Luận văn thạc sĩ phòng chống phân biệt đối xử trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục trên thế giới và ở việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phòng chống phân biệt đối xử trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục trên thế giới và ở việt, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Lê Thu Hà Anh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Minh Hà
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hiến Pháp - Luật Hành Chính
• Đề tài: Phòng, Chống Phân Biệt Đối Xử Trên Cơ Sở Bản Dạng Giới Và Xu Hướng Tính Dục
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CÁC VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÒNG, CHỐNG PHÂN BIỆT ĐỐI XỬ DỰA TRÊN CƠ SỞ BẢN DẠNG GIỚI VÀ XU HƯỚNG TÍNH DỤC
• 1.1. Các khái niệm nền tảng
• 1.2. Bản dạng giới
• 1.3. Xu hướng tính dục
• 1.4. Phân biệt đối xử và phòng, chống phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục
• 1.5. Nguyên nhân, hậu quả của sự phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục
• 1.5.1. Nguyên nhân của sự phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục
• 1.5.2. Hậu quả của sự phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục
• 1.6. Sự cần thiết của việc phòng, chống phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục
• 1.6.1. Sự cần thiết về mặt pháp lý của việc phòng, chống phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục
• 1.6.2. Sự cần thiết về mặt xã hội của việc phòng, chống phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục
• 1.7. Cơ sở pháp lý quốc tế của việc phòng, chống phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục
• 1.8. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÒNG, CHỐNG PHÂN BIỆT ĐỐI XỬ DỰA TRÊN CƠ SỞ BẢN DẠNG GIỚI VÀ XU HƯỚNG TÍNH DỤC TẠI MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.1. Các quy định pháp luật về phòng, chống phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục tại một số quốc gia trên thế giới và ở Việt Nam
• 2.2. Các quy định pháp luật về phòng, chống phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục tại một số quốc gia trên thế giới
• 2.3. So sánh, đánh giá các quy định pháp luật về phòng, chống phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục của Việt Nam với một số nước trên thế giới
• 2.4. Phòng, chống phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục bằng các biện pháp xã hội ở một số nước trên thế giới và Việt Nam
• 2.4.1. Phòng, chống phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục bằng các biện pháp xã hội ở một số nước trên thế giới
• 2.4.2. Phòng, chống phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục bằng các biện pháp xã hội ở Việt Nam
• 2.5. So sánh, đánh giá các biện pháp xã hội phòng, chống phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục của Việt Nam với một số nước trên thế giới
• 2.6. Đánh giá chung về thực trạng phòng, chống phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục ở Việt Nam hiện nay
• 2.7. Những thành tựu chính trong việc phòng, chống phân biệt đối xử trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục ở Việt Nam và nguyên nhân
• 2.8. Những hạn chế chính trong việc phòng, chống phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục ở Việt Nam và nguyên nhân
• 2.9. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ PHÒNG, CHỐNG PHÂN BIỆT ĐỐI XỬ TRÊN CƠ SỞ BẢN DẠNG GIỚI VÀ XU HƯỚNG TÍNH DỤC TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Các quan điểm về việc nâng cao hiệu quả phòng, chống phân biệt đối xử trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục tại Việt Nam
• 3.2. Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống phân biệt đối xử trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục tại Việt Nam
• 3.2.1. Những giải pháp về pháp lý
• 3.2.2. Những giải pháp về xã hội
• 3.3. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phòng chống phân biệt đối xử bản dạng giới và xu hướng tính dục

Phân biệt đối xử dựa trên bản dạng giới và xu hướng tính dục là một vấn đề nghiêm trọng trong xã hội hiện đại. Nó không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của cá nhân mà còn tác động đến sự phát triển bền vững của xã hội. Việc hiểu rõ về các khái niệm này là cần thiết để xây dựng một môi trường bình đẳng và công bằng cho tất cả mọi người.

1.1. Khái niệm bản dạng giới và xu hướng tính dục

Bản dạng giới là cách mà một cá nhân tự nhận thức về giới tính của mình, trong khi xu hướng tính dục phản ánh sự hấp dẫn tình cảm và tình dục của một người đối với người khác. Cả hai khái niệm này đều có vai trò quan trọng trong việc xác định danh tính cá nhân.

