Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Huyện Buôn Đôn, Tỉnh Đắk Lắk

Luận văn thạc sĩ nông nghiệp phân tích vnua phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện buôn đôn tỉnh đăk lăk, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả

• Tác giả: Mai Thanh Hương
• Người hướng dẫn: Ts. Mai Lan Phương
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Phát Triển Sản Xuất Nông Nghiệp Trên Địa Bàn Huyện Buôn Đôn, Tỉnh Đắk Lắk
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục đồ thị và biểu đồ
• 1.4. Danh mục hộp
• 1.5. Danh mục chữ viết tắt
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.8. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.8.1. Mục tiêu chung
• 1.8.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.9. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.9.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.9.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.10. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.11. Đóng góp của luận văn
• 1.11.1. Về lý luận
• 1.11.2. Về thực tiễn
• 1.12. Tổng quan tài liệu
• 1.12.1. Một số quan điểm, khái niệm phát triển sản xuất nông nghiệp
• 1.13. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.13.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 1.13.2. Điều kiện tự nhiên của huyện Buôn Đôn
• 1.13.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.13.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.13.4.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 1.13.4.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.13.4.3. Phương pháp xử lý, phân tích thông tin
• 1.13.5. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 1.14. Kết quả và thảo luận
• 1.14.1. Thực trạng phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Buôn Đôn
• 1.14.2. Các chính sách, giải pháp cho phát triển sản xuất nông nghiệp của huyện Buôn Đôn
• 1.14.2.1. Phát triển các ngành trong sản xuất nông nghiệp
• 1.14.2.2. Phát triển các tổ chức kinh tế trong sản xuất nông nghiệp
• 1.14.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Buôn Đôn
• 1.14.3.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.14.3.2. Thể chế chính sách
• 1.14.3.3. Đầu tư công và dịch vụ công cho phát triển sản xuất nông nghiệp
• 1.14.3.4. Các yếu tố về thị trường
• 1.14.3.5. Môi trường thông tin
• 1.14.4. Giải pháp phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Buôn Đôn
• 1.14.4.1. Quan điểm, định hướng
• 1.15. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Huyện Buôn Đôn

Huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk, là một trong những khu vực có tiềm năng phát triển nông nghiệp lớn nhưng vẫn còn nhiều thách thức. Với diện tích đất nông nghiệp hạn chế và điều kiện khí hậu khắc nghiệt, việc phát triển sản xuất nông nghiệp tại đây cần được xem xét một cách toàn diện. Nông nghiệp không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp lương thực mà còn là nguồn thu nhập chính cho người dân địa phương.

1.1. Đặc Điểm Tự Nhiên Và Kinh Tế Của Huyện Buôn Đôn

Huyện Buôn Đôn có khí hậu khô nóng, đất đai chủ yếu là đất đỏ bazan, phù hợp cho một số loại cây trồng như cà phê, điều và tiêu. Tuy nhiên, đất đai manh mún và quy mô sản xuất nhỏ lẻ là những vấn đề lớn cần giải quyết.

1.2. Vai Trò Của Nông Nghiệp Trong Kinh Tế Địa Phương

Nông nghiệp tại huyện Buôn Đôn chiếm khoảng 80% lực lượng lao động, đóng góp lớn vào thu nhập của người dân. Tuy nhiên, tỷ lệ hộ nghèo vẫn cao, cho thấy cần có những giải pháp phát triển bền vững hơn.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Buôn Đôn

Mặc dù có nhiều tiềm năng, huyện Buôn Đôn vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong phát triển sản xuất nông nghiệp. Các vấn đề như đất đai manh mún, thiếu vốn đầu tư và công nghệ canh tác hiện đại đang cản trở sự phát triển.

2.1. Tình Trạng Đất Đai Và Quy Mô Sản Xuất

Đất đai tại huyện Buôn Đôn chủ yếu được phân chia nhỏ lẻ, dẫn đến khó khăn trong việc áp dụng công nghệ canh tác hiện đại. Việc này làm giảm năng suất và hiệu quả sản xuất.

2.2. Thiếu Hỗ Trợ Từ Chính Sách

Chính sách hỗ trợ nông dân còn hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế của người sản xuất. Điều này dẫn đến việc khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn và công nghệ mới.

