa à 83386 ha * Nhóm đất Giây: phân bé các huyện Sơn Tịnh, Mộ Đức, Tư Nghĩa thích hợp với trồng lún nước song cần luân canh ông màu và cung cắp phân hóa học đặc biệt là lần và kali dể cải tạo tính chit của đắt. Diện ích nhóm đắt này là 2052 ha * Nhóm đất xám: diện tích tập trung nhiều ở các huyện Ba Tơ, Sơn Hà, Sơn Tay. Loại đất này phù hợp với sản xuất các loại cây như hoa mau, cây công nghiệp Tộc viên: Phạm Văn Hùng Tấp IMT Luận văn thạc sĩ kỹ thuật Trang 9 ein: Khoa học môi trường hing năm và lâu năm như mía, lạc, cacao, chè, qh Diện tích của nhóm đất xám là 286909 ha.

* Nhóm đất đỏ: Nhóm đắt đỏ phân bổchủ yếu ở hai huyện Sơn Tinh và Bình. Som, Đặc điểm của đất là thịt pha sé, có thành phần cơ giới trung bình, dt ích lãy sit nhôm, đất có hàm lượng hữu cơ khá. Diện tích của nhóm dit đỏ là 6106 ha. * Nhóm dat den: Bat đen xuất hiện ở Binh Sơn và Sơn Tịnh.

Gồm có đất đen. và đắt nâu thm phát triển trên đá bazan. Diện tích nhóm đắt den là 2398 ha * Nhóm đất nứt né: hình thành do sản phẩm của núi lửa và chỉ gặp duy nhất. Loại đất này hạn chế trong sử dụng có diện tích 234 ha.

* Nhóm đất môn trơ soi đá: phân bổ ở hầu hết các huyện, không tốt cho sản. xuất nông nghiệp. Diện tích đất mòn tro si đ là 6348 ha 1.6 Thắm Phũ thực vật Rừng ở Quảng Ngãi tuy it so với cả nước, chủ yếu là rừng nghèo và rừng trung bình nhưng trữ lượng ri 1 tắt phong phú và có nhiễu lại gỗ quý như gõ, sơn, qué. như ở Minh Long, Ba Tơ, Sơn Tai Sơn Hà, Rừng tong lưu vực chủ yếu tập trung ở ving thượng nguồn trên các vùng núi cao, độ dốc lớn (50 - 300).

Việc trồng cây gây rừng vẫn chưa hản gắn được. những tổn thất v8 rừng trong thai kỳ chiến tranh và hậu quả của việc khai thác bừa bãi, chưa hợp lý và tệ chặt phá rùng lấy gỗ và làm nương rẫy. Hiện nay có xu thé giảm rừng gidu và trung bình, tăng diện tích rừng nghèo. Độ che phủ của rừng thấp.

lâm cho xói môn đất, suy thái nguồn nước làm cho tỉnh hình lũ lụt hạn hán ngày cảng gia ting, 1.2 Điều kiện kinh tẾ xã hội 1.1 Dân số Theo niên giám thing k tinh Quảng Ngãi năm 2007, dn s6 toàn tỉnh Quảng Ngĩi là 1.564 người, tong đó trong lưu vực sông Trả Khúc cổ I.000946 người Mặt độ dân số rung bình là 248 người km, song phân bổ không đều, các huyện đồng bằng mật đội én tới gần 550 người/kmỶ , trong khi đó miền núi chỉ khoảng 60. Tộc viên: Phạm Văn Hùng Tấp IMT Luận văn thạc sĩ kỹ thuật Trang 10 Ngành: Khoa học môi trường người/km”, tập trung lớn nhất là ở thị xã Quảng Ngãi, mật độ lên tới trên 3.000 người/km”. Dân số nông thôn chiếm tới gần 90% tổng số dân, dân sống bằng nông nghiệp khoảng 85%. Dân số trong độ tuổi lao động chiếm khoảng 50%, trong đó làm việc trong các cơ quan nhà nước là 15.

Trong vùng có nhiều dân tộc khác nhau sinh sống như người Kinh, Xơ Đăng, Hrê, Cor và các dân tộc khác.