Chương 1 13 - Hai thị trường vàng tương lai ở Ấn Độ là: Multi Commodity Exchange of India (MCX) và National Commodity and Derivative Exchange (NCDEX) bắt đầu giao dịch vào năm 2003 với các hợp đồng 100g vàng 99,99%. - Dubai Gold and Commodity Exchange (DGCX): hoạt động vào năm 2005. Thị trường Dubai chiếm 29% giao dịch vàng vật chất của thế giới vì vậy nó có vàng tiêu chuẩn của Dubai riêng, với thiết kế thanh vàng nhỏ và thiết kế đầy đủ theo tiêu chuẩn vàng thanh London. - Thị trường vàng tương lai Thượng Hải – Shanghai Futures Exchanges (SHFE): SHFE bắt đầu giao dịch từ 09/01/2008 với các hợp đồng tối thiểu 1kg.4 Quỹ kinh doanh vàng Quỹ kinh doanh vàng hoạt động như kinh doanh cổ phiếu trên các thị trường chứng khoán gồm London, New York và Sydney.
Quỹ kinh doanh vàng (GETFs = Gold exchange-traded funds) là một loại hình đặc biệt của quỹ kinh doanh ngoại tệ với mục tiêu giá vàng. Quỹ kinh doanh vàng hoạt động chính trên sàn giao dịch bao gồm London, Pa-ri, New york. − Lịch sử: Quỹ kinh doanh vàng đầu tiên chính thức hoạt động vào tháng 03 năm 2003 trên thị trường chứng khoán Úc dưới dạng cổ phiếu thỏi vàng (Gold Bullion Securities – GBS). GBS được đảm bảo bằng lượng vàng dự trữ và GBS cung cấp công cụ tài chính để các nhà đầu tư cá nhân có thể nắm giữ vàng và đạt được lợi nhuận từ giá vàng mà không cần phải giữ vàng vật chất.
− Phí: Trong hoạt động đầu tư vào quỹ kinh doanh vàng phí sẽ được tính là 0,4% và phí lưu kho sẽ thay đổi hàng năm. Chi phí hàng năm của quỹ bao TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chương 1 14 gồm phí lưu kho, bảo hiểm, phí quản lý được tính bằng cách bán một khối lượng vàng nhỏ đại diện bởi mỗi giấy chứng nhận. Vì vậy, khối lượng vàng trong mỗi giấy chứng nhận sẽ dần dần giảm theo thời gian. Tại một vài quốc gia, quỹ kinh doanh vàng giúp cho quốc gia đó tránh được thuế doanh thu hay thuế VAT so với việc giữ đồng tiền vàng và vàng thanh vật chất.
− Quỹ kinh doanh vàng: Theo việc phát hành chứng khoán vàng vào 28/03/2003 trên thị trường chứng khoán Úc, một số quỹ kinh doanh vàng liên kết sớm tung ra thị trường những loại chứng khoán khác nhau. Những quỹ kinh doanh vàng tập hợp lại với tên là Kinh doanh vàng (Exchange Traded Gold) và được niêm yết với tên: + Gold Bullion Securities. + Lyxor Gold Bullion Securities. + Street TRACKS Gold Shares.
+ New Gold Issuer. Hoạt động kinh doanh vàng được bảo trợ bởi Hội đồng vàng thế giới, vào tháng 08/2007 quỹ đã nắm khoảng 627,92 tấn vàng. Quỹ vàng Street TRACKS chiếm khoảng 80% tổng lượng vàng trên và là một quỹ lớn nhất và có tính thanh khoản nhất trên thị trường.2 Tình hình biến động giá vàng thế giới Trong lịch sử giá vàng thế giới, giá vàng từng được đẩy lên 875 USD/ounce vào ngày 21/01/1981. Nguyên nhân của việc giá vàng tăng đột biến trong giai đoạn này là do rủi ro biến động trong nền kinh tế dẫn đến ảnh hưởng tới giá vàng, cộng với sự kiện Liên Xô giảm lượng vàng bán, các nước OPEC quan tâm tới vàng và mua vàng dự trữ làm cho nhu cầu vàng tăng nhanh.