III. Phương Pháp Giải Quyết Vấn Đề Phát Triển Nông Nghiệp Tại Huyện Buôn Đôn

Để phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững, huyện Buôn Đôn cần áp dụng các phương pháp và giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho người dân.

3.1. Đầu Tư Vào Công Nghệ Canh Tác Mới

Việc áp dụng công nghệ canh tác hiện đại sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp. Các chương trình đào tạo cho nông dân về kỹ thuật canh tác mới cũng cần được triển khai.

3.2. Tăng Cường Hợp Tác Xã Trong Nông Nghiệp

Phát triển các hợp tác xã nông nghiệp sẽ giúp nông dân dễ dàng tiếp cận nguồn vốn, công nghệ và thị trường. Hợp tác xã cũng có thể giúp nâng cao giá trị sản phẩm thông qua chế biến và tiêu thụ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Huyện Buôn Đôn

Các nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn trong phát triển sản xuất nông nghiệp tại huyện Buôn Đôn đã cho thấy những kết quả khả quan. Việc áp dụng các mô hình sản xuất mới đã giúp nâng cao năng suất và thu nhập cho người dân.

4.1. Mô Hình Sản Xuất Nông Nghiệp Hiệu Quả

Một số mô hình sản xuất nông nghiệp hiệu quả đã được triển khai, như mô hình trồng cây ăn trái kết hợp với chăn nuôi, giúp tăng thu nhập cho hộ gia đình.

4.2. Kết Quả Đầu Tư Và Phát Triển

Kết quả đầu tư vào nông nghiệp đã cho thấy sự tăng trưởng rõ rệt trong giá trị sản xuất nông nghiệp, với mức tăng trưởng bình quân đạt 9,05%/năm trong giai đoạn 2010-2016.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Phát Triển Nông Nghiệp Tại Buôn Đôn

Phát triển sản xuất nông nghiệp tại huyện Buôn Đôn cần được tiếp tục chú trọng và đầu tư. Các giải pháp cần được thực hiện đồng bộ để đảm bảo sự phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Định Hướng Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững

Cần có các chính sách hỗ trợ nông dân, khuyến khích áp dụng công nghệ mới và phát triển các mô hình sản xuất bền vững.

5.2. Tương Lai Của Nông Nghiệp Tại Huyện Buôn Đôn

Với những nỗ lực và đầu tư đúng đắn, huyện Buôn Đôn có thể trở thành một trong những khu vực sản xuất nông nghiệp hàng đầu của tỉnh Đắk Lắk trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất nông nghiệp giữ vị trí then chốt trong cấu trúc kinh tế - xã hội của các địa phương vùng sâu, vùng xa và khu vực biên giới tại Tây Nguyên. Tại huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk, nông nghiệp không chỉ bảo đảm an ninh lương thực mà còn là sinh kế chính của hơn 80% dân số. Trong giai đoạn 2012 - 2016, huyện duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 11,68%, trong đó ngành nông - lâm nghiệp tăng trưởng 10,35% và đóng góp 498,32 tỷ đồng vào tổng giá trị sản xuất năm 2016. Tuy nhiên, hoạt động canh tác tại địa phương vẫn đối mặt với nhiều rào cản lớn do điều kiện tự nhiên khắc nghiệt của tiểu vùng khí hậu bình nguyên Ea Súp, đất đai nghèo dinh dưỡng và tỷ lệ hộ nghèo còn ở mức cao xấp xỉ 30%.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ thực trạng sản xuất nông nghiệp còn mang tính phân tán, quy mô nông hộ nhỏ lẻ và hiệu quả kinh tế chưa tương xứng với tiềm năng quỹ đất 132.920 ha đất nông nghiệp toàn huyện. Mục tiêu cụ thể của công trình bao gồm: hệ thống hóa lý luận về phát triển nông nghiệp bền vững; phân tích toàn diện thực trạng phát triển các ngành trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản và các tổ chức kinh tế; nhận diện 5 nhóm yếu tố tác động; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ giai đoạn 2016 - 2020.

Phạm vi không gian nghiên cứu được xác lập trên toàn bộ địa bàn huyện Buôn Đôn với chiều dài đường biên giới 45 km tiếp giáp Campuchia, tập trung khảo sát chuyên sâu tại 2 xã trọng điểm là Ea Bar và Cuôr Knia. Về mặt thời gian, nguồn số liệu thứ cấp được tổng hợp trong giai đoạn 2012 - 2016, số liệu sơ cấp được thu thập từ tháng 9 năm 2016 đến tháng 9 năm 2017, và các định hướng giải pháp được hoạch định đến năm 2020. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp luận cứ khoa học để chính quyền địa phương tái cơ cấu ngành nông nghiệp, hướng đến mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng toàn ngành trên 9,05%/năm và nâng cao thu nhập cho 18 cộng đồng dân tộc anh em trên địa bàn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững kết hợp với lý thuyết tổ chức kinh tế nông nghiệp trong nền kinh tế thị trường. Quá trình phát triển sản xuất nông nghiệp được tiếp cận theo hai trục chính: phát triển theo chiều rộng gắn với mở rộng quy mô diện tích và phát triển theo chiều sâu dựa trên thâm canh, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và tối ưu hóa chi phí sản xuất. Khung lý thuyết của đề tài làm rõ 5 khái niệm cốt lõi: nông nghiệp sinh nhai, nông nghiệp chuyên sâu theo hướng thương mại hóa, kinh tế nông hộ tự chủ, kinh tế trang trại sản xuất hàng hóa quy mô lớn và kinh tế tập thể thông qua các hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới.

Bên cạnh đó, tác giả đúc kết bài học kinh nghiệm từ các quốc gia có điều kiện tương đồng như Thái Lan với chính sách cải cách hơn 200.000 ha đất đai và hỗ trợ tín dụng ưu đãi, Nhật Bản với mô hình hợp tác xã 3 cấp giúp tăng năng suất lao động nông nghiệp từ 5% đến 8%/năm, và Ấn Độ với chiến lược phát triển hệ thống tưới nhỏ giọt kết hợp chuỗi bảo quản nông sản sau thu hoạch. Ở cấp độ trong nước, bài học xây dựng vùng chuyên canh rau an toàn 787 ha tại huyện Đông Anh (Hà Nội) và mô hình cánh đồng một giống 1.200 ha với năng suất 73,2 tạ/ha tại tỉnh Lào Cai đã cung cấp nền tảng thực tiễn quan trọng để định hình khung phân tích cho địa bàn huyện Buôn Đôn.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu bao gồm số liệu thứ cấp và sơ cấp được thu thập đồng bộ. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ Niên giám thống kê giai đoạn 2012 - 2016, các báo cáo chuyên đề của Ủy ban nhân dân huyện Buôn Đôn và Phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn.

Dữ liệu sơ cấp được tiến hành thu thập thông qua khảo sát thực địa với cỡ mẫu gồm 120 hộ nông dân, toàn bộ 26 trang trại nông nghiệp đang hoạt động và 16 hợp tác xã trên địa bàn. Ngoài ra, nghiên cứu thực hiện phỏng vấn sâu 8 cán bộ quản lý, trong đó có 5 cán bộ chuyên trách cấp huyện và 3 cán bộ phụ trách nông nghiệp tại các xã điểm.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích kết hợp phân tầng được áp dụng tại 2 địa bàn đại diện: xã Ea Bar (đại diện cho vùng kinh tế phát triển mạnh về trồng trọt với 67,68% dân số là người Kinh) và xã Cuôr Knia (đại diện cho vùng chuyên canh chăn nuôi và có tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao). Đối với khối trang trại và hợp tác xã, phương pháp điều tra toàn bộ được lựa chọn do tổng thể số lượng trên địa bàn không lớn, giúp đảm bảo tính bao quát tuyệt đối.

Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian, tính toán tốc độ tăng trưởng liên hoàn và phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia. Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm phản ánh chân thực các chỉ số tài chính, lượng hóa được năng lực sinh lời của các loại hình kinh tế, đồng thời làm rõ mối tương quan giữa các rào cản hạ tầng và hiệu quả sản xuất thực tế. Toàn bộ quy trình khảo sát, xử lý dữ liệu bằng phần mềm thống kê được hoàn thành trong giai đoạn 2016 - 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, giá trị sản xuất nông - lâm - thủy sản huyện Buôn Đôn duy trì đà tăng trưởng tích cực trong giai đoạn 2010 - 2016 với tốc độ bình quân đạt 9,05%/năm. Năm 2016, tổng giá trị sản xuất toàn huyện đạt 856,75 tỷ đồng, trong đó ngành nông - lâm nghiệp đóng góp 498,32 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng vượt trội 58,17% cơ cấu kinh tế. Lực lượng lao động nông nghiệp chiếm tới 83,88% tổng số 25.344 lao động có việc làm toàn huyện.

