Luận án tiến sĩ phòng chống tham nhũng trong các cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương qua công tác kiểm tra của đảng cộng sản việt nam 1

Luận án tiến sĩ phân tích công tác phòng chống tham nhũng tại cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương qua kiểm tra của Đảng Cộng sản Việt Nam.

• Tác giả: Trần Văn Tĩnh
• Người hướng dẫn: PGS, TS Lê Minh Thông
• Trường học: Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật học
• Đề tài: Phòng Chống Tham Nhũng Trong Cơ Quan Hành Chính Nhà Nước: Vai Trò Của Kiểm Tra Đảng Cộng Sản Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 1.2. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án, giả thuyết nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG TRONG CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC CẤP TRUNG ƯƠNG THÔNG QUA CÔNG TÁC KIỂM TRA CỦA ĐẢNG
• 2.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò phòng, chống tham nhũng trong các cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương thông qua công tác kiểm tra của Đảng
• 2.2. Nội dung, phương thức hoạt động phòng, chống tham nhũng và mối quan hệ giữa công tác kiểm tra của Đảng với các cơ quan chức năng liên quan trong phòng, chống tham nhũng đối với các cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương
• 2.3. Điều kiện bảo đảm công tác kiểm tra của Đảng trong phòng, chống tham nhũng đối với các cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương
• 2.4. Kinh nghiệm phòng, chống tham nhũng của Trung Quốc và những giá trị tham khảo ở Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VỀ PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG TRONG BỘ MÁY NHÀ NƯỚC VÀ CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC CẤP TRUNG ƯƠNG THÔNG QUA CÔNG TÁC KIỂM TRA CỦA ĐẢNG
• 3.1. Quá trình phát triển quan điểm của Đảng về phòng, chống tham nhũng trong bộ máy nhà nước, các cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương thông qua công tác kiểm tra của Đảng
• 3.2. Ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của thực trạng về phòng, chống tham nhũng trong các cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương thông qua công tác kiểm tra của Đảng từ Đại hội X của Đảng đến nay
• 4. CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG TRONG CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC CẤP TRUNG ƯƠNG THÔNG QUA CÔNG TÁC KIỂM TRA CỦA ĐẢNG
• 4.1. Quan điểm phòng, chống tham nhũng trong các cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương thông qua công tác kiểm tra của Đảng
• 4.2. Giải pháp phòng, chống tham nhũng trong các cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương thông qua công tác kiểm tra của Đảng
• MỞ ĐẦU
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về tham nhũng và phòng chống tham nhũng

Tham nhũng là một hiện tượng xã hội phức tạp, tồn tại trong mọi chế độ chính trị. Tại Việt Nam, tham nhũng đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế và ổn định chính trị. Phòng chống tham nhũng (PCTN) không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan nhà nước mà còn là nhiệm vụ của toàn xã hội. Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định tham nhũng là 'quốc nạn', cần có những biện pháp quyết liệt để ngăn chặn. Công tác kiểm tra của Đảng đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện và xử lý các hành vi tham nhũng, từ đó bảo đảm sự trong sạch của bộ máy nhà nước.

1.1. Đặc điểm của tham nhũng trong cơ quan hành chính

Tham nhũng trong các cơ quan hành chính nhà nước thường diễn ra dưới nhiều hình thức như nhận hối lộ, tham ô tài sản, lạm dụng chức vụ. Những hành vi này không chỉ gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước mà còn làm giảm lòng tin của nhân dân đối với chính quyền. Việc phòng chống tham nhũng trong các cơ quan này cần được thực hiện đồng bộ và hiệu quả, với sự tham gia của các tổ chức chính trị, xã hội và nhân dân.

II. Vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam trong phòng chống tham nhũng

Đảng Cộng sản Việt Nam giữ vai trò lãnh đạo trong công tác PCTN thông qua các nghị quyết, chỉ thị và quy định cụ thể. Công tác kiểm tra của Đảng không chỉ giúp phát hiện các hành vi tham nhũng mà còn tạo ra cơ chế giám sát hiệu quả. Đảng đã có những bước tiến quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả công tác PCTN, từ đó góp phần xây dựng một bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh. Việc minh bạch trong hoạt động của các cơ quan nhà nước cũng là một yếu tố quan trọng trong công tác PCTN.

2.1. Các biện pháp kiểm tra và giám sát

Các biện pháp kiểm tra của Đảng bao gồm việc thành lập các ủy ban kiểm tra, thực hiện các cuộc thanh tra định kỳ và đột xuất. Những biện pháp này giúp phát hiện kịp thời các hành vi tham nhũng, từ đó có những biện pháp xử lý thích hợp. Giám sát xã hội cũng là một công cụ hữu hiệu trong việc phát hiện và ngăn chặn tham nhũng, tạo ra một môi trường trong sạch cho hoạt động của các cơ quan nhà nước.

III. Thực trạng và những thách thức trong phòng chống tham nhũng

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong công tác PCTN, nhưng thực trạng tham nhũng vẫn diễn ra phức tạp. Các cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương vẫn là nơi có nguy cơ cao về tham nhũng. Những hạn chế trong công tác kiểm tra, giám sát và xử lý các hành vi tham nhũng cần được khắc phục. Việc nâng cao hiệu quả quản lý và trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước là rất cần thiết để giảm thiểu tham nhũng.

3.1. Nguyên nhân của thực trạng tham nhũng

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng tham nhũng bao gồm sự thiếu minh bạch trong quản lý tài chính, sự lỏng lẻo trong công tác kiểm tra và giám sát. Ngoài ra, việc thiếu trách nhiệm giải trình của các cán bộ, công chức cũng tạo điều kiện cho tham nhũng phát triển. Cần có những giải pháp đồng bộ để khắc phục những hạn chế này, từ đó nâng cao hiệu quả công tác PCTN trong các cơ quan hành chính nhà nước.

IV. Giải pháp nâng cao hiệu quả phòng chống tham nhũng

Để nâng cao hiệu quả công tác PCTN, cần có những giải pháp cụ thể như tăng cường kiểm tra và giám sát, hoàn thiện các quy định pháp luật về PCTN, và nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức về trách nhiệm của mình trong công tác này. Việc cải cách hành chính cũng là một yếu tố quan trọng giúp giảm thiểu tham nhũng. Đặc biệt, cần có sự tham gia của toàn xã hội trong công tác PCTN, từ đó tạo ra một môi trường trong sạch và minh bạch.

4.1. Tăng cường công tác kiểm tra và giám sát

Cần thiết phải tăng cường công tác kiểm tra và giám sát của Đảng đối với các cơ quan hành chính nhà nước. Việc thành lập các ủy ban kiểm tra độc lập, có đủ thẩm quyền và trách nhiệm sẽ giúp phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi tham nhũng. Đồng thời, cần có các biện pháp khuyến khích người dân tham gia giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước, từ đó tạo ra một môi trường trong sạch và minh bạch.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề hoạt động hành chính cần phải được thực hiện theo nguyên tắc pháp trị và nguyên tắc kiểm tra, giám sát nền hành chính. Theo đó chủ thể thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát nền hành chính rất rộng lớn gồm kiểm tra, giám sát của đảng, kiểm tra, giám sát của cơ quan nhà nước và nhân dân. Công trình có giá trị tham khảo cho nghiên cứu sinh khi đề xuất quan điểm và giải pháp hoàn thiện pháp luật về kiểm tra, giám sát đối với các cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay. Nhóm các công trình nghiên cứu về phòng, chống tham nhũng trong các cơ quan hành chính nhà nƣớc cấp trung ƣơng thông qua công tác kiểm tra của Đảng 1.

Tình hình nghiên cứu trong nước - Đề tài cấp Nhà nước: “Đổi mới công tác kiểm tra, kỷ luật của Đảng nhằm nâng cao sức chiến đấu của Đảng trong giai đoạn cách mạng mới” do UBKT Trung luan an 14 ương [88], đã phân tích đưa ra những luận cứ khoa học của đổi mới công tác kiểm tra, kỷ luật trong Đảng, từ khái niệm và đặc điểm, cùng với mục đích, ý nghĩa và nội dung, đến phương pháp, hình thức và yêu cầu đòi hỏi phải đổi mới công tác kiểm tra, kỷ luật trong Đảng. Đồng thời qua đó rút ra những vấn đề lý luận đã được khẳng định để thực hiện tốt việc kiểm tra, kỷ luật trong Đảng trong tình hình hiện nay. Trong đó, có yêu cầu đổi mới về phương thức hoạt động kiểm tra trong Đảng, nhất là phương pháp nghiệp vụ tiến hành thẩm tra, xác minh - một khâu đột phá trọng yếu có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả hoạt động kiểm tra, đó là phương pháp thẩm tra, xác minh có một số biện pháp nghiệp vụ giống như các biện pháp điều tra, thanh tra của các cơ quan pháp luật, nhưng nguyên tắc, bản chất theo nguyên tắc trong đảng. Do vậy đã góp phần quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ công tác kiểm tra nói chung và kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm nói riêng, để thực hiện có hiệu quả việc PCTN thông qua công tác kiểm tra của Đảng.