Cùng với nguyên nhân tình hình kinh tế Mỹ bị suy giảm, lạm phát gia tăng khiến cho TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chương 1 15 đồng USD thả nổi đã làm cho giá vàng ngày càng leo thang ngày một cao từ 232 USD/ounce lên đến 875 USD/ounce. Nhưng sau đó, để tránh tình trạng đầu cơ vàng thì ban lãnh đạo Commodity Exchange New York họp khẩn cấp và đưa ra quan điểm vàng chỉ quan trọng trong một số lĩnh vực trang sức nên làm cho giá vàng giảm đột ngột trong một ngày xuống còn 653 USD/ounce tại thị trường London, tức giảm hơn 200 USD/ounce trong vòng một ngày. Đồng thời, giới lãnh đạo này cũng đưa ra những biện pháp để đưa thị trường vàng ra khỏi tình trạng đầu cơ cũng ảnh hưởng lớn đến tính ổn định của giá vàng.1 Giá vàng thế giới giai đoạn 1980 – 1984 Sự leo thang của giá vàng trong giai đoạn này đã chứng tỏ thị trường vàng luôn tìm ẩn những giá trị lớn, làm cho các nhà đầu tư nghĩ tới khi nền kinh tế, chính trị bất ổn. Khi khối đồng tiền chung Châu Âu thành lập thì giá vàng bắt đầu giảm mạnh trong những năm 1989 – 1999.
Trong giai đoạn này, có khoảng 3,5 ngàn tấn vàng dự trữ được bán. Đến ngày 1/7/1999, giá vàng đã rớt xuống tới mức 252 USD/ounce. Trước tình hình này vào ngày 26/09/1999 thoả thuận Châu Âu ra TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chương 1 16 đời để ngăn chặn sự tụt dốc của giá vàng bằng biện pháp trong vòng 5 năm các nước sẽ không bán vàng dự trữ quốc gia và tổng lượng vàng bán ra hàng năm không vượt quá 400 tấn. Biện pháp này đã giúp giá vàng dần dần hồi phục.
Những tháng cuối năm 1999 và đầu năm 2000 giá vàng đã vượt qua mức 300 USD/ounce. Bắt đầu từ 2001, khi Tổng thống G.Bush chính thức lên nắm chính quyền tại Mỹ thì cũng là thời điểm khởi đầu của chu kỳ tăng giá vàng, đặc biệt là từ sau vụ khủng bố 11-9 cho đến nay. Đây là chu kỳ tăng giá dài nhất trong vòng 3 thập kỷ qua. Nếu như mức tăng giá vàng thế giới trong giai đoạn 1991 – 1995 và 1996 – 2000 giảm lần lượt là -1,44% và -29,65% thì giai đoạn 2001 – 2005 tăng mạnh lên 90,04%.
Bước sang năm 2006, thị trường kim loại quý vẫn liên tục lên cơn sốt tăng giá và liên tục lập những kỷ lục mới, hiện vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Trong phiên giao dịch ngày 12/5/2006, giá vàng đã có lúc tăng lên mức cao kỷ lục 731 USD/ounce – mức cao nhất kể từ tháng 1/1980. Như vậy, so với đầu năm, giá vàng đã tăng khoảng 200 USD/ounce – tương đương 38,1%. Lúc này nhiều nhà phân tích cho rằng, mức kỷ lục 850 USD/ounce của năm 1980 sẽ không còn xa nữa.
Trong vòng hai năm 2006-2007, giá vàng thế giới liên tục tăng cao, từ mức 517,2 USD/oz lên mức 833,2 USD/oz, tương đương 61%. Như vậy, mức tăng bình quân năm là 27% và bình quân tháng hơn 2%. Đây là mức tăng rất cao so với mức tăng khoảng 13%/năm của giai đoạn 2000-2006, đặc biệt, trong hơn hai tháng đầu năm 2008 có mức tăng đột biến từ mức 833,3USD/oz lên đến 989,4 USD/oz vào ngày 19/3/08 tương đương gần 19%, như vậy bình quân tháng tăng gần 6% cao hơn nhiều so với mức 2% của giai đoạn 2006- TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chương 1 17 2007. Đáng lưu ý là ngày 17/3/2008, giá vàng đã có lúc đột biến lên đến 1032USD/oz.2 Giá vàng thế giới từ năm 1975 tới 05/2008 Sự tăng giá vàng trong năm nay là do những nguyên nhân chính sau: • Nguy cơ kinh tế toàn cầu suy thoái ngày càng thể hiện rõ, kể từ khi nền kinh tế Mỹ rơi vào cuộc khủng hoảng tín dụng dưới tiêu chuẩn vào tháng 8/2007 và do đó lan rộng đe doạ tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ sụt giảm.
