Luận án tiến sĩ phương pháp luận mác xít trong nghiên cứu và phê bình văn học việt nam giai đoạn 1945 1975

Luận án tiến sĩ văn học phân tích phương pháp luận mác xít trong nghiên cứu và phê bình văn học việt nam giai đoạn 1945 1975, xây dựng cơ sở lý luận, kiểm chứng thực nghiệm, đóng

Chuyên ngành

Văn Học Việt Nam

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Luận Án Tiến Sĩ Văn Học

2019

210
4
0

Phí lưu trữ

55 Point

Mục lục chi tiết

LỜI ĐẦU

1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.2. Giai đoạn sau 1986 - đến nay

1.3. Các khái niệm cơ bản

1.4. Khái niệm phương pháp luận và phương pháp luận nghiên cứu văn học

1.5. Khái niệm phương pháp luận Mác xít trong văn học

1.6. Các trường phái phương pháp luận Mác xít trên thế giới và phương pháp luận Mác xít ở Việt Nam

1.7. Định nghĩa các thuật ngữ trong Đối tượng nghiên cứu

1.8. Văn học Việt Nam giai đoạn 1945-1975

1.9. Nghiên cứu văn học và phê bình văn học

1.10. Những cặp khái niệm lý luận cơ bản của phương pháp luận Mác xít trong văn học

1.11. Văn học và đời sống xã hội

1.12. Văn học và chính trị

1.13. Thế giới quan và phương pháp sáng tác

1.14. Nội dung tư tưởng và hình thức nghệ thuật

1.15. Cá nhân và tập thể

1.16. Các thuộc tính của văn học theo phương pháp luận Mác xít

1.17. Tính dân tộc

1.18. Tính giai cấp

1.19. Tính nhân dân

1.20. Tính Đảng cộng sản

2. CHƯƠNG 2: QUÁ TRÌNH TIẾP NHẬN VÀ KHẲNG ĐỊNH CỦA PHƯƠNG PHÁP LUẬN MÁC XÍT TRONG VĂN NGHỆ VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1945-1975

2.1. Cơ sở lý luận và thực tiễn

2.2. Cơ sở thực tiễn

2.3. Sự tiếp nhận phương pháp luận Mác xít ở Việt Nam

2.4. Thời kỳ trước Cách mạng tháng Tám

2.5. Xây dựng hệ thống lãnh đạo và quản lý văn nghệ từ trung ương đến địa phương

2.6. Thể chế hóa hoạt động văn nghệ theo mô hình cơ chế nhà nước

2.7. Lãnh đạo Đảng và Nhà nước với công tác văn nghệ

2.8. Đội ngũ quản lý văn học nghệ thuật

2.9. Đội ngũ nghiên cứu phê bình chuyên nghiệp

2.10. Nhóm sáng tác viết phê bình tiểu luận

2.11. Đề cao văn học và chức năng xã hội của nhà văn

2.12. Văn học được quan niệm là một thứ “vũ khí sắc bén” của thời đại cách mạng

2.13. Nhà văn được coi như những “sứ giả tâm hồn” kiến tạo những chuẩn mực thẩm mỹ cho xã hội

3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP LUẬN MÁC XÍT TRONG PHÊ BÌNH VĂN HỌC VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1945-1975

3.1. Phê phán tư tưởng văn nghệ tư sản phương Tây

3.2. Ngăn chặn và phê phán tư tưởng văn nghệ tư sản phương Tây hiện đại

3.3. Phê phán Chủ nghĩa xét lại trong văn học thế giới

3.4. Đấu tranh tư tưởng trong văn học

3.5. Tranh luận Việt Bắc và cuộc “nhận đường” lần thứ nhất trong văn học

3.6. Đấu tranh chống “Nhân văn- Giai phẩm” và cuộc “nhận đường” lần thứ hai trong văn học

3.7. Đấu tranh chống khuynh hướng suy đồi và nô dịch trong Văn học miền Nam (1954-1975)

3.8. Phê phán các tác phẩm Văn học Cách mạng lệch lạc tư tưởng và thiếu vốn sống

4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG PHÁP LUẬN MÁC XÍT TRONG NGHIÊN CỨU VĂN HỌC VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1945-1975

4.1. Nghiên cứu và giới thiệu văn học nước ngoài theo quan điểm ý thức hệ

4.2. Yêu nước là một tiêu chí lựa chọn và đánh giá Văn học Trung đại

4.3. Phản ánh hiện thực trực tiếp là tiêu chí đánh giá văn học

4.4. Ca ngợi lý tưởng cộng sản là đỉnh cao của văn học

DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phương Pháp Luận Mác Xít Trong Nghiên Cứu Văn Học Việt Nam

Phương pháp luận Mác xít đã đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển nghiên cứu văn học Việt Nam từ năm 1945 đến 1975. Đây là giai đoạn mà văn học không chỉ phản ánh hiện thực xã hội mà còn là công cụ phục vụ cho cách mạng. Phương pháp này giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa văn học và đời sống xã hội.

