Luận văn phát triển nguồn nhân lực các dân tộc thiểu số trong sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá ở tỉnh kon tum

Chuyên khảo phân tích Luận văn phát triển nguồn nhân lực các dân tộc thiểu số trong sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Phát Triển Nguồn Nhân Lực
• Đề tài: Phát Triển Nguồn Nhân Lực Cho Các Dân Tộc Thiểu Số Ở Kon Tum Trong Công Nghiệp Hóa
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Kon Tum

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: NGUỒN NHÂN LỰC CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ TRÍCH YÊU CẦU CỦA CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA Ở TỈNH KON TUM
• 1.1. Nguồn nhân lực các dân tộc thiểu số
• 1.1.1. Những quan niệm chung
• 1.1.2. Quan niệm về nguồn nhân lực các dân tộc thiểu số
• 1.1.2.1. Dân tộc thiểu số
• 1.1.2.2. Đặc điểm nguồn nhân lực các dân tộc thiểu số
• 1.1.2.3. Quan niệm về phát triển nguồn nhân lực các dân tộc thiểu số
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NGUỒN NHÂN LỰC CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở TỈNH KON TUM
• 2.1. Thực trạng chung
• 2.2. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở TỈNH KON TUM
• 3.1. Quan điểm phát triển
• 3.2. Các giải pháp chủ yếu
• Phụ lục
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển nguồn nhân lực cho dân tộc thiểu số ở Kon Tum

Kon Tum là một tỉnh miền núi thuộc khu vực Tây Nguyên, nơi có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống. Việc phát triển nguồn nhân lực cho các dân tộc thiểu số ở đây là một nhiệm vụ quan trọng trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Nguồn nhân lực không chỉ là yếu tố quyết định cho sự phát triển kinh tế mà còn là nền tảng cho sự phát triển bền vững của xã hội. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập quốc tế, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho các dân tộc thiểu số càng trở nên cấp thiết.

1.1. Đặc điểm nguồn nhân lực của dân tộc thiểu số ở Kon Tum

Nguồn nhân lực của các dân tộc thiểu số ở Kon Tum có nhiều đặc điểm riêng biệt. Họ thường sống trong các vùng sâu, vùng xa, với trình độ học vấn và tay nghề còn thấp. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tham gia vào quá trình công nghiệp hóa. Việc nâng cao trình độ học vấn và kỹ năng nghề nghiệp cho họ là một thách thức lớn.

1.2. Vai trò của nguồn nhân lực trong phát triển kinh tế xã hội

Nguồn nhân lực đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội. Đối với các dân tộc thiểu số, việc phát triển nguồn nhân lực không chỉ giúp cải thiện đời sống mà còn góp phần bảo tồn văn hóa và truyền thống. Sự phát triển này cần được thực hiện đồng bộ và bền vững.

II. Thách thức trong phát triển nguồn nhân lực cho dân tộc thiểu số ở Kon Tum

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc phát triển nguồn nhân lực cho các dân tộc thiểu số ở Kon Tum gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt về cơ sở hạ tầng, chính sách hỗ trợ chưa đầy đủ, và sự phân biệt trong tiếp cận giáo dục và đào tạo nghề. Những yếu tố này đã cản trở sự phát triển bền vững của nguồn nhân lực.

2.1. Thiếu hụt cơ sở hạ tầng và nguồn lực

Cơ sở hạ tầng tại các vùng dân tộc thiểu số còn yếu kém, ảnh hưởng đến việc tiếp cận giáo dục và đào tạo nghề. Nhiều khu vực không có trường học, trung tâm đào tạo, khiến cho việc nâng cao trình độ học vấn trở nên khó khăn.

2.2. Chính sách hỗ trợ chưa đầy đủ

Chính sách phát triển nguồn nhân lực cho dân tộc thiểu số chưa được triển khai đồng bộ và hiệu quả. Nhiều chương trình hỗ trợ không đến được tay người dân, dẫn đến tình trạng thiếu thông tin và cơ hội phát triển.

III. Phương pháp phát triển nguồn nhân lực cho dân tộc thiểu số ở Kon Tum

Để phát triển nguồn nhân lực cho các dân tộc thiểