Chuyên Đề Về Phát Triển Sản Phẩm Ví Việt Của Ngân Hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt

Chuyên đề thực tập phát triển sản phẩm Ví Việt tại Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt, tập trung vào quy trình và chiến lược nâng cao dịch vụ tài chính số.

• Tác giả: Phạm Thu Hiền
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Xuân Hòa
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Tài chính doanh nghiệp
• Đề tài: Phát triển sản phẩm Ví Việt tại Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt
• Loại tài liệu: chuyên đề thực tập tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NGÂN HÀNG SỐ VÀ VÍ ĐIỆN TỬ
• 1.1. Tổng quan về ngân hàng số
• 1.2. Lợi ích ngân hàng số mang lại cho ngân hàng và khách hàng
• 1.3. Các tính năng ưu việt của ngân hàng số
• 1.4. Xu hướng của ngân hàng số trong hệ thống ngân hàng thương mại
• 1.5. Phân biệt sự khác nhau giữa ngân hàng số và ngân hàng điện tử
• 1.6. Các tính năng ưu việt của ví điện tử cung cấp cho khách hàng
• 1.7. Đặc điểm của thị trường ví điện tử
• 1.8. Các tiêu chí đánh giá sự phát triển của ví điện tử
• 1.9. Xu hướng phát triển sản phẩm ví điện tử trong hệ thống ngân hàng thương mại
• 1.10. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển ví điện tử
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN VÍ VIỆT - SẢN PHẨM CỦA NGÂN HÀNG BƯU ĐIỆN LIÊN VIỆT
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt, PGD Thủ đô
• 2.2. Giới thiệu về Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt, PGD Thủ đô. Cơ cấu tổ chức
• 2.3. Tình hình kinh doanh của Phòng Giao dịch Thủ đô. Sản phẩm Ví Việt
• 2.4. Giới thiệu sản phẩm Ví Việt
• 2.5. Quy trình mở tài khoản Ví Việt
• 2.6. Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển của sản phẩm Ví Việt
• 2.7. Đánh giá ảnh hưởng của yếu tố pháp lý
• 2.8. Đánh giá ảnh hưởng từ các đối thủ cạnh tranh
• 2.9. Đánh giá ảnh hưởng của nhu cầu về sản phẩm ví điện tử trên thị trường
• 2.10. Thực trạng phát triển sản phẩm Ví Việt
• 2.11. Thực trạng phát triển về mặt số lượng của sản phẩm Ví Việt
• 2.12. Thực trạng phát triển về mặt chất lượng sản phẩm Ví Việt thông qua khảo sát về sản phẩm
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM VÍ VIỆT CỦA NGÂN HÀNG TMCP BƯU ĐIỆN LIÊN VIỆT
• 3.1. Định hướng phát triển sản phẩm Ví Việt của ngân hàng trong giai đoạn tiếp theo
• 3.2. Giải pháp phát triển sản phẩm Ví Việt
• 3.3. Xây dựng chiến lược mở rộng số lượng người dùng, xây dựng các chương trình khuyến mãi hiệu quả, thu hút người dùng
• 3.4. Phát triển, tích hợp thêm nhiều tính năng mới. Nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng, cải thiện, giải quyết nhanh chóng, kịp thời các khó khăn, vướng mắc cho khách hàng
• 3.5. Đơn giản hóa các quy trình, thao tác cho người dùng. Nâng cao tính bảo mật, đầu tư phát triển công nghệ hiện đại
• 3.6. Đối với Chính phủ, Bộ Tài chính và các Bộ ban ngành liên quan
• 3.7. Đối với Ngân hàng Nhà nước
• 3.8. Đối với Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt
• 3.9. Một số hạn chế của đề tài nghiên cứu
• 3.10. Khảo sát đánh giá chất lượng sản phẩm Ví Việt của ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Phát triển sản phẩm Ví Việt tại Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt

Phát triển sản phẩm Ví Việt tại Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt là một chiến lược quan trọng trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0. Sản phẩm này không chỉ đáp ứng nhu cầu thanh toán điện tử mà còn hướng tới mục tiêu trở thành ngân hàng bán lẻ hàng đầu Việt Nam. Ví điện tử được tích hợp nhiều tính năng ưu việt, giúp khách hàng thực hiện các giao dịch nhanh chóng, an toàn và tiện lợi. Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt đã đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ tài chính để nâng cao chất lượng dịch vụ và thu hút người dùng.

1.1. Tổng quan về ngân hàng số và ví điện tử

Ngân hàng số là xu hướng tất yếu trong thời đại công nghệ, mang lại lợi ích lớn cho cả ngân hàng và khách hàng. Ví điện tử là một phần không thể thiếu trong hệ sinh thái ngân hàng số, cung cấp các dịch vụ như thanh toán điện tử, chuyển tiền, và quản lý tài chính cá nhân. Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt đã tận dụng lợi thế này để phát triển Ví Việt, một sản phẩm tích hợp nhiều tính năng hiện đại, đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng.

1.2. Lợi ích của ngân hàng số và ví điện tử

Ngân hàng số giúp ngân hàng tối ưu hóa quy trình quản lý và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Ví điện tử mang lại sự tiện lợi, giảm thiểu chi phí và thời gian giao dịch. Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt đã áp dụng các giải pháp an toàn giao dịch như mã OTP để đảm bảo tính bảo mật. Sản phẩm Ví Việt không chỉ phục vụ khách hàng cá nhân mà còn hỗ trợ doanh nghiệp trong việc quản lý tài chính và thanh toán.

II. Thực trạng phát triển sản phẩm Ví Việt

Thực trạng phát triển sản phẩm Ví Việt tại Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt cho thấy sự tăng trưởng cả về số lượng và chất lượng người dùng. Sản phẩm này đã được cải tiến liên tục để đáp ứng nhu cầu thị trường và cạnh tranh với các đối thủ. Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt đã triển khai nhiều chương trình khuyến mãi và tích hợp thêm các tính năng mới để thu hút khách hàng. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả sử dụng.

2.1. Tình hình kinh doanh và cơ cấu tổ chức

Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt đã xây dựng một cơ cấu tổ chức linh hoạt để hỗ trợ phát triển Ví Việt. Phòng Giao dịch Thủ đô là đơn vị trực tiếp triển khai và quản lý sản phẩm này. Dịch vụ ngân hàng được cải tiến liên tục để đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Ví Việt đã trở thành một trong những sản phẩm chủ lực của ngân hàng, góp phần tăng doanh thu và mở rộng thị phần.

2.2. Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng

Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của Ví Việt bao gồm yếu tố pháp lý, cạnh tranh từ các đối thủ và nhu cầu thị trường. Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt đã thực hiện nhiều biện pháp để cải thiện chất lượng sản phẩm và nâng cao tính cạnh tranh. An toàn giao dịch và tiện ích ngân hàng là hai yếu tố được khách hàng đánh giá cao. Tuy nhiên, cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ tài chính để duy trì lợi thế cạnh tranh.

III. Giải pháp phát triển sản phẩm Ví Việt

Giải pháp phát triển sản phẩm Ví Việt tại Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt tập trung vào việc mở rộng số lượng người dùng và nâng cao chất lượng dịch vụ. Chiến lược phát triển bao gồm việc tích hợp thêm các tính năng mới, cải thiện quy trình giao dịch và tăng cường bảo mật. Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt cũng hợp tác với các đối tác công nghệ để tạo ra các giải pháp tối ưu cho khách hàng.

3.1. Xây dựng chiến lược mở rộng người dùng

Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt đã triển khai các chương trình khuyến mãi và ưu đãi để thu hút người dùng mới. Ví Việt được quảng bá rộng rãi thông qua các kênh truyền thông và sự kiện. Đổi mới sáng tạo trong việc thiết kế giao diện và tích hợp các tính năng mới đã giúp sản phẩm này trở nên hấp dẫn hơn với khách hàng.

3.2. Nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo mật

Ngân hàng TMCP Bưu Điện Liên Việt đã đầu tư vào công nghệ tài chính để nâng cao tính bảo mật và độ tin cậy của Ví Việt. Các giải pháp như mã OTP và xác thực hai lớp đã được áp dụng để đảm bảo an toàn giao dịch. Tiện ích ngân hàng được cải thiện liên tục để mang lại trải nghiệm tốt nhất cho khách hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã tạo ra những biến chuyển sâu sắc trong toàn bộ nền kinh tế toàn cầu, trong đó ngành ngân hàng xác định phát triển ngân hàng số (Digital Banking) là vấn đề chiến lược cốt lõi chứ không đơn thuần là một dự án công nghệ thông tin. Các ngân hàng thương mại tại Việt Nam đang từng bước chuyển dịch mô hình kinh doanh, lấy khách hàng làm trung tâm, chú trọng xây dựng cơ sở dữ liệu lớn (Big Data), đổi mới văn hóa doanh nghiệp và tích hợp đa kênh phân phối.

Bên cạnh đó, môi trường tài chính ghi nhận sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các ngân hàng quy mô vừa và nhỏ, công ty tài chính, công ty công nghệ tài chính (Fintech), các nền tảng cho vay ngang hàng (P2P lending) và các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán. Để giữ vững thị phần và đón đầu xu hướng tài chính toàn diện theo Quyết định số 2545/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn 2016–2020), Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank) đã triển khai sản phẩm thẻ phi vật lý Ví Việt, chính thức được Ngân hàng Nhà nước cấp phép vào ngày 07/09/2016. Sản phẩm đóng vai trò then chốt trong định hướng trở thành "Ngân hàng bán lẻ hàng đầu Việt Nam — Ngân hàng của mọi người".

Tuy nhiên, trước sự bùng nổ của các đối thủ cạnh tranh trên thị trường ví điện tử, sản phẩm Ví Việt cần được nghiên cứu toàn diện nhằm khắc phục các hạn chế và tối ưu hóa trải nghiệm người dùng. Xuất phát từ thực tế đó, đề tài "Phát triển sản phẩm Ví Việt của Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt" được tác giả Phạm Thu Hiển (chuyên ngành Tài chính doanh nghiệp, Viện Ngân hàng - Tài chính, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân) thực hiện.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của chuyên đề bao gồm 3 nhiệm vụ cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về ngân hàng số, ví điện tử; nghiên cứu và so sánh giữa các sản phẩm ngân hàng số, ví điện tử nói chung và sản phẩm Ví Việt của LienVietPostBank nói riêng.
2. Phân tích thực trạng phát triển sản phẩm Ví Việt tại đơn vị thực tập, làm rõ những điểm mạnh, lợi thế cạnh tranh, đồng thời chỉ ra các điểm nghẽn, hạn chế so với các sản phẩm ví điện tử tương tự trên thị trường.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị khả thi nhằm phát triển sản phẩm Ví Việt đồng bộ cả về chất lượng dịch vụ lẫn quy mô số lượng người dùng.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động phát triển sản phẩm thẻ phi vật lý Ví Việt của Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt, Trung tâm Ví Việt và Phòng giao dịch (PGD) Thủ đô.
• Phạm vi thời gian: Số liệu hoạt động kinh doanh giai đoạn 2016–2018, số liệu khảo sát thực tế và các văn bản điều hành chính sách cập nhật đến năm 2019.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Chuyên đề xây dựng nền tảng lý luận vững chắc dựa trên các khái niệm chuyên ngành tài chính - ngân hàng và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành tại Việt Nam:

• Khái niệm ngân hàng số (Digital Banking): Tác giả tổng hợp các góc nhìn học thuật từ ThS. Vũ Hồng Thanh (2016), Don Bergal (2016), cổng thông tin Ngân hàng Nhà nước và các tạp chí tài chính. Ngân hàng số được xác định là một mô hình kinh doanh mới, số hóa toàn diện từ cơ cấu tổ chức, vận hành, nhân sự đến các sản phẩm dịch vụ truyền thống, cho phép thực hiện 100% giao dịch trực tuyến qua Internet mà không phụ thuộc vào mạng lưới chi nhánh vật lý ("branchless banking").
• Phân biệt Ngân hàng số và Ngân hàng điện tử (E-Banking): Chuyên đề chỉ rõ E-banking (SMS banking, Internet banking) chỉ là các dịch vụ gia tăng giá trị trên nền tảng ngân hàng truyền thống, trong khi ngân hàng số là bước phát triển bậc cao, bao hàm toàn bộ hệ thống vận hành lõi.
• Khái niệm và đặc tính của Ví điện tử: Căn cứ theo Nghị định số 101/2012/NĐ-CP của Chính phủ về thanh toán không dùng tiền mặt, ví điện tử là dịch vụ cung cấp tài khoản điện tử định danh trên vật mang tin do tổ chức trung gian thanh toán tạo lập, lưu giữ giá trị tiền tệ được đảm bảo bằng tiền gửi theo tỷ lệ 1:1. Tài khoản ví phân định rõ tiền riêng trong ví và tài khoản liên kết ngân hàng.
• Khung tiêu chí đánh giá sự phát triển ví điện tử: Tác giả phân chia thành hai nhóm tiêu chí:
  • Nhóm tiêu chí số lượng: Số lượng người dùng đăng ký, số lượng người dùng thực (phát sinh giao dịch thường xuyên), doanh thu và tổng giá trị giao dịch.
  • Nhóm tiêu chí chất lượng: Cơ cấu thu nhập từ phí dịch vụ, tính chính xác, tốc độ xử lý, tính an toàn và bảo mật (OTP, iOTP, chuẩn 3D Secure, SSL, VeriSign), giao diện ứng dụng và mức độ hài lòng của khách hàng (vận dụng mô hình nghiên cứu của Vũ Văn Điệp, 2017 về các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thanh toán điện tử).
• Khung pháp lý điều chỉnh: Nghị định 101/2012/NĐ-CP, Thông tư 39/2014/TT-NHNN, Thông tư 23/2019/TT-NHNN (quy định hạn mức giao dịch cá nhân 100 triệu đồng/tháng), Thông tư 16/2014/TT-NHNN, Luật Các tổ chức tín dụng, Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Giao dịch điện tử và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát Regulatory Sandbox (Đề án 5/2019 theo Quyết định 844/QĐ-TTg và Quyết định 999/QĐ-TTg).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai kết hợp:

• Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu thứ cấp: Sử dụng báo cáo tài chính kiểm toán của LienVietPostBank, báo cáo nội bộ của Ban Kế toán - Ngân quỹ PGD Thủ đô, số liệu từ Vụ Thanh toán (NHNN), NAPAS, IDG Vietnam, Accenture/Financial Times, PwC, Appota.
• Phương pháp so sánh và đối chuẩn (Benchmarking): Phân tích mô hình hoạt động, tính năng và biểu phí của Ví Việt với các ngân hàng số và ví điện tử khác (MoMo, ZaloPay, ViettelPay, VinID Pay, AirPay, Moca, Timo, LiveBank...).
• Phương pháp điều tra xã hội học: Thiết kế bảng hỏi khảo sát thực tế về hành vi tiêu dùng, thói quen thanh toán và mức độ hài lòng đối với sản phẩm Ví Việt trên nhóm khách hàng mục tiêu và sinh viên Trường Đại học Kinh tế Quốc dân.

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: Những vấn đề cơ bản về ngân hàng số và ví điện tử

Chương 1 tập trung phân tích lý luận tổng quan về chuyển đổi số trong lĩnh vực ngân hàng:

• Lợi ích của ngân hàng số: Tối ưu hóa chi phí vận hành cho ngân hàng (giảm tỷ lệ chi phí trên thu nhập - CIR từ mức 50% xuống còn 20%), mở rộng kênh tiếp cận khách hàng dựa trên Big Data, đồng thời mang lại sự tiện lợi, bảo mật đa lớp (mã xác thực OTP/iOTP ngẫu nhiên 6 ký tự) và tiết kiệm thời gian, chi phí giao dịch cho người dùng.
• Kinh nghiệm quốc tế về 5 chiến lược chuyển đổi số:
  1. Chủ động tấn công: Điển hình là DBS (Singapore) ra mắt ngân hàng số riêng, Goldman Sachs phát triển nền tảng kỹ thuật số "Marcus" (huy động hơn 25 tỷ USD tiền gửi, cho vay 3 tỷ USD, tạo hơn 1 tỷ USD doanh thu).
  2. Mua bán và sáp nhập (M&A): BBVA (Tây Ban Nha) thâu tóm Simple (Mỹ), Atom Bank (Anh), Holvi (Phần Lan) và rót 250 triệu USD vào quỹ đầu tư Propel Venture Partners.
  3. Liên minh công thủ: Standard Chartered hợp tác với Alipay (Trung Quốc) ứng dụng blockchain chuyển tiền kiều hối, liên kết GCash tại Philippines.
  4. Đa dạng hóa dịch vụ: Royal Bank of Canada (RBC) tích hợp nền tảng dịch vụ cư dân, Barclays phát triển dịch vụ lưu trữ đám mây, Commonwealth Bank of Australia phát triển công cụ Daily IQ.
  5. Điều chỉnh mô hình kinh doanh: Banco Santander tiên phong thanh toán xuyên biên giới trên nền tảng blockchain. Bên cạnh đó, tác giả cũng chỉ ra những bài học thất bại như Hello Bank (BNP Paribas) hay việc UBS dừng nền tảng tư vấn tự động SmartWealth do chi phí và ngưỡng đầu tư quá cao.
• Tổng quan thị trường trong nước: Số liệu từ Vụ Thanh toán - NHNN ghi nhận 78 ngân hàng triển khai thanh toán Internet, 41 ngân hàng cho phép thanh toán qua điện thoại di động, mạng lưới thanh toán tính đến tháng 3/2019 đạt 18.668 máy ATM và 261.705 máy POS.

Mô hình hệ sinh thái thanh toán số

---

CHƯƠNG 2: Thực trạng phát triển Ví Việt - Sản phẩm của Ngân hàng Bưu điện Liên Việt

Chương 2 trình bày bức tranh toàn diện về tình hình hoạt động kinh doanh tại đơn vị thực tập và kết quả vận hành sản phẩm Ví Việt:

1. Hoạt động kinh doanh tại Phòng giao dịch Thủ đô (2016–2018)

PGD Thủ đô duy trì đà tăng trưởng ổn định về cả công tác huy động vốn và dư nợ tín dụng qua 3 năm, thể hiện qua số liệu tổng hợp:

Chỉ tiêu nghiệp vụ	Năm 2016 (Triệu VNĐ)	Tỷ trọng 2016 (%)	Năm 2017 (Triệu VNĐ)	Tỷ trọng 2017 (%)	Năm 2018 (Triệu VNĐ)	Tỷ trọng 2018 (%)
I. Tiền gửi khách hàng
- Tổ chức kinh tế	1.409.280	61,81	1.478.334	55,91	1.529.057	52,09
- Cá nhân	870.240	38,19	1.165.284	44,09	1.405.810	47,91
Tổng nguồn vốn huy động	2.279.520	100,00	2.643.618	100,00	2.934.867	100,00
II. Dư nợ cho vay
- Tổ chức kinh tế	1.665.340	69,47	1.759.109	63,24	1.829.573	59,01
- Cá nhân	732.102	30,53	1.022.820	36,76	1.271.207	40,99
Tổng dư nợ cho vay	2.397.442	100,00	2.781.929	100,00	3.100.780	100,00

Nguồn: Ban Kế toán — Ngân quỹ PGD Thủ đô

Nhận xét: Cơ cấu huy động và cho vay chuyển dịch tích cực sang khối khách hàng cá nhân, phù hợp định hướng bán lẻ của LienVietPostBank. Lãi suất huy động VND duy trì từ 0,00% - 8,50%/năm; lãi suất cho vay VND dao động linh hoạt 7,5% - 15%/năm (2017) và 7,5% - 14%/năm (2018). Tuy nhiên, PGD luôn trong tình trạng dư nợ cho vay lớn hơn số vốn huy động tại chỗ (Dư nợ > Dư có), phụ thuộc vào điều chuyển vốn từ Hội sở.

2. Thực trạng phát triển sản phẩm thẻ phi vật lý Ví Việt

• Đặc trưng sản phẩm: Ví Việt tích hợp 2 hình thức: Thẻ Ví Việt định danh (xác thực trực tiếp tại quầy) và Thẻ Ví Việt vô danh (khai báo qua ứng dụng/website), có thể in phát hành thẻ vật lý khi có yêu cầu.
• Quy trình nghiệp vụ: Chuyên đề chuẩn hóa và mô tả chi tiết quy trình cung cấp thẻ định danh, quy trình cung cấp thẻ vô danh và quy trình phát hành thẻ vật lý qua hệ thống kiểm soát viên (KSV) phê duyệt và cơ chế mã xác thực.
• Tính năng và tiện ích: Chuyển tiền miễn phí qua số điện thoại; chuyển tiền liên ngân hàng 24/7 tới hơn 33 ngân hàng với mức phí chỉ 5.500 VNĐ; thanh toán hóa đơn tự động (điện, nước, truyền hình, học phí, cước viễn thông); gửi tiết kiệm online và tất toán linh hoạt; vay tiêu dùng cá nhân trực tuyến; tích hợp thanh toán quét mã QR từ tháng 3/2019 với hơn 20.000 điểm VNPay-QR.
• Quy mô số lượng và kết quả kinh doanh: Tính đến thời điểm nghiên cứu, Ví Việt đạt gần 3 triệu người dùng, hơn 20.000 điểm chấp nhận thanh toán trên 63 tỉnh thành. Tổng giá trị giao dịch hàng tháng đạt khoảng 1.100 tỷ đồng. Doanh thu năm 2018 của Trung tâm Ví Việt đạt xấp xỉ 19,9 tỷ đồng (nguồn thu chủ yếu từ thanh toán hóa đơn, dịch vụ ngân hàng trực tuyến và giao dịch thẻ ATM).
• Thành tựu và hạn chế:
  • Thành tựu: Được tài trợ 325.000 USD (khoảng 7,26 tỷ đồng) năm 2017 từ Quỹ UNCDF cho dự án "Ví Việt dành cho phụ nữ"; đạt danh hiệu "Doanh nghiệp Fintech tiêu biểu năm 2018" (IDG & VNBA); đạt "Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam 2019 (VDA 2019)"; được Misoft chứng nhận bảo mật; được Zetetic Consulting Limited đánh giá trong top 15 sản phẩm Fintech toàn cầu.
  • Hạn chế: Ứng dụng tích hợp quá nhiều tính năng làm nặng dung lượng máy, tốc độ xử lý giao dịch vào giờ cao điểm còn chậm; công tác truyền thông tiếp thị còn phụ thuộc nhiều vào mạng xã hội, chưa có chiến dịch phủ sóng rộng khắp để kích hoạt tập người dùng thực tế tại các trường đại học đã liên kết.

