Khóa luận phát triển nguồn tin - Trung tâm Học liệu ĐH Điện lực HN

Khóa luận nghiên cứu công tác phát triển nguồn tin tại Trung tâm Học liệu Đại học Điện lực Hà Nội, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ thư viện.

• Tác giả: Trần Anh Thư
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Bích Hạnh
• Trường học: Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa học thư viện
• Đề tài: Tìm hiểu công tác phát triển nguồn tin tại Trung tâm học liệu Đại học Điện lực Hà Nội
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015–2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan Phát triển Nguồn Tin Tầm Quan Trọng tại Trung tâm Học liệu ĐH Điện lực

Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, nguồn tin học liệu ĐH Điện lực đóng vai trò xương sống, quyết định chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học. Trung tâm Học liệu Đại học Điện lực không ngừng đối mặt với thách thức trong việc xây dựng và duy trì một hệ sinh thái thông tin phong phú, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của giảng viên và sinh viên. Việc phát triển nguồn tin Trung tâm Học liệu ĐH Điện lực không chỉ là hoạt động nghiệp vụ mà còn là chiến lược chiến lược dài hạn, góp phần nâng cao vị thế và uy tín của nhà trường. Một nguồn tin đa dạng, cập nhật và dễ tiếp cận là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy quá trình học tập tự chủ và nghiên cứu chuyên sâu, đồng thời hỗ trợ hiệu quả các chương trình đào tạo của EPU. Công tác này đòi hỏi sự đầu tư đồng bộ về nhân lực, cơ sở vật chất và ứng dụng công nghệ hiện đại. Bài viết này sẽ phân tích các khía cạnh chính của công tác phát triển nguồn tin tại Trung tâm Học liệu ĐH Điện lực, từ khái niệm, yếu tố ảnh hưởng đến thực trạng và các giải pháp tối ưu hóa.

1.1. Khái niệm Nguồn tin và Công tác Phát triển Nền tảng cho Thư viện EPU

Theo Trần Hữu Huỳnh (2009), nguồn tin là tập hợp các tài liệu, thông tin có thể truy cập được, phục vụ mục đích học tập, nghiên cứu và giảng dạy. Tại Trung tâm Học liệu ĐH Điện lực, nguồn tin bao gồm cả tài liệu truyền thống (sách in, tạp chí, luận văn) và tài liệu hiện đại (cơ sở dữ liệu điện tử, tạp chí trực tuyến, sách điện tử). Công tác phát triển nguồn tin là một chuỗi các hoạt động có kế hoạch, nhằm xây dựng, bổ sung, duy trì và nâng cao chất lượng nguồn tin, đảm bảo tính đầy đủ, cập nhật và phù hợp với chuyên ngành đào tạo của EPU. Mục tiêu chính là đáp ứng tối đa nhu cầu tin sinh viên và giảng viên, cung cấp công cụ đắc lực cho việc nghiên cứu và học tập. Điều này không chỉ giới hạn ở việc mua sắm tài liệu mới mà còn bao gồm cả việc đánh giá, thanh lý các tài liệu không còn phù hợp, cũng như phát triển các nguồn tài liệu tự biên soạn từ nội bộ nhà trường. Việc quản lý tài liệu thư viện EPU hiệu quả chính là thước đo cho chất lượng của toàn bộ quá trình này.

1.2. Các yếu tố then chốt ảnh hưởng đến nguồn tin học liệu ĐH Điện lực

Công tác phát triển nguồn tin Trung tâm Học liệu ĐH Điện lực chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố. Thứ nhất là chính sách và nguồn lực tài chính của nhà trường, quyết định đến khả năng mua sắm và duy trì các nguồn tài liệu quý giá. Thứ hai là sự phát triển của công nghệ thông tin, mở ra cơ hội tiếp cận thư viện số Đại học Điện lực và các cơ sở dữ liệu quốc tế. Theo Trần Anh Thư (2019), hạ tầng công nghệ thông tin và phần mềm quản lý thư viện như Libol 6.0 có vai trò quan trọng trong việc số hóa và quản lý hiệu quả nguồn tin. Thứ ba, nhu cầu tin sinh viên và giảng viên là yếu tố định hướng chính, đòi hỏi Trung tâm Học liệu phải thường xuyên khảo sát, nắm bắt để bổ sung tài liệu phù hợp. Cuối cùng, đội ngũ cán bộ thư viện với trình độ chuyên môn cao và kinh nghiệm sẽ đảm bảo các hoạt động nghiệp vụ diễn ra suôn sẻ, từ lựa chọn, bổ sung đến xử lý và phục vụ tài liệu, góp phần trực tiếp vào chất lượng học liệu của EPU.

