Luận văn thạc sĩ: Huy động vốn tín dụng nhà nước bằng trái phiếu chính phủ ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh hoàn thiện phương thức huy động vốn tín dụng nhà nước bằng trái phiếu chính phủ ở việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Lê Quang Cường
• Người hướng dẫn: Phan Mỹ Hạnh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính, Lưu Thông Tiền Tệ Và Tín Dụng
• Đề tài: Hoàn thiện phương thức huy động vốn tín dụng nhà nước bằng trái phiếu chính phủ ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG NHÀ NƯỚC BẰNG TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ
• 1.1. Sự cần thiết và bản chất của tín dụng nhà nước
• 1.2. Khái quát nguồn gốc ra đời, phát triển và sự cần thiết của tín dụng nhà nước
• 1.3. Khái niệm, bản chất và đặc điểm của tín dụng nhà nước
• 1.4. Vai trò của tín dụng nhà nước trong nền kinh tế thị trường
• 1.5. Vai trò huy động vốn góp phần bù đắp thâm hụt ngân sách nhà nước
• 1.6. Vai trò huy động vốn tài trợ cho các chương trình chiến lược quốc gia
• 1.7. Vai trò tạo thêm hàng hóa cho thị trường tài chính góp phần tham gia điều tiết tiền tệ và kiểm chế lạm phát hoặc giảm phát trong nền kinh tế
• 1.8. Các hình thức huy động vốn tín dụng nhà nước và mối quan hệ giữa các hình thức huy động vốn tín dụng nhà nước
• 1.9. Các phương thức huy động vốn tín dụng nhà nước bằng trái phiếu chính phủ
• 1.9.1. Khái niệm trái phiếu chính phủ
• 1.9.2. Các phương thức huy động vốn tín dụng nhà nước bằng trái phiếu chính phủ
• 1.9.3. Các phương thức phát hành trái phiếu chính phủ ở Việt Nam
• 1.9.3.1. Bán lẻ trái phiếu chính phủ qua hệ thống kho bạc nhà nước (phát hành trực tiếp)
• 1.9.3.2. Đấu thầu qua thị trường chứng khoán
• 1.9.3.3. Đại lý phát hành
• 1.9.3.4. Bảo lãnh phát hành
• 1.9.4. Những rủi ro trong đầu tư trái phiếu chính phủ
• 1.9.4.1. Rủi ro lãi suất (interest rate risk)
• 1.9.4.2. Rủi ro tái đầu tư (reinvestment risk)
• 1.9.4.3. Rủi ro quyền chọn mua (call risk)
• 1.9.4.4. Rủi ro vỡ nợ (default risk)
• 1.9.4.5. Rủi ro lạm phát (inflation risk)
• 1.9.4.6. Rủi ro về tỷ giá hoán đổi (exchange-rate risk)
• 1.9.4.7. Rủi ro về khả năng thanh khoản (liquidity risk)
• 1.9.4.8. Rủi ro về biến động giá (volatility risk)
• 1.9.5. Định mức tín nhiệm của trái phiếu chính phủ
• 1.9.6. Lịch sử hình của các tổ chức tín nhiệm
• 1.9.7. Định nghĩa xếp hạng tín nhiệm
• 1.9.8. Những lợi ích của tổ chức định mức tín nhiệm
• 1.9.9. Mô hình tổ chức định mức tín nhiệm ở một số quốc gia
• 1.9.10. Những bài học kinh nghiệm về huy động vốn bằng trái phiếu chính phủ ở một số nước trên thế giới
• 1.9.10.1. Thị trường trái phiếu ở Vương quốc Anh
• 1.9.10.2. Thị trường trái phiếu ở Mỹ
• 1.9.10.3. Thị trường trái phiếu Đông Á
• 1.10. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ SỬ DỤNG CÁC PHƯƠNG THỨC PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ Ở VIỆT NAM THỜI GIAN QUA
• 2.1. Khái lược quá trình hình thành và phát triển trái phiếu chính phủ ở Việt Nam trước và sau thời kỳ đổi mới cơ chế kinh tế
• 2.2. Trước thời kỳ đổi mới cơ chế kinh tế Việt Nam
• 2.3. Sau thời kỳ đổi mới cơ chế kinh tế Việt Nam
• 2.4. Thực trạng về sử dụng các phương thức phát hành trái phiếu chính phủ Việt Nam sau thời kỳ chuyển đổi cơ chế kinh tế (1991-2005)
• 2.5. Thực trạng về sử dụng phương thức phát hành trực tiếp trái phiếu chính phủ qua hệ thống kho bạc nhà nước
• 2.6. Thực trạng sử dụng phương thức đấu thầu tín phiếu kho bạc qua thị trường tiền tệ
• 2.7. Thực trạng sử dụng phương thức đấu thầu trái phiếu chính phủ qua thị trường chứng khoán
• 2.8. Những kết quả trong quá trình phát hành trái phiếu chính phủ ở Việt Nam
• 2.9. Những tồn tại của các phương thức phát hành trái phiếu chính phủ ở Việt Nam
• 2.9.1. Những tồn tại của phương thức bán lẻ trái phiếu chính phủ qua hệ thống kho bạc nhà nước Việt Nam
• 2.9.2. Những tồn tại của phương thức đấu thầu tín phiếu kho bạc qua thị trường tiền tệ Việt Nam
• 2.9.3. Những tồn tại của phương thức đấu thầu trái phiếu chính phủ qua thị trường chứng khoán Việt Nam
• 2.9.4. Những tồn tại của phương thức bảo lãnh phát hành trái phiếu chính phủ ở Việt Nam
• 2.10. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN PHƯƠNG THỨC HUY ĐỘNG VỐN TÍN DỤNG NHÀ NƯỚC BẰNG TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ Ở VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng chiến lược phát triển thị trường trái phiếu chính phủ Việt Nam đến năm 2020
• 3.2. Mục tiêu đề xuất
• 3.3. Các nguyên tắc phát triển thị trường trái phiếu chính phủ
• 3.4. Định hướng phát triển thị trường trái phiếu chính phủ Việt Nam đến 2020
• 3.5. Các giải pháp thực hiện
• 3.6. Hoàn thiện phương thức huy động vốn tín dụng nhà nước bằng trái phiếu chính phủ ở Việt Nam
• 3.7. Đa dạng hóa hình thức trái phiếu chính phủ
• 3.8. Hoàn thiện phương thức bán lẻ trái phiếu chính phủ qua hệ thống kho bạc nhà nước
• 3.9. Hoàn thiện phương thức đấu thầu tín phiếu và nghiệp vụ thị trường mở
• 3.10. Hoàn thiện cơ chế phát hành và chuyển nhượng trái phiếu chính phủ qua thị trường chứng khoán
• 3.11. Xây dựng mô hình tổ chức định mức tín nhiệm Việt Nam
• 3.12. Đề phòng rủi ro trong đầu tư trái phiếu chính phủ
• 3.13. Kết luận chương 3
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về phương thức huy động vốn tín dụng nhà nước qua trái phiếu chính phủ

Phương thức huy động vốn tín dụng nhà nước qua trái phiếu chính phủ (TPCP) đã trở thành một công cụ quan trọng trong việc quản lý ngân sách và phát triển kinh tế tại Việt Nam. TPCP không chỉ giúp chính phủ huy động vốn cho các dự án phát triển cơ sở hạ tầng mà còn tạo ra một kênh đầu tư an toàn cho các nhà đầu tư. Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng, việc hiểu rõ về TPCP và vai trò của nó trong hệ thống tài chính quốc gia là rất cần thiết.

1.1. Khái niệm và vai trò của trái phiếu chính phủ

Trái phiếu chính phủ là một loại chứng khoán nợ do chính phủ phát hành để huy động vốn. Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn tài chính cho các dự án công cộng và đảm bảo sự ổn định của nền kinh tế. TPCP cũng giúp chính phủ quản lý nợ công một cách hiệu quả hơn.

1.2. Lịch sử phát triển trái phiếu chính phủ tại Việt Nam

TPCP tại Việt Nam đã có một quá trình phát triển dài, bắt đầu từ những năm 1990. Qua các giai đoạn khác nhau, TPCP đã được cải tiến về mặt hình thức và nội dung, từ việc phát hành trái phiếu ngắn hạn đến dài hạn, nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho các dự án phát triển kinh tế.

II. Những thách thức trong huy động vốn tín dụng nhà nước qua trái phiếu chính phủ

Mặc dù TPCP mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Các vấn đề như lãi suất biến động, rủi ro tín dụng và sự cạnh tranh từ các kênh huy động vốn khác đang đặt ra nhiều khó khăn cho chính phủ trong việc phát hành TPCP.

2.1. Rủi ro lãi suất trong phát hành trái phiếu

Rủi ro lãi suất là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định đầu tư vào TPCP. Khi lãi suất thị trường tăng, giá trị trái phiếu giảm, điều này có thể làm giảm sức hấp dẫn của TPCP đối với nhà đầu tư.

2.2. Cạnh tranh từ các kênh huy động vốn khác

Sự phát triển của thị trường tài chính đã tạo ra nhiều kênh huy động vốn khác nhau, từ trái phiếu doanh nghiệp đến cổ phiếu. Điều này khiến cho TPCP phải cạnh tranh gay gắt để thu hút nhà đầu tư.

III. Phương pháp huy động vốn tín dụng nhà nước qua trái phiếu chính phủ hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả huy động vốn qua TPCP, chính phủ cần áp dụng các phương pháp hiện đại và linh hoạt. Việc cải tiến quy trình phát hành và quản lý trái phiếu sẽ giúp tăng cường niềm tin của nhà đầu tư.

3.1. Cải tiến quy trình phát hành trái phiếu

Quy trình phát hành TPCP cần được cải tiến để giảm thiểu thời gian và chi phí. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý và phát hành trái phiếu sẽ giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả.

3.2. Tăng cường quảng bá và thông tin cho nhà đầu tư

Chính phủ cần tăng cường các hoạt động quảng bá và cung cấp thông tin đầy đủ về TPCP để thu hút nhà đầu tư. Việc tổ chức các hội thảo, hội nghị sẽ giúp nâng cao nhận thức và hiểu biết của nhà đầu tư về TPCP.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về trái phiếu chính phủ tại Việt Nam

Nghiên cứu về TPCP tại Việt Nam đã chỉ ra rằng việc phát hành trái phiếu chính phủ không chỉ giúp huy động vốn mà còn góp phần ổn định thị trường tài chính. Các kết quả nghiên cứu cho thấy TPCP đã đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế của đất nước.

4.1. Kết quả huy động vốn qua trái phiếu chính phủ

Trong những năm qua, TPCP đã huy động được một lượng vốn lớn cho ngân sách nhà nước, giúp tài trợ cho các dự án phát triển cơ sở hạ tầng quan trọng.

4.2. Tác động của trái phiếu chính phủ đến nền kinh tế

TPCP đã góp phần tạo ra sự ổn định cho nền kinh tế, giảm thiểu rủi ro tài chính và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phát triển.

V. Kết luận và tương lai của phương thức huy động vốn tín dụng nhà nước qua trái phiếu chính phủ

Tương lai của TPCP tại Việt Nam hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Chính phủ cần có những chính sách hợp lý để tối ưu hóa việc huy động vốn qua TPCP, từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

5.1. Định hướng phát triển trái phiếu chính phủ trong tương lai

Chính phủ cần xây dựng các chiến lược phát triển TPCP bền vững, nhằm thu hút thêm nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước.

5.2. Những giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn

Việc áp dụng các công nghệ mới và cải tiến quy trình phát hành sẽ giúp nâng cao hiệu quả huy động vốn qua TPCP, từ đó tạo ra nguồn lực tài chính ổn định cho phát triển kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu của tác giả Lê Quang Cường (Năm 2007) thuộc Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh với đề tài "Hoàn thiện phương thức huy động vốn tín dụng nhà nước bằng trái phiếu chính phủ ở Việt Nam" (Chuyên ngành: Tài chính, Lưu thông tiền tệ và Tín dụng; Mã số: 5.09) đại diện cho một công trình khoa học tiên phong trong giai đoạn bản lề khi Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Bối cảnh kinh tế thời kỳ này đặt ra yêu cầu cấp bách: phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ với tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và bền vững trong điều kiện ngân sách nhà nước (NSNN) eo hẹp, khu vực dân doanh còn hạn chế về quy mô vốn, và nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) cũng như vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chịu áp lực cạnh tranh quốc tế gay gắt.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) trọng tâm mà luận án nhận diện và giải quyết bắt nguồn từ thực trạng: các nghiên cứu trước đây (tiêu biểu như Nguyễn Thanh Dương, 1996; Sử Đình Thành, 2001; Lê Văn Tư, 2004) phần lớn chỉ tiếp cận tín dụng nhà nước (TDNN) như một giải pháp tài khóa thụ động để bù đắp thâm hụt ngân sách ngắn hạn hoặc nghiên cứu công cụ tài chính ở diện rộng mà chưa đi sâu vào bản chất kinh tế hiện đại của trái phiếu chính phủ (TPCP). Cụ thể, cơ chế huy động vốn TDNN bằng TPCP tại Việt Nam giai đoạn chuyển đổi bộc lộ khiếm khuyết mang tính hệ thống khi TPCP chỉ được xem là "công cụ vay nợ của Nhà nước" thay vì được nhìn nhận và vận hành như một "hàng hóa tài chính chủ chốt trên thị trường tài chính (TTTC)".

Luận án thiết lập hệ thống 4 câu hỏi nghiên cứu và 2 giả thuyết khoa học cốt lõi:

• Câu hỏi nghiên cứu 1 (RQ1): Bản chất kinh tế, quy luật vận động và mối quan hệ biện chứng giữa TPCP với các hình thức huy động vốn TDNN khác (ODA, vay thương mại ngân hàng) trong nền kinh tế thị trường định hướng hội nhập là gì?
• Câu hỏi nghiên cứu 2 (RQ2): Thực trạng phân bổ và hiệu quả của các phương thức phát hành TPCP tại Việt Nam giai đoạn 1991–2006 (bán lẻ qua Kho bạc Nhà nước, đấu thầu tín phiếu/trái phiếu, bảo lãnh phát hành, đại lý phát hành) tồn tại những xung đột cơ chế và rủi ro tài chính nào?
• Câu hỏi nghiên cứu 3 (RQ3): Những bài học kinh nghiệm quốc tế nào từ các thị trường phát triển (Anh, Mỹ) và thị trường mới nổi Đông Á (Hàn Quốc, Thái Lan) về kỹ thuật cấu trúc trái phiếu, quản trị danh mục rủi ro và thiết lập tổ chức định mức tín nhiệm có thể áp dụng tại Việt Nam?
• Câu hỏi nghiên cứu 4 (RQ4): Cần xây dựng chiến lược phát triển thị trường TPCP đến năm 2020 và mô hình tổ chức định mức tín nhiệm độc lập như thế nào để tối ưu hóa "tính khả thị" của TPCP?
• Giả thuyết 1 (H1): Việc chuyển đổi căn bản từ phương thức phát hành mang tính hành chính sang cơ chế đấu thầu thị trường cạnh tranh gắn liền với thị trường chứng khoán (TTCK) và thị trường mở (TTM) sẽ làm giảm chi phí vốn thực tế của Chính phủ và gia tăng tính thanh khoản của thị trường nợ thứ cấp.
• Giả thuyết 2 (H2): Thiết lập định chế định mức tín nhiệm độc lập theo chuẩn mực quốc tế là điều kiện tiên quyết giúp giải quyết bất đối xứng thông tin, hạ thấp rủi ro đầu tư và mở rộng năng lực hấp thu vốn của thị trường TPCP Việt Nam.

Khung lý thuyết của công trình được định vị trên nền tảng Lý thuyết Quản trị Nợ công Hiện đại (Modern Public Debt Management), Lý thuyết Trung gian Tài chính, và Lý thuyết Cấu trúc Kỳ hạn Lãi suất. Phạm vi nghiên cứu bao hàm chuỗi dữ liệu thực chứng 16 năm (1991–2006) về cơ cấu bù đắp thâm hụt NSNN, khối lượng trúng thầu tín phiếu/trái phiếu, và giao dịch niêm yết trên Trung tâm Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh, kiến tạo tầm nhìn chiến lược và lộ trình thực thi đến năm 2020.

---

Literature Review và Positioning

Luận án thực hiện tổng quan có hệ thống các luồng tư tưởng kinh tế về tài chính công và tín dụng nhà nước. Dòng nghiên cứu cổ điển và cận hiện đại coi tín dụng nhà nước là một phạm trù kinh tế khách quan của nền kinh tế hàng hóa, xuất hiện khi có sự phân công lao động xã hội, dư thừa của cải và sự hình thành của Nhà nước. Khi ngân sách nhà nước thường xuyên đối mặt với tình trạng mất cân đối thu - chi, Nhà nước có 4 giải pháp bù đắp: tăng thuế, bán tài sản quốc gia, phát hành thêm tiền, và vay nợ qua tín dụng nhà nước. Luận án trích dẫn dữ liệu lịch sử tài chính Việt Nam: "theo Báo cáo cơ cấu bù đắp thâm hụt NSNN từ năm 1991-1995 của Bộ Tài chính thì Việt Nam ngừng phát hành tiền để bù đắp thiếu hụt NSNN kể từ năm 1992", từ đó khẳng định vay nợ qua TPCP là giải pháp tối ưu, bình đẳng và tự nguyện nhất để tài trợ cho đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng.

Trong bức tranh học thuật trong nước, các công trình đi trước đã tiếp cận đề tài ở nhiều góc độ:

1. Nguyễn Thanh Dương (1996) với luận án "Các biện pháp hoàn thiện công tác TDNN ở Việt Nam" tập trung hệ thống hóa lý luận ban đầu về TDNN và các biện pháp huy động vốn trong giai đoạn đầu chuyển đổi kinh tế.
2. Sử Đình Thành (2001) với công trình "Hoàn thiện các công cụ tài chính để huy động vốn cho chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam đến năm 2020" làm sáng tỏ hệ thống lý luận về công cụ tài chính nhưng phân tích TDNN trong mối liên kết rộng với thị trường tài chính tổng thể.
3. Lê Văn Tư (2004) với tác phẩm "Thị trường tài chính" cung cấp góc nhìn về vận hành của thị trường vốn và thị trường tiền tệ (TTTT).

Tuy nhiên, các tranh luận học thuật giai đoạn 2000–2006 bộc lộ xung đột gay gắt giữa hai luồng quan điểm:

• Quan điểm hành chính - tài khóa: Coi TPCP là công cụ huy động vốn đơn thuần phục vụ chi tiêu công, ưu tiên phương thức bán lẻ trực tiếp qua hệ thống Kho bạc Nhà nước (KBNN) để đảm bảo tiến độ thu ngân sách, chấp nhận ấn định lãi suất danh nghĩa.
• Quan điểm thị trường tài chính hiện đại: Nhấn mạnh TPCP phải là hàng hóa chuẩn hóa cao độ, giao dịch qua đấu thầu cạnh tranh trên TTCK và đóng vai trò neo giữ lãi suất tham chiếu (benchmark interest rate) cho toàn bộ hệ thống tài chính.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, luận án đã định vị rõ nét sự tụt hậu về mặt cấu trúc của thị trường nợ Việt Nam khi đặt cạnh:

• Thị trường Vương quốc Anh: Mô hình quản lý nợ công chuyên biệt qua DMO, việc phát hành chứng khoán chính phủ có chỉ số kết hợp (index-linked government securities - ILGS) từ năm 1981 gắn với chỉ số giá bán lẻ (RPI), và kinh nghiệm quản lý trái phiếu vĩnh viễn (perpetual bonds / irredeemable bonds) như trái phiếu chiến tranh lãi suất 3,5%.
• Thị trường Hoa Kỳ: Chiều sâu của hệ thống đại lý sơ cấp (Primary Dealers), vai trò của tín phiếu/trái phiếu Kho bạc trong nghiệp vụ thị trường mở của Cục Dự trữ Liên bang (FED), cùng bề dày lịch sử của các định chế xếp hạng tín nhiệm như Moody's (thành lập 1909), Standard & Poor's (1922) và Fitch Ratings (1922).

Luận án khẳng định sự vượt trội về mặt học thuật khi đặt TPCP vào vị thế trung tâm của chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, giải quyết căn cơ bài toán chuyển đổi mô hình thị trường trái phiếu trong thời kỳ hội nhập WTO.

---

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án đã tạo ra bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung lý luận về tín dụng nhà nước tại các nền kinh tế chuyển đổi:

• Tái định nghĩa bản chất kinh tế của TPCP: Luận giải sâu sắc rằng TPCP mang tính "trung lập" vượt trội so với các chứng khoán nợ doanh nghiệp, vì mục tiêu phát hành không nhằm tối đa hóa lợi nhuận cục bộ mà hướng tới lợi ích công cộng toàn xã hội, đóng vai trò tạo lập công cụ điều tiết vĩ mô gián tiếp thông qua nghiệp vụ thị trường mở (TTM).
• Mô hình hóa mối quan hệ giữa các công cụ nợ phái sinh: Luận án hệ thống hóa cấu trúc phân rã dòng tiền giữa trái phiếu lãi suất cố định gốc (collateral), trái phiếu lãi suất thả nổi (floater), và trái phiếu lãi suất thả nổi ngược (inverse floater). Dựa trên nguyên tắc cân bằng dòng tiền, tổng lợi tức và tổng mệnh giá của floater và inverse floater không vượt quá collateral, xác lập công thức định giá:

$$\text{Giá}{\text{collateral}} = \text{Giá}{\text{Floater}} + \text{Giá}_{\text{inverse floater}}$$

$$\text{Giá}{\text{inverse floater}} = \text{Giá}{\text{collateral}} - \text{Giá}_{\text{Floater}}$$

• Hệ thống hóa 8 chiều không gian rủi ro trong đầu tư TPCP: Luận giải tường minh bản chất và tác động tương hỗ giữa:
  1. Rủi ro lãi suất (interest rate risk): Tỷ lệ nghịch giữa lãi suất thị trường và thị giá trái phiếu.
  2. Rủi ro tái đầu tư (reinvestment risk): Biến động giảm của lãi suất tại thời điểm tái đầu tư dòng tiền coupon.
  3. Rủi ro về quyền chọn mua (call risk / callable bonds): Tổn thất lợi thế vốn và dòng tiền khi nhà phát hành thu hồi trước hạn.
  4. Rủi ro vỡ nợ (default risk): Nguy cơ mất khả năng thanh toán khi thể chế thay đổi.
  5. Rủi ro lạm phát (inflation / purchasing-power risk): Suy giảm sức mua thực tế của dòng tiền cố định.
  6. Rủi ro tỷ giá hối đoái (exchange-rate risk): Mất giá nội tệ đối với các nghĩa vụ nợ ngoại tệ.
  7. Rủi ro thanh khoản (liquidity / marketable risk): Đo lường qua biên độ giữa giá chào mua và giá chào bán (bid-ask spread) của nhà môi giới.
  8. Rủi ro biến động giá (volatility risk): Biến động giá phát sinh từ sự thay đổi bất lợi của các quyền chọn hàm chứa.

Luận án khẳng định sự tồn tại của "Chiến lược miễn dịch (immunization strategy)", dựa trên cơ chế bù trừ nghịch chiều giữa rủi ro lãi suất và rủi ro tái đầu tư, cung cấp hàm lượng lý thuyết then chốt cho quản trị danh mục tài sản nợ quốc gia.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp biện chứng mối quan hệ giữa ba hình thức huy động vốn TDNN cơ bản:

1. Vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA);
2. Vay nợ thương mại từ hệ thống ngân hàng;
3. Phát hành trái phiếu chính phủ (trong nước và quốc tế).

Mối quan hệ này vận động theo hai chiều đối lập nhưng thống nhất:

• Tính hợp tác: TPCP thành công sẽ tạo nguồn vốn đối ứng cần thiết để giải ngân ODA kịp thời; TPCP tham gia TTM giúp Ngân hàng Nhà nước (NHNN) kiểm soát lạm phát, ổn định giá trị đồng nội tệ, từ đó triệt tiêu rủi ro tăng gánh nặng nợ ODA và nợ vay ngân hàng bằng ngoại tệ trong tương lai.
• Tính cạnh tranh/đối kháng: Khi áp lực nợ vay gia tăng, nếu Chính phủ neo lãi suất TPCP cao hơn lãi suất tiền gửi ngân hàng thương mại (NHTM), dòng vốn nhàn rỗi xã hội sẽ dịch chuyển mạnh vào công trái/trái phiếu, buộc NHTM phải tăng lãi suất huy động, gây sức ép tăng lãi suất cho vay toàn nền kinh tế. Ngược lại, nếu NHNN mua quá nhiều TPCP để tài trợ cho bội chi ngân sách, cơ số tiền tệ phát hành tăng đột biến sẽ đẩy nền kinh tế vào rủi ro lạm phát nghiêm trọng.

---

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án vận dụng thế giới quan duy vật biện chứng và phương pháp luận duy vật lịch sử, đặt đối tượng nghiên cứu trong trạng thái vận động, liên hệ đa chiều và phát triển liên tục. Lập trường nhận thức luận (epistemological stance) kết hợp giữa chủ nghĩa thực chứng định lượng (positivism) và phân tích thể chế ứng dụng (institutional pragmatic analysis).

Thiết kế nghiên cứu đa cấp độ (multi-level design) được cấu trúc chặt chẽ:

• Cấp độ vĩ mô: Đánh giá tương quan giữa tổng khối lượng TPCP phát hành với thâm hụt NSNN, tổng sản phẩm quốc nội (GDP), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và cung ứng tiền tệ giai đoạn 1991–2006.
• Cấp độ trung gian (Meso-level): Khảo sát cơ chế vận hành của 4 kênh phân phối chính: hệ thống KBNN (bán lẻ trực tiếp), thị trường tiền tệ (đấu thầu tín phiếu kho bạc), sở giao dịch chứng khoán (đấu thầu TPCP niêm yết), và tổ hợp bảo lãnh/đại lý phát hành.
• Cấp độ vi mô: Phân tích vi cấu trúc thị trường nợ thông qua chênh lệch giá (spread), chi phí hoa hồng phát hành và hành vi đấu thầu của các định chế tài chính trung gian.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình thu thập và xử lý thông tin tuân thủ nguyên tắc tam giác hóa dữ liệu (data triangulation):

1. Nguồn sơ cấp và thứ cấp chính thống: Dữ liệu chuẩn mực thu thập từ Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Tổng cục Thống kê, Kho bạc Nhà nước Trung ương.
2. Dữ liệu đối kiểm quốc tế: Các báo cáo phân tích tài chính và thống kê nợ công từ Ngân hàng Thế giới (World Bank - WB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).
3. Độ tin cậy và hiệu lực: Việc so sánh đối chiếu giữa số liệu phát hành sơ cấp và khối lượng giao dịch thực tế trên sàn TP. Hồ Chí Minh (giai đoạn 2000–2006) đảm bảo tính hợp lệ cấu trúc (construct validity) và triệt tiêu sai lệch đo lường.

Data và phân tích

Luận án phân tích hệ thống bảng biểu định lượng chi tiết, bao gồm:

• Bảng 2.1: Kết quả phát hành TPCP qua các phương thức phát hành (1991–2006);
• Bảng 2.2: Kết quả đấu thầu tín phiếu kho bạc qua TTTT (1995–2006);
• Bảng 2.3: Kết quả hoạt động thị trường mở (2000–2005);
• Bảng 2.4: Kết quả đấu thầu TPCP qua TTCK (2000–2006);
• Bảng 2.5: Kết quả phát hành TPCP qua bảo lãnh (2000–2006);
• Bảng 2.6 – 2.9: Kết quả niêm yết, khối lượng giao dịch trái phiếu tại TTGDCK TP.HCM và tỷ trọng giá trị niêm yết/GDP.

Phương pháp thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian lịch sử, và so sánh phân tích nhóm (cohort comparative analysis) được vận dụng xuyên suốt để bóc tách từng điểm nghẽn cơ cấu trong hoạt động đấu thầu và bảo lãnh.

---

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Sự mất cân đối cấu trúc giữa bảo lãnh phát hành và đấu thầu cạnh tranh: Luận án phát hiện hiện tượng bất hợp lý trong giai đoạn 2000–2006 khi phương thức bảo lãnh phát hành được áp dụng phổ biến cho TPCP – một loại chứng khoán có rủi ro vỡ nợ thấp nhất. Do biểu phí bảo lãnh phát hành ấn định cao, các NHTM có xu hướng ưu tiên tham gia tổ hợp bảo lãnh để hưởng phí dịch vụ hơn là tham gia đấu thầu cạnh tranh lãi suất sòng phẳng trên sàn chứng khoán. Điều này làm méo mó chi phí vay nợ của Chính phủ và làm suy yếu quy mô phiên đấu thầu tập trung.
2. Nghịch lý "thừa khối lượng sơ cấp nhưng đóng băng thanh khoản thứ cấp": Dữ liệu giao dịch tại TTGDCK TP.HCM cho thấy phần lớn trái phiếu sau khi phát hành được các ngân hàng thương mại nắm giữ đến khi đáo hạn nhằm mục đích dự trữ thanh khoản hoặc thế chấp vay tái cấp vốn tại NHNN, thay vì đưa lên thị trường thứ cấp để giao dịch. Hệ quả là thị trường thứ cấp thiếu hụt hàng hóa trầm trọng, biên độ giá rộng, và không hình thành được đường cong lãi suất chuẩn (benchmark yield curve).
3. Sự cồng kềnh và chi phí ngầm của phương thức bán lẻ trực tiếp qua KBNN: Phát hành lẻ qua KBNN tuy huy động được vốn tiền mặt nhàn rỗi trong dân cư ở giai đoạn đầu, nhưng bộc lộ nhược điểm: tiến độ tập trung vốn vào NSNN chậm, tốn kém chi phí in ấn phôi chứng chỉ, đòi hỏi bộ máy nhân sự kho bạc cồng kềnh, và tính thanh khoản của chứng chỉ trái phiếu vật lý rất kém.
4. Khoảng trống định chế định mức tín nhiệm: Việc thiếu vắng tổ chức định mức tín nhiệm nội địa độc lập khiến nhà đầu tư trong và ngoài nước thiếu công cụ lượng hóa rủi ro tín dụng khách quan, làm gia tăng phí bù rủi ro (risk premium) không cần thiết khi phát hành trái phiếu ra quốc tế.