---

CHƯƠNG 3: Giải pháp phát triển sản phẩm Ví Việt của Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt

Dựa trên kết quả khảo sát thực tế và phân tích ma trận cạnh tranh với các đối thủ trên thị trường (MoMo, ZaloPay, AirPay, ViettelPay, VinID), tác giả đề xuất định hướng và 5 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Xây dựng chiến lược mở rộng tập khách hàng và chính sách khuyến mại: Tối ưu hóa chương trình hoàn tiền, tặng thưởng theo mốc giới thiệu người dùng mới (chính sách thưởng lũy tiến theo số lượng giao dịch và số tài khoản mở mới thành công); tập trung khai thác thị trường nông thôn và nhóm khách hàng trẻ, học sinh - sinh viên.
2. Nâng cấp tính năng và mở rộng hệ sinh thái số: Tích hợp thêm các tiện ích thanh toán dịch vụ công, y tế, giáo dục, đặt vé giải trí; đẩy mạnh liên kết với các sàn thương mại điện tử và đối tác vận tải, giao nhận đồ ăn.
3. Nâng cao chất lượng phục vụ và chăm sóc khách hàng: Chuẩn hóa quy trình hỗ trợ 24/7, rút ngắn thời gian xử lý khiếu nại phát sinh trong giao dịch chuyển tiền liên ngân hàng và lỗi thanh toán hóa đơn.
4. Đơn giản hóa quy trình và tối ưu hóa trải nghiệm giao diện (UI/UX): Giảm thiểu các bước thao tác đăng ký, tinh gọn ứng dụng nhằm tăng tốc độ tải, khắc phục triệt để hiện tượng giật lag khi truy cập vào khung giờ cao điểm.
5. Nâng cao tính bảo mật và đầu tư công nghệ hiện đại: Tiếp tục hoàn thiện hạ tầng an ninh dữ liệu theo chuẩn quốc tế, ứng dụng công nghệ sinh trắc học (vân tay, nhận diện khuôn mặt eKYC), công nghệ mã hóa Tokenization để phòng ngừa rủi ro gian lận tài chính.

---

Kết quả và đóng góp

1. Kết quả nghiên cứu chính

• Khóa luận làm rõ bức tranh tổng thể về thị trường thanh toán số tại Việt Nam giai đoạn 2016–2019, phản ánh sự chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức thanh toán tiền mặt sang nền tảng số hóa theo định hướng của Ngân hàng Nhà nước.
• Đánh giá chi tiết kết quả phát triển của sản phẩm thẻ phi vật lý Ví Việt: đạt gần 3 triệu người dùng, 20.000 điểm thanh toán tại 63 tỉnh thành, giá trị luân chuyển 1.100 tỷ đồng/tháng và doanh thu 19,9 tỷ đồng (năm 2018).
• Phân tích thực trạng kinh doanh tại PGD Thủ đô: tốc độ tăng trưởng quy mô nguồn vốn huy động đạt 28,75% (từ 2.279,5 tỷ năm 2016 lên 2.934,8 tỷ năm 2018) và dư nợ cho vay tăng 29,33% (từ 2.397,4 tỷ năm 2016 lên 3.100,7 tỷ năm 2018).

2. Hệ thống kiến nghị tác giả đề xuất

• Đối với Chính phủ và Bộ Tài chính: Hoàn thiện hành lang pháp lý cho kinh tế chia sẻ; sớm thông qua cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Regulatory Sandbox) cho Fintech; đẩy mạnh điện tử hóa thu nộp thuế và dịch vụ công.
• Đối với Ngân hàng Nhà nước: Ban hành hướng dẫn chi tiết thi hành Thông tư 23/2019/TT-NHNN; tăng cường kiểm tra giám sát an toàn hệ thống thanh toán trung gian; tạo điều kiện liên thông dữ liệu thanh toán quốc gia.
• Đối với Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt: Bố trí ngân sách thỏa đáng cho Trung tâm Ví Việt phát triển công nghệ; cân đối tỷ lệ vốn huy động và dư nợ tại PGD Thủ đô để bảo đảm an toàn thanh khoản; đào tạo nâng cao kỹ năng tư vấn dịch vụ ngân hàng số cho đội ngũ giao dịch viên.