1.1. Khái Niệm Phương Pháp Luận Mác Xít

Phương pháp luận Mác xít là một hệ thống lý thuyết được xây dựng dựa trên các nguyên lý của chủ nghĩa Mác. Nó không chỉ là công cụ phân tích văn học mà còn là phương tiện để hiểu rõ hơn về các vấn đề xã hội, chính trị trong bối cảnh lịch sử cụ thể.

1.2. Lịch Sử Tiếp Nhận Phương Pháp Luận Mác Xít

Từ năm 1945, phương pháp luận Mác xít đã được áp dụng rộng rãi trong nghiên cứu văn học Việt Nam. Sự tiếp nhận này không chỉ diễn ra trong giới học thuật mà còn lan tỏa đến các nhà văn, nhà thơ, những người sáng tác văn học.

II. Những Thách Thức Trong Nghiên Cứu Văn Học Theo Phương Pháp Luận Mác Xít

Mặc dù phương pháp luận Mác xít đã mang lại nhiều thành tựu trong nghiên cứu văn học, nhưng cũng gặp phải không ít thách thức. Những thách thức này đến từ việc áp dụng lý thuyết vào thực tiễn, cũng như sự thay đổi của bối cảnh xã hội.

2.1. Sự Cứng Nhắc Trong Áp Dụng Lý Thuyết

Một trong những thách thức lớn nhất là sự cứng nhắc trong việc áp dụng lý thuyết Mác xít vào nghiên cứu văn học. Điều này dẫn đến việc bỏ qua nhiều khía cạnh quan trọng của tác phẩm văn học.

2.2. Thiếu Tính Đa Dạng Trong Phê Bình Văn Học

Phê bình văn học theo phương pháp luận Mác xít thường thiếu tính đa dạng và phong phú. Điều này khiến cho nhiều tác phẩm không được đánh giá đúng mức, dẫn đến sự thiếu hụt trong việc hiểu biết về văn học.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Văn Học Theo Quan Điểm Mác Xít

Phương pháp nghiên cứu văn học theo quan điểm Mác xít không chỉ tập trung vào nội dung tác phẩm mà còn chú trọng đến bối cảnh xã hội, chính trị mà tác phẩm ra đời. Điều này giúp làm nổi bật vai trò của văn học trong việc phản ánh và tác động đến xã hội.

3.1. Phân Tích Nội Dung Tác Phẩm

Phân tích nội dung tác phẩm là bước đầu tiên trong nghiên cứu văn học theo phương pháp luận Mác xít. Nội dung tác phẩm thường phản ánh những vấn đề xã hội, chính trị mà tác giả muốn truyền tải.

3.2. Đánh Giá Bối Cảnh Lịch Sử

Đánh giá bối cảnh lịch sử là một yếu tố quan trọng trong nghiên cứu văn học. Bối cảnh này không chỉ ảnh hưởng đến nội dung tác phẩm mà còn đến cách thức mà tác phẩm được tiếp nhận và đánh giá.

IV. Ứng Dụng Phương Pháp Luận Mác Xít Trong Nghiên Cứu Văn Học Việt Nam

Phương pháp luận Mác xít đã được ứng dụng trong nhiều nghiên cứu văn học Việt Nam, từ việc phân tích các tác phẩm nổi bật đến việc đánh giá các trào lưu văn học. Điều này giúp làm rõ hơn vai trò của văn học trong xã hội Việt Nam giai đoạn 1945-1975.

4.1. Nghiên Cứu Các Tác Phẩm Tiêu Biểu

Nghiên cứu các tác phẩm tiêu biểu như 'Nhật ký trong tù' của Hồ Chí Minh hay 'Đất rừng phương Nam' của Đoàn Giỏi giúp làm nổi bật những giá trị văn học theo quan điểm Mác xít.

4.2. Đánh Giá Các Trào Lưu Văn Học

Đánh giá các trào lưu văn học như hiện thực phê phán hay văn học cách mạng giúp hiểu rõ hơn về sự phát triển của văn học Việt Nam trong bối cảnh lịch sử cụ thể.

V. Kết Luận Về Vai Trò Của Phương Pháp Luận Mác Xít Trong Nghiên Cứu Văn Học

Phương pháp luận Mác xít đã và đang giữ vai trò quan trọng trong nghiên cứu văn học Việt Nam. Tuy nhiên, cần có những cách tiếp cận mới để làm phong phú thêm cho nghiên cứu văn học trong bối cảnh hiện đại.

5.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu Văn Học

Tương lai của nghiên cứu văn học cần phải mở rộng hơn, không chỉ dựa vào phương pháp luận Mác xít mà còn kết hợp với các lý thuyết hiện đại khác.

5.2. Đề Xuất Các Hướng Nghiên Cứu Mới

Đề xuất các hướng nghiên cứu mới như nghiên cứu liên ngành, kết hợp giữa văn học và các lĩnh vực khác như xã hội học, tâm lý học sẽ giúp làm phong phú thêm cho nghiên cứu văn học.

23/07/2025
Luận án tiến sĩ phương pháp luận mác xít trong nghiên cứu và phê bình văn học việt nam giai đoạn 1945 1975