II. Thực trạng Nguồn Tin Đánh giá Toàn diện tại Trung tâm Học liệu EPU

Để thực hiện phát triển nguồn tin Trung tâm Học liệu ĐH Điện lực một cách hiệu quả, việc nắm bắt và đánh giá đúng thực trạng là vô cùng cần thiết. Thực trạng nguồn tin học liệu ĐH Điện lực hiện nay phản ánh cả những điểm mạnh và hạn chế của công tác quản lý thông tin thư viện. Trung tâm Học liệu EPU đã có những nỗ lực đáng kể trong việc đa dạng hóa nguồn tài liệu, đặc biệt là trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ. Tuy nhiên, việc cân bằng giữa các loại hình tài liệu, đảm bảo tính cập nhật và đáp ứng kịp thời nhu cầu tin sinh viên vẫn còn là thách thức. Việc phân tích rõ ràng thực trạng phát triển nguồn tin thư viện Đại học Điện lực sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan, từ đó đề xuất những giải pháp cải thiện phù hợp, hướng tới một hệ thống học liệu toàn diện và hiện đại hơn.

2.1. Nguồn tin truyền thống và hiện đại Cập nhật thư viện số Đại học Điện lực

Trung tâm Học liệu ĐH Điện lực hiện sở hữu cả nguồn tin truyền thống và hiện đại. Nguồn tin truyền thống bao gồm hàng nghìn đầu sách in, giáo trình, luận văn, tạp chí chuyên ngành được lưu trữ tại kho. Đây là nền tảng vững chắc cho hoạt động học tập cơ bản. Tuy nhiên, theo ghi nhận từ khóa luận của Trần Anh Thư (2019), việc cập nhật và bổ sung nguồn tin truyền thống đôi khi còn chậm, chưa hoàn toàn bắt kịp với tốc độ phát triển của ngành điện và các lĩnh vực liên quan. Song song đó, nguồn tin hiện đại đang được đẩy mạnh với việc phát triển thư viện số Đại học Điện lực và các cơ sở dữ liệu điện tử. Việc ứng dụng phần mềm Libol 6.0 giúp quản lý và tra cứu tài liệu điện tử hiệu quả hơn (Hình 2 trong tài liệu gốc). Tuy nhiên, số lượng cơ sở dữ liệu quốc tế có bản quyền còn hạn chế, đòi hỏi chiến lược phát triển thư viện rõ ràng hơn để mở rộng khả năng tiếp cận thông tin cho người dùng.

2.2. Công tác bổ sung tài liệu và trao đổi nguồn tin Thách thức và cơ hội

Công tác bổ sung tài liệu là hoạt động cốt lõi trong phát triển nguồn tin Trung tâm Học liệu ĐH Điện lực. Trung tâm thực hiện bổ sung thông qua nhiều hình thức như mua sắm, nhận biếu tặng, trao đổi với các thư viện khác. Việc lựa chọn tài liệu dựa trên chương trình đào tạo, chuyên ngành thế mạnh và nhu cầu tin sinh viên. Tuy nhiên, kinh phí hạn chế và quy trình mua sắm đôi khi làm chậm quá trình bổ sung các tài liệu mới nhất. Bên cạnh đó, phối hợp trao đổi - chia sẻ nguồn tin với các thư viện trong và ngoài mạng lưới cũng là một giải pháp hiệu quả để làm giàu nguồn tin học liệu ĐH Điện lực mà không cần đầu tư quá lớn. Theo Hình 3 (http://epu.vn/) trong tài liệu gốc, khả năng chia sẻ tài nguyên với thư viện khác đã được triển khai. Tuy nhiên, việc mở rộng và chuẩn hóa quy trình trao đổi, cùng với tăng cường hợp tác liên thư viện, vẫn là những cơ hội cần được khai thác triệt để để tối ưu quản lý tài liệu thư viện EPU và đa dạng hóa nguồn lực.

III. Tối ưu Công tác Phát triển Nguồn Tin Giải pháp Hiệu quả cho ĐH Điện lực

Để thúc đẩy phát triển nguồn tin Trung tâm Học liệu ĐH Điện lực một cách bền vững, việc triển khai các giải pháp toàn diện là không thể thiếu. Các giải pháp này cần tập trung vào việc hiện đại hóa quy trình, tăng cường ứng dụng công nghệ và nâng cao năng lực đội ngũ. Đây là yếu tố then chốt để Trung tâm Học liệu EPU có thể đáp ứng tốt hơn nhu cầu tin sinh viên và giảng viên, đồng thời nâng cao chất lượng học liệu tổng thể. Việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng, phần mềm quản lý thư viện và bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ là những bước đi chiến lược, góp phần vào sự phát triển lâu dài của thư viện số Đại học Điện lực và toàn bộ hệ thống thông tin của trường.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin thư viện Nâng tầm quản lý tài liệu EPU

Ứng dụng công nghệ thông tin thư viện là một trong những giải pháp hàng đầu để tối ưu phát triển nguồn tin Trung tâm Học liệu ĐH Điện lực. Việc sử dụng phần mềm quản lý thư viện Libol 6.0 đã giúp Trung tâm Học liệu Đại học Điện lực tự động hóa nhiều quy trình nghiệp vụ như bổ sung, biên mục, lưu thông và thống kê. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý tài liệu thư viện EPU mà còn cải thiện trải nghiệm người dùng thông qua giao diện tra cứu trực tuyến (OPAC, Hình 2). Để tiếp tục nâng tầm, cần đầu tư vào hệ thống máy chủ, đường truyền internet ổn định và các thiết bị đọc, quét tài liệu hiện đại. Đồng thời, việc phát triển các ứng dụng di động, tích hợp trí tuệ nhân tạo vào hệ thống gợi ý tài liệu cũng sẽ giúp thư viện số Đại học Điện lực trở nên thông minh và thân thiện hơn, đáp ứng kịp thời nhu cầu tin sinh viên trong kỷ nguyên số.

3.2. Hoàn thiện tổ chức và cơ sở vật chất Yếu tố then chốt nâng cao chất lượng học liệu

Việc phát triển nguồn tin Trung tâm Học liệu ĐH Điện lực không thể tách rời khỏi việc hoàn thiện cơ cấu tổ chức và cơ sở vật chất. Theo Trần Anh Thư (2019), Trung tâm cần cơ cấu lại các bộ phận nghiệp vụ, phân công nhiệm vụ rõ ràng hơn để tối ưu hiệu suất làm việc. Đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ và kỹ năng mềm cho đội ngũ cán bộ thư viện là hết sức cần thiết. Về cơ sở vật chất, việc cải tạo không gian đọc, tăng cường hệ thống chiếu sáng, điều hòa và trang bị thêm các thiết bị học tập hiện đại sẽ tạo môi trường thuận lợi cho người dùng. Đặc biệt, việc mở rộng không gian lưu trữ cho nguồn tin truyền thống và thiết lập khu vực dành riêng cho việc truy cập thư viện số Đại học Điện lực sẽ góp phần đáng kể vào việc nâng cao chất lượng học liệu và trải nghiệm tổng thể của người đọc tại EPU.

IV. Nâng cao Chất lượng Nguồn Tin Chiến lược Bền Vững cho Trung tâm Học liệu ĐH Điện lực

Phát triển nguồn tin Trung tâm Học liệu ĐH Điện lực đòi hỏi một chiến lược phát triển thư viện dài hạn, tập trung vào việc không ngừng nâng cao chất lượng học liệu và đa dạng hóa dịch vụ. Điều này bao gồm việc xây dựng các chính sách rõ ràng, tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ và tăng cường tương tác với người dùng. Mục tiêu cuối cùng là biến Trung tâm Học liệu thành một trung tâm tri thức năng động, đáp ứng không chỉ nhu cầu tin sinh viên hiện tại mà còn cả những yêu cầu trong tương lai. Để đạt được điều này, sự phối hợp giữa các phòng ban, sự ủng hộ từ ban lãnh đạo trường và sự chủ động của đội ngũ cán bộ thư viện là những yếu tố then chốt, định hình hướng đi bền vững cho nguồn tin học liệu ĐH Điện lực.

4.1. Xây dựng chính sách phát triển nguồn tin Định hướng chiến lược thư viện

Một chính sách phát triển nguồn tin Trung tâm Học liệu ĐH Điện lực rõ ràng là kim chỉ nam cho mọi hoạt động. Chính sách này cần quy định cụ thể về nguyên tắc lựa chọn, bổ sung, thanh lý và bảo quản tài liệu, ưu tiên các tài liệu liên quan đến chuyên ngành đào tạo trọng điểm của EPU như năng lượng, điện, điện tử. Nó cũng cần đề cập đến việc cân bằng giữa nguồn tin truyền thống và hiện đại, đẩy mạnh việc khai thác các tài liệu học thuật ĐH Điện lực từ các cơ sở dữ liệu quốc tế. Việc xây dựng chính sách cần có sự tham vấn của giảng viên, sinh viên và các chuyên gia thư viện để đảm bảo tính phù hợp và hiệu quả. Chính sách này sẽ là cơ sở để Trung tâm Học liệu Đại học Điện lực lập kế hoạch hàng năm, phân bổ ngân sách hợp lý và đánh giá hiệu quả công tác bổ sung tài liệu, hướng tới một chiến lược phát triển thư viện mang tính chiến lược và dài hạn.

4.2. Tăng cường sản phẩm và dịch vụ thông tin Đáp ứng nhu cầu tin sinh viên

Việc đa dạng hóa sản phẩm và dịch vụ thông tin là cách hiệu quả để Trung tâm Học liệu ĐH Điện lực tăng cường giá trị của nguồn tin học liệu ĐH Điện lực. Ngoài việc cung cấp tài liệu trực tiếp, Trung tâm có thể phát triển các dịch vụ như tư vấn tìm kiếm thông tin chuyên sâu, biên soạn thư mục chuyên đề, tổ chức các buổi hướng dẫn kỹ năng tìm kiếm và sử dụng tài liệu điện tử. Việc đưa ra các bản tin điện tử về tài liệu mới, các sự kiện học thuật hoặc các khóa học trực tuyến sẽ giúp nhu cầu tin sinh viên được đáp ứng tốt hơn. Bên cạnh đó, việc xây dựng các sản phẩm thông tin giá trị gia tăng như tóm tắt chuyên đề, phân tích xu hướng nghiên cứu sẽ không chỉ hỗ trợ quá trình học tập mà còn khuyến khích hoạt động nghiên cứu khoa học. Sự linh hoạt trong cung cấp dịch vụ, kết hợp với ứng dụng công nghệ thông tin thư viện, sẽ giúp Trung tâm Học liệu Đại học Điện lực trở thành điểm đến không thể thiếu cho người học tại EPU.

V. Hướng tới Tương lai Phát triển Nguồn Tin Học Liệu ĐH Điện lực trong Kỷ nguyên Số

Kỷ nguyên số mở ra vô vàn cơ hội và thách thức cho phát triển nguồn tin Trung tâm Học liệu ĐH Điện lực. Để duy trì vai trò trọng yếu của mình, Trung tâm Học liệu Đại học Điện lực cần liên tục đổi mới, áp dụng công nghệ tiên tiến và xây dựng các chiến lược phát triển thư viện linh hoạt. Tương lai của nguồn tin học liệu ĐH Điện lực sẽ gắn liền với khả năng số hóa toàn diện, cá nhân hóa trải nghiệm người dùng và mở rộng hợp tác quốc tế. Những nỗ lực này không chỉ nâng cao chất lượng học liệu mà còn định hình một môi trường học tập và nghiên cứu năng động, sẵn sàng đón đầu các xu hướng giáo dục toàn cầu. Việc định hướng rõ ràng và cam kết đầu tư là chìa khóa để Trung tâm Học liệu EPU thực sự trở thành trung tâm tri thức của nhà trường.

5.1. Các kiến nghị chiến lược cho Trung tâm Học liệu EPU

Từ những phân tích về thực trạng và giải pháp, có một số kiến nghị chiến lược để tối ưu phát triển nguồn tin Trung tâm Học liệu ĐH Điện lực. Thứ nhất, cần tăng cường ngân sách dành cho công tác bổ sung tài liệu, đặc biệt là các nguồn tin điện tử có giá trị cao. Thứ hai, xây dựng và thực thi một chính sách phát triển nguồn tin rõ ràng, ưu tiên các tài liệu chuyên ngành sâu. Thứ ba, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin thư viện bằng cách nâng cấp hạ tầng, phần mềm và triển khai các giải pháp thư viện thông minh. Thứ tư, tăng cường hợp tác và trao đổi tài liệu với các thư viện đại học khác, tận dụng tối đa các nguồn lực chung. Cuối cùng, cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ thư viện có năng lực chuyên môn và kỹ năng công nghệ thông tin vững vàng để đáp ứng yêu cầu của thư viện số Đại học Điện lực, góp phần nâng cao chất lượng học liệu tổng thể của EPU.

5.2. Tầm nhìn dài hạn và cam kết nâng cao chất lượng học liệu

Tầm nhìn dài hạn cho phát triển nguồn tin Trung tâm Học liệu ĐH Điện lực là xây dựng một hệ sinh thái thông tin toàn diện, số hóa hoàn toàn và cá nhân hóa trải nghiệm người dùng. Trung tâm Học liệu Đại học Điện lực hướng tới việc trở thành một thư viện lai (hybrid library) tiên tiến, kết hợp hiệu quả nguồn tin truyền thống và nguồn tin hiện đại. Để đạt được điều này, EPU cần cam kết đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ, nhân lực và các chương trình hợp tác quốc tế. Mục tiêu là không chỉ cung cấp đủ tài liệu học thuật ĐH Điện lực mà còn định hướng, hỗ trợ người dùng khai thác tối đa giá trị từ nguồn tin đó. Chiến lược phát triển thư viện này sẽ đảm bảo rằng Trung tâm Học liệu luôn là điểm tựa vững chắc cho hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học, góp phần vào sự phát triển bền vững của Đại học Điện lực trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN TIN VÀ KHÁI QUÁT VỀ TRUNG TÂM HỌC LIỆU ĐẠI HỌC ĐIỆN LỰC 1. Nguồn tin và vai trò của nguồn tin trong hoạt động thông tin thư viện 1. Khái niệm nguồn tin, phát triển nguồn tin. Vốn tài liệu (VTL) xuất hiện cùng với những thư viện đầu tiên trên thế giới - thế kỷ thứ III trước công nguyên.

Qua hàng ngàn năm, người xưa vẫn không phân biệt VTL và thư viện. Đến thế kỷ XX ở Đức đã xuất hiện một thuật ngữ mới để chỉ VTL “Derfond” nhưng phải đến giữa thế kỷ XX khái niệm VTL mới được hình thành và khai sinh ra những định nghĩa mới về VTL. Theo chuyên gia thư viện Xô Viết E.Samurin định nghĩa: Vốn tài liệu là tổng hợp các xuất bản phẩm, các bản thảo và các tài liệu có trong thư viện, tạo điều kiện cho việc sử dụng của độc giả. Cuối những năm 70 của thế kỷ XX với bùng nổ thông tin VTL được định nghĩa bởi từ điển thuật ngữ tiếng Việt: “VTL là bộ sưu tập các xuất bản phẩm và các vật mang tin, được hình thành phù hợp với chức năng của thư viện, được sử dụng có tính xã hội, được giới thiệu về nhiều phương diện với sự giúp đỡ của hệ thống mục lục”.

Cuốn “Cẩm nang nghề thư viện” của TS.Lê Văn Viết: VTL là bộ sưu tập có hệ thống các tài liệu phù hợp với chức năng, loại hình và đặc điểm của từng thư viện, nhằm phục vụ cho chính người đọc của thư viện hoặc các thư viện khác, được phản ánh toàn diện trong bộ máy tra cứu, cũng như để bảo quản lâu dài trong suốt thời gian được người đọc quan tâm. Theo Pháp lệnh thư viện (năm 2000): VTL thư viện là những tài liệu được sưu tầm, tập hợp theo nhiều chủ đề, nội dung nhất định, được xử lý theo quy tắc, quy trình khoa học nghiệp vụ thư viện để tổ chức phục vụ người đọc đạt hiệu quả cao và được đảm bảo. 6 Ngày nay, trong hoạt động TT-TV, cùng với thuật ngữ “vốn tài liệu” là sự xuất hiện thuật ngữ “nguồn tin”. Ở một khía cạnh nào đó nguồn tin có thể được hiểu là vốn tài liệu.