3. Đóng góp của đề tài

Chuyên đề cung cấp hệ thống luận cứ thực tiễn về việc triển khai sản phẩm ngân hàng số/ví điện tử trực thuộc một ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam — một mô hình kết hợp giữa ngân hàng truyền thống và tổ chức trung gian thanh toán, phân tích sâu các rào cản kỹ thuật và cạnh tranh thị trường tại thời điểm bước ngoặt 2018–2019.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về phạm vi mẫu khảo sát: Dữ liệu khảo sát sơ cấp tập trung chủ yếu vào đối tượng sinh viên tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân và khách hàng giao dịch tại PGD Thủ đô (địa bàn Hà Nội), chưa bao phủ đầy đủ các phân khúc khách hàng tại khu vực nông thôn — địa bàn thế mạnh của LienVietPostBank.
• Hạn chế về tính biến động của chính sách: Tại thời điểm hoàn thành đề tài (2019), các quy định pháp lý mới như Thông tư 23/2019/TT-NHNN và khung chính sách Sandbox đang trong quá trình thử nghiệm, chưa có đầy đủ số liệu dài hạn để đánh giá toàn diện tác động định lượng đến doanh thu và hành vi khách hàng.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng nghiên cứu hành vi khách hàng trên phạm vi toàn quốc; phân tích định lượng hiệu quả kinh tế (mô hình hồi quy đánh giá mức độ hài lòng) và nghiên cứu tác động của định danh khách hàng điện tử (eKYC) đối với tốc độ tăng trưởng ví điện tử.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên ngành Tài chính - Ngân hàng, Tài chính doanh nghiệp, Công nghệ tài chính (Fintech): Tham khảo cấu trúc chuyên đề thực tập tốt nghiệp chuẩn mực, cách phân tích báo cáo tài chính/kinh doanh tại phòng giao dịch ngân hàng và phương pháp đánh giá một sản phẩm ngân hàng số.
• Cán bộ quản lý sản phẩm và chuyên viên phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ: Tham khảo quy trình phát hành thẻ định danh/vô danh, mô hình quản trị bảo mật và các giải pháp cạnh tranh thị phần trung gian thanh toán giữa ngân hàng và các công ty Fintech.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Sản phẩm Ví Việt được Ngân hàng Nhà nước cấp phép vào thời điểm nào và mang bản chất pháp lý là gì?
Ví Việt được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cấp phép hoạt động chính thức vào ngày 07/09/2016. Về bản chất, đây là sản phẩm thẻ phi vật lý do LienVietPostBank phát hành, cho phép thực hiện đầy đủ các giao dịch thanh toán, chuyển tiền, gửi tiết kiệm và vay trực tuyến.

2. Điểm khác biệt cốt lõi giữa ngân hàng số (Digital Banking) và ngân hàng điện tử (E-Banking) trong chuyên đề là gì?
Ngân hàng điện tử (E-Banking) là các dịch vụ gia tăng nhằm số hóa một vài nghiệp vụ trên nền tảng ngân hàng truyền thống (như Internet banking, SMS banking). Ngược lại, ngân hàng số (Digital Banking) là một hình thức ngân hàng độc lập, số hóa toàn diện mọi hoạt động, vận hành, nhân sự và quản trị, hướng tới 100% giao dịch trực tuyến không qua chi nhánh vật lý.

3. Tình hình kinh doanh tại PGD Thủ đô giai đoạn 2016–2018 có đặc điểm gì nổi bật?
Tổng nguồn vốn huy động tăng từ 2.279,5 tỷ đồng (2016) lên 2.934,8 tỷ đồng (2018); tổng dư nợ cho vay tăng từ 2.397,4 tỷ đồng (2016) lên 3.100,7 tỷ đồng (2018). Cơ cấu chuyển dịch mạnh sang nhóm khách hàng cá nhân. Hạn chế lớn nhất là PGD luôn trong tình trạng Dư nợ lớn hơn Dư có (cho vay nhiều hơn huy động tại chỗ), phải nhận điều chuyển vốn từ Hội sở.

4. Quy định nào trong Thông tư 23/2019/TT-NHNN tác động trực tiếp đến hoạt động của Ví Việt?
Thông tư 23/2019/TT-NHNN (sửa đổi Thông tư 39/2014/TT-NHNN) quy định tổng hạn mức giao dịch qua ví điện tử của một khách hàng cá nhân tại một tổ chức cung ứng tối đa là 100 triệu đồng/tháng, đồng thời không áp dụng hạn mức đối với tổ chức và bãi bỏ quy định giới hạn số lượng ví điện tử mở tại các đơn vị.

5. Ví Việt đã đạt được những chứng nhận và giải thưởng uy tín nào trong giai đoạn 2017–2019?
Ví Việt được Quỹ UNCDF tài trợ 325.000 USD năm 2017 cho dự án "Ví Việt dành cho phụ nữ", đạt danh hiệu "Doanh nghiệp Fintech tiêu biểu 2018" (IDG & Hiệp hội Ngân hàng), "Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam 2019 (VDA 2019)", đạt chứng nhận an toàn thông tin của Misoft và được Zetetic Consulting Limited xếp trong top 15 sản phẩm Fintech tiêu biểu toàn cầu.

---

Kết luận

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp của tác giả Phạm Thu Hiển đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về ngân hàng số và ví điện tử, đồng thời phản ánh chân thực kết quả kinh doanh của PGD Thủ đô cũng như thực trạng phát triển thẻ phi vật lý Ví Việt giai đoạn 2016–2019. Bằng việc phân tích sâu sắc các dữ liệu thực tế và đối chuẩn với các đối thủ Fintech lớn, đề tài đã chỉ ra rõ nét các ưu thế về uy tín ngân hàng, tính an toàn bảo mật, bên cạnh những điểm nghẽn về tốc độ ứng dụng và độ phủ truyền thông. Hệ thống 5 nhóm giải pháp cùng các kiến nghị 3 cấp được đề xuất mang tính đồng bộ, cung cấp cơ sở tham khảo giá trị cho chiến lược phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ số hóa tại Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NHỮNG VAN DE CƠ BAN VE NGÂN HANG SO VA Vi ĐIỆN TỬ 1. Tổng quan về ngân hang số 1. Khái niệm Trên trang công thông tin điện tử của ngân hàng nhà nước Việt Nam (2019) đã nhận định từ những năm 1960, thuật ngữ ngân hàng số (Digital banking) bắt đầu được hình thành với sự ra đời của các máy rút tiền tự động (ATM). Đến những năm 1980, khi mang băng thông phát triển mạnh mẽ, kéo theo các dịch vụ của ngân hàng bán lẻ được kết nối với khách hàng qua các mạng điện tử, phát sinh nhu cầu giao dịch và kiểm kê trực tuyến đến từ cả hai phía ngân hàng và khách hàng.