Thứ hai, cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp có sự chuyển biến rõ rệt giữa các nhóm cây trồng. Tổng diện tích đất tự nhiên của huyện năm 2016 là 141.040 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 94,24% với 132.920 ha. Diện tích đất trồng cây hàng năm tăng nhanh từ 8.209,2 ha năm 2014 lên 10.358 ha năm 2016, tương ứng tốc độ tăng trưởng bình quân 12,30%/năm. Đất trồng cây lâu năm mở rộng mạnh mẽ từ 4.491,9 ha năm 2014 lên 7.555 ha năm 2016, đạt mức tăng trưởng bình quân 29,70%/năm nhờ việc chuyển đổi diện tích đất kém hiệu quả sang trồng cà phê, điều và tiêu.

Thứ ba, sự phát triển của các hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp còn hạn chế về quy mô và chất lượng. Đến năm 2016, toàn huyện mới hình thành được 26 trang trại và 16 hợp tác xã nông nghiệp. Năng lực vốn của các tổ chức này còn rất khiêm tốn, phần lớn các nông hộ gặp khó khăn trong tiếp cận vốn tín dụng chính thức, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn lực đầu tư cho cơ giới hóa và công nghệ sau thu hoạch.

Thứ tư, hệ thống hạ tầng phục vụ nông nghiệp còn nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng. Toàn huyện có 19 công trình thủy lợi phục vụ tưới tiêu cho gần 70% diện tích cây trồng với 670 ha lúa nước 2 vụ. Tuy nhiên, tổng chiều dài kênh mương mới chỉ kiên cố hóa được 17.283 m trên tổng số 72.000 m, đạt tỷ lệ khiêm tốn 24%. Hệ thống thông tin thị trường chưa phát triển đồng đều khi mật độ thuê bao cố định chỉ đạt 6 máy/100 dân và di động đạt 51 máy/100 dân, khiến người dân gặp nhiều rủi ro trước biến động giá cả.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những tồn tại trên bắt nguồn từ điều kiện tự nhiên đặc thù của vùng bình nguyên Ea Súp. Khí hậu chia làm hai mùa tương phản sâu sắc: lượng mưa trung bình năm đạt 1.588 mm nhưng có tới 85% đến 90% lượng mưa tập trung dồn dập vào mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 10 gây ngập úng cục bộ, trong khi mùa khô kéo dài gây thiếu nước trầm trọng. Bên cạnh đó, nền đất đai chủ yếu là đất bạc màu và đất xói mòn rửa trôi, đòi hỏi chi phí cải tạo rất lớn. Dân số toàn huyện gồm 17 thành phần dân tộc, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 48% với tập quán canh tác lạc hậu và trình độ tiếp thu khoa học kỹ thuật chưa đồng đều.

So sánh với các nghiên cứu tương tự tại vùng Tây Bắc và Tây Nguyên, kết quả nghiên cứu tại Buôn Đôn khẳng định tính quy luật: phát triển nông nghiệp hàng hóa không thể thành công nếu thiếu vắng vai trò dẫn dắt của các doanh nghiệp chế biến và chuỗi liên kết giá trị. Nếu như mô hình tại Lào Cai tạo ra giá trị tăng thêm 13 triệu đồng/ha nhờ cánh đồng một giống và doanh nghiệp bao tiêu, thì tại Buôn Đôn, việc 16 hợp tác xã hoạt động rời rạc đã khiến giá trị gia tăng của nông sản bị thất thoát lớn qua các tầng nấc thương lái trung gian.

