mở đầu (Al Fatihah/ Khai đề) là sura đầu tiên và là sura ngắn nhất, hai sura cuối cùng chép những lời phù chú cũ 2, tr. Nội dung của Kinh Qur‟ancó thể được rút gọn trong câu: " không có chúa trời nào khác ngoài Allah và Mohammed là nhà tiên tri của ngài". Thượng đế là đấng vĩnh hằng, siêu nhiên, có quyền năng tuyệt đối. " Ngài là Chúa trời duy nhất, là Thượng đế, không sinh ra và không được sinh ra, Ngài là độc nhất vô nhị"."Tất cả đều có thể chết đi trừ khuôn mặt của Ngài".
"Với Ngài, không nên hỏi lí do những điều Ngài làm". Thượng đế có đến 99 danh gọi khác nhau như Đấng Duy Nhất, Đấng Bất Diệt, Đấng Hiện Hữu, Đấng Quyền Năng, Đấng Uyên Bác, Đấng Nhân Từ, Đấng Khoan Dung. Thượng đế có quyền năng tuyệt đối và Ngài đã tạo ra thế giới trong bảy ngày từ hư vô. Ngài tạo ra bảy miền trời và bảy vùng đất và sinh ra các thiên sứ.
Tất cả các sura trong Kinh Qur‟an, trừ sura chín (At-Tawbah hay còn gọi là Bara-ah), đều bắt đẩu bằng câu "Nhân danh Allah, Đấng Rất Mực Độ Lượng. Đấng Rất Mực Khoan Dung". Có thể nói quyền năng của Thượng đế đối với thế giới và con người như trong Kinh Qur‟an rất vĩ đại: "Và con thấy sông cạn đất khô; nhưng khi Ta làm cho mưa trên cao trút xuống thì mặt đất chuyển động, phồng lên và tất cả những cây đẹp đẽ đâm chồi nẩy lộc (Kinh Qur‟an, 12: 5) hoặc Thượng đế đã "dựng lên vòm trời mà không dùng cột cho các con thấy. chế ngự được mặt trời, mặt trăng, tạo ra mặt đất rồi đặt trên đó 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đây là núi, kia là sông" (Kinh Qur‟an, 13:2-3).
"Allah! Ngoài ra không có vị thần nào khác. Ngài tự sinh, tự tồn! Ngài không bao giờ ngủ, lúc nào cũng thức. Tất cả những gì ở trên trời, dưới đất đều thuộc về Ngài. Nếu Ngài không cho phép thì ai là người dám làm trung gian giữa Ngài và những người khác? Ngài biết có cái gì ở trước mặt họ và sau lưng họ.
Ngôi báu của Ngài trùm cả trời lẫn đất, Ngài duy trì trời và đất mà không mệt vì Ngài là đấng Tối cao, Tối đại (Kinh Qur‟an, 2: 255). Ngài đã vạn năng, lại công minh, lại vô cùng nhân từ". Như vậy, đối với các tín đồ Hồi giáo, chỉ có một Thượng đế độc nhất, toàn năng, toàn trí. Ngài đã chỉ định 25 thiên sứ ở những thời điểm khác nhau để truyền lời cho con người và thiên sứ cuối cùng của Ngài là nhà tiên tri Mohammed.
Ngày phán xét cuối cùng sẽ tới, một tiếng kèn báo hiệu nổi lên và các tầng trời sẽ mở ra. Mỗi người sẽ được đưa lên thiên đường hay đày xuống địa ngục tuỳ vào phán xét của Thượng đế. Theo Hồi giáo, thế giới này đang vận hành theo sắp xếp của Thượng đế. Nghĩa vụ của các tín đồ đạo Hồi là tuân theo mọi sáng tạo của Ngài trong mọi mối quan hệ của đời sống, luật pháp, kinh tế, chính trị.Trong Kinh Qur‟an, giáo sự và những vấn đề thế tục chỉ là một.
Kinh Qur‟an không chỉ đề cập đến những vấn đề thiêng liêng của lịch sử còn đề cập đến những giáo lý cơ bản dành riêng cho các tín đồ Hồi giáo. Toàn bộ giáo lý Hồi giáo trên nguyên tắc đều được tìm thấy trong Kinh Qur‟an. Kinh Qur‟an chứa đựng trong nó những tinh túy nòng cốt của đức tin, tín ngưỡng Hồi giáo biểu hiện trên tất cả các mặt của đời sống xã hội hay nói cách khác nó là nền tảng của tổ chức xã hội Hồi giáo với toàn bộ những nguyên tắc luật pháp chi phối sự vận hành của xã hội. Đây có thể coi là bộ luật đầu tiên và cao nhất của các tín đồ Hồi giáo21, tr.
Trong Kinh Qur‟an có thể tìm được những qui định về việc cấm cho vay nặng lãi (Kinh Qur‟an, 2:275), cấm cờ bạc (Kinh Qur‟an, 5:90), cấm săn bắn trong thời gian hành hương về thánh địa Mecca (Kinh Qur‟an, 5:93), phụ nữ ngoại tình bị ném đá đến chết (Kinh Qur‟an, 4:15)…12, tr.Các tín đồ Hồi giáo dùng Kinh Qur‟an giống như một cuốn cẩm nang chỉ dẫn cách cư 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com xử giải quyết từ lễ nghĩa, vệ sinh, hôn sự, tội ngoại tình, li dị, chăm sóc con cái, cha mẹ, buôn bán, làm di chúc, xử án, chiến tranh và hoà bình… Mặc dù Kinh Qur‟an bao trùm mọi lĩnh vực của đời sống tuy nhiên nó cũng có một hạn chế là không giải quyết được những vấn đề mới khi cộng đồng Hồi giáo ngày càng phát triển. Do đó, các tín đồ Hồi giáo còn dùng thêm những ghi chép khác, gọi là Hadith. Về mặt văn bản thiêng của Hồi giáo, các Hadith có giá trị quyền lực và cổ xưa chỉ sau Kinh Qur‟an12, tr. Hadith trong tiếng Arập có nghĩa là “lời nói”.
Các học giả Hồi giáo cho rằng Hadith là tuyển tập ghi chép lại các lời giáo huấn, hướng dẫn cách thức thực hành và các cách hành xử của nhà tiên tri Mohammad. Nó cũng bao gồm những việc làm của những bằng hữu của nhà tiên tri (Shahaba) dưới sự chứng kiến và được sự chấp thuận của ông. Hadith có thể coi là cuốn Thánh huấn của người Hồi giáo. Cùng với sự phát triển của Hồi giáo và sự mở rộng lãnh thổ của các Khalifa, mối quan tâm của các tín đồ Hồi giáo đối với các Hadith tăng dần.
Khi nhà Tiên tri Mohammed còn sống rất ít Hadith được ghi chép lại mà phần lớn được truyền khẩu, về sau các Hadith được sưu tầm, ghi chép lại như sau: "Một người nói lại những gì mà người khác đã nói, mà người khác này nhắc lại lời của một người khác nữa và người khác nữa nói lại lời của nhà Tiên tri Mohammed." Vào thời kỳ đầu của Hồi giáo, để trả lời cho những vấn đề của cộng đồng Hồi giáo, nhà tiên tri Mohammed nhờ đến sự trợ giúp của những lời mặc khải của Thượng đế nhưng về sau đối với những vấn đề đơn giản hơn nhà tiên tri Mohammed tự mình đưa ra các hướng dẫn, cách giải quyết, điều này dẫn đến sự hình thành Sunna (Sunnah viết theo tiếng Anh). Sunna trong tiếng Ả rập có nghĩa là “con đường”. Sunna bao gồm những lời nói, cách thức, lối sống, cách hành xử trong cuộc đời của nhà Tiên tri Mohammed hay nói cách khác Sunna bao gồm những hành động cụ thể, những lời khuyên dạy hoặc cấm đoán xuất phát trực tiếp của nhà tiên tri Mohammed. Sunna là nguồn tài liệu quan trọng của Hồi giáo sau Thiên Kinh Qur‟an vì thế trong việc hành đạo của người Hồi giáo, Kinh Qur‟an và Sunna lúc nào cũng phải đi đôi với nhau.