Trong công cuộc cách mạng 4.0 hiện nay, số hóa luôn được ưa chuộng và ưu tiên phát triển, là một trong các điều kiện thiết yếu giúp các ngân hàng tôn tại, vươn mình trong cuộc đua cạnh tranh khốc liệt. Vậy ngân hang số là gì? Cũng trên trang cổng thông tin của ngân hàng nhà nước Việt Nam, thạc sĩ Vũ Hong Thanh (2016) đã đưa ra định nghĩa “ngân hang số là sự kết hợp các công nghệ đang phát triển và công nghệ mới trong các tô chức dịch vụ tài chính nhằm phù hợp với những thay đổi trong các mối quan hệ bên trong và bên ngoài nhằm cải tiến dịch vụ và trải nghiệm khách hàng một cách hiệu quả, nâng cao năng lực thích ứng với môi trường kinh doanh cạnh tranh cao va nâng cao năng lực quản tri kinh doanh của ngân hàng thương mại trong tương lai gần”. Trên trang Topbank (2018) thì “ngân hàng số là khái niệm dùng để chỉ những ngân hàng có thé thực hiện được hau hết các giao dịch ngân hàng bằng hình thức trực tuyến, thông qua mạng internet. Các giao dịch ngân hàng số được thực hiện rất đơn giản và nhanh gọn, mọi lúc - mọi nơi, khách hàng không cần đến chi nhánh ngân hàng, tối thiêu hóa các thủ tục liên quan nên khách hàng hoàn toàn chủ động trong các giao dịch của mình”.

Hay trên Tạp chí Tài chính (2018) đưa ra khai niệm sau “Ngân hàng số là một hình thức ngân hàng số hóa tất cả những hoạt động và dịch vụ ngân hàng truyền thống”. Khi đó, người dùng sẽ không phải thực hiện các giao dịch theo cách truyền thống xưa cũ nữa, mà sẽ được trải nghiêm, được sử dụng những dịch vụ mang xu thế của thời đại phát triển mới. SVTH: Phạm Thu Hiển 5 Lóp: TCDN58B Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: TS.Phạm Xuân Hòa Theo Don Bergal (2016) “Ngân hàng số là số hóa tất cả các hoạt động, chương trình và sản phẩm mà trước đây chỉ dành cho khách hàng trong một chỉ nhánh ngân hàng”. Tuy nhiên, để phù hợp với bối cảnh phát triển trong kinh tế hiện nay thì định nghĩa ngân hàng số chỉ dừng lại ở số hóa những thứ đã có là chưa đầy đủ.

Đây cần được coi là mô hình kinh doanh mới, tiên tiến hơn, là cách tiếp cận theo hướng mới tạo ra những giá trị lớn hơn. Lợi ích ngân hàng số mang lại cho ngân hàng và khách hàng Ngân hàng sô trước tiên mang lại lợi ích cho chính bản thân ngân hàng, giúp các ngân hàng gắn kết, tương tác, kết nối với khách hàng nhiều hơn, từ đó thấu hiểu khách hàng và đưa ra những sản phẩm, dịch vụ sáng tạo, phù hợp, luôn gắn với nhu cầu và lợi ích của khách hàng. Mặt khác, ngân hàng với các nghiệp vụ chuyên sâu và khối đữ liệu không 16 của ngân hàng, sử dụng ứng dụng ngân hàng số giúp ngân hang quản trị các nghiệp vụ tối ưu hơn (Hà Thu, 2018) Với khách hàng, đây là đối tượng được hưởng lợi nhiều nhất từ các dịch vụ, sản phẩm ngân hàng sé. Trước tiên phải ké đến sự tiện lợi trong thanh toán và giao dịch khi sử dụng ngân hàng số.

Với một chiếc điện thoại thông minh, máy tính bang hay laptop có kết nỗi internet, chỉ qua một vai thao tac cơ bản, nhanh chóng, khách hàng có thé thuc hién rất nhiều giao dịch với ngân hàng số mọi thời điểm, mọi địa điểm trong hay ngoài nước. Trước khi các dịch vụ số hóa ra đời, khách hàng phải sắp xếp thời gian đến tận chi nhánh ngân hàng và phải mang theo rất nhiều loại giay tờ dé mở thẻ hay thực hiện các giao dịch mà ngâ hàng cung cấp. Giờ đây, với ngân hàng số, khách hàng chỉ cần số điện thoại, địa chỉ email là có thé đăng ký tài khoản, mở thẻ trên website hay ứng dụng một cách nhanh chóng, các giao dịch nạp tiền, chuyển khoản đơn giản, tiện lợi vô cùng. Khách hàng có cơ hội được trải nghiệm với rất nhiều dịch vụ tiện ích khác cần thiết cho cuộc sống hàng ngày, như giải trí, dịch vụ giao thông, mua sắm, tư vấn sức khỏe.

Thay vì khách hàng phải tải nhiều ứng dụng riêng biệt, hệ sinh thái trong ngân hàng số sẽ tích hợp tất cả các dịch vụ tiện ích cần thiết cho khách hàng chỉ với một ứng dụng. Tiếp đến, ngân hàng số giúp khách hàng tiết kiệm thời gian, công sức và chỉ phí. Đề thu hút người dùng, cải thiện trải nghiệm khi sử dụng dịch vụ cho khách hàng, các ngân hàng số trên thị trường hiện nay đã xây dựng biểu lãi, phi rất cạnh tranh, giảm thiểu SVTH: Phạm Thu Hiển 6 Lóp: TCDN58B Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: TS.Phạm Xuân Hòa nhiều chi phí cho khách hàng như phí duy trì tài khoản, phí rút tiền, phí chuyền tiền. kết hợp với nhiều chương trình khuyến mãi, cộng tiền thưởng hấp dẫn.

Lợi ích tiếp theo mà ngân hàng số mang lại là đảm bảo độ chính xác rất cao cho các giao dịch trực tuyến của khách hàng. Tắt cả hoạt động trong quá trình giao dịch của khách hàng đều được tính toán, xử lý nhanh chóng và ghi nhận đầy đủ, chính xác tuyệt đối. Tính bảo mật thông tin trong ngân hàng số cũng rất được quan tâm và chú trọng. Mọi ứng dụng ngân hàng số ngày nay đều được xây dựng trên nền tảng nhiều lớp bảo vệ.

Đề đảm bảo tính an toàn, trước khi thực hiện một giao dịch, hệ thống sẽ gửi cho người dùng một mã OTP (one time password) hay iOTP để người dùng xác nhận giao dịch. Mật khẩu dùng một lần này là day số gồm 06 ký tự được tạo ra một cách ngẫu nhiên, chỉ có khách hàng là người dùng sở hữu và sử dụng, người dùng phải điền đúng mã mới có thê tiếp tục thực hiện giao dịch, ngay cả ngân hàng số cung cấp dịch vụ cũng không có mã này và ngân hàng hay bat cứ tô chức nào cũng không được cấp quyền yêu cầu khách hàng phải cho thông tin về mã. Ngoài ngân hàng là bên cung cấp dịch vụ, khách hàng là bên sử dụng các dịch vụ thì các đối tác, doanh nghiệp, đối tác cung cấp dịch vụ ngoài ngân hàng tích hợp trên ứng dụng ngân hàng số cũng được hưởng rất nhiêu lợi ích, bên cạnh sự gia tăng doanh thu bán hàng, chia se lợi nhuận với ngân hàng thì mối quan hệ cộng sinh này giúp giái các bài toán cho bên thứ bacác van đề tiết kiệm, tôi ưu hóa thời gian, chi phí cũng như các nguồn lực khác dé tiếp cận với tập khách hàng khổng 16, tiềm năng trên ngân hàng số. Như vậy, chúng ta có thé nhận ra rõ những lợi ích vượt trội mà ngân hang số sẽ mang lại cho tat cả các bên.

Chính vì những ưu điểm ưu việt này sẽ giúp thúc day mô hình ngân hàng số mở rộng, phát triển hơn nữa (Yolo, 2019). Các tính năng ưu việt của ngân hàng số Ngân hàng sô có hau hệt tat cả các tính năng của một ngân hang thông thường, các tính năng này được mở rộng, tích hợp phong phú, đa dang hơn. Khách hàng có thé dễ dàng nạp tiền vào tài khoản của mình từ nhiều nguồn như tiền mặt, thẻ cào điện thoại, tiền từ ví điện tử; chuyển tiền trong và ngoài ngân hàng, chuyên tiền quốc tế; tạo tài khoản tiền gửi tiết kiệm; vay nợ cho tiêu dùng, đầu tư hay sản xuất kinh doanh, nhắc nợ; thanh toán các hóa đơn từ những hóa đơn nhỏ lẻ đến những hóa đơn có giá trị lớn; tham gia, mua bán các sản pham tài chính khác như dau tư, chứng khoán, bảo hiểm; quản lý tài SVTH: Phạm Thu Hiển 7 Lóp: TCDN58B Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: TS.Phạm Xuân Hòa chính cá nhân và doanh nghiệp. Hầu hết các tính năng này đều được tích hợp trong một ứng dụng mà ngân hàng tạo ra, các ứng dụng này cho phép người dùng là các khách hàng thực hiện các giao dịch với ngân hàng hay trên các thiệt bị điện tử thông minh, rất tiện lợi và dễ sử dụng, độ bảo mật rất cao.

Xu hướng của ngần hàng số trong hệ thống ngân hàng thương mại Cùng với sự phát triên mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, các ngân hàng truyền thống đang đối mặt với sự cạnh tranh gia tăng từ làn sóng fintech khởi nghiệp, bao gồm các doanh nghiệp phần mềm tham gia vào việc triển khai hệ thống ngân hàng số, cung cấp các dịch vụ thanh toán trực tuyến cho khách hàng cá nhân, cung cấp các dịch vụ thương mại điện tử cho doanh nghiệp số, dịch vụ cho vay ngang hàng (peer to peer), cho vay lãi suất thấp dành cho sinh viên, tài trợ vốn cho các doanh nghiệp nhỏ, cung cấp dịch vụ đầu tư tự động, v. Theo kết quả nghiên cứu của Accenture và được Financial Times đăng tải, các công ty tài chính lấn sân sang mảng thanh toán hay sự ra đời mạnh mẽ của các công ty fintech như một xu thé mới nỗi lên trên thế giới bắt đấu từ năm 2005, ước tính đến năm 2016, chỉ riêng tại châu Âu, sự góp mặt của các ngân hàng thế hệ mới (tên gọi chung của nhóm công ty ké trên — neo-bank) đã lên tới 1.400, một con số tương đối khổng 16. Các công ty được gọi chung là các ngân hàng thế hệ mới này ra sức dồn hết nguồn lực vào cuộc chơi, khi mà sân chơi chính là nơi cung cấp các dịch vụ tài chính, có các ông lớn lâu năm chính là đại diện của các ngân hàng theo đúng bản chất và chức năng. Cuộc đua càng gay can hơn khi có thêm sự xuất hiện của các tập đoàn công nghệ khổng 16 làm gia tăng sức nóng, sức cạnh tranh trên thị trường hơn bao giờ hết.