Thất nghiệp gia tăng và lòng tin người tiêu dùng ngày càng sụt giảm. • Trước việc nền kinh tế rơi vào tình trạng suy giảm, nhiều ngân hàng Trung ương các nước đã thực hiện cắt giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) đã 6 lần cắt giảm lãi suất định hướng liên ngân hàng từ 5,25-2,25%/năm. Ngân hàng trung ương Anh quốc (BOE) đã giảm lãi suất chủ đạo từ 5,75% -5,25%/năm.
Lãi suất Sibor liên tục sụt giảm. So với cùng kỳ năm 2006, Sibor kỳ hạn 3 tháng, 6 tháng giảm lần lượt là -48,67% và -52,27%. Kết quả là đồng USD lại liên tục giảm giá so với các ngoại tệ chủ chốt. So với đầu năm TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chương 1 18 2006, đồng USD giảm giá -23,98% so với EUR, giảm -16,04% so với JPY; giảm -13,14% so với GBP.
• Các Ngân hàng trung ương các nước liên tục bơm tiền để cứu vãn nền kinh tế khỏi cơn khủng hoảng. Tính từ 9/2007 đến 10/3/2008, ba khu vực đầu tầu lớn của kinh tế thế giới là Mỹ, Nhật, EU đều liên tục phải bơm tiền ra nền kinh tế. Riêng nước Mỹ đã đưa ra trên 2000 tỷ USD, trong đó có trên 800 tỷ tiền mặt để đáp ứng nhu cầu thanh khoản đó là chưa kể chương trình kích thích tăng trưởng cả gói trị giá 168 tỷ USD do Tổng thống Bush ký vào ngày 13/2/2008. • Giá cả nhiều mặt hàng trên thị trường thế giới liên tục tăng cao.
Việc đồng USD mất giá cùng với việc một khối lượng tiền lớn được đưa ra ồ ạt như ở phân tích trên khiến giá cả nhiều mặt hàng thiết yếu trên thị trường thế giới như giá lương thực, thực phẩm, sắt thép, cao su, xi măng…liên tục phá vỡ các mức kỷ lục, trong đó có cả vàng và dầu mỏ khiến lạm phát liên tục gia tăng là một nguyên nhân thúc đẩy lạm phát toàn cầu. Việc lạm phát tăng cao cùng với đồng USD giảm giá và sự mất lòng tin trên thị trường chứng khoán càng thúc đẩy các nhà đầu tư một mặt vừa chuyển hướng sang đầu tư vào vàng để bảo toàn giá trị. Mặt khác, cũng là nơi để trú ẩn an toàn nếu cơn bão khủng hoảng kinh tế thế giới xảy ra. Kết quả là giá vàng và giá dầu thế giới liên tiếp đạt những kỷ lục mới.3 Các yếu tố tác động đến giá vàng thế giới Hiện nay, nền kinh tế đang ngày càng mở rộng và hội nhập toàn cầu, sẽ xuất hiện nhiều cơ hội đầu tư sinh lời như đầu tư vào cổ phiếu, trái phiếu, ngoại tệ, vàng… Khi tình hình kinh tế phát triển, chính trị ồn định thì lĩnh vực vừa sinh lời vừa được an toàn nhất đó là các cổ phiếu, trái phiếu.
Tuy nhiên, khi có sự TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chương 1 19 bất ổn về chính trị và kinh tế thì các nhà đầu tư sẽ quay sang giữ vàng để bảo tồn tài sản của mình. Khi xác định các nhân tố tác động đến vàng, ta cần xác định rõ vai trò của vàng trong các nhân tố cần phân tích. - Với vai trò là hàng hoá thông thường, vàng chịu sự tác động của qui luật cung cầu. - Với vai trò là tiền tệ, vàng chịu sự tác động bởi các yếu tố như: lạm phát, kinh tế, chính trị … Tóm lại, vàng sẽ chịu tác động của các nhân tố sau: 1.1 Nguyên nhân thứ 1: Cung - Cầu Giống như bất kỳ hàng hoá thông thường nào vàng cũng bị tác động bởi hai yếu tố cung, cầu.