- Đề tài "Nghiên cứu mối quan hệ không bình thường giữa một bộ phận cán bộ, đảng viên có chức, quyền với các doanh nghiệp để trục lợi: Thực trạng và giải pháp phòng, chống thông qua công tác kiểm tra, giám sát của Đảng" của Lê Hồng Liêm [46], đã phân tích luận giải một số vấn đề lý luận về cán bộ, công chức, người có chức, có quyền, về mới quan hệ không bình thường giữa cán bộ, công chức với doanh nghiệp để trục lợi. Vai trò, tác dụng của công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đối với việc phòng, chống mối quan hệ không bình thường giữa cán bộ, đảng viên có chức, quyền với doanh nghiệp để trục lợi. Trên cơ sở đó đưa ra quan điểm, phương hướng, mục tiêu, yêu cầu và một số giải pháp phòng, chống mối quan hệ không bình thường của cán bộ, đảng viên có chức, quyền với các doanh nghiệp để trục lợi. - Đề tài khoa học cấp Bộ về “Công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đối với phòng, chống tham nhũng: Thực trạng và giải pháp” của Lê Hồng Liêm [45], đã phân tích luận giải cơ sở lý luận về PCTN và công tác kiểm tra, giám sát của Đảng.

Phân tích làm rõ vị trí, vai trò, tác dụng, cùng với mối quan hệ giữa công tác kiểm tra, giám sát với PCTN. Xác định các nhân tố ảnh hưởng và xây dựng tiêu chí xác định sự tác động của công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đối với việc PCTN. Đánh giá thực trạng công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đối với PCTN thời gian qua. Trên cơ sở đó đề ra những giải pháp chủ yếu tằng cường công tác kiểm tra, giám sát nhằm PCTN có hiệu quả trong thời gian tới.

luan an 15 - Đề tài khoa học cấp Bộ "Phát hiện và thu hồi tài sản do tham nhũng mà có - Thực trạng và giải pháp" của Tô Quang Thu [74], đã luận giải những vấn đề thực trạng tham nhũng và những giải pháp nâng cao hiệu quả phát hiện thu hồi tiền và tài sản do tham nhũng mà có trong tình hình hiện nay. Đây là khâu quan trọng trong việc xử lý một vụ việc tham nhũng, trong đó có tham nhũng được phát hiện, xử lý thông qua công tác kiểm tra của Đảng, đối với các cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương trong giai đoạn hiện nay. - Đề tài khoa học cấp Bộ “Công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng với kiểm soát quyền lực ở nước ta theo tinh thần Đại hội XII của Đảng” của Mai Trực [81], đã phân tích luận giải cở lý luận về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng trong kiểm soát quyền lực như khái niệm, đặc điểm và vai trò, tác dụng của công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đối với việc phòng, chống tha hóa quyền lực. Trên có sở đó đánh giá thực trạng về công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đã đạt được những kết quả quan trọng, đóng góp tích cực vào việc kiểm soát quyền lực, trong thực thi nhiệm vụ, công vụ, quyền hạn được giao, nhất là kiểm soát việc lạm quyền, lộng quyền, lợi dụng quyền lực để trục lợi, góp phần tích cực vào PCTN lãng phí hiện nay.

Đồng thời đề ra quan điểm, giải pháp đối với công tác kiểm tra, giám sát của Đảng trong việc kiểm soát quyền lực, làm trong sạch bộ máy, hạn chế tối đa sự tha hoá quyền lực, tham nhũng, “lợi ích nhóm” làm lành mạnh hóa các quan hệ kinh tế - xã hội xây dựng Đảng và Nhà nước trong sạch, vững mạnh. Nội dung đề tài có ý nghĩa quan trọng và cấp thiết cả trước mắt và lâu dài, góp phần cung cấp những dữ liệu cơ sở khoa học và giải pháp về kiểm soát quyền lực ở nước ta hiện nay. - Luận văn về Công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đối với hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương ở Việt Nam hiện nay của Trần Văn Tĩnh [76], đã xây dựng cơ sở lý luận về công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đối với hoạt động của các các cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương từ khái niệm, đặc điểm, vai trò công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, đến nội dung, phương thức và các điều kiện bảo đảm thực hiện công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đối với hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương. Đồng thời phân tích, đánh giá thực trạng công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đối với hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương.

Trên cơ sở đó đề ra định hướng và giải pháp bảo luan an 16 đảm nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đối với hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương ở Việt Nam hiện nay. - Các bài “Tăng cường công tác kiểm tra của Đảng nhằm góp phần ngăn chặn và đẩy lùi tham nhũng” [17], bài “Đấu tranh chống những biểu hiện cơ hội, thực dụng trong thời kỳ mới” của Nguyễn Thị Doan [18]. Nội dung bài viết trên đã nêu rõ vị trí, vai trò và tác dụng của UBKT Trung ương và UBKT các cấp trong việc đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng ở các các cấp, các ngành. Hay nói một cách khác tăng cường công tác kiểm tra của Đảng để thực hiện PCTN, góp phần ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng.

Đồng thời cùng với việc ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng thông qua công tác kiểm tra của Đảng thực hiện đấu tranh chống biểu hiện cơ hội, thực dụng trong thời kỳ mới. Đó là nội dung cơ bản mang tính đột phá trong việc đấu tranh PCTN đối với các cơ quan công quyền của Nhà nước trong thời kỳ cách mạng mới và sự nghiệp đổi mới của Đảng. - Bài “Một số vấn đề về công tác kiểm tra, giám sát của Đảng trong phòng, chống tham nhũng”, của Nguyễn Xuân Trường, Nguyễn Thùy Dung [82]. Nội dung bài viết luận giải công tác PCTN được thực hiện thông qua công tác kiểm tra của cấp ủy đảng, UBKT cấp ủy.

Tham nhũng có dấu hiệu đặc trưng cơ bản là phải được thực hiện bởi người có chức vụ, quyền hạn trong bộ máy nhà nước hoặc trong các cơ quan, tổ chức, xã hội. Nói cách khác, chủ thể của tham nhũng chỉ có thể là người có chức vụ, quyền hạn. Trong điều kiện thể chế chính trị nước ta hiện nay do Đảng lãnh đạo, có thể thấy hầu hết những người bị xử lý về hành vi tham nhũng đều là đảng viên. Mặt khác tổ chức đảng và đảng viên đều phải chịu sự kiểm tra, giám sát của Đảng.

Do vậy công tác kiểm tra của Đảng là một kênh quan trong trong PCTN ở các cấp, các ngành cơ quan, đơn vi hiện nay. - Một số bài viết trên tạp chí của Trần Văn Tĩnh như: “Tăng cường vai trò công tác kiểm tra, giám sát của Đảng trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng giai đoạn hiện nay” [77]; "Công tác kiểm tra của Đảng trong phòng, chống tham nhũng ở các cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương" [78]; "Công tác kiểm tra của Đảng Cộng sản Việt Nam với vấn đề trong phòng, chống tham nhũng ở các cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương" [79]. Trong các bài viết này, tác giả phân tích làm rõ vai trò công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đối với đấu tranh, phòng cống tham nhũng. Tập trung đánh giá làm rõ kết quả, tồn tại và nguyên nhân của công tác kiểm tra, giám sát luan an 17 đối với phòng, chống tham nhũng thời gian qua.

Đồng thời đề ra định hướng, giải pháp phát huy vai trò của xã hội trong việc đấu tranh đẩy lui tệ tham nhũng, tiêu cực, cùng với những giải pháp tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng trong tình hình hiện nay đối với các cơ quan công quyền của nhà nước và xã hội. - Bài “Những điểm mới trong chế độ tuần thị của Đảng Cộng sản Trung Quốc sau Đại hội XVIII” của Trần Thu Minh [52], đã đề cập đến chế độ tuần thị trong Đảng của Đảng Cộng sản Trung Quốc sau Đại hội XVIII đã có nhiều phát triển mới, khung chế độ được hoàn thiện hơn; các điều luật, pháp quy có liên quan hoàn chỉnh hơn, quy trình vận hành được quy phạm và minh bạch hơn. giúp cho chế độ tuần thị ngày càng có hiệu quả thiết thực đối với công tác PCTN và giám sát trong Đảng phù hợp với tình hình Trung Quốc.