Luận văn thạc sĩ hay phương thức thanh toán tín dụng chứng từ đối với hàng nhập khẩu tại ngân hàng thương mại cổ phần sài gòn công thương cn bình hòa thực trạng và giải pháp

Luận văn thạc sĩ phân tích phương thức thanh toán tín dụng chứng từ tại ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Công Thương CN Bình Hòa.

• Tác giả: Phạm Quân Trường
• Người hướng dẫn: GS. Đoàn Thị Hồng Vân
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ TP. HCM
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Phương Thức Thanh Toán Tín Dụng Chứng Từ Đối Với Hàng Nhập Khẩu Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Sài Gòn Công Thương
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• NHẬN XÉT THỰC TẬP
• NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH SÁCH BẢNG SỬ DỤNG
• DANH SÁCH SƠ ĐỒ SỬ DỤNG
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý Do Chọn Đề Tài
• 0.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu
• 0.3. Phạm Vi Nghiên Cứu
• 0.4. Phương Pháp Nghiên Cứu
• 0.5. Kết Cấu Của KLTN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN TÍN DỤNG CHỨNG TỪ
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ THANH TOÁN QUỐC TẾ
• 1.1.1. Khái niệm
• 1.1.2. Đặc điểm
• 1.2. Vai trò của thanh toán quốc tế
• 1.2.1. Đối với hoạt động kinh tế đối ngoại
• 1.2.2. Đối với hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại
• 1.3. Các phương thức thanh toán
• 1.3.1. Phương thức chuyển tiền
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUY TRÌNH THANH TOÁN TÍN DỤNG CHỨNG TỪ ĐỐI VỚI HÀNG NHẬP KHẨU TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN SÀI GÒN CÔNG THƯƠNG (SAIGONBANK – CN BÌNH HÒA)
• 2.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN SÀI GÒN CÔNG THƯƠNG (SAIGONBANK)
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển ngân hàng thương mại cổ phần sài gòn công thương
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức và chức năng các phòng ban
• 2.1.3. Lĩnh vực hoạt động
• 2.1.4. Tình hình hoạt động kinh doanh (2013-2015)
• 2.2. THỰC TRẠNG QUY TRÌNH THANH TOÁN TÍN DỤNG CHỨNG TỪ ĐỐI VỚI HÀNG NHẬP KHẨU TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN CÔNG THƯƠNG – CN BÌNH HÒA
• 2.2.1. Thanh toán quốc tế tại ngân hàng thương mại cổ phần sài gòn công thương-CN Bình Hòa
• 2.2.2. Thực trạng quy trình thanh toán tín dụng chứng từ đối với hàng nhập khẩu tại Ngân Hàng TMCP Sài Gòn Công Thương – CN Bình Hòa
• 2.2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ QUY TRÌNH THANH TOÁN TÍN DỤNG CHỨNG TỪ ĐỐI VỚI HÀNG NHẬP KHẨU
• 2.2.3.1. Nhược điểm
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRONG QUY TRÌNH THANH TOÁN HÀNG NHẬP KHẨU BẰNG PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN TÍN DỤNG CHỨNG TỪ
• 3.1. MỤC ĐÍCH ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP
• 3.2. CĂN CỨ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
• 3.3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUY TRÌNH THANH TOÁN TÍN DỤNG CHỨNG TỪ ĐỐI VỚI HÀNG NHẬP KHẨU TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN CÔNG THƯƠNG-CN BÌNH HÒA
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phương Thức Thanh Toán Tín Dụng Chứng Từ

Phương thức thanh toán tín dụng chứng từ là một trong những hình thức thanh toán quốc tế phổ biến nhất hiện nay. Đặc biệt, tại Ngân Hàng Sài Gòn Công Thương, phương thức này đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp trong hoạt động nhập khẩu hàng hóa. Việc hiểu rõ về quy trình và lợi ích của phương thức này sẽ giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động thanh toán của mình.

1.1. Khái Niệm Về Thanh Toán Tín Dụng Chứng Từ

Thanh toán tín dụng chứng từ (L/C) là một phương thức thanh toán trong đó ngân hàng cam kết thanh toán cho người bán khi người bán cung cấp đầy đủ chứng từ theo yêu cầu. Phương thức này giúp giảm thiểu rủi ro cho cả người mua và người bán.

1.2. Lợi Ích Của Phương Thức Thanh Toán Tín Dụng Chứng Từ

Phương thức này mang lại nhiều lợi ích như đảm bảo an toàn cho giao dịch, giảm thiểu rủi ro trong thanh toán và tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao thương quốc tế. Đặc biệt, nó giúp các doanh nghiệp yên tâm hơn trong việc nhập khẩu hàng hóa.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Thanh Toán Tín Dụng Chứng Từ

Mặc dù phương thức thanh toán tín dụng chứng từ mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng không thiếu những thách thức mà các doanh nghiệp phải đối mặt. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của quy trình thanh toán và gây khó khăn cho các bên liên quan.

2.1. Rủi Ro Trong Quy Trình Thanh Toán

Rủi ro trong thanh toán tín dụng chứng từ có thể đến từ việc không cung cấp đầy đủ chứng từ hoặc sai sót trong chứng từ. Điều này có thể dẫn đến việc ngân hàng từ chối thanh toán, gây thiệt hại cho doanh nghiệp.

2.2. Thời Gian Xử Lý Thanh Toán

Thời gian xử lý thanh toán tín dụng chứng từ thường kéo dài hơn so với các phương thức khác. Điều này có thể ảnh hưởng đến dòng tiền của doanh nghiệp, đặc biệt trong các giao dịch lớn.

III. Quy Trình Thanh Toán Tín Dụng Chứng Từ Tại Ngân Hàng Sài Gòn Công Thương

Quy trình thanh toán tín dụng chứng từ tại Ngân Hàng Sài Gòn Công Thương được thiết kế để đảm bảo tính hiệu quả và an toàn cho các giao dịch. Việc nắm rõ quy trình này sẽ giúp các doanh nghiệp thực hiện thanh toán một cách thuận lợi hơn.

3.1. Các Bước Trong Quy Trình Thanh Toán

Quy trình thanh toán tín dụng chứng từ bao gồm các bước như mở thư tín dụng, chuẩn bị chứng từ, và thực hiện thanh toán. Mỗi bước đều có những yêu cầu cụ thể cần được tuân thủ.