Nguồn tin tồn tại dưới nhiều vật mạng tin và con người có thể khai thác và sử dụng chúng theo nhiều cách khác nhau và những mục đích khác nhau. Có nhiều định nghĩa khác nhau về nguồn tin: Theo nghĩa rộng: nguồn tin tương đương với tiềm lực thông tin bao gồm nguồn tin và các yếu tố khác nhau tạo nên hoạt động thông tin: cơ sở vật chất, kinh phí và nhân lực. Theo nghĩa hẹp: nguồn tin được hiểu là khi sử dụng tương đối phù hợp với nhu cầu tin của nhóm người dùng tin nhất định, được tổ chức quản lý kiểm soát có thể truy cập và chia sẻ dễ dàng. Bao gồm: các dữ liệu được thể hiện dưới dạng văn bản, số, hình ảnh hoặc âm thanh được ghi lại trên phương tiện theo quy ước hoặc không theo quy ước, các sưu tập kiến thức của con người, những kiến thức của tổ chức có thể truy cập và có giá trị cho người sử dụng.

Do đó, nguồn tin là sản phẩm trí tuệ, là sản phẩm lao động khoa học, kiến thức, suy nghĩ, sáng tạo của con người, phản ánh những thông tin được kiểm soát và ghi lại dưới một dạng vật chất nào đó. Từ đó, phát triển nguồn tin là quá trình làm cho nhu cầu thông tin của NDT được đáp ứng kịp thời, đầy đủ, chính xác. Nói cách khác, phát triển nguồn tin là nhằm đáp ứng NCT của NDT. Vai trò của nguồn tin trong hoạt động thông tin- thư viện Nguồn tin có vai trò quan trọng với hoạt động thông tin- thư viện, là một trong những yếu tố quyết định tới sự tồn tại và phát triển của cơ quan thư viện.

Đó là nguyên liệu đầu vào của hoạt động thông tin khoa học trong các cơ quan TT-TV. Nguồn tin chứa đựng những tri thức, kinh nghiệm của loài người được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, tiếp thu những tiến bộ, khai thác và phát triển tri thức của thế hệ trước. 7 Đối với cán bộ thư viện, nguồn tin là đối tượng làm việc hàng ngày (bổ sung, xử lý, phục vụ NDT …). Với NDT nguồn tin là nhân tố quyết định đến sự sáng tạo trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội.

Sự tiến bộ của kỹ thuật và việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin và truyền thông đã làm thay đổi cả về số lượng, chất lượng của nguồn tin. Trong xã hội hiện đại, con người đòi hỏi phải được thỏa mãn nhu cầu thông tin cả về chất và lượng, thông tin không chỉ là tư liệu mà còn các thông tin dữ kiện, âm thanh hình ảnh, thông tin tổng hợp. Nếu được tổ chức tốt, phương thức khai thác hiệu quả sẽ là nhân tố quyết định cho sự tăng trưởng kinh tế tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững và công bằng xã hội. Ở nước ta sự chuyển đổi sang kinh tế thị trường, với sức ép của xu hướng hội nhập toàn cầu đòi hỏi và đặt ra các yêu cầu rất nghiêm ngặt về chất lượng sức cạnh tranh của sản phẩm thông tin.

Do đó nhu cầu thông tin trở lên ngày càng cấp bách và phong phú. Sự phát triển của nền kinh tế tri thức đang diễn ra mạnh mẽ ở nước ta và bước vào xã hội thông tin là một cơ hội, thách thức mới. Do đó vai trò của nguồn tin càng được khẳng định - nguồn tin là nhân tố quyết định hoạt động sáng tạo và chiến lược phát triển thông tin tại các cơ quan TT-TV nói riêng và của toàn xã hội nói chung. Trung tâm học liệu ĐHĐL là một bộ phận gắn liền với sự nghiệp giáo dục đào tạo của Nhà trường.

Chất lượng đào tạo của Nhà trường có đạt hiệu quả cao hay không có một phần đóng góp của hoạt động TT-TV. Do đó, công tác tạo nguồn tin cần được phát triển toàn diện theo kịp sự phát triển của xã hội, đáp ứng nhanh chóng chính xác nhu cầu tin của NDT. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển nguồn tin - Chính sách phát triển 8 Chính sách phát triển nguồn tin của một quốc gia hay một Trung tâm TTTV có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Một nguồn tin manh, có chất lượng phụ thuộc đầu tiên vào chính sách phát triển.