Implications đa chiều

Ý nghĩa lý thuyết

Bổ sung và hoàn thiện lý thuyết quản trị tài chính công trong nền kinh tế chuyển đổi; cung cấp luận cứ chứng minh TPCP phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy luật giá trị và cung - cầu của thị trường tài chính chứ không thể duy trì bằng mệnh lệnh hành chính.

Ý nghĩa thực tiễn và chính sách

• Hoàn thiện kỹ thuật đấu thầu: Thống nhất đầu mối phát hành qua Sở Giao dịch Chứng khoán, chuẩn hóa các kỳ hạn phát hành (brenchmark tenors: 3 năm, 5 năm, 10 năm, 15 năm) để tạo tính thanh khoản cao và liên tục.
• Tái cấu trúc vai trò KBNN và NHTƯ: KBNN tập trung vào vai trò quản lý ngân quỹ và tài khoản phát hành, chấm dứt tình trạng bán lẻ thủ công; NHNN sử dụng TPCP như công cụ cốt lõi trong nghiệp vụ thị trường mở nhằm bơm/hút tiền nhịp nhàng, kiểm soát lạm phát mục tiêu.
• Đề án thiết lập Công ty Định mức Tín nhiệm Việt Nam: Xây dựng mô hình định mức tín nhiệm theo chuẩn quốc tế, đóng vai trò hạ tầng thông tin minh bạch hóa thị trường tài chính.

---

Mô hình định mức tín nhiệm quốc tế và Đề xuất kiến trúc cho Việt Nam

Luận án dành dung lượng học thuật đặc biệt tại Chương 1 và Chương 3 để nghiên cứu mô hình tổ chức định mức tín nhiệm (Credit Rating Agency - CRA), khẳng định đây là "mắt xích" sống còn để lành mạnh hóa thị trường nợ:

"Đưa ra các nhận định hiện tại về mức độ tín nhiệm của nhà phát hành đối với một trách nhiệm tài chính nào đó, hoặc là đánh giá mức độ rủi ro gắn liền với các loại đầu tư khác nhau" [25, tr. 35].

"Định mức tín nhiệm còn giúp các trung gian tài chính kiểm soát rủi ro và xác định giá trị thị trường của chứng khoán họ nắm giữ vì lợi ích của khách hàng hay của chính họ" [25, tr. 37].

Về kinh nghiệm quốc tế:

• Mô hình Hoa Kỳ (Moody's, S&P): "Do qui mô toàn cầu nên những tổ chức này thường có cơ cấu tổ chức kết hợp lĩnh vực và khu vực trong đó chú trọng đến phân tích theo nhóm như mô hình Moody’s" [25, tr. 38]. Cấu trúc bao gồm Hội đồng Xếp hạng công ty, chuyên gia phân tích ngành công nghiệp, tiện ích công cộng, cấu trúc tài chính và mạng lưới chi nhánh toàn cầu (London, Paris, Sydney, Tokyo).
• Mô hình Đông Á (Hàn Quốc - NICE, Thái Lan - TRIS): Tổ chức tinh gọn hơn với Hội đồng Quản trị, Giám đốc Điều hành phụ trách 4 khối chuyên môn: Bộ phận Định mức tín nhiệm, Bộ phận Thông tin và tư vấn, Bộ phận Nghiên cứu và Bộ phận Kiểm toán/Hỗ trợ quản lý. Mô hình này phù hợp tuyệt đối với giai đoạn đầu của thị trường nợ mới nổi.

Từ các bài học thực chứng đó, luận án đề xuất mô hình tổ chức định mức tín nhiệm độc lập đầu tiên cho Việt Nam (Hình 3.1) với cấu trúc phân tầng: Hội đồng Xếp hạng độc lập, các nhóm chuyên gia phân tích theo ngành/công cụ, và cơ chế kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt nhằm triệt tiêu xung đột lợi ích.

---

Limitations và Future Research

Luận án thừa nhận các giới hạn nghiên cứu khách quan do bối cảnh lịch sử quy định:

1. Phạm vi công cụ: Nghiên cứu chỉ tập trung vào trái phiếu do chính quyền trung ương phát hành để huy động vốn tín dụng nhà nước, không bao hàm mảng trái phiếu chính quyền địa phương (municipal bonds) và trái phiếu công trình phân tán.
2. Giới hạn chuỗi dữ liệu giao dịch thứ cấp: Tại thời điểm 2007, TTCK Việt Nam mới chỉ vận hành Trung tâm Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (từ năm 2000) và TTGDCK Hà Nội (từ năm 2005), khiến dung lượng dữ liệu giao dịch thứ cấp chưa đủ dài để kiểm định các mô hình kinh tế lượng tài chính phức tạp như mô hình cấu trúc lãi suất ngẫu nhiên Cox-Ingersoll-Ross (CIR) hay Hull-White.
3. Môi trường pháp lý: Khung pháp lý nợ công thời kỳ này vẫn chịu sự điều chỉnh phân tán giữa Luật Ngân sách Nhà nước và các Nghị định hướng dẫn về phát hành công trái/trái phiếu trước khi Luật Quản lý nợ công được ban hành.

Các hướng nghiên cứu tương lai được gợi mở:

• Xây dựng mô hình định lượng vi cấu trúc thị trường nợ (Market Microstructure) đo lường chính xác độ sâu và độ co giãn của thanh khoản TPCP;
• Nghiên cứu phát triển thị trường công cụ phái sinh lãi suất (Interest Rate Swaps, Bond Futures) nhằm hoàn thiện công cụ phòng ngừa rủi ro cho nhà đầu tư thể chế;
• Khảo sát cơ chế phát hành trái phiếu xanh (Green Sovereign Bonds) và trái phiếu liên kết tính bền vững phục vụ chiến lược phát triển hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu.

---

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật (Academic Impact): Công trình là một trong những tài liệu nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam phân tích toàn diện và chuyên sâu về lý thuyết thị trường trái phiếu chính phủ, thiết lập hệ thống khái niệm chuẩn mực phục vụ cho công tác đào tạo sau đại học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng tại Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh và hệ thống các trường khối kinh tế trên toàn quốc.
• Chuyển đổi chính sách tài khóa và tiền tệ (Policy Influence): Các hàm ý và kiến nghị của luận án đã đóng góp luận cứ khoa học quan trọng cho Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước trong việc:
  • Từng bước xóa bỏ phương thức phát hành phân tán thủ công, chuyển dịch 100% khối lượng phát hành TPCP sang hình thức đấu thầu tập trung qua Sở Giao dịch Chứng khoán;
  • Tối ưu hóa công tác phối hợp giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ thông qua việc sử dụng TPCP làm tài sản bảo đảm chuẩn trong các giao dịch Repo và OMO của NHNN;
  • Cung cấp cơ sở lý luận cho sự ra đời của các Nghị định về phát hành, đăng ký, lưu ký, niêm yết và giao dịch công cụ nợ của Chính phủ trong các giai đoạn tiếp theo.
• Chuyển đổi thị trường tài chính (Market Transformation): Thúc đẩy nhận thức của các định chế tài chính trung gian, NHTM và các quỹ đầu tư về quản trị danh mục trái phiếu chuyên nghiệp, đặt nền tảng cho việc hình thành Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA) và các tổ chức định mức tín nhiệm nội địa sau này.