19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Như vậy theo quan điểm của một số học giả Hồi giáo thì Sunna cũng giống như của Hadith còn theo quan điểm của các học giả khác thì Hadith là một phần của Sunna, tuy nhiên đây là phần rất quan trọng của Sunna vì nó là những lời giáo huấn của nhà tiên tri Mohammed. Các Hadith và Sunna đã trở thành những văn bản bổ túc cho kinh Qur‟an về mặt giáo lý uềiđnít. Trên cơ sở Kinh Qur‟an, Sunna đã ra đời luật Shari‟ah hay còn gọi là Thánh luật Hồi giáo được soạn thảo từ cuối thế kỷ VII đến thế kỷ X và đó là một sáng tác tập thể 10, tr. Luật Shari‟ah ra đời từ bốn gốc cơ bản: Thứ nhất là những Khải huyền linh thiêng trong Kinh Qu‟ran, thứ hai là những lời dạy bảo, thực hành và việc làm của nhà tiên tri Mohammad được ghi chép trong Sunna, thứ ba là sự đồng thuận của các học sĩ Hồi giáo ( االجًبعIdjma) và thứ tư là suy xét theo sự việc tương tự ( انقٍبشQiyas).
Khác biệt hẳn so với Kinh Qu‟ran và Sunna là hai nguồn luật của Luật Shari‟ah mang tính thần thánh, tự nhiên thì thành tố thứ ba của Luật Shari‟ah là Idjima lại được ra đời trên cơ sở sự thống nhất về quan điểm pháp luật của các học giả pháp lý Hồi giáo hoặc sự thống nhất ý kiến của một tập thể tín đồ Hồi giáo về một vấn đề nguyên tắc trọng đại nào đấy. Những vấn đề mà các nhà học giả pháp lý Hồi giáo bàn luận là những vấn đề liên quan đến con người và cả chính trị nữa. Khi những vấn đề đó đạt được sự thống nhất, chúng được gọi là Idjima. Những khái niệm và ý kiến trong Idjima thì không tìm thấy trong Kinh Qu‟ran và Sunna.
Thành tố thứ tư của Luật Shari‟ah là Qiyas nghĩa là “phương pháp suy xét theo sự việc tương tự”. Một phán đoán được phân tích so sánh với những nguyên tắc, tiền lệ trước đó để từ đó rút ra kết luận chặt chẽ gọi là phán đoán loại suy. Các thẩm phán của các nước theo Luật Shari‟ah có thể sử dụng tiền lệ pháp trước đó để giải quyết một vụ việc mới phát sinh sau này mà hướng giải quyết vụ việc đó không được đề cập trong Kinh Qu‟ran, Sunna và Idjma. Như vậy Idjima và Qiyas chỉ có trong thế giới Hồi giáo và làm cho giáo nghĩa Hồi giáo trở thành cuốn sách không bao giờ gấp lại 17, tr.
Trên nguyên tắc, luật Shari‟ah bao trùm mọi khía cạnh trong đời sống Hồi 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com giáo, cả công và tư, cho cả cộng đồng và cá nhân 18, tr. Luật Shari‟ah không chỉ đề cập đến các tập tục lễ bái mà còn đề cập đến các vấn đề chính trị, xã hội, kinh doanh, thương mại, gia đình, tội phạm…. đưa ra những nguyên tắc và quy định hành vi của người dân, hoạt động của các cơ quan tổ chức. Luật Shari‟ah chứa đựng nhiều nội dung và hành vi xử thế trong cuộc sống xã hội - con người có tính chất bắt buộc cao và rất khắt khe như chay tịnh, cách nuôi dạy con cái, việc bố thí cho người nghèo và những vấn đề tôn giáo khác.
Bên cạnh đó Luật Shari‟ah cũng được sử dụng như những hướng dẫn đối với các hoạt động của con người trong xã hội cũng như đối với những tác động qua lại giữa các nhóm dân tộc. Ở phạm vi rộng hơn, Luật Shari‟ah được áp dụng để giải quyết những tranh chấp trong phạm vi quốc gia và giữa các quốc gia với nhau, đồng thời giải quyết những tranh chấp, xung đột quốc tế và vấn đề chiến tranh. Nghĩa vụ của người Hồi giáo: Những tín đồ Hồi giáo cho rằng mình cần phải hoàn thành năm nghĩa vụ cơ bản nhất – năm “rường cột” của tôn giáo mình, như những nguyên lý trụ cột.