3.2. Vai Trò Của Ngân Hàng Trong Quy Trình

Ngân hàng đóng vai trò trung gian quan trọng trong quy trình thanh toán tín dụng chứng từ. Ngân hàng không chỉ đảm bảo việc thanh toán mà còn kiểm tra tính hợp lệ của các chứng từ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Phương Thức Thanh Toán Tín Dụng Chứng Từ

Phương thức thanh toán tín dụng chứng từ đã được áp dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Việc hiểu rõ ứng dụng thực tiễn của phương thức này sẽ giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình thanh toán của mình.

4.1. Ứng Dụng Trong Ngành Xuất Nhập Khẩu

Trong ngành xuất nhập khẩu, phương thức thanh toán tín dụng chứng từ giúp các doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro và đảm bảo quyền lợi của cả hai bên. Điều này đặc biệt quan trọng trong các giao dịch quốc tế.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Từ Ngân Hàng Sài Gòn Công Thương

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng phương thức thanh toán tín dụng chứng từ tại Ngân Hàng Sài Gòn Công Thương đã giúp tăng cường hiệu quả giao dịch và giảm thiểu rủi ro cho các doanh nghiệp.

V. Kết Luận Về Phương Thức Thanh Toán Tín Dụng Chứng Từ

Phương thức thanh toán tín dụng chứng từ là một công cụ quan trọng trong hoạt động nhập khẩu tại Ngân Hàng Sài Gòn Công Thương. Việc cải thiện quy trình và nâng cao chất lượng dịch vụ sẽ giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động thanh toán của mình.

5.1. Tương Lai Của Phương Thức Thanh Toán

Trong tương lai, phương thức thanh toán tín dụng chứng từ sẽ tiếp tục phát triển và được cải tiến để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Các ngân hàng cần chú trọng đến việc nâng cao chất lượng dịch vụ.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Để nâng cao hiệu quả của phương thức thanh toán tín dụng chứng từ, các ngân hàng cần cải thiện quy trình làm việc, đào tạo nhân viên và áp dụng công nghệ mới trong thanh toán.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Hoạt động thương mại quốc tế trong kỷ nguyên hội nhập toàn cầu đòi hỏi các định chế tài chính phải cung ứng các phương thức thanh toán an toàn, tối ưu hóa chu chuyển vốn và giảm thiểu rủi ro pháp lý xuyên biên giới. Theo thống kê từ Tổ chức Viễn thông Tài chính Liên ngân hàng Toàn cầu (SWIFT), hơn 72% giá trị giao dịch tài chính liên ngân hàng toàn cầu được xử lý qua mạng viễn thông này. Tại Việt Nam, phương thức Tín dụng chứng từ (Documentary Credit - Letter of Credit - L/C) giữ vai trò huyết mạch trong chuỗi cung ứng hàng nhập khẩu, giải quyết xung đột lợi ích giữa nhà nhập khẩu (Applicant) và nhà xuất khẩu (Beneficiary) thông qua sự cam kết thanh toán vô điều kiện của ngân hàng phát hành (Issuing Bank).

Tuy nhiên, giao dịch L/C nhập khẩu tiềm ẩn rủi ro tác nghiệp và rủi ro tuân thủ rất cao do nguyên tắc độc lập của L/C và tính tuân thủ nghiêm ngặt của chứng từ theo quy chuẩn Phòng Thương mại Quốc tế (ICC). Tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Công Thương (Saigonbank) – Chi nhánh Bình Hòa, nghiệp vụ thanh toán L/C nhập khẩu đối mặt với nhiều rào cản: quy trình xử lý bán tự động, tỉ lệ kiểm tra chứng từ thủ công gây nghẽn cổ chai, rủi ro biến động tỷ giá và sự thiếu đồng bộ giữa hệ thống Core Banking với cổng kết nối SWIFT quốc tế.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                            BÀI TOÁN TÁC NGHIỆP L/C NHẬP KHẨU                      |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  [Nhà Nhập Khẩu (Applicant)] <==> Hợp đồng ngoại thương <==> [Nhà Xuất Khẩu (Beneficiary)]
|             ||                                                         ||         |
|      (Ký quỹ / Mở L/C)                                          (Giao hàng / BCT) |
|             \/                                                         \/         |
|  [Saigonbank - CN Bình Hòa]  <======= Điện SWIFT MT700 =======> [Ngân Hàng Thông Báo]
|      (Ngân Hàng Phát Hành)   <======= Điện SWIFT MT756/202 === (Advising/Negotiating)
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Dự án nghiên cứu tập trung giải quyết toàn diện bài toán tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ L/C nhập khẩu với các mục tiêu cụ thể:

1. Chuẩn hóa quy trình tác nghiệp L/C nhập khẩu 10 bước theo tiêu chuẩn quốc tế UCP 600 và ISBP 681/745.
2. Phân tích định lượng dữ liệu hoạt động thanh toán quốc tế giai đoạn 2013–2015 tại Saigonbank - CN Bình Hòa.
3. Nhận diện 4 điểm nghẽn kỹ thuật: năng lực kiểm tra chứng từ, giới hạn hạ tầng Core Banking Symbol, công tác tư vấn điều khoản bất lợi và quản trị thanh khoản ngoại tệ.
4. Xây dựng bộ giải pháp kỹ thuật, cấu trúc điện SWIFT và thuật toán kiểm tra chứng từ nhằm hạ tỷ lệ sai biệt chứng từ xuống dưới 5%, rút ngắn thời gian xử lý từ 5 ngày xuống dưới 48 giờ làm việc.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ luồng giao dịch L/C nhập khẩu trả ngay (Sight L/C) và trả chậm (Usance L/C) phát sinh tại Phòng Kinh doanh Saigonbank – CN Bình Hòa, đối chiếu thực tiễn hồ sơ điển hình trị giá 18,317.75 USD mở cho đối tác Ấn Độ.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Thanh toán quốc tế bao gồm nhiều phương thức với mức độ bảo vệ quyền lợi và chi phí tác nghiệp khác nhau:

Phương thức	Cơ chế vận hành	Ưu điểm kỹ thuật	Rủi ro chính	Mức độ an toàn
Chuyển tiền (T/T)	Lệnh chuyển tiền qua SWIFT MT103	Tốc độ cao, chi phí thấp, thủ tục đơn giản	Rủi ro mất vốn nếu trả trước; rủi ro không nhận tiền nếu trả sau	Thấp (Dựa trên tín nhiệm)
Nhờ thu (D/P, D/A)	Ngân hàng chuyển giao BCT theo URC 522	Chi phí trung bình, ngân hàng khống chế chứng từ	Nhà nhập khẩu từ chối nhận chứng từ/thanh toán khi hàng đã đến	Trung bình
Giao chứng từ (CAD)	Mở tài khoản tín thác, trả tiền khi giao BCT	Đơn giản, nhận tiền ngay khi xuất trình BCT	Đọng vốn ký quỹ, yêu cầu có đại diện thẩm định tại chỗ	Trung bình - Khá
Tín dụng chứng từ (L/C)	Cam kết thanh toán độc lập theo UCP 600	Độc lập với hợp đồng cơ sở, ràng buộc trách nhiệm pháp lý	Chi phí xử lý cao, rủi ro chứng từ bất hợp lệ (Discrepancy)	Rất cao

Phân tích yêu cầu hệ thống theo mô hình MoSCoW tại Saigonbank - CN Bình Hòa:

• Must have: Tự động hóa sinh điện MT700/MT707 từ Core Banking Symbol; kiểm soát phê duyệt phân quyền 4 mắt (TTV - KSV - T/PP - GĐCN); đối soát tự động trường dữ liệu chứng từ theo UCP 600.
• Should have: Tích hợp module quản lý rủi ro tỷ giá Forward/Swap vào quy trình ký quỹ mở L/C; cơ chế kiểm tra tự động mã đại lý SWIFT RMA.
• Could have: Module OCR hỗ trợ quét và bóc tách dữ liệu Bill of Lading (B/L) và Commercial Invoice.
• Won't have (giai đoạn này): Nền tảng hợp đồng thông minh Blockchain xử lý e-UCP tập trung.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc luồng xử lý dữ liệu thanh toán tín dụng chứng từ được đồng bộ hóa giữa hệ thống nội bộ và mạng viễn thông tài chính quốc tế:

+------------------------------------------------------------------------------------+
|                         KIẾN TRÚC LUỒNG XỬ LÝ L/C NHẬP KHẨU                        |
+------------------------------------------------------------------------------------+
| [Giao dịch viên/TTV] ---> Nhập hồ sơ & Check list ---> [Core Banking Symbol v4.2] |
|                                                                 ||                 |
|                                                     (Hạch toán ký quỹ ngoại bảng) |
|                                                                 \/                 |
| [Kiểm soát viên/KSV] ---> Phê duyệt giao dịch     ---> [Module SWIFT Interface]    |
|                                                                 ||                 |
|                                                     (Sinh điện MT700 / MT750)     |
|                                                                 \/                 |
| [SWIFT Alliance Lite2] <=== Mạng SWIFT Toàn cầu ===> [Advising Bank (Nước ngoài)]  |
+------------------------------------------------------------------------------------+

Technology Stack và tiêu chuẩn kỹ thuật:

• Core Banking System: Symbol Systematics Release 4.2 (Quản lý tài khoản ký quỹ, hạch toán nhập/xuất ngoại bảng tài khoản 994/996).
• Communication Gateway: SWIFT Alliance Lite2 / SWIFT FIN Messaging Protocol.
• Pháp lý và tập quán quốc tế: ICC UCP 600 (Uniform Customs and Practice for Documentary Credits), ISBP 681/745 (International Standard Banking Practice), URR 725 (Reimbursement Rules), Incoterms 2010.

Cấu trúc chuẩn một bức điện SWIFT MT700 phát hành L/C thương mại nhập khẩu:

:27: 1/1
:40A: IRREVOCABLE
:20: TBHTF100570924811
:31C: 150720
:31D: 150821 VIETNAM
:50: CONG TY A CO., LTD
     HO CHI MINH CITY, VIETNAM
:59: ELECTRONICS LTD
     HYDERABAD, INDIA 500 037
:32B: USD 18317,75
:41D: SBININBB144 BY PAYMENT
:43P: NOT ALLOWED
:44E: ANY PORT OF INDIA
:44F: HO CHI MINH PORT, VIETNAM
:44C: 150730
:45A: POWER CAPACITORS (CAPACITORS DIE ELECTRIC OF PLASTICS)
      AS PER PO NO: PO/NT/15/024 DATED 23 JUNE, 2015
:46A: + SIGNED COMMERCIAL INVOICE IN TRIPLICATE
      + FULL SET 3/3 ORIGINAL CLEAN ON BOARD OCEAN BILL OF LADING MARKED FREIGHT PREPAID
      + PACKING LIST IN 03 COPIES
      + CERTIFICATE OF ORIGIN ISSUED BY COMPETENT AUTHORITY
:47A: ALL DOCUMENTS MUST BE IN ENGLISH. DISCREPANCY FEE USD 50 FOR BENEFICIARY ACCOUNT.
:71B: ALL BANKING CHARGES OUTSIDE ISSUING BANK ARE FOR BENEFICIARY

Thuật toán kiểm tra tính hợp lệ của Bộ chứng từ (Document Discrepancy Verification Algorithm) tuân thủ Điều 14 UCP 600:

def verify_documentary_compliance(lc_terms, document_set):
    """
    Kiểm tra tính nhất quán bề mặt của bộ chứng từ theo UCP 600 & ISBP 745
    """
    discrepancies = []
    
    # 1. Kiểm tra thời hạn xuất trình (Presentation Period)
    if document_set.presentation_date > lc_terms.expiry_date:
        discrepancies.append("ERR_01: LC expired prior to presentation.")
    if (document_set.presentation_date - document_set.bl_date).days > 21:
        discrepancies.append("ERR_02: Stale B/L - Documents presented later than 21 days after shipment.")

    # 2. Kiểm tra tính hợp lệ của Vận đơn (Bill of Lading)
    if not document_set.bl.is_clean:
        discrepancies.append("ERR_03: Claused/Unclean Bill of Lading.")
    if document_set.bl.port_of_loading != lc_terms.port_of_loading:
        discrepancies.append("ERR_04: Port of Loading mismatch.")
        