---

Đối tượng hưởng lợi

---

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào?

Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất là việc xác lập hệ tiên đề chuyển đổi bản chất của TPCP: từ một công cụ hành chính thuần túy dùng để vay nợ bù đắp thâm hụt ngân sách thụ động sang một hàng hóa tài chính chuẩn tắc, trung lập và chủ chốt trên thị trường vốn. Luận án đã mở rộng Lý thuyết Quản trị Nợ công Hiện đại trong bối cảnh nền kinh tế chuyển đổi sang cơ chế thị trường, chứng minh rằng quan hệ tín dụng nhà nước phải dựa trên nguyên tắc bình đẳng, thỏa thuận đôi bên cùng có lợi và tuân thủ các quy luật thị trường tài chính thay vì dựa vào quyền lực áp đặt chính trị.

2. Điểm đổi mới về phương pháp nghiên cứu so với các công trình trước đây là gì?

So với các nghiên cứu của Nguyễn Thanh Dương (1996) hay Sử Đình Thành (2001), luận án đổi mới căn bản ở việc tích hợp phân tích thể chế so sánh quốc tế sâu sắc (Anh, Mỹ, Hàn Quốc, Thái Lan) với việc khảo sát dữ liệu thực chứng đa tầng tại Việt Nam giai đoạn 1991–2006. Luận án không chỉ dừng lại ở phân tích định tính mô tả mà đi sâu bóc tách cơ chế phân bổ chi phí, biên độ hoa hồng bảo lãnh và phân rã toán học các cấu trúc trái phiếu phái sinh (Floater, Inverse Floater, Index-linked bonds).

3. Phát hiện thực chứng nào bất ngờ và mang tính phản trực giác nhất?

Phát hiện phản trực giác nhất là: Việc duy trì phương thức bảo lãnh phát hành đối với TPCP trong điều kiện TTCK mới vận hành đã làm méo mó thị trường và suy giảm hiệu quả đấu thầu. Về mặt lý thuyết tài chính chuẩn tắc, bảo lãnh phát hành chỉ nên áp dụng cho các tài sản có mức độ rủi ro cao. Khi áp dụng cho TPCP (công cụ có rủi ro thấp nhất) với mức phí bảo lãnh cao, chính sách này vô tình tạo động cơ để các ngân hàng thương mại từ chối tham gia đấu thầu cạnh tranh lành mạnh trên sàn chứng khoán, làm tăng chi phí huy động vốn thực tế của Nhà nước và kìm hãm thanh khoản thị trường sơ cấp.

4. Luận án có cung cấp quy trình/giao thức chuẩn hóa để nhân bản nghiên cứu (replication protocol) không?

Có. Luận án cung cấp hệ thống phân loại, quy trình thu thập và đối chiếu dữ liệu thống kê từ các cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Tài chính, NHNN, KBNN, TTGDCK), kèm theo các biểu đồ, cấu trúc chức năng của tổ chức định mức tín nhiệm và công thức toán học phân rã dòng tiền trái phiếu, cho phép các nhà nghiên cứu sau này hoàn toàn có thể nhân bản và cập nhật chuỗi dữ liệu trong các giai đoạn phát triển tiếp theo của nền kinh tế.

5. Chương trình nghị sự nghiên cứu 10 năm được phác thảo như thế nào?

Luận án vạch ra lộ trình chiến lược phát triển thị trường TPCP Việt Nam với tầm nhìn dài hạn đến năm 2020, bao gồm:

1. Giai đoạn chuẩn hóa: Xóa bỏ phát hành lẻ KBNN, tập trung phát hành qua đấu thầu điện tử trên TTCK;
2. Giai đoạn tạo lập thanh khoản: Đa dạng hóa kỳ hạn trái phiếu chuẩn, xây dựng hệ thống nhà tạo lập thị trường (Primary Dealers) và thiết lập đường cong lãi suất chuẩn;
3. Giai đoạn thể chế: Thành lập Công ty Định mức Tín nhiệm Việt Nam theo mô hình Đông Á;
4. Giai đoạn hội nhập: Thúc đẩy phát hành TPCP quốc tế bằng ngoại tệ mạnh và chuẩn bị hạ tầng cho các công cụ phái sinh phòng ngừa rủi ro nợ công.

---

Kết luận

Công trình nghiên cứu tiến sĩ của tác giả Lê Quang Cường đã tạo lập dấu ấn học thuật sâu sắc với 5 đóng góp cốt lõi:

1. Xác lập bước nhảy vọt về nhận thức luận: Chuyển đổi căn bản vị thế của TPCP từ công cụ vay nợ tài khóa thụ động sang hàng hóa tài chính chiến lược trên thị trường vốn;
2. Khái quát hóa mối quan hệ biện chứng trong hệ thống TDNN: Luận giải tường minh tính chất hợp tác chia sẻ gánh nặng nợ và tính chất cạnh tranh nguồn lực vốn giữa TPCP, ODA và tín dụng ngân hàng;
3. Mô hình hóa toàn diện hệ thống rủi ro tài chính: Hệ thống hóa 8 loại hình rủi ro trong đầu tư trái phiếu và đề xuất ứng dụng chiến lược miễn dịch (immunization strategy) trong quản trị nợ công;
4. Định hình cấu trúc định mức tín nhiệm quốc gia: Đề xuất mô hình thiết chế định mức tín nhiệm độc lập phù hợp với đặc thù kinh tế Việt Nam dựa trên sự chắt lọc tinh hoa từ các mô hình tiên tiến của Hoa Kỳ và Đông Á;
5. Thiết lập lộ trình chiến lược đến năm 2020: Cung cấp hệ thống giải pháp chính sách đồng bộ, khả thi nhằm nâng cao "tính khả thị" của TPCP, liên kết chặt chẽ chính sách tài khóa với chính sách tiền tệ quốc gia.

Giá trị khoa học và di sản ứng dụng của luận án tiếp tục giữ nguyên tính thời sự, đóng vai trò ngọn đèn chỉ đường cho tiến trình hiện đại hóa và hội nhập sâu rộng của thị trường tài chính Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH LEÂ QUANG CÖÔØNG HOAØN THIEÄN PHÖÔNG THÖÙC HUY ÑOÄNG VOÁN TÍN DUÏNG NHAØ NÖÔÙC BAÈNG TRAÙI PHIEÁU CHÍNH PHUÛ ÔÛ VIEÄT NAM LUAÄN AÙN TIEÁN SÓ KINH TEÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH - NAÊM 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH LEÂ QUANG CÖÔØNG HOAØN THIEÄN PHÖÔNG THÖÙC HUY ÑOÄNG VOÁN TÍN DUÏNG NHAØ NÖÔÙC BAÈNG TRAÙI PHIEÁU CHÍNH PHUÛ ÔÛ VIEÄT NAM CHUYEÂN NGAØNH: TAØI CHÍNH, LÖU THOÂNG TIEÀN TEÄ VAØ TÍN DUÏNG MAÕ SOÁ: 5.09 LUAÄN AÙN TIEÁN SÓ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC 1. PHAN MYÕ HAÏNH 2. UNG THÒ MINH LEÄ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH – NAÊM 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LÔØI CAM ÑOAN Taùc giaû xin cam ñoan toaøn boä luaän aùn tieán só khoa hoïc kinh teá naøy laø do chính taùc giaû vieát. Caùc baûng soá lieäu söû duïng trong luaän aùn hoaøn toaøn khoâng sao cheùp töø caùc baûng soá lieäu trong caùc luaän vaên, luaän aùn, coâng trình nghieân cöùu ñaõ ñöôïc coâng boá.

