đặt vấn đề an ninh lên trên hết. Vì vậy để bảo vệ chính quốc gia, tổ chức của mình họ phải trang bị những hệ thống phòng thủ tên lửa trong việc phát hiện, theo dõi mục tiêu và đưa ra những phương án cũng như đánh chặn kịp thời. Để làm được những điều này một cách chính xác và kịp thời, mỗi hệ thống tên lửa cần phải được trang bị những thiết bị radar tân tiến để phát hiện mục tiêu một cách nhanh chóng. Các hệ thống phòng thủ tên lửa chủ yếu được trang bị các radar cảnh báo và các radar siêu cao tần, bao gồm việc nâng cấp hệ thống máy tính, hiển thị đồ họa, thông tin liên lạc và các thiết bị thu phát sóng radar để phù hợp với việc phát hiện tên lửa.
Hệ thống phòng thủ tên lửa có nhiệm vụ phát hiện sớm 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com các tên lửa đạn đạo đồng thời giám sát hoạt động của chúng cho đến khi các hệ thống khác phân tích và đánh giá chi tiết hơn. Thứ hai, Các hệ thống phòng thủ tên lửa hoạt động rất phức tạp. Từ khi phát hiện cho đến khi tiêu diệt được mục tiêu, một hệ thống phòng thủ tên lửa sẽ trải qua một quá trình rất dài. Ngay từ khi phát hiện tên lửa đối phương, các thông tin sẽ được gửi về hệ thống radar để phân tích và đưa ra quyết định, đây được xem như là bộ não của 1 hệ thống phòng thủ tên lửa.
Hệ thống sẽ phân tích mục tiêu về quỹ đạo và phạm vi ảnh hưởng có thể xảy ra được chuyển đến trung tâm dự báo trên những vệ tinh và hệ thống radar trên mặt đất. Chỉ sau 20-35 phút từ khi có thông tin về tên lửa đối phương, hệ thống tên lửa đánh chặn đã được chuẩn bị sẵn sàng. Như vậy, có thể thấy rằng hoạt động của một hệ thống phòng thủ tên lửa rất phức tạp. Chỉ chưa đầy trong vòng 30 phút kể từ lúc phát hiện mục tiêu cho đến khi phóng tên lửa phải có rất nhiều thao tác chính xác và nhanh chóng để đảm bảo vai trò bảo vệ an ninh quốc gia.
Vai trò của hệ thống phòng thủ tên lửa trong việc đảm bảo an ninh quốc gia Ngày nay cùng với sự phát triển vượt bậc của khoa học kỹ thuật là những cuộc chạy đua vũ trang của các nước trên thế giới, bất kể quốc gia nào cũng muốn thể hiện sức mạnh về quân sự của mình. Thực tế đó đã dẫn đến những cuộc chạy đua vũ trang trên thế giới, điển hình là sự hiện diện của những “siêu cường” trên thế giới là Mỹ và Nga đã khiến cuộc chạy đua ngày càng gay gắt hơn. Năm 2005, Nga đã phóng thành công tên lửa đạn đạo xuyên lục địa hệ "Bạch dương" với tốc độ siêu âm, cùng khả năng chuyển hướng đột ngột mà không ảnh hưởng đến độ chính xác đến mục tiêu. Chính điều này đã làm người Mỹ lo ngại, để rồi sau đó Quốc hội Mỹ đã thông qua việc xây dựng một hệ thống phòng thủ tên lửa hoàn toàn mới với mức đầu tư hơn 30 tỷ USD [49].
14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia là một hệ thống ngăn chặn sự xâm nhập của tên lửa đạn đạo xuyên lục địa, bằng cách phát hiện các tên lửa tấn công và tiêu diệt chúng. Đồng thời, hệ thống phòng thủ tên lửa sẽ giúp các quốc gia chống lại những cuộc tấn công bằng tên lửa có sức hủy diệt lớn, máy bay tàng hình và máy bay không người lái. Như vậy, từ khái niệm nêu trên có thể thấy rõ vai trò vô cùng quan trọng của hệ thống phòng thủ tên lửa trong việc đảm bảo an ninh quốc gia. Bởi đối với mỗi quốc gia sự đảm bảo về an ninh quốc gia là cơ sở để đảm bảo và phát triển một cách toàn diện các lĩnh vực khác như: kinh tế, chính trị, ngoại giao…Nhận thức được tầm quan trọng của hệ thống phòng thủ tên lửa nên những quốc gia có trình độ khoa học kỹ thuật tiên tiến như Mỹ, Nga, Anh, Pháp đều cố gắng xây dựng cho mình một hệ thống riêng với những chức năng tối tân nhất.
Các quốc gia này cũng không ngại ngần trong việc chi một số tiền “khổng lồ” cho hoạt động đầu tư xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại. Đối với những quốc gia chưa tự mình chế tạo được hệ thống phòng thủ tên,họ sẽ đầu tư bằng cách mua những hệ thống hiện đại từ các quốc gia khác như Mỹ, Nga, hoặc phối hợp với các nước này để lắp đặt hệ thống phòng thủ tên lửa. Hiện nay trên thế giới tồn tại một số hệ thống phòng thủ tên lửa tân tiến. Phần dưới đây trình bày các hệ thống của hai siêu cường Mỹ và Nga.
Đối với Mỹ có các hệ thống phòng thủ tên lửa tiêu biểu như sau: Thứ nhất, hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao THAAD của Mỹ được thiết kế để bắn hạ tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung. Mặc dù THAAD không mang theo đầu đạn chứa thuốc nổ như những tên lửa thông thường nhưng nó dựa vào động năng từ vụ va chạm tốc độ cao để tiêu diệt mục tiêu. Sau một thời gian dài thử nghiệm, năm 2008, THAAD chính thức đi vào phục vụ trong quân đội Mỹ. Đây là hệ thống tên lửa được Tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin nghiên cứu và chế tạo.
15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD sẽ được hoạt động theo quy trình như sau: Sau khi radar phát hiện ra mục tiêu, những người giám sát hệ thống sẽ xác định mức độ nguy hiểm của nó. Tiếp theo, thông tin được chuyển tiếp đến hệ thống kiểm soát bắn. Một radar khác sẽ điều khiển hỏa lực dẫn đường cho tên lửa đánh chặn mục tiêu. Toàn bộ quá trình trên diễn ra trong khoảng 5 phút.
THAAD được đánh giá là một trong những hệ thống đánh chặn tên lửa đạn đạo chiến thuật, tên lửa đạn đạo tầm trung tối tân nhất thế giới hiện nay. Chúng thiết lập nên "màn chắn" cho Mỹ và các đồng minh khỏi mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo của đối phương. Thứ hai, Hệ thống tên lửa chống tên lửa đạn đạo Patriot với tên đầy đủ là Patriot Advanced Capability (PAC), được Mỹ phát triển để thay thế hệ thống Nike Hercules (là hệ thống phòng không tầm trung và tầm cao của Lầu Năm Góc) và thay thế hệ thống MIM -23 Hawk (hệ thống phòng không chiến thuật tầm trung của quân đội Mỹ). Hệ thống tên lửa chống tên lửa đạn đạo Patriot có phạm vi tác chiến từ 30-160 km tùy biến thể.
Biến thể nâng cấp Patriot PAC sử dụng công nghệ “hit-to-kill”(truy đuổi-tiêu diệt) rất tiên tiến cho phép khối lượng tên lửa nhẹ hơn, đầu đạn có thể trang bị nhiều hơn các thiết bị điện tử cho nhiệm vụ truy tìm và tiêu diệt mục tiêu. Hệ thống này được đánh giá là có tính năng vượt trội so với S-300 của Nga vốn vẫn dùng đầu đạn nổ phá. Hiện tại, công nghệ tân tiến này mới chỉ có Mỹ phát triển thành công. Với những ưu điểm nổi trội về công nghệ tân tiến, Hệ thống tên lửa chống tên lửa đạn đạo Patriot đã được rất nhiều quốc gia “săn đón” như: Ai Cập, Đức, Israel, Nhật Bản, Các tiểu Vương quốc Arập thống nhất… Thứ ba, Hệ thống đánh chặn tên lửa đạn đạo Aegis (ACS) là hệ thống vũ khí hải quân được triển khai di động trên biển, do Cơ quan radar mặt đất và tên lửa của Mỹ phát triển, hiện do Tập đoàn Lockheed Martin sản xuất.
Aegis được thiết kế để tiêu diệt các tên lửa đạn đạo tầm trung và tầm xa bằng tên lửa đánh chặn SM-3, và đánh chặn tên lửa tầm ngắn bằng tên lửa đánh chặn SM-2. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Hiện nay, hơn 100 tàu chiến có trang bị hệ thống đánh chặn Aegis đã được triển khai cho hải quân của các quốc gia đồng minh là Hàn Quốc, Nhật Bản, Na Uy, Tây Ban Nha. Hải quân Australia cũng đã lựa chọn hệ thống này trang bị cho các tàu mới của mình. Đối với Nga có những hệ thống phòng thủ tên lửa tiêu biểu như: Thứ nhất, hệ thống tên lửa phòng không S-300, là các hệ thống phòng thủ tên lửa tầm xa do Tập đoàn Công nghiệp Vũ khí Almaz của Nga sản xuất, dựa trên phiên bản S-300P đầu tiên.
Hệ thống S-300 được phát triển cho Lực lượng phòng không Liên Xô để đánh chặn máy bay và tên lửa hành trình của đối phương. Mỗi phiên bản S-300 mới lại có tính năng ưu việt riêng biệt. Thứ hai, hệ thống phòng thủ tên lửa S-400, đây là hệ thống phòng thủ tên lửa hình thành để thay thế cho những hệ thống S-300. Đây là loại hệ thống phòng thủ đã trở thành vũ khí chủ lực canh giữ bầu trời của Nga với tính năng độc nhất vô nhị trên thế giới, có thể tương thích với 4 loại tên lửa khác nhau.
Đây là hệ thống phòng thủ hàng không được nhiều chuyên gia đánh giá là tốt hiện nay, các chuyên gia của cả Thổ Nhĩ Kỳ và Ấn Độ đều cho rằng tổ hợp phòng thủ tên lửa S-400 của Nga hiện nay vẫn là hệ thống tốt nhất thế giới, Patriot của Mỹ không thể so sánh. Để hiểu rõ hơn quy trình cũng như hoạt động sức công phá của Hệ thống S-400 qua hình ảnh dưới đây: Hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 đã được rất nhiều quốc gia trên thế giới lựa chọn và đặt mua như: Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ…Điều này có nghĩa, hệ thống S-400 đem lại được nhiều ưu điểm hơn so với những hệ thống phòng thủ khác trên thế giới. Hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 được ví như "con át chủ bài" của hệ thống phòng thủ Nga ít nhất trong vài thập kỷ tới. Thứ ba, Hệ thống phòng thủ tên lửa S-500, đây là bản nâng cấp chất lượng cao của hệ thống S-400.
Theo dự kiến, hệ thống phòng thủ trên không S-500 sẽ bao gồm có 3 lớp tên lửa tầm trung, tầm xa và tầm siêu xa. Theo đại 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com diện Tập đoàn Almaz-Antey - đơn vị sản xuất tên lửa của Nga, về cơ bản, S- 500 là hệ thống thế hệ mới [3]. Hệ thống này được trang bị bộ định vị được xây dựng trên nền tảng radar quét mảng pha điện tử chủ động, cho phép thu được các dữ liệu quan trọng về công suất bức xạ, với tốc độ phản hồi của ăng ten cao hơn đáng kể.