Để tối ưu hóa việc truyền tải dữ liệu nghiên cứu, các số liệu về biến động cơ cấu đất đai giai đoạn 2014 - 2016 có thể được minh họa trực quan thông qua bảng phân tích tốc độ tăng trưởng liên hoàn và biểu đồ cột nhóm thể hiện sự gia tăng của diện tích cây hàng năm từ 8.209,2 ha lên 10.358 ha. Đồng thời, cơ cấu 3 ngành kinh tế năm 2016 (nông - lâm nghiệp 58,17%, công nghiệp - xây dựng 17,66%, dịch vụ 24,18%) nên được thiết kế dưới dạng biểu đồ tròn phân đoạn nhằm làm nổi bật vị thế trụ cột tuyệt đối của sản xuất nông nghiệp trong bức tranh kinh tế địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện công tác quy hoạch vùng sản xuất nông nghiệp chuyên canh tập trung. Ủy ban nhân dân huyện Buôn Đôn cần chủ trì rà soát lại toàn bộ 132.920 ha đất nông nghiệp, phân định rõ vùng chuyên canh cây lương thực, vùng trồng cây công nghiệp dài ngày (cà phê, điều, tiêu) và vùng trồng cây ăn quả thích ứng khô hạn. Mục tiêu đến năm 2020 đưa tỷ trọng nông sản hàng hóa đạt trên 60%, thực hiện trong giai đoạn 2018 - 2020.

Thứ hai, nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư công và kiên cố hóa hệ thống thủy lợi. Phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn phối hợp cùng Ban Quản lý dự án huyện ưu tiên phân bổ ngân sách nâng cấp 19 công trình thủy lợi hiện có, đẩy nhanh tiến độ kiên cố hóa hệ thống kênh mương từ mức 24% lên tối thiểu 50% vào năm 2020. Giải pháp này nhằm đảm bảo nguồn nước tưới ổn định cho 670 ha lúa 2 vụ và hàng ngàn hecta hoa màu trong mùa khô khắc nghiệt.

Thứ ba, củng cố và đổi mới mô hình hoạt động của 16 hợp tác xã cùng 26 trang trại. Liên minh Hợp tác xã tỉnh Đắk Lắk và Phòng Kinh tế - Hạ tầng huyện cần tổ chức đào tạo kỹ năng quản trị chuỗi cho ban giám đốc các hợp tác xã, thực hiện chuyển giao công nghệ sinh học và mở rộng tín dụng ưu đãi cho 25.344 lao động nông nghiệp. Phấn đấu đến năm 2020 hình thành ít nhất 3 chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ nông sản chủ lực có sự tham gia trực tiếp của doanh nghiệp đầu tàu.

Thứ tư, xây dựng hệ thống thông tin nông nghiệp và mở rộng thị trường tiêu thụ. Trạm Khuyến nông huyện Buôn Đôn cần triển khai nền tảng cung cấp thông tin dự báo thời tiết nông vụ, cảnh báo dịch bệnh và giá cả thị trường nông sản thông qua mạng di động, tận dụng độ phủ sóng 51 máy/100 dân hiện có. Song song đó, huyện cần đẩy mạnh xúc tiến thương mại, hỗ trợ đăng ký nhãn hiệu hàng hóa cho nông sản đặc trưng của đồng bào địa phương nhằm gia tăng giá trị thương phẩm từ 15% đến 20% mỗi năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các nhà hoạch định chính sách và cán bộ quản lý thuộc Ủy ban nhân dân huyện Buôn Đôn, Phòng Nông nghiệp & PTNT cùng các ban ngành tỉnh Đắk Lắk. Luận văn cung cấp bức tranh dữ liệu toàn diện về hiện trạng 141.040 ha đất đai, 19 công trình thủy lợi và cơ cấu kinh tế địa phương, làm căn cứ thiết thực để xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và phân bổ nguồn vốn đầu tư công giai đoạn trung hạn.

Thứ hai, ban giám đốc của 16 hợp tác xã nông nghiệp và 26 chủ trang trại trên địa bàn huyện Buôn Đôn. Nghiên cứu mang lại những bài học bổ ích về mô hình quản lý, phương thức liên kết chuỗi giá trị và cách thức áp dụng quy trình canh tác bền vững nhằm tiết kiệm chi phí đầu vào và nâng cao chất lượng nông sản.

Thứ ba, học viên cao học, nghiên cứu sinh và giảng viên chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về khung lý thuyết kinh tế nông hộ, bộ chỉ tiêu đánh giá phát triển nông nghiệp cấp huyện và phương pháp khảo sát thực địa kết hợp điều tra 120 hộ dân, toàn bộ trang trại và hợp tác xã tại vùng đặc thù biên giới.

Thứ tư, các doanh nghiệp và tổ chức phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, chế biến xuất khẩu và phát triển sinh kế cộng đồng tại Tây Nguyên. Báo cáo cung cấp góc nhìn sâu sắc về đặc điểm lao động của 18 dân tộc anh em và tiềm năng vùng nguyên liệu, giúp xây dựng các dự án đầu tư bao tiêu nông sản khả thi và hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

Điều kiện tự nhiên tại huyện Buôn Đôn ảnh hưởng như thế nào đến sản xuất nông nghiệp?
Buôn Đôn nằm trong tiểu vùng bình nguyên Ea Súp với khí hậu khô nóng, lượng mưa trung bình 1.588 mm/năm nhưng 85% đến 90% tập trung vào mùa mưa. Mùa khô kéo dài gây hạn hán nghiêm trọng, trong khi đất đai nghèo dinh dưỡng và dễ xói mòn, đòi hỏi địa phương phải chú trọng đầu tư hạ tầng thủy lợi và các giống cây chịu hạn.

Thực trạng tổ chức kinh tế nông nghiệp huyện Buôn Đôn giai đoạn 2012 - 2016 có điểm gì nổi bật?
Đến năm 2016, toàn huyện có 26 trang trại và 16 hợp tác xã nông nghiệp. Tuy nhiên, phần lớn hoạt động sản xuất vẫn mang tính nhỏ lẻ theo quy mô hộ gia đình, thiếu sự liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp chế biến và tỷ lệ cơ giới hóa trong sản xuất vẫn còn ở mức thấp.

Đâu là ngành sản xuất đóng vai trò chủ lực trong cơ cấu kinh tế của huyện?
Ngành nông - lâm nghiệp giữ vai trò chủ lực tuyệt đối khi đóng góp 498,32 tỷ đồng, tương đương 58,17% tổng giá trị sản xuất toàn huyện năm 2016. Lĩnh vực này cũng tạo việc làm và sinh kế trực tiếp cho 83,88% lực lượng lao động toàn địa phương.

Giải pháp đột phá nào giúp giải quyết vấn đề thiếu nước tưới trong nông nghiệp tại địa phương?
Giải pháp then chốt là tập trung vốn đầu tư công để nâng cấp 19 công trình thủy lợi và nâng tỷ lệ kiên cố hóa 72.000 m kênh mương từ mức 24% hiện tại lên trên 50% vào năm 2020, kết hợp áp dụng kỹ thuật tưới tiết kiệm nước theo kinh nghiệm của các nước tiên tiến.

Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu khảo sát thực địa như thế nào?
Tác giả đã chọn mẫu có chủ đích tại 2 xã điển hình gồm Ea Bar (chuyên canh trồng trọt) và Cuôr Knia (chuyên canh chăn nuôi), khảo sát trực tiếp 120 hộ nông dân, điều tra toàn bộ 26 trang trại và 16 hợp tác xã, đồng thời phỏng vấn sâu 8 cán bộ chuyên trách cấp huyện và xã.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững tại huyện biên giới thuộc vùng bán bình nguyên Tây Nguyên.
• Lượng hóa rõ nét thực trạng phát triển nông nghiệp huyện Buôn Đôn với tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất đạt 9,05%/năm và tỷ trọng đóng góp kinh tế đạt 58,17% năm 2016.
• Nhận diện chính xác 5 nhóm yếu tố then chốt ảnh hưởng đến sản xuất gồm: điều kiện tự nhiên, thể chế chính sách, đầu tư công - dịch vụ công, thị trường tiêu thụ và môi trường thông tin.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao, xác định rõ chủ thể thực hiện và lộ trình đến năm 2020 nhằm nâng tỷ lệ kiên cố hóa kênh mương lên trên 50% và mở rộng chuỗi liên kết giá trị.
• Đóng góp luận cứ thực tiễn quan trọng giúp chính quyền địa phương tái cấu trúc 16 hợp tác xã và 26 trang trại, thúc đẩy xóa đói giảm nghèo bền vững cho 48% đồng bào dân tộc thiểu số.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là cung cấp một bức tranh toàn diện, có hệ thống và giàu tính định lượng về kinh tế nông nghiệp huyện Buôn Đôn trong giai đoạn chuyển đổi then chốt. Trong lộ trình tiếp theo từ nay đến năm 2020, việc triển khai đồng bộ các giải pháp về hạ tầng thủy lợi, tín dụng nông nghiệp và chuyển giao công nghệ là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy địa phương phát triển nhanh và bền vững. Độc giả, các nhà nghiên cứu và nhà quản lý quan tâm đến phát triển kinh tế vùng biên giới hãy tham khảo toàn văn luận văn để khai thác chi tiết các mô hình phân tích và dữ liệu thực chứng chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM MAI THANH HƯƠNG PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BUÔN ĐÔN, TỈNH ĐĂK LĂK Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Người hướng dẫn khoa học TS. Mai Lan Phương NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày… tháng… năm 2017 Tác giả luận văn Mai Thanh Hương i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc TS. Mai Lan Phương đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Phát triển nông thôn, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức UBND huyện Buôn Đôn đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày… tháng… năm 2017 Tác giả luận văn Mai Thanh Hương ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục đồ thị và biểu đồ.

vii Danh mục hộp. viii Danh mục chữ viết tắt. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Đóng góp của luận văn.

Về thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Một số quan điểm, khái niệm phát triển sản xuất nông nghiệp. Vai trò của phát triển sản xuất nông nghiệp.

Đặc điểm của phát triển sản xuất nông nghiệp. Nội dung phát triển sản xuất nông nghiệp. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất nông nghiệp. Cơ sở thực tiễn.

Bài học phát triển sản xuất nông nghiệp trên thế giới. Bài học phát triển sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. 26 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên của huyện Buôn Đôn. Điều kiện kinh tế - xã hội. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp xử lý, phân tích thông tin. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu.

Kết quả và thảo luận. Thực trạng phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Buôn Đôn. Các chính sách, giải pháp cho phát triển sản xuất nông nghiệp của huyện Buôn Đôn. Phát triển các ngành trong sản xuất nông nghiệp.

Phát triển các tổ chức kinh tế trong sản xuất nông nghiệp. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Buôn Đôn. Điều kiện tự nhiên. Thể chế chính sách.

Đầu tư công và dịch vụ công cho phát triển sản xuất nông nghiệp. Các yếu tố về thị trường. Môi trường thông tin. Giải pháp phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Buôn Đôn.

Quan điểm, định hướng. Kết luận và kiến nghị. 86 Tài liệu tham khảo. 89 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3.

Tình hình đất đai. Dân số huyện Buôn Đôn giai đoạn 2014 - 2016. Phân bổ dân cư theo thành phần dân tộc năm 2016. Cơ cấu mẫu điều tra.

Cơ cấu vốn đầu tư công cho phát triển nông nghiệp. Số vốn đầu tư công cho phát triển sản xuất nông nghiệp. Kết quả đầu tư cho phát triển nông nghiệp huyện Buôn Đôn. Cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp huyện Buôn Đôn.

Diện tích, năng suất và sản lượng các cây trồng chính ở Buôn Đôn giai đoạn 2005 – 2016. Kết quả sản xuất chăn nuôi huyện Buôn Đôn. Giá trị sản xuất ngành thủy sản và tốc độ tăng trưởng giai đoạn 2005 - 2015 (Giá so sánh năm 1994). Giá trị sản xuất và cơ cấu ngành thủy sản giai đoạn 2005 – 2016.

Kết quả ngành thủy sản huyện Buôn Đôn giai đoạn 2005 - 2016. Số lượng cơ cấu hộ nông nghiệp. Tình hình đất đai bình quân hộ điều tra. Trình độ lao động của hộ nông nghiệp.

Năng suất một số sản phẩm chính của hộ. Thu nhập của hộ nông nghiệp năm 2016. Số lượng trang trại phân theo loại hình qua các năm. Tình hình đất đai của trang trại.

Tình hình vốn sản xuất của các trang trại. Tình hình lao động tại các trang trại. Trình độ chuyên môn của chủ trang trại và lao động thường xuyên. Năng suất bình quân một số sản phẩm chính của trang trại.

Lợi nhuận của các trang trại năm 2016. Số lượng hợp tác xã trên địa bàn huyện Buôn Đôn. Quy mô vốn của các hợp tác xã nông nghiệp huyện Buôn Đôn năm 2016. Số lượng lao động trong các hợp tác xã.

69 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kết quả sản xuất kinh doanh bình quân của các hợp tác xã nông nghiệp năm 2016. Mức độ ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên đến sản xuất nông nghiệp. Khó khăn trong tiếp cận dịch vụ công.

Hiện trạng hệ thống thông tin huyện Buôn Đôn. 75 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC ĐỒ THỊ VÀ BIỂU ĐỒ Đồ thị 3. Thống kê lao động đang làm việc trong các ngành kinh tế huyện Buôn Đôn. Cơ cấu các ngành kinh tế huyện Buôn Đôn.

Vốn cho sản xuất kinh doanh của hộ điều tra. Tình trạng vốn cho sản xuất kinh doanh của hộ. 58 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HỘP Hộp 4. Ảnh hưởng của thời tiết đến sản xuất nông nghiệp.

Giá cả thị trường không ổn định. Lợi ích của công nghệ thông tin. 76 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BTC Bán thâm canh CSD Chưa sử dụng ĐA Đề án HTX Hợp tác xã HU Huyện ủy MN Miền núi NQ Nghị quyết NTTS Nuôi trồng thủy sản QC Quảng canh QCCT Quảng canh cải tiến QĐ Quyết định UBND Ủy ban nhân dân XD Xây dựng ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Mai Thanh Hương Tên Luận văn: Phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Ngành nông nghiệp Việt Nam đóng vai trò ngày càng quan trọng đối với nền kinh tế quốc dân. Trong những năm qua, ngành nông nghiệp không ngừng phát triển mạnh mẽ.

Huyện Buôn Đôn thuộc tỉnh Đắk Lắk nằm trong tiểu vùng 4 là vùng biên giới. Huyện Buôn Đôn có khí hậu khô nóng, đất đai khô cằn (ít màu mỡ, ít thích hợp với cây trồng nông nghiệp). Việc sản xuất nông nghiệp nơi đây vẫn còn manh mún, tính đến năm 2016 Buôn Đôn tổng số có 26 trang trại và gần 16 hợp tác xã (UBND huyện Buôn Đôn, 2015). Xuất phát từ thực tiễn trên tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk”.

Mục đích nghiên cứu: Đánh giá thực trạng hoạt động sản xuất nông nghiệp huyện Buôn Đôn và phân tích các yếu tố ảnh hưởng nhằm đề xuất một số giải pháp góp phần phát triển nông nghiệp huyện Buôn Đôn trong giai đoạn 2016 – 2020. Để tiến hành thực hiện đề tài, luận văn đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu như sau: Phương pháp thu thập số liệu bằng cách tiến hành phỏng vấn 120 hộ nông dân, 26 trang trại và 16 hợp tác xã và phỏng vấn sâu 5 cán bộ huyện Buôn Đôn, 3 cán bộ tại 3 xã trong Huyện; Phương pháp phân tích và xử lý số liệu; Hệ thống chỉ tiêu. Thông qua việc nghiên cứu đề tài đã góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Buôn Đôn. Thực trạng trong phát triển sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2010 - 2016, ngành nông nghiệp huyện Buôn Đôn đã có những bước phát triển khá, giá trị sản xuất toàn ngành liên tục tăng với mức 9,05%/năm.

Cơ cấu cây trồng vật nuôi đang chuyển biến khá tích cực; chăn nuôi cũng có những bước phát triển đáng kể, đặc biệt là chăn nuôi bò thịt, lợn. Người nông dân đang từng bước thay đổi tập quán canh tác cũ, lạc hậu sang áp dụng các tiến bộ kỹ thuật mới. Bên cạnh những kết quả đạt được, ngành nông nghiệp Buôn Đôn vẫn còn có những tồn tại, hạn chế, đó là: Ruộng đất manh mún, quy mô sản xuất nhỏ lẻ, chưa tạo được sản phẩm hàng hoá với khối lượng lớn. Trình độ văn hoá và khoa học kỹ thuật của người sản xuất còn thấp, kết hợp với thiếu vốn đầu tư nên hiệu quả sản xuất còn chưa cao.

Qua nghiên cứu đề tài cũng đã đưa ra được 05 yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất nông nghiệp huyện Buôn Đôn: Điều kiện tự nhiên; Thể chế chính sách; Đầu tư công và dịch vụ công cho phát triển sản xuất nông nghiệp; Các yếu tố về thị trường và x LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Môi trường thông tin. Để tăng cường phát triển sản xuất nông nghiệp, Buôn Đôn cần: 1) Hoàn thiện quy hoạch cho sản xuất nông nghiệp. 2) Nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đầu tư công.