1.2. Tình trạng phân biệt đối xử hiện nay

Mặc dù đã có nhiều tiến bộ trong việc bảo vệ quyền lợi của người LGBT, nhưng phân biệt đối xử vẫn diễn ra phổ biến. Nhiều người vẫn phải đối mặt với sự kỳ thị và phân biệt trong các lĩnh vực như giáo dục, việc làm và chăm sóc sức khỏe.

II. Vấn đề và thách thức trong phòng chống phân biệt đối xử

Phân biệt đối xử dựa trên bản dạng giới và xu hướng tính dục không chỉ là vấn đề cá nhân mà còn là thách thức lớn đối với xã hội. Các định kiến xã hội, sự thiếu hiểu biết và các quy định pháp luật chưa đầy đủ là những rào cản chính trong việc phòng chống phân biệt đối xử.

2.1. Định kiến xã hội và sự thiếu hiểu biết

Định kiến xã hội về giới tính và xu hướng tính dục thường dẫn đến sự phân biệt đối xử. Nhiều người vẫn chưa hiểu rõ về bản dạng giới và xu hướng tính dục, dẫn đến sự kỳ thị và phân biệt.

2.2. Các quy định pháp luật chưa đầy đủ

Mặc dù có một số quy định pháp luật bảo vệ quyền lợi của người LGBT, nhưng vẫn còn nhiều khoảng trống trong hệ thống pháp luật. Điều này khiến cho việc thực thi quyền lợi của họ gặp nhiều khó khăn.

III. Phương pháp và giải pháp phòng chống phân biệt đối xử hiệu quả

Để phòng chống phân biệt đối xử dựa trên bản dạng giới và xu hướng tính dục, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Các biện pháp này không chỉ bao gồm việc thay đổi quy định pháp luật mà còn cần sự thay đổi trong nhận thức xã hội.

3.1. Cải cách pháp luật và chính sách

Cần thiết phải sửa đổi và bổ sung các quy định pháp luật để bảo vệ quyền lợi của người LGBT. Việc xây dựng một khung pháp lý rõ ràng sẽ giúp đảm bảo quyền bình đẳng cho tất cả mọi người.

3.2. Tăng cường giáo dục và nâng cao nhận thức

Giáo dục là một trong những công cụ quan trọng để thay đổi nhận thức xã hội. Cần có các chương trình giáo dục nhằm nâng cao nhận thức về bản dạng giới và xu hướng tính dục trong cộng đồng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu về phòng chống phân biệt đối xử đã chỉ ra rằng việc áp dụng các biện pháp cụ thể có thể mang lại kết quả tích cực. Các quốc gia đã thực hiện thành công các chính sách bảo vệ quyền lợi của người LGBT có thể là mô hình cho Việt Nam.

4.1. Các mô hình thành công từ quốc tế

Nhiều quốc gia đã áp dụng các chính sách hiệu quả trong việc bảo vệ quyền lợi của người LGBT. Những mô hình này có thể được tham khảo và áp dụng tại Việt Nam.

4.2. Kết quả từ các nghiên cứu thực tiễn

Các nghiên cứu cho thấy rằng việc thực hiện các biện pháp phòng chống phân biệt đối xử đã giúp cải thiện tình hình cho người LGBT, giảm thiểu sự kỳ thị và nâng cao chất lượng cuộc sống.

V. Kết luận và tương lai của phòng chống phân biệt đối xử

Phòng chống phân biệt đối xử dựa trên bản dạng giới và xu hướng tính dục là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Tương lai của vấn đề này phụ thuộc vào sự nỗ lực của cả xã hội trong việc thay đổi nhận thức và cải cách pháp luật.

5.1. Tầm quan trọng của sự đồng thuận xã hội

Sự đồng thuận và hỗ trợ từ cộng đồng là yếu tố quyết định trong việc thực hiện các chính sách phòng chống phân biệt đối xử. Cần có sự tham gia của tất cả các bên liên quan.

5.2. Hướng đi tương lai cho Việt Nam

Việt Nam cần tiếp tục cải cách pháp luật và nâng cao nhận thức xã hội để đảm bảo quyền lợi cho người LGBT. Việc xây dựng một xã hội bình đẳng và công bằng là mục tiêu cuối cùng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục là một vấn đề xã hội và pháp lý cấp bách trên toàn cầu, ảnh hưởng sâu sắc đến quyền con người và sự phát triển bền vững của xã hội. Theo ước tính, cộng đồng LGBT (đồng tính, song tính và chuyển giới) vẫn phải đối mặt với nhiều hình thức phân biệt đối xử trong các lĩnh vực như lao động, y tế, giáo dục và đời sống xã hội. Tại Việt Nam, mặc dù đã có những bước tiến trong việc công nhận quyền của nhóm này, thực trạng phân biệt đối xử vẫn diễn ra phổ biến, gây tổn thương nghiêm trọng về thể chất và tinh thần cho người bị ảnh hưởng.

Luận văn thạc sĩ này tập trung nghiên cứu về phòng, chống phân biệt đối xử trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục trên thế giới và ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Mục tiêu cụ thể là phân tích các quy định pháp luật quốc tế và một số quốc gia tiêu biểu, đánh giá thực trạng pháp luật và xã hội tại Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả phòng, chống phân biệt đối xử. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các khía cạnh pháp lý, xã hội và thực tiễn tại Việt Nam và một số quốc gia trên thế giới, với dữ liệu thu thập từ các văn bản pháp luật, báo cáo nghiên cứu và khảo sát xã hội.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam, bảo vệ quyền con người của nhóm LGBT, đồng thời thúc đẩy sự bình đẳng và hòa nhập xã hội. Các chỉ số như tỷ lệ người chuyển giới sử dụng dịch vụ y tế (58%) và tỷ lệ người LGBT tiếp cận dịch vụ y tế (66.8%) được sử dụng làm thước đo thực trạng, giúp đánh giá hiệu quả các chính sách hiện hành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên khung lý thuyết của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về quyền con người, kết hợp với các quan điểm của Liên Hợp Quốc và Bộ nguyên tắc Yogyakarta về quyền của người LGBT. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết quyền con người phổ quát: Nhấn mạnh mọi người đều sinh ra tự do và bình đẳng về nhân phẩm và quyền, không phân biệt giới tính, bản dạng giới hay xu hướng tính dục.

2. Lý thuyết về bình đẳng và chống phân biệt đối xử: Phân biệt đối xử trực tiếp và gián tiếp được định nghĩa rõ ràng, làm cơ sở pháp lý và xã hội để xây dựng các chính sách phòng, chống phân biệt đối xử.

Các khái niệm chính bao gồm: bản dạng giới (cảm nhận nội tâm về giới tính), xu hướng tính dục (sự hấp dẫn tình cảm và thể chất), phân biệt đối xử (hành vi tiêu cực dựa trên các đặc điểm cá nhân), và phòng, chống phân biệt đối xử (các biện pháp pháp lý và xã hội nhằm bảo vệ quyền bình đẳng).

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp:

• Phân tích – tổng hợp: Nghiên cứu các văn bản pháp luật quốc tế, quốc gia và các tài liệu học thuật liên quan.
• So sánh pháp luật: Đánh giá các quy định pháp luật về phòng, chống phân biệt đối xử tại một số quốc gia tiêu biểu như Thụy Điển, Pháp, Đức, Canada, Hoa Kỳ và Việt Nam.
• Phân tích xã hội học: Khảo sát thực trạng phân biệt đối xử trong các lĩnh vực lao động, y tế, giáo dục và gia đình tại Việt Nam.
• Đánh giá và đề xuất: Dựa trên kết quả phân tích, đưa ra các giải pháp pháp lý và xã hội phù hợp.

Nguồn dữ liệu chính bao gồm các công ước quốc tế, luật pháp quốc gia, báo cáo của Liên Hợp Quốc, các nghiên cứu của Viện nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường (iSEE), và khảo sát thực tế tại Việt Nam. Cỡ mẫu khảo sát khoảng vài trăm người thuộc cộng đồng LGBT tại nhiều địa phương khác nhau, được chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2015 đến 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng phân biệt đối xử phổ biến: Khoảng 66.8% người LGBT tại Việt Nam đã tiếp cận dịch vụ y tế trong 5 năm qua, nhưng 25% trong số họ từng trải qua hành vi phân biệt đối xử từ nhân viên y tế. Tỷ lệ người chuyển giới sử dụng dịch vụ y tế thấp hơn (58%) so với nhóm đồng tính và song tính (68.5%).

2. Pháp luật quốc tế và một số quốc gia tiên tiến đã có quy định rõ ràng: Ví dụ, Luật chống phân biệt đối xử của Thụy Điển quy định rõ các hành vi phân biệt đối xử trực tiếp và gián tiếp, đồng thời thiết lập cơ quan giám sát độc lập. Pháp luật Pháp và Đức cũng đã công nhận quyền hôn nhân đồng giới và bảo vệ quyền của người LGBT trong nhiều lĩnh vực.

3. Pháp luật Việt Nam còn nhiều hạn chế: Mặc dù Việt Nam đã tham gia nhiều công ước quốc tế về quyền con người, nhưng chưa có luật riêng biệt về phòng, chống phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục. Các quy định hiện hành chủ yếu chỉ dành cho giới nam và nữ, chưa bao quát đầy đủ nhóm LGBT.

4. Hậu quả nghiêm trọng về tâm lý và xã hội: Nhiều người LGBT tại Việt Nam phải chịu đựng bạo lực gia đình, kỳ thị xã hội, dẫn đến trầm cảm, lo âu và có ý định tự tử. Ví dụ, một trường hợp cụ thể cho thấy người chuyển giới bị gia đình từ chối, phải nhập viện nhiều lần do áp lực tâm lý.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của phân biệt đối xử là do các chuẩn mực truyền thống và định kiến xã hội sâu sắc, thiếu hiểu biết về bản dạng giới và xu hướng tính dục, cũng như sự thiếu vắng các quy định pháp luật bảo vệ quyền lợi nhóm LGBT. So sánh với các quốc gia phát triển, Việt Nam còn chậm trong việc xây dựng khung pháp lý toàn diện và thực thi hiệu quả các chính sách bảo vệ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ tiếp cận dịch vụ y tế và trải nghiệm phân biệt đối xử của người LGBT, bảng so sánh các quy định pháp luật về phòng, chống phân biệt đối xử giữa Việt Nam và các quốc gia khác. Điều này giúp minh họa rõ ràng khoảng cách pháp lý và thực tiễn cần khắc phục.

Việc hoàn thiện pháp luật và nâng cao nhận thức xã hội không chỉ bảo vệ quyền con người mà còn góp phần xây dựng xã hội công bằng, văn minh, giảm thiểu các hệ lụy tiêu cực về sức khỏe tâm thần và xã hội. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy sự phối hợp đồng bộ giữa pháp luật, giáo dục và truyền thông là yếu tố then chốt để thành công.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và ban hành Luật phòng, chống phân biệt đối xử: Đưa ra khung pháp lý rõ ràng về phòng, chống phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục, phù hợp với các công ước quốc tế mà Việt Nam đã tham gia. Thời gian thực hiện trong vòng 2 năm, do Bộ Tư pháp chủ trì phối hợp với các bộ ngành liên quan.

2. Tăng cường đào tạo, nâng cao nhận thức cho cán bộ, nhân viên y tế, giáo dục và lao động: Triển khai các chương trình tập huấn về quyền của người LGBT và kỹ năng ứng xử không phân biệt đối xử. Mục tiêu giảm tỷ lệ phân biệt đối xử trong các dịch vụ công xuống dưới 10% trong 3 năm. Chủ thể thực hiện là Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo.

3. Phát động chiến dịch truyền thông rộng rãi về bình đẳng giới và quyền LGBT: Sử dụng các phương tiện truyền thông đại chúng và mạng xã hội để thay đổi nhận thức xã hội, giảm định kiến và kỳ thị. Thời gian triển khai liên tục, do Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp với các tổ chức xã hội thực hiện.

4. Thành lập cơ quan giám sát độc lập về phòng, chống phân biệt đối xử: Cơ quan này có nhiệm vụ tiếp nhận, xử lý các khiếu nại, giám sát việc thực thi pháp luật và báo cáo định kỳ. Thời gian thành lập trong 1 năm, do Chính phủ chỉ đạo.

5. Hỗ trợ dịch vụ y tế và tư vấn tâm lý chuyên biệt cho người LGBT: Xây dựng các trung tâm tư vấn, hỗ trợ sức khỏe tâm thần và dịch vụ y tế phù hợp với nhu cầu đặc thù của nhóm LGBT. Mục tiêu nâng cao tỷ lệ người chuyển giới tiếp cận dịch vụ y tế lên trên 80% trong 5 năm. Chủ thể thực hiện là Bộ Y tế phối hợp với các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà lập pháp và cơ quan quản lý nhà nước: Giúp hiểu rõ thực trạng và cơ sở pháp lý quốc tế, từ đó xây dựng chính sách, luật pháp phù hợp nhằm bảo vệ quyền của người LGBT.

2. Các tổ chức xã hội và tổ chức phi chính phủ hoạt động về quyền con người: Cung cấp cơ sở khoa học và pháp lý để vận động, hỗ trợ cộng đồng LGBT và thúc đẩy các chương trình giáo dục, truyền thông.

3. Nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực luật học, xã hội học, nhân quyền: Là tài liệu tham khảo quan trọng để phát triển các nghiên cứu chuyên sâu về bình đẳng giới và quyền của nhóm thiểu số.

4. Cán bộ y tế, giáo dục và lao động: Nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng xử không phân biệt đối xử, cải thiện chất lượng dịch vụ và môi trường làm việc, học tập cho người LGBT.

Câu hỏi thường gặp

1. Phân biệt đối xử dựa trên bản dạng giới và xu hướng tính dục là gì?
   Phân biệt đối xử là hành vi đối xử bất công hoặc tiêu cực với người khác dựa trên bản dạng giới (cảm nhận về giới tính của bản thân) hoặc xu hướng tính dục (sự hấp dẫn tình cảm và thể chất). Ví dụ như từ chối tuyển dụng, kỳ thị trong y tế hoặc giáo dục.

2. Tại sao cần có luật riêng về phòng, chống phân biệt đối xử với người LGBT?
   Luật riêng giúp bảo vệ quyền con người của nhóm LGBT một cách cụ thể và hiệu quả, khắc phục những hạn chế trong các quy định chung, đồng thời phù hợp với các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia.

3. Việt Nam đã có những bước tiến gì trong bảo vệ quyền của người LGBT?
   Việt Nam đã bỏ phiếu ủng hộ các nghị quyết quốc tế về quyền LGBT, hợp pháp hóa chuyển đổi giới tính trong Bộ luật Dân sự 2015 và có nhiều hoạt động xã hội nâng cao nhận thức. Tuy nhiên, vẫn chưa có luật riêng về phòng, chống phân biệt đối xử.

4. Phân biệt đối xử ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe tâm thần của người LGBT?
   Phân biệt đối xử gây ra áp lực tâm lý, dẫn đến trầm cảm, lo âu, thậm chí có ý định tự tử. Người LGBT thường phải sống khép kín hoặc che giấu bản dạng giới và xu hướng tính dục, làm tăng nguy cơ các vấn đề sức khỏe tâm thần.

5. Làm thế nào để xã hội giảm thiểu phân biệt đối xử với người LGBT?
   Cần có sự phối hợp giữa pháp luật, giáo dục và truyền thông để thay đổi nhận thức xã hội, đồng thời xây dựng môi trường làm việc, học tập và chăm sóc sức khỏe không kỳ thị, tôn trọng quyền con người của mọi cá nhân.

Kết luận

• Phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục là vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến quyền con người và sự phát triển xã hội tại Việt Nam và trên thế giới.
• Luật pháp quốc tế và nhiều quốc gia đã có các quy định bảo vệ quyền của người LGBT, trong khi pháp luật Việt Nam còn nhiều hạn chế cần khắc phục.
• Thực trạng phân biệt đối xử gây ra hậu quả nghiêm trọng về tâm lý, thể chất và xã hội cho người LGBT, đòi hỏi sự can thiệp kịp thời và hiệu quả.
• Luận văn đề xuất các giải pháp pháp lý và xã hội cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống phân biệt đối xử tại Việt Nam trong thời gian tới.
• Các bước tiếp theo bao gồm xây dựng luật chuyên biệt, tăng cường đào tạo, truyền thông và thành lập cơ quan giám sát, nhằm bảo đảm quyền bình đẳng và phát triển bền vững cho cộng đồng LGBT.