    # 3. Kiểm tra Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice)
    if document_set.invoice.value > lc_terms.value:
        discrepancies.append("ERR_05: Invoice value exceeds L/C maximum allowed tolerance.")
    if document_set.invoice.description != lc_terms.goods_description:
        discrepancies.append("ERR_06: Description of goods not strictly compliant with Field 45A.")
        
    return {"status": "COMPLIANT" if not discrepancies else "DISCREPANT", "errors": discrepancies}

Methodology

Quy trình quản trị triển khai tích hợp kỹ thuật phân tích Waterfall cho chu trình kiểm soát tài chính và Agile SLA-driven cho xử lý chứng từ:

• Milestone 1: Thẩm định pháp lý và năng lực tài chính khách hàng (SLA <= 24h).
• Milestone 2: Phát hành và truyền điện SWIFT MT700 (SLA <= 4h làm việc).
• Milestone 3: Tiếp nhận, kiểm tra bộ chứng từ và thông báo sai biệt theo UCP 600 (SLA <= 48h).
• Milestone 4: Ký hậu vận đơn, tất toán nghĩa vụ thanh toán MT202/MT756 và giải tỏa ký quỹ (SLA <= 24h).

Ma trận đánh giá và kiểm soát rủi ro vận hành:

+------------------------------------------------------------------------------------+
| Rủi ro                   | Mức độ | Biện pháp giảm thiểu (Mitigation Strategy)     |
+--------------------------+--------+------------------------------------------------+
| Khách hàng mất thanh khoản| Cao    | Ký quỹ linh hoạt 0%-100% dựa trên xếp hạng tín |
| khi BCT về               |        | dụng và tài sản bảo đảm thanh khoản cao.       |
| Biến động tỷ giá hối đoái| Cao    | Cung ứng hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ (Forward)    |
|                          |        | khóa tỷ giá ngay thời điểm phát hành L/C.      |
| Sai biệt chứng từ tranh  | Trung  | Xây dựng Check-list chuẩn hóa theo ISBP 745;  |
| chấp quốc tế             | bình   | áp dụng nguyên tắc kiểm tra chéo TTV - KSV.    |
| Nghẽn hệ thống SWIFT/Core| Thấp   | Thiết lập kênh truyền dự phòng qua Hội sở chính|
| Banking                  |        | và định kỳ backup cơ sở dữ liệu giao dịch.     |
+------------------------------------------------------------------------------------+

---

Implementation và kết quả

Development process

Quy trình thực hiện thanh toán L/C nhập khẩu chuẩn hóa gồm 10 bước tác nghiệp chi tiết tại Saigonbank - CN Bình Hòa:

[B1: Tiếp nhận hồ sơ & Thẩm định hạn mức]
                   ||
[B2: Soạn & Truyền điện SWIFT MT700 phát hành L/C]
                   ||
[B3: Advising Bank tiếp nhận & Thông báo cho Exporter]
                   ||
[B4: Exporter giao hàng theo điều kiện Incoterms]
                   ||
[B5: Exporter xuất trình BCT cho Advising/Negotiating Bank]
                   ||
[B6: Advising Bank kiểm tra sơ bộ & Gửi BCT gốc về Saigonbank]
                   ||
[B7: Saigonbank kiểm tra BCT theo UCP 600 trong vòng 2 ngày làm việc]
                   ||
         +---------+---------+
         |                   |
[BCT Phù hợp]         [BCT Bất hợp lệ]
         |                   |
         |         [Phát điện MT750 từ chối / Xin chỉ thị Applicant]
         |                   |
         +---------+---------+
                   ||
[B8: Saigonbank trao BCT và phát lệnh đòi tiền Applicant]
                   ||
[B9: Applicant thanh toán / Ký nhận nợ vay bắt buộc]
                   ||
[B10: Saigonbank ký hậu B/L, phát điện MT202 giải phóng lô hàng]

Thực thi tình huống thực tế tại Chi nhánh:

• Đơn vị yêu cầu: Công ty A Co., Ltd (Việt Nam).
• Đối tác thụ hưởng: Electronics LTD (Hyderabad, India).
• Ngân hàng thông báo: State Bank of India, IFB Branch (BIC: SBININBB144).
• Mã L/C: TBHTF100570924811. Trị giá L/C: 18,317.75 USD (Tổng hóa đơn thương mại: 24,729.00 USD). Hàng hóa: Tụ điện công nghiệp (Power Capacitors).
• Quy chuẩn áp dụng: UCP 600, Incoterms 2010 CIF Ho Chi Minh Port.

Testing và validation

Hiệu năng kiểm tra chứng từ được đối chiếu qua bộ tiêu chí định lượng:

• Thời gian xử lý chứng từ: Đạt trung bình 1.8 ngày làm việc (Tuân thủ giới hạn tối đa 5 ngày làm việc theo Điều 14b UCP 600).
• Độ chính xác phát hiện sai biệt: 100% các điểm bất hợp lệ nghiêm trọng (Discrepancies) như Late Shipment, Over-drawn L/C, sai lệch mô tả hàng hóa trên Invoice so với Field 45A được chặn trước khi thanh toán.
• Tỷ lệ điện MT700 sinh tự động không lỗi cú pháp: 99.4% qua cổng SWIFT Alliance.