Taùc giaû luaän aùn LEÂ QUANG CÖÔØNG LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trang MUÏC LUÏC Trang phuï bìa Lôøi cam ñoan Muïc luïc Danh muïc caùùc chöõ vieát taét Danh muïc caùc baûng Danh muïc caùc hình Lôøi môû ñaàu. 1 CHÖÔNG 1: TOÅNG QUAN VEÀ TÍN DUÏNG NHAØ NÖÔÙC BAÈNG TRAÙI PHIEÁU CHÍNH PHUÛ. Söï caàn thieát vaø baûn chaát cuûa tín duïng nhaø nöôùc. Khaùi quaùt nguoàn goác ra ñôøi, phaùt trieån vaø söï caàn thieát cuûa tín duïng nhaø nöôùc.

Khaùi nieäm, baûn chaát vaø ñaëc ñieåm cuûa tín duïng nhaø nöôùc. Vai troø cuûa tín duïng nhaø nöôùc trong neàn kinh teá thò tröôøng. Vai troø huy ñoäng voán goùp phaàn buø ñaép thaâm huït ngaân saùch nhaø nöôùc. Vai troø huy ñoäng voán taøi trôï cho caùc chöông trình chieán löôïc quoác gia.

Vai troø taïo theâm haøng hoùa cho thò tröôøng taøi chính goùp phaàn tham gia ñieàu tieát tieàn teä vaø kieàm cheá laïm phaùt hoaëc giaûm phaùt trong neàn kinh teá. Caùc hình thöùc huy ñoäng voán tín duïng nhaø nöôùc vaø moái quan heä giöõa caùc hình thöùc huy ñoäng voán tín duïng nhaø nöôùc. Caùc hình thöùc huy ñoäng voán tín duïng nhaø nöôùc. Moái quan heä töông quan giöõa caùc hình thöùc huy ñoäng voán tín duïng nhaø nöôùc.

Caùc phöông thöùc huy ñoäng voán tín duïng nhaø nöôùc baèng traùi phieáu chính phuû. Khaùi nieäm traùi phieáu chính phuû. Caùc phöông thöùc huy ñoäng voán tín duïng nhaø nöôùc baèng traùi phieáu chính LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Caùc phöông thöùc phaùt haønh traùi phieáu chính phuû ôû Vieät Nam.

Baùn leû traùi phieáu chính phuû qua heä thoáng kho baïc nhaø nöôùc (phaùt haønh tröïc tieáp). Ñaáu thaàu qua thò tröôøng chöùng khoaùn. Ñaïi lyù phaùt haønh. Baûo laõnh phaùt haønh.

Nhöõng ruûi ro trong ñaàu tö traùi phieáu chính phuû. Ruûi ro laõi suaát (interest rate risk). Ruûi ro taùi ñaàu tö (reinvestment risk). Ruûi ro veà quyeàn choïn mua (call risk).

Ruûi ro vôõ nôï (default risk). Ruûi ro laïm phaùt (inflation risk). Ruûi ro veà tyû giaù hoái ñoaùi (exchange-rate risk). Ruûi ro veà khaû naêng thanh khoaûn (liquidity risk).

Ruûi ro veà bieán ñoäng giaù (volality risk). Ñònh möùc tín nhieäm cuûa traùi phieáu chính phuû. Lòch söû hình cuûa caùc toå chöùc tín nhieäm. Ñònh nghóa xeáp haïng tín nhieäm.

Nhöõng lôïi ích cuûa toå chöùc ñònh möùc tín nhieäm. Moâ hình toå chöùc ñònh möùc tín nhieäm ôû moät soá quoác gia. Nhöõng baøi hoïc kinh nghieäm veà huy ñoäng voán baèng traùi phieáu chính phuû ôû moät soá nöôùc treân theá giôùi. Thò tröôøng traùi phieáu ôû Vöông quoác Anh.

Thò tröôøng traùi phieáu ôû Myõ. Thò tröôøng traùi phieáu Ñoâng AÙ .46 Keát luaän chöông 1 .48 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHÖÔNG 2: THÖÏC TRAÏNG VEÀ SÖÛ DUÏNG CAÙC PHÖÔNG THÖÙC PHAÙT HAØNH TRAÙI PHIEÁU CHÍNH PHUÛ ÔÛ VIEÄT NAM THÔØI GIAN QUA. Khaùi löôïc quaù trình hình thaønh vaø phaùt trieån traùi phieáu chính phuû ôû Vieät Nam tröôùc vaø sau thôøi kyø ñoåi môùi cô cheá kinh teá. Tröôùc thôøi kyø ñoåi môùi cô cheá kinh teá Vieät Nam.

Sau thôøi kyø ñoåi môùi cô cheá kinh teá Vieät Nam. Thöïc traïng veà söû duïng caùc phöông thöùc phaùt haønh traùi phieáu chính phuû Vieät Nam sau thôøi kyø chuyeån ñoåi cô cheá kinh teá (1991-2005). Thöïc traïng veà söû duïng phöông thöùc phaùt haønh tröïc tieáp traùi phieáu chính phuû qua heä thoáng kho baïc nhaø nöôùc. Thöïc traïng söû duïng phöông thöùc ñaáu thaàu tín phieáu kho baïc qua thò tröôøng tieàn teä.

Thöïc traïng söû duïng phöông thöùc ñaáu thaàu traùi phieáu chính phuû qua thò tröôøng chöùng khoaùn. Nhöõng keát quaû trong quaù trình phaùt haønh traùi phieáu chính phuû ôû Vieät Nam. Nhöõng toàn taïi cuûa caùc phöông thöùc phaùt haønh traùi phieáu chính phuû ôû Vieät Nam .1 Nhöõng toàn taïi cuûa phöông thöùc baùn leû traùi phieáu chính phuû qua heä thoáng kho baïc nhaø nöôùc Vieät Nam. Nhöõng toàn taïi cuûa phöông thöùc ñaáu thaàu tín phieáu kho baïc qua thò tröôøng tieàn teä Vieät Nam.

Nhöõng toàn taïi cuûa phöông thöùc ñaáu thaàu traùi phieáu chính phuû qua thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam. Nhöõng toàn taïi cuûa phöông thöùc baûo laõnh phaùt haønh traùi phieáu chính phuû ôû Vieät Nam .126 Keát luaän chöông 2 .129 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHÖÔNG 3: HOAØN THIEÄN PHÖÔNG THÖÙC HUY ÑOÄNG VOÁN TÍN DUÏNG NHAØ NÖÔÙC BAÈNG TRAÙI PHIEÁU CHÍNH PHUÛû ÔÛ VIEÄT NAM .1 Ñònh höôùng chieán löôïc phaùt trieån thò tröôøng traùi phieáu chính phuû Vieät Nam ñeán naêm 2020. Muïc tieâu ñeà xuaát. Caùc nguyeân taéc phaùt trieån thò tröôøng traùi phieáu chính phuû.