Mời quý độc giả và các nhà nghiên cứu tiếp tục quan tâm, đóng góp ý kiến để hoàn thiện hơn nữa các chính sách và pháp luật về phòng, chống phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hướng tính dục tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Các vấn đề lý luận về phòng, chống phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hƣớng tính dục. Chương 2: Thực trạng phòng, chống phân biệt đối xử dựa trên cơ sở bản dạng giới và xu hƣớng tính dục tại một số quốc gia trên thế giới và ở việt nam hiện nay. Chương 3: Quan điểm, giải pháp nâng cao hiệu quả phòng, chống phân biệt đối xử trên cơ sở bản dạng giới và xu hƣớng tính dục tại Việt Nam. 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 CÁC VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÒNG, CHỐNG PHÂN BIỆT ĐỐI XỬ DỰA TRÊN CƠ SỞ BẢN DẠNG GIỚI VÀ XU HƢỚNG TÍNH DỤC 1.

Các khái niệm nền tảng Trƣớc hết, theo nghĩa phổ biến nhất, “bản dạng giới” và “xu hƣớng tính dục” là hai trong bốn cấu thành “tính dục”. Vậy “tính dục” là gì? Ngay từ những năm 1970, Ủy ban giáo dục và thông tin về tình dục ở Mỹ đã đƣa ra định nghĩa hiện đại về tính dục nhƣ sau: Tính dục là tổng thể con ngƣời, bao gồm mọi khía cạnh đặc trƣng của con trai hoặc con gái, đàn ông hoặc đàn bà và có thể ổn định suốt đời. Tính dục phản ánh tính cách con ngƣời, không phải chỉ là bản chất sinh dục.Vì là một biểu đạt tổng thể của nhân cách, tính dục liên quan tới yếu tố sinh học, tâm lý, xã hội, tinh thần và văn hóa của đời sống. Những yếu tố này ảnh hƣởng đến sự phát triển nhân cách và mối quan hệ giữa ngƣời với ngƣời và do đó tác động trở lại xã hội.

Rất nhiều ngƣời nhầm lẫn hai khái niệm “tính dục” và “tình dục”. Tình dục là khái niệm phản ánh quan hệ tính giao giữa hai cá thể còn tính dục là một khái niệm có nội hàm rộng hơn, vừa phản ánh quan hệ tính giao giữa hai cá thể vừa chứa đựng những yếu tố vô hình và hữu hình. Tính dục bao gồm bốn cấu thành: Giới tính sinh học (do các yếu tố sinh học quy định), bản dạng giới (cảm nhận cá nhân về giới tính của mình), xu hƣớng tính dục (sự hấp dẫn về mặt tình cảm và thể chất với một cá thể khác) và thể hiện giới (sự thể hiện giới tính ra ngoài). Bản dạng giới "Bản dạng giới" (Gender Identity) là cảm nhận, là cách mỗi ngƣời nhìn nhận về giới tính của mình là gì.

Thuật ngữ này còn đƣợc dịch là "Nhân dạng giới" hay "Nhận dạng giới". Khái niệm "Giới" (Gender) không chỉ đƣợc quy định bằng phần "Giới tính Sinh học" (Biological Sex) mà nó còn xem xét cả giới tính mà mỗi ngƣời tự cảm nhận, và đó chính là "Bản dạng giới". 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Theo định nghĩa dựa trên Bộ nguyên tắc Yogyakarta, đƣợc nhiều cơ quan Liên Hợp Quốc nhƣ Hội đồng Nhân quyền, Cao uỷ Nhân quyền Liên Hợp Quốc, Uỷ ban kinh tế, xã hội và văn hoá của Liên Hợp Quốc sử dụng, “bản dạng giới” là "cảm nhận nội tâm sâu sắc và những trải nghiệm về giới của một ngƣời mà có thể không tƣơng ứng với giới tính khi sinh ra, bao gồm nhận thức cá nhân về cơ thể (bao gồm, nếu đƣợc tự do lựa chọn, việc thay đổi ngoại hình bên ngoài hay chức năng cơ thể bằng thuốc, phẫu thuật hay các biện pháp khác) và những thể hiện về giới, bao gồm phục trang, lời nói và điệu bộ". Đây là khái niệm tách biệt với giới tính sinh học.

Thông thƣờng, những ngƣời có bản dạng giới và giới tính sinh học trùng khớp nhau, họ ít khi nghĩ về sự tƣơng thích giữa hai khái niệm này. Chẳng hạn nhƣ sinh ra với giới tính sinh học là nữ, ngƣời đó phát triển và tự nhận thức, cảm nhận, thích thể hiện ra ngoài theo đúng giới tính sinh học đƣợc xác định của mình là nữ thì khi đó bản dạng giới đã trùng khớp với giới tính sinh học. Số đông của nhân loại đƣợc coi là bình thƣờng khi hai khái niệm này trùng khớp nhau và đây không phải là một quan niệm mặc định mà chỉ đơn giản vì điều này phổ biến ở đa số mọi ngƣời. Trong khi đó, đặc biệt là trong thời hiện đại ngày nay, một số nhỏ những cá nhân ngay từ khi còn nhỏ đã nhận ra cơ thể mình không khớp với giới tính mà chúng đƣợc xác định.

Hoặc có những ngƣời trong quá trình dậy thì hay thậm chí ở ngƣỡng trung niên mới nhận ra bản dạng giới của mình khác với giới tính sinh học. Khi đó, họ chọn cách thể hiện ra bên ngoài theo cách mà họ cảm nhận để cho xã hội biết giới tính của bản thân. Đây chính là “thể hiện giới”. Ví dụ, khi sinh ra đứa trẻ có giới tính sinh học là nam, đứa trẻ đó sẽ đƣợc bố mẹ cho mặc đồ nam giới, cƣ xử và dạy bảo nhƣ những đứa trẻ là nam bình thƣờng.

Gia đình và xã hội luôn gắn những kỳ vọng ngầm hoặc rõ rệt trong việc thể hiện giới của đứa trẻ đó và chính đứa trẻ cũng ý thức rất 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] rõ những lựa chọn trong phạm vi giới tính đƣợc cho phép nhƣ đồ chơi, màu sắc, quần áo hay các hoạt động và trò chơi dành cho nam giới. Dần dần khi lớn lên, nếu đứa trẻ đó tự cảm nhận rằng những thứ mình muốn thể hiện trùng khớp với những kỳ vọng đó, thì đứa trẻ đó sẽ vẫn phát triển bình thƣờng với giới tính sinh học của mình là nam. Ngƣợc lại, nếu cảm nhận và mong muốn thể hiện về giới tính của đứa trẻ đó trái với những quy chuẩn và kỳ vọng của gia đình và xã hội đặt ra, nhƣ muốn mặc váy hay đồ sặc sỡ, muốn chơi búp bê, làm những điều mà nữ giới làm… thì khi đó, bản dạng giới của nó đã không trùng khớp với giới tính sinh học. Những ngƣời có bản dạng giới không trùng với giới tính khi sinh ra thƣờng đƣợc gọi là ngƣời chuyển giới.

Cách gọi này áp dụng cho cả những ngƣời chƣa phẫu thuật, hay những ngƣời ăn mặc xuyên giới mà không nhận mình là nam hay nữ. Nếu họ nhận mình là nam (sinh ra là nữ, nghĩ mình là nam) thì sẽ gọi là chuyển giới nam. Nếu họ nhận mình là nữ (sinh ra là nam, nghĩ mình là nữ) thì sẽ gọi là chuyển giới nữ. Chính vì yếu tố cá nhân trong việc thể hiện giới, ngƣời ta đặt ra khái niệm bản dạng giới.

Đây chính là giới tính mong muốn của mỗi cá nhân, tồn tại trong suy nghĩ của chính họ. Không phải tất cả những ngƣời có giới tính sinh học khác với giới tính bản chất mà họ tự xác định đều thể hiện giới tính đó ra bên ngoài vì lý do xã hội hay những quy tắc xung quanh. Khi thể hiện giới khác biệt so với bản dạng giới, ngƣời đó đối diện với sự mâu thuẫn nội tâm gay gắt, dai dẳng. Đây là vấn đề mà nhiều ngƣời trong cộng đồng LGBT gặp phải: sống và thể hiện theo đúng bản dạng giới mong muốn hay sống và thể hiện theo quy chuẩn mà xã hội và gia đình mong muốn.