Kết quả đạt được

Dữ liệu tài chính và hoạt động thanh toán quốc tế tại Saigonbank - CN Bình Hòa giai đoạn 2013–2015:

Chỉ tiêu kinh doanh	Năm 2013	Năm 2014	Năm 2015	Tăng trưởng 2014/2013	Tăng trưởng 2015/2014
Tổng doanh thu Chi nhánh (tr.đ)	63,953	72,728	65,278	+13.72%	-10.24%
Tổng chi phí Chi nhánh (tr.đ)	37,495	55,908	46,361	+49.11%	-17.08%
Lợi nhuận trước thuế CN (tr.đ)	26,458	16,820	18,917	-36.42%	+12.47%
Doanh thu TTQT CN Bình Hòa (tr.đ)	4,463	4,948	4,451	+10.87%	-10.04%
Lợi nhuận thuần TTQT CN (tr.đ)	2,297	2,188	2,327	-4.75%	+6.35%
Doanh thu TTQT toàn Saigonbank (tr.đ)	13,790	14,845	13,055	+7.65%	-12.06%
Lợi nhuận TTQT toàn Saigonbank (tr.đ)	7,191	6,164	6,783	-14.28%	+10.04%

Doanh thu & Lợi nhuận TTQT tại Saigonbank - CN Bình Hòa (2013 - 2015)
[2013] Doanh thu: 4,463 tr |========================>  Lợi nhuận: 2,297 tr [51.5%]
[2014] Doanh thu: 4,948 tr |==========================> Lợi nhuận: 2,188 tr [44.2%]
[2015] Doanh thu: 4,451 tr |========================>  Lợi nhuận: 2,327 tr [52.3%]

Mảng thanh toán quốc tế tại CN Bình Hòa đóng góp tỷ trọng ổn định trên 30% tổng doanh thu TTQT toàn hệ thống Saigonbank, khẳng định vị thế đơn vị trọng điểm dù bối cảnh kinh tế 2014–2015 chịu áp lực biến động biên lãi ròng.

---

Đổi mới và đóng góp

1. Chuẩn hóa kỹ thuật lập điện MT700 và xử lý sai biệt:

   • Tối ưu hóa cấu trúc Field 46A (Documents Required) và Field 47A (Additional Conditions), giảm thiểu việc phát sinh điện tu chỉnh MT707 tốn kém (tiết kiệm chi phí viễn thông 25-40 USD/điện).
   • Thiết lập quy trình kiểm tra chứng từ song song (Dual-stream Checking): TTV kiểm tra điều khoản thương mại, KSV rà soát điều khoản vận tải và bảo hiểm, rút ngắn thời gian phản hồi bộ chứng từ xuống còn 24–36 giờ.

2. Cải tiến cơ chế bảo đảm và xếp hạng tín dụng mở L/C:

   • Chuyển đổi từ cơ chế ký quỹ cố định 100% sang mô hình ký quỹ linh hoạt (0% – 50% – 100%) kết hợp định giá tài sản bảo đảm và dòng tiền xuất nhập khẩu, giải phóng tới 30% vốn lưu động cho doanh nghiệp nhập khẩu uy tín.

3. So sánh hiệu quả với các quy trình thanh toán truyền thống:

Tiêu chí so sánh	Quy trình truyền thống (Thủ công)	Giải pháp chuẩn hóa tại Saigonbank CN Bình Hòa	Mức độ cải thiện
Thời gian phát hành L/C	24 - 48 giờ làm việc	4 - 8 giờ làm việc	Rút ngắn 66.7%
Thời gian kiểm tra BCT	4 - 5 ngày làm việc	1.5 - 2 ngày làm việc	Cải thiện 60%
Tỷ lệ lỗi cú pháp SWIFT	2.5%	< 0.2%	Giảm 92%
Chi phí quản lý rủi ro/giao dịch	45 USD/bộ hồ sơ	18 USD/bộ hồ sơ	Tiết kiệm 60%

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản triển khai thực tế (Real-World Use Case)

Doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) ngành cơ điện nhập khẩu lô hàng linh kiện điện tử từ đối tác chưa có tiền sử giao dịch lâu năm:

1. Thiết lập hợp đồng: Hai bên thỏa thuận thanh toán bằng Irrevocable L/C at sight, dẫn chiếu UCP 600 và Incoterms 2010.
2. Ký quỹ và thẩm định: Saigonbank - CN Bình Hòa cấp hạn mức mở L/C với tỷ lệ ký quỹ 20% bằng VND, phong tỏa tài khoản tiền gửi có kỳ hạn.
3. Phát hành L/C: Hệ thống Core Banking sinh điện MT700 tự động gửi qua SWIFT đến State Bank of India.
4. Xử lý BCT: Tiếp nhận BCT từ DHL, TTV quét kiểm tra các mốc ngày giao hàng trên Bill of Lading (<= 30/07/2015), ngày lập Invoice, xác nhận tính hợp lệ và ký hậu B/L giao khách hàng mở tờ khai hải quan nhận hàng kịp thời.

+------------------------------------------------------------------------------------+
|                         LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI NÂNG CẤP HỆ THỐNG                      |
+------------------------------------------------------------------------------------+
| [Giai đoạn 1: Tháng 1-3]  -> Chuẩn hóa Checklist kiểm chứng từ theo ISBP 745       |
| [Giai đoạn 2: Tháng 4-6]  -> Nâng cấp phần cứng máy chủ & Core Banking Symbol     |
| [Giai đoạn 3: Tháng 7-9]  -> Đào tạo cán bộ thanh toán quốc tế chứng chỉ CDCS     |
| [Giai đoạn 4: Tháng 10-12]-> Triển khai phái sinh tỷ giá Forward tự động cho L/C   |
+------------------------------------------------------------------------------------+

Phân tích Chi phí - Lợi ích (Cost-Benefit & ROI)

Đầu tư nâng cấp hệ thống kiểm soát và đào tạo quy trình L/C mang lại lợi ích tài chính bền vững:

• Chi phí triển khai: Khoảng 450 triệu VNĐ (Nâng cấp hạ tầng mạng SWIFT, phần mềm quản lý ngoại bảng, chi phí đào tạo nghiệp vụ UCP 600/ISBP).
• Lợi ích kinh tế: Giảm chi phí phạt chậm trễ thanh toán quốc tế (~12,000 USD/năm); tăng doanh thu phí dịch vụ mở L/C và thanh toán quốc tế thêm 15-20%/năm; thu hút mới 15-25 khách hàng doanh nghiệp XNK.
• Thời gian hoàn vốn (Payback Period): Ước tính 8.5 tháng; Chỉ số ROI năm đầu đạt 142%.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế còn tồn tại

1. Hạn chế công nghệ Core Banking: Hệ thống Symbol tại chi nhánh đôi khi xảy ra tình trạng trễ tác vụ khi kết xuất báo cáo cuối ngày hoặc xử lý đồng thời nhiều giao dịch ngoại tệ lớn.
2. Nguồn cung ngoại tệ tức thời: Chi nhánh phụ thuộc vào điều chuyển thanh khoản ngoại tệ từ Hội sở chính Saigonbank, chưa chủ động hoàn toàn nguồn USD trong các giai đoạn thị trường ngoại hối biến động mạnh.
3. Phụ thuộc chứng từ giấy: Quy trình vẫn xử lý dựa trên chứng từ giấy truyền thống qua đường bưu điện, chưa ứng dụng chứng từ điện tử theo eUCP.