Ñònh höôùng phaùt trieån thò tröôøng traùi phieáu chính phuû Vieät Nam ñeán 2020. Caùc giaûi phaùp thöïc hieän. Hoaøn thieän phöông thöùc huy ñoäng voán tín duïng nhaø nöôùc baèng traùi phieáu chính phuû ôû Vieät Nam. Ña daïng hoùa hình thöùc traùi phieáu chính phuû.

Hoaøn thieän phöông thöùc baùn leû traùi phieáu chính phuû qua heä thoáng kho baïc nhaø nöôùc. Hoaøn thieän phöông thöùc ñaáu thaàu tín phieáu vaø nghieäp vuï thò tröôøng môû. Hoaøn thieän cô cheá phaùt haønh vaø chuyeån nhöôïng traùi phieáu chính phuû qua thò tröôøng chöùng khoaùn .3 Xaây döïng moâ hình toå chöùc ñònh möùc tín nhieäm Vieät Nam. Ñeà phoøng ruûi ro trong ñaàu tö traùi phieáu chính phuû.171 Keát luaän chöông 3.

174 Danh muïc coâng trình coâng boá cuûa taùc giaû. 175 Danh muïc taøi lieäu tham khaûo. 176 Phuï luïc LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MUÏC CAÙC KYÙ HIEÄU, CHÖÕ VIEÁT TAÉT Ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi : FDI Ñoâ la Myõ : USD Kho baïc Nhaø nöôùc : KBNN Ngaân haøng Nhaø nöôùc : NHNN Ngaân haøng trung öông : NHTÖ Ngaân saùch Nhaø nöôùc : NSNN Nguoàn voán hoã trôï phaùt trieån chính thöùc : ODA Thò tröôøng chöùng khoaùn : TTCK Thò tröôøng chöùng khoaùn phi taäp trung : OTC Thò tröôøng môû : TTM Thò tröôøng taøi chính : TTTC Thò tröôøng tieàn teä : TTTT Tín duïng nhaø nöôùc : TDNN Toå chöùc thöông maïi theá giôùi : WTO Toång saûn phaåm quoác noäi : GDP Traùi phieáu chính phuû : TPCP Traùi phieáu kho baïc : TPKB LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MUÏC CAÙC BAÛNG Trang Baûng: 2.1 Keát quaû phaùt haønh TPCP qua caùc phöông thöùc phaùt haønh (1991-2006) .2: Keát quaû ñaáu thaàu tín phieáu kho baïc qua TTTT (1995 – 2006) .3: Keát quaû hoaït ñoäng thò tröôøng tröôøng môû (2000 – 2005).4: Keát quaû ñaáu thaàu TPCP qua TTCK (2000 – 2006) .5: Keát quaû phaùt haønh TPCP qua baûo laõnh (2000 – 2006).6: Keát quaû nieâm yeát traùi phieáu thôøi kyø 2000-2004 .7: Khoái löôïng giao dòch traùi phieáu ôû thò tröôøng giao dòch chöùng khoaùn TP. Hoà Chí Minh (2000-2004) .8: Soá löôïng loaïi traùi phieáu nieâm yeát taïi trung taâm giao dòch chöùngkhoaùn TPHCM .9: giaù trò chöùng khoaùn nieâm yeát vaø ñaêng kyù giao dòch vaø GDP.99 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MUÏC CAÙC HÌNH VEÕ, ÑOÀ THÒ Trang Hình 1.1: Maãu moâ hình nhoùm phaân tích .2: Sô ñoà cô caáu chöùc naêng boä phaän ñònh möùc tín nhieäm cuûa Moody’s.3: Moâ hình toå chöùc coâng ty ñònh möùc tín nhieäm vaø thoâng tin quoác gia .4: Moâ hình toå chöùc cuûa dòch vuï ñònh möùc tín nhieäm thoâng tin Thaùi Lan-RIS.1: Keát quaû baùn leû TPCP qua KBNN 2000-2006 .2: Keát quaû truùng thaàu tín phieáu kho baïc 2000-2006 .3: Keát quaû truùng thaàu TPCP qua TTCK 2000-2006 .4: Keát quaû baûo laõnh phaùt haønh TPCP 2000-2006 .1: Moâ hình cô caáu toå chöùc ñònh möùc tín nhieäm Vieät Nam .170 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 LÔØI MÔÛ ÑAÀU 1.

TÍNH CAÁP THIEÁT CUÛA ÑEÀ TAØI: Phaùt trieån heä thoáng keát caáu haï taàng cô sôû ñoàng boä vôùi nhòp ñoä taêng tröôûng kinh teá nhaèm thuùc ñaåy vaø duy trì taêng tröôûng kinh teá oån ñònh, beàn vöõng laø moät trong nhöõng nhieäm vuï quan troïng cuûa moïi quoác gia. Ñoái vôùi caùc quoác gia keùm phaùt trieån, neàn kinh teá luoân phaûi ñoái dieän vôùi nhöõng thaùch thöùc to lôùn trong vieäc cung öùng moät khoái löôïng voán lôùn ñeå ñaàu tö xaây döïng keát caáu haï taàng cô sôû, taïo ñaø cho coâng cuoäc coâng nghieäp hoùa, hieän ñaïi hoùa ñaát nöôùc. Trong tình traïng NSNN eo heïp, söï tham gia ñaàu tö voán coøn haïn cheá cuûa khu vöïc daân doanh, nguoàn voán ñaàu tö tröïc tieáp töø nöôùc ngoaøi phaûi ñoái ñaàu vôùi aùp löïc caïnh tranh quoác teá saâu saéc, vieäc söû duïng coâng cuï TDNN huy ñoäng voán vay ñeå buø ñaép thaâm huït, chi ñaàu tö phaùt trieån keát caáu haï taàng cô sôû laø moät giaûi phaùp ñaõ ñöôïc löïa choïn ôû caùc quoác gia. Trong neàn kinh teá thò tröôøng, TDNN trôû thaønh coâng cuï quaûn lyù vó moâ heát söùc quan troïng, aûnh höôûng raát lôùn ñeán tieát kieäm, ñaàu tö vaø töø ñoù aûnh höôûng ñeán taêng tröôûng kinh teá beàn vöõng cuûa ñaát nöôùc.

Söû duïng hieäu quaû coâng cuï TDNN seõ goùp phaàn thuùc ñaåy quaù trình phaùt trieån TTTC laø thò tröôøng khoâng theå thieáu trong neàn kinh teá thò tröôøng. Ñieàu quan troïng laø moät chính saùch TDNN hôïp lyù khoâng nhöõng ñem laïi lôïi ích cho neàn taøi chính quoác gia, maø cho caû lôïi ích cuûa daân chuùng, cho caùc doanh nghieäp, cho caû söï phaùt trieån cuûa heä thoáng taøi chính, goùp phaàn thöïc hieän chieán löôïc taïo voán vaø söû duïng voán coù hieäu quaû. Ñoåi môùi chính saùch TDNN laø böôùc quan troïng trong chieán löôïc taêng tröôûng kinh teá beàn vöõng cuûa moãi quoác gia cuõng nhö höôùng ñeán neàn kinh teá thò tröôøng ñænh cao. ÔÛ Vieät Nam, ñoåi môùi chính saùch TDNN laø boä phaän caáu thaønh khoâng theå taùch rôøi trong tieán trình ñoåi môùi caên baûn vaø saâu saéc toaøn boä neàn kinh teá trong thôøi gian qua.