Xu hướng tính dục Khái niệm xu hƣớng tính dục (sexual orientation) - trong nhiều tài liệu dịch là khuynh hƣớng tính dục, là một trong những khái niệm khá mới ở Viê ̣t Nam. 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Theo định nghĩa của Hiệp hội Tâm lý Hoa Kỳ (APA) thì: Xu hƣớng tính dục là một sự hấp dẫn có tính bền vững về cảm xúc, sự lãng mạn, tình dục hoặc tình cảm hƣớng tới những ngƣời khác. Nó khác với những cấu thành khác của tính dục bao gồm giới tính sinh học, bản dạng giới (cảm nhận tâm lý mình là nam hay nữ), và vai trò giới (sự tham gia vào quan niệm xã hội về hành vi nam tính hay nữ tính). Xu hƣớng tính dục trải dài liên tục từ hoàn toàn dị tính ái đến hoàn toàn đồng tính ái và nhiều dạng khác nhau của song tính ái.Những ngƣời song tính ái có thể có bị hấp dẫn về tình dục, tình cảm, cảm xúc với cả ngƣời cùng giới tính của họ và giới tính đối lập.] Xu hƣớng tính dục khác với hành vi tình dục bởi vì nó đề cập tới cả cảm nhận và quan niệm cá nhân.

Từng cá nhân có thể thể hiện xu hƣớng tính dục của mình thông qua hành vi tình dục của họ, và cũng có thể không [1]. Theo Bộ nguyên tắc Yogyakarta, xu hƣớng tính dục là "khả năng một ngƣời cảm thấy hấp dẫn về mặt cảm xúc sâu sắc, tình cảm, mối quan hệ gần gũi với những cá nhân có giới khác, cùng hay nhiều hơn một giới". Theo cách hiểu đƣợc chấp nhận phổ biến nhất, ngƣời có xu hƣớng tính dục hƣớng tới ngƣời cùng giới gọi là ngƣời đồng tính, hƣớng tới ngƣời khác giới là ngƣời dị tính, hƣớng tới cả hai giới là ngƣời song tính. Thực tế hiện nay, có năm xu hƣớng tính dục chính, đó là: Một là, xu hƣớng tính dục khác giới (Heterosexual) - Ngƣời bị hấp dẫn về mặt tình cảm và tình dục với ngƣời khác giới tính, không bao giờ có mong muốn mình có giới tính khác với giới tính khi đƣợc sinh ra), những ngƣời này thƣờng đƣợc gọi là ngƣời dị tính.

Hai là, xu hƣớng tính dục đồng giới (Homosexual) - Ngƣời bị hấp dẫn với ngƣời cùng giới tính, không bao giờ mong muốn mình có giới tính khác 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] với giới tính khi đƣợc sinh ra, trong đó nam giới (tiếng Anh gọi là "gay") và nữ giới (tiếng Anh gọi là "lesbian"), những ngƣời này đƣợc gọi chung là ngƣời đồng tính. Ba là, xu hƣớng song tính (Bisexual) - Một ngƣời không cho rằng mình mang giới tính khác với giới tính sinh học của bản thân và bị hấp dẫn với cả hai giới tính nam và nữ. Trƣớc đây, xu hƣớng này đƣợc sử dụng với thuật ngữ là lƣỡng giới.Tuy nhiên, nếu sử dụng thuật ngữ này sẽ dễ dẫn đến cách hiểu là ngƣời đó mang trong mình cả hai giới tính nam và nữ. Thực chất, họ có cả hai xu hƣớng tính dục dị tính và đồng tính, không phải mang hai giới tính.Từ đó, thuật ngữ song tính đƣợc sử dụng để thay thế thuật ngữ lƣỡng giới.

Bốn là, xu hƣớng toàn tính (Pansexual) - Ngƣời bị hấp dẫn bởi bất kỳ giới nào. Cần phân biệt xu hƣớng toàn tính với xu hƣớng song tính. Khi nói dị tính, đồng tính hay song tính, chúng ta đang dựa trên quan niệm rằng mọi ngƣời đều phân ra làm hai giới (nam và nữ). Tuy nhiên ta cũng biết, xét về bản dạng giới, một ngƣời có thể nhận mình là nam, nữ, hoặc cả hai, hoặc ở đâu đó giữa nam và nữ, hay ở đâu đó ngoài nam và nữ.