Hướng phát triển và mở rộng

• Chuyển đổi chuẩn tin nhắn ISO 20022: Nâng cấp từ định dạng bản tin MT (MT700, MT707, MT756) sang chuẩn định dạng XML MX (pacs, camt, pain) theo lộ trình toàn cầu của SWIFT.
• Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI/OCR): Tích hợp mô hình AI trích xuất thông tin tự động trên B/L, Commercial Invoice, Packing List và tự động đối chiếu chéo với các trường dữ liệu trên MT700.
• Kết nối Blockchain e-Logistics: Tham gia mạng lưới tài trợ thương mại phân tán (Contour/Marco Polo) nhằm số hóa toàn diện vận đơn điện tử (e-B/L) và thư tín dụng không hủy ngang.

---

Đối tượng hưởng lợi

+------------------------------------------------------------------------------------+
| Sinh viên / Học viên Trade Finance:                                                |
| - Nắm vững quy trình tác nghiệp L/C 10 bước chuẩn hóa quốc tế.                     |
| - Hiểu rõ cấu trúc bức điện SWIFT MT700 thực tế và các trường dữ liệu bắt buộc.    |
+------------------------------------------------------------------------------------+
| Chuyên viên Thanh toán quốc tế / Kỹ sư FinTech:                                    |
| - Ứng dụng thuật toán kiểm tra sai biệt chứng từ (UCP 600 / ISBP 745).             |
| - Phương pháp tích hợp Core Banking với cổng thanh toán quốc tế SWIFT.             |
+------------------------------------------------------------------------------------+
| Doanh nghiệp Xuất Nhập Khẩu:                                                       |
| - Giảm thiểu nguy cơ bị từ chối chứng từ, tiết kiệm chi phí sửa đổi (Amend Fee).   |
| - Tối ưu hóa chu chuyển vốn thông qua các mức ký quỹ linh hoạt.                    |
+------------------------------------------------------------------------------------+
| Nhà nghiên cứu / Quản lý Ngân hàng:                                               |
| - Mô hình phân tích định lượng hiệu quả kinh doanh mảng TTQT cấp chi nhánh.        |
| - Chiến lược cân đối rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản ngoại tệ.               |
+------------------------------------------------------------------------------------+

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp được phát hành L/C với tỷ lệ ký quỹ dưới 100% là gì?

Doanh nghiệp phải có xếp hạng tín dụng nội bộ từ loại A trở lên tại Saigonbank, không có nợ xấu tại CIC trong 3 năm gần nhất, phương án kinh doanh xuất nhập khẩu khả thi, có hợp đồng đầu ra rõ ràng và cung cấp tài sản bảo đảm hợp pháp (bất động sản, sổ tiết kiệm, hoặc bảo lãnh của bên thứ ba).

2. Sự khác biệt căn bản giữa UCP 600 và eUCP trong xử lý L/C là gì?

UCP 600 áp dụng cho việc xuất trình chứng từ dạng giấy truyền thống. eUCP (phiên bản bổ sung của UCP) quy định việc xuất trình chứng từ điện tử (Electronic Records) hoàn toàn hoặc kết hợp giữa chứng từ giấy và dữ liệu điện tử, xác lập tính pháp lý của chữ ký số và thời gian xuất trình điện tử.

3. Khi phát hiện bộ chứng từ có sai biệt (Discrepancy), Issuing Bank có quyền từ chối thanh toán ngay không?

Theo Điều 16 UCP 600, ngân hàng phát hành có quyền quyết định đơn phương từ chối thanh toán hoặc tiếp cận người yêu cầu (Applicant) để xin chấp nhận sai biệt. Nếu từ chối, ngân hàng phải gửi thông báo duy nhất (Notice of Refusal - MT750/MT734) nêu rõ tất cả các điểm sai biệt trong vòng tối đa 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận chứng từ.

4. Rủi ro biến động tỷ giá giữa ngày mở L/C và ngày thanh toán được xử trị như thế nào?

Ngân hàng cung cấp nghiệp vụ mua bán ngoại tệ kỳ hạn (Forward Contract) hoặc quyền chọn tiền tệ (Currency Option). Khách hàng ký hợp đồng mua ngoại tệ kỳ hạn với tỷ giá xác định trước tại thời điểm mở L/C để cố định chi phí đầu vào, loại bỏ hoàn toàn rủi ro tỷ giá.

5. Hệ thống SWIFT xử lý điện MT700 và MT750 khác nhau như thế nào?

• MT700: Điện phát hành thư tín dụng không hủy ngang, xác lập cam kết tài chính của ngân hàng phát hành đối với người thụ hưởng.
• MT750: Điện thông báo sai biệt (Advice of Discrepancy), được ngân hàng phát hành/ngân hàng thông báo gửi đi để liệt kê các điểm bất hợp lệ của bộ chứng từ nhằm yêu cầu chấp thuận hoặc chỉ thị xử lý tiếp theo.

---

Kết luận

Đề tài nghiên cứu đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn tác nghiệp thanh toán tín dụng chứng từ đối với hàng nhập khẩu tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Công Thương – Chi nhánh Bình Hòa giai đoạn 2013–2015. Thông qua việc phân tích chuyên sâu quy trình 10 bước, chuẩn hóa cấu trúc điện SWIFT MT700, xây dựng thuật toán kiểm tra tuân thủ theo UCP 600/ISBP 745 và định lượng hóa số liệu tài chính chi nhánh, nghiên cứu đã chứng minh vai trò chiến lược của mảng thanh toán quốc tế trong cơ cấu doanh thu dịch vụ ngân hàng hiện đại.

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp về hạ tầng công nghệ Core Banking, chuẩn hóa quy trình phân quyền kiểm soát 4 mắt và tối ưu hóa chính sách ký quỹ linh hoạt không chỉ giúp Saigonbank – CN Bình Hòa triệt tiêu các rủi ro vận hành mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam trên trường quốc tế. Các nhà quản trị ngân hàng và doanh nghiệp ngoại thương có thể ứng dụng trực tiếp các mô hình và khuyến nghị kỹ thuật từ công trình này để tối ưu hóa hiệu quả chuỗi thanh toán xuất nhập khẩu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN TÍN DỤNG CHỨNG TỪ 1.1 TỔNG QUAN VỀ THANH TOÁN QUỐC TẾ 1.1 Khái niệm Thanh toán quốc tế là việc thực hiện các nghĩa vụ tiền tệ, phát sinh trên cơ sở các hoạt động kinh tế và phi kinh tế giữa các tổ chức hay cá nhân nước này với các tổ chức hay cá nhân nước khác, hoặc giữa một quốc gia với một tổ chức quốc tế, thường được thông qua quan hệ giữa các Ngân hàng của các nước có liên quan.2 Đặc điểm  Thanh toán quốc tế thường gắn với việc trao đổi giữa đồng tiền của nước này sang đồng tiền của nước khác. Các đồng tiền được sử dụng trong thanh toán quốc tế thường là các loại ngoại tệ mạnh có khả năng tự do chuyển đổi như đồng dollar Mỹ (USD), đồng Euro (EUR), đồng bảng Anh (GBP), đồng Yên Nhật (JPY), đồng dollar Úc (AUD). Trong đó đồng dollar Mỹ và Euro vẫn giữ vai trò chủ đạo trong thanh toán quốc tế bởi sự nhanh chóng và tiện lợi trong việc thực hiện các giao dịch.  Hoạt động thanh toán quốc tế là một loại dịch vụ mà Ngân hàng cung ứng cho khách hàng.

Đây là dịch vụ mang tính chất vô hình, quá trình cung ứng và tiêu dùng dịch vụ xảy ra đồng thời và là dịch vụ không thể lưu trữ được.  Hoạt động thanh toán quốc tế chứa nhiều rủi ro tìm ẩn: như không gian và thời gian thanh toán tương đối dài. Cơ sở vật chất và khoa học kỹ thuật phục vụ thanh toán quốc tế của các quốc gia không đồng đều. Môi trường pháp lý quốc tế của thanh toán quốc tế chưa đồng bộ, các tập quán quốc tế của phòng thương mại quốc tế ICC (The International Chamber of Commerce) ban hành tương đối đầy đủ, nhưng còn nhiều bất cập trong vận dụng.

Trình độ nguồn nhân lực tham gia thanh toán quốc tế của các quốc gia chênh lệch rất lớn. Có thể coi đó là nguyên nhân phát sinh rủi ro trong thanh toán quốc tế hiện nay.  Hệ thống thanh toán quốc tế ngày càng phát triển. Hiện nay phần lớn việc chi trả trong thanh toán quốc tế được thực hiện thông qua hệ thống SWIFT (Society for Worldwide Interbank and Finacial Telecommunication - Hội viễn thông tài chính liên ngân hàng toàn cầu).

Theo thống kê của tổ chức này thì có tới 72% các giao dịch tài chính tiền tệ quốc tế hàng ngày được thực hiện qua LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phần còn lại được thực hiện thông qua con đường điện tín, bưu điện dưới hình thức ủy nhiệm thu, chi hộ lẫn nhau giữa các ngân hàng. Tỉ lệ trả bằng tiền mặt trong thanh toán quốc tế chiếm một phần không đáng kể.3 Vai trò của thanh toán quốc tế 1.1 Đối với hoạt động kinh tế đối ngoại Thanh toán quốc tế là khâu then chốt, khâu cuối cùng để khép kín một chu trình mua bán hàng hoá hoặc trao đổi dịch vụ giữa các tổ chức, cá nhân thuộc các quốc gia khác nhau trên toàn Thế giới. TTQT là cầu nối trong mối quan hệ kinh tế đối ngoại, thúc đẩy hoạt động kinh tế đối ngoại phát triển.

Có thể nói nếu không có hoạt động TTQT thì không có hoạt động kinh tế đối ngoại. Vì vậy, việc tổ chức TTQT được tiến hành nhanh chóng, chính xác sẽ làm cho các nhà sản xuất yên tâm và đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu của mình, nhờ đó thúc đẩy hoạt động kinh tế đối ngoại phát triển, đặc biệt là hoạt động ngoại thương. Đồng thời, hoạt động TTQT góp phần hạn chế rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng ngoại thương. Vì thế, có thể nói rằng kinh tế đối ngoại có mở rộng được hay không một phần nhờ vào hoạt động TTQT có tốt hay không.

TTQT tốt sẽ đẩy mạnh hoạt động XNK, qua đó phát triển sản xuất trong nước, khuyến khích các doanh nghiệp mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, hàng hóa.2 Đối với hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại Đối với hoạt động của ngân hàng, việc hoàn thiện và phát triển hoạt động TTQT mà nhất là hình thức tín dụng chứng từ có vị trí đặc biệt quan trọng. Nó không chỉ thuần tuý là dịch vụ mà còn được coi là một hoạt động không thể thiếu trong hoạt động kinh doanh của NHTM.  Trước hết, hoạt động TTQT giúp ngân hàng thu hút thêm được khách hàng có nhu cầu giao dịch quốc tế. Trên cơ sở đó, ngân hàng phát triển thêm quy mô, tăng thêm nguồn thu nhập, tăng khả năng cạnh tranh trong cơ chế thị trường.

 Thứ hai, thông qua hoạt động TTQT, ngân hàng có thể đẩy mạnh hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu cũng như tăng được nguồn vốn huy động tạm thời do quản lý được nguồn vốn nhàn rỗi của các tổ chức, cá nhân có quan hệ TTQT với ngân hàng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6  Thứ ba, TTQT sẽ giúp ngân hàng thu được một nguồn ngoại tệ lớn từ đó tạo tiền đề cho ngân hàng có thể phát triển tốt các nghiệp vụ kinh doanh ngoại hối, bảo lãnh và nghiệp vụ ngân hàng quốc tế khác.  Thứ tư, hoạt động TTQT giúp ngân hàng tăng tính thanh khoản thông qua lượng tiền ký quỹ.  Ngoài ra, hoạt động TTQT còn giúp ngân hàng đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng trên cơ sở nâng cao uy tín của ngân hàng.

Tóm lại, trong xu thế ngày nay hoạt động TTQT có vai trò hết sức quan trọng trong hoạt động ngân hàng nói riêng và hoạt động kinh tế đối ngoại nói chung. Vì vậy, việc nghiên cứu thực trạng để có biện pháp thực hiện nghiệp vụ TTQT có ý nghĩa hết sức quan trọng, nhằm phục vụ tốt hơn cho công cuộc công nghiệp hóa - hiện đại hóa, đổi mới nền kinh tế đất nước.4 Các phương thức thanh toán 1.1 Phương thức chuyển tiền Chuyển tiền là phương thức thanh toán trong đó khách hàng (người chuyển tiền) yêu cầu ngân hàng chuyển một số tiền nhất định cho người thụ hưởng ở một địa điểm nhất định. Có hai hình thức chuyển tiền:  Chuyển tiền bằng điện (Telegraphic Transfer - T/T)  Chuyển tiền bằng thư (Mail Transfer - M/T) Hai cách chuyển tiền trên chỉ khác nhau ở chỗ là: chuyển tiền bằng điện nhanh hơn chuyển tiền bằng thư, nhưng chi phí chuyển tiền bằng điện cao hơn. Ưu điểm: Thủ tục đơn giản, không có chứng từ phức tạp, rườm rà, người mua và người bán không phải tiến hành thanh toán trực tiếp với nhau.

Nhược điểm: Độ an toàn trong thanh toán không cao, không đảm bảo quyền lợi cho người bán, hàng đã chuyển nhưng việc trả tiền phụ thuộc vào thiện chí của người mua. Trong trường hợp người mua chuyển tiền trước khi giao hàng mà vì một lý do nào đó, việc giao hàng của người bán chậm trễ, hoặc không đúng theo yêu cầu thì người mua sẽ ứ đọng vốn. Trường hợp áp dụng: phương thức này chủ yếu để thanh toán phi mậu dịch, các chi phí liên quan đến trả nợ, bồi thường, còn nếu áp dụng trong thanh toán xuất nhập khẩu thì chủ yếu đối với khách hàng quen biết, có tín nhiệm cao. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Phương Thức Nhờ thu Là phương thức thanh toán trong đó người xuất khẩu sau khi hoàn thành nghĩa vụ giao hàng hoặc cung ứng dịch vụ cho người nhập khẩu thì uỷ thác cho ngân hàng phục vụ mình thu hộ số tiền ở người nhập khẩu trên cơ sở hối phiếu và chứng từ do người xuất khẩu lập ra.

Nhờ thu trơn (clean collection): người xuất khẩu sau khi xuất chuyển hàng hoá, lập các chứng từ hàng hoá gửi trực tiếp cho người nhập khẩu (không qua ngân hàng), đồng thời uỷ thác cho ngân hàng phục vụ mình thu hộ tiền trên cơ sở hối phiếu do mình lập ra. Ưu điểm: thanh toán tương đối nhanh, thực hiện đơn giản Nhược điểm: là không đảm bảo quyền lợi cho người bán vì việc nhận hàng của người mua hoàn toàn tách rời khỏi khâu thanh toán, do đó người mua có thể nhận hàng mà không trả tiền hay trả tiền chậm. Đối với người mua áp dụng phương thức này cũng có bất lợi vì nếu hối phiếu đến sớm hơn chứng từ thì người mua phải trả tiền ngay trong khi không biết việc giao hàng của người bán có đúng theo hợp đồng hay không. Trường hợp áp dụng: với phương pháp này, tính an toàn đối với cả người xuất khẩu và nhập khẩu đều thấp, tốc độ thanh toán chậm.

Do vậy, nó ít được sử dụng trong thanh toán quốc tế, có chăng chỉ là thanh toán các chi phí vận tải, bảo hiểm, hoa hồng, lợi tức. hoặc khi hai bên mua và bán tin cậy lẫn nhau hoặc hai bên cùng nội bộ công ty với nhau (công ty mẹ và công ty con). Nhờ thu chứng từ (documentary collection): là phương thức trong đó người xuất khẩu ủy thác cho ngân hàng thu hộ tiền ở người nhập khẩu, không những chỉ căn cứ vào hối phiếu mà còn căn cứ vào bộ chứng từ hàng hoá, gửi kèm theo với điều kiện là người nhập khẩu trả tiền hoặc chấp nhận hối phiếu có kỳ hạn, thì ngân hàng mới trao bộ chứng từ hàng hoá để đi nhận hàng. Tùy theo thời hạn trả tiền, nhờ thu chứng từ được chia thành hai loại:  Nhờ thu trả tiền đổi chứng từ (Documents Against Payment - D/P): Được sử dụng trong trường hợp mua bán trả tiền ngay.

 Nhờ thu chấp nhận đổi chứng từ (Documents Against Acceptance - D/A): Áp dụng trong trường hợp nhờ thu trả sau. Ưu điểm: phương thức này đảm bảo hơn vì ngân hàng thay mặt người bán khống LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 chế chứng từ. Nhược điểm:  Đối với D/P người nhập khẩu phải trả tiền khi nhận được bộ chứng từ hàng hóa mà không được kiểm tra hàng hóa trước. Vì vậy, người mua gặp rủi ro trong trường hợp hàng hoá không giao đúng như mô tả chứng từ hoặc không đúng trong hợp đồng.

Còn về phía nhà xuất khẩu thì phải rất tin tưởng vào khả năng và thiện chí thanh toán của bạn hàng nước ngoài vì các ngân hàng tham gia hoàn toàn không chịu trách nhiệm thanh toán. Nếu người mua từ chối bộ chứng từ thì người xuất khẩu phải chịu hết tất cả chi phí chuyên chở hàng hoá và cả mọi rủi ro trên đường vận chuyển.  Đối với D/A thì người xuất khẩu chịu rủi ro nhiều hơn so với nhờ thu D/P vì khi đến hạn trả tiền của hối phiếu, người mua có thể không trả tiền vì một lý do nào đó trong khi đã nhận hàng.