Chỉ có thông qua chính sách, hoạt động phát triển nguồn tin mới có định hướng, đầu tư và kế hoạch thực hiện mang tính khả thi. Năm 2002, Chính phủ ra Nghị định số 72/2002/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh Thư viện. Tại chương IV điều 14 có viết: “đảm bảo kinh phí cho các thư viện phát triển vốn tài liệu, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật theo hướng hiện đại hóa, từng bước thực hiện điện tử hóa, tự động hóa, xây dựng thư viện điện tử, tạo cảnh quan môi trường văn hóa nhằm nâng cao chất lượng người đọc, tổ chức khai thắc, sử dụng vốn tài liệu, thông tin và các hoạt động khác của thư viện theo đúng chỉ tiêu, kế hoạch đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt”. - Chức năng, nhiệm vụ của cơ quan thông tin thư viện Chức năng nhiệm vụ của mỗi cơ quan TTTV có ảnh hưởng trực tiếp đến công tác phát triển nguồn tin.

Bởi lẽ, mục đích hướng đến cuối cùng của bất cứ cơ quan TTTV nào là nhằm hoàn thành một cách tốt nhất chức năng, nhiệm vụ của mình. Mỗi cơ quan TTTV dù cùng hệ thống hay khác hệ thống thì bên cạnh có những chức năng nhiệm vụ chung (hệ thống thư viện công cộng; hệ thống thư viện chuyên ngành.) còn có chức năng, nhiệm vụ đặc thù của mình. Chính yếu tố này quyết định đến mục tiêu hoạt động phát triển nguồn tin của cơ quan TTTV. - Kinh phí đầu tư Một tác động mang tính sống còn đối với hoạt động phát triển nguồn tin của các cơ quan TTTV – đó chính là kinh phí hoạt động.

Thực tế cho thấy, bất kỳ hoạt động riêng lẻ nào trong quá trình phát triển nguồn tin đều phụ thuộc vào tính khả thi của các nguồn kinh phí. Ngân sách tài chính của các cơ quan TTTV 9 được cấp thường không phải lúc nào cũng đáp ứng được nhu cầu của người dùng. Do vậy, ngân sách này cần phải đảm bảo tính cân đối giữa nguồn tin với các loại hình thông tin/tài liệu. Chính vì vậy đòi hỏi các cơ quan TTTV cần lên kế hoạch để có nguồn kinh phí bổ sung phù hợp và khả thi.

Vì vậy, kinh phí có những ảnh hưởng trực tiếp nhất định đến việc lựa chọn, đặt mua và bổ sung các nguồn lực thông tin đưa vào phục vụ. - Trình độ cán bộ Trong các cơ quan TTTV, dù có sự đầu tư kinh phí lớn cho việc phát triển nguồn tin nhưng cán bộ TTTV không có trình độ thì kho tài liệu đó chỉ là kho chế. Trình độ cán bộ thư viện có ảnh hưởng đến ngay từ đầu của việc quyết định lựa chọn tài liệu nào để bổ sung cho đến khi phổ biến nguồn tin đó cho người dùng tin. Cán bộ thư viện phải trở thành những chuyên gia thông tin trong xã hội tri thức, nhất là khi thư viện truyền thống đang chuyển dần sang thư viện hiện đại, thư viện số.

- Vấn đề công nghệ Khi xây dựng, phát triển nguồn tin, việc lựa chọn và ứng dụng công nghệ để hỗ trợ cho các hoạt động là rất quan trọng. Bởi vì nó là công cụ đắc lực giúp ta thực hiện các công việc trong quy trình tạo lập và vận hành nguồn tin. Do đó công nghệ phải đáp ứng các yêu cầu trong hoạt động phát triển nguồn lực, đặc biệt là nguồn tin điện tử/thông tin số. Công nghệ đã tác động tới hoạt động phát triển nguồn tin trong việc thu thập, tạo lập các bộ sưu tập số dễ dàng, thuận tiện.

Giúp cho người quản trị và kỹ thuật viên trong quá trình tạo lập, bảo quản và cung cấp dữ liệu. - Vấn đề bản quyền Vấn đề phát triển nguồn tin trong thư viện truyền thống, quyền sở hữu tài liệu là quan trọng, nhưng trong lĩnh vực lưu hành tài nguyên điện tử quyền sở hữu trí tuệ, cụ thể là quyền tác giả hay bản quyền là quan trọng hơn. Sưu tầm thông tin và làm cho thông tin đó trở nên phổ biến hơn đối với những 10 người khác là một điều kiện liên quan đến vấn đề xã hội và những người xây dựng nguồn tin số. Phát triển nguồn tin số phải am hiểu quyền sở hữu trí tuệ để hành động một cách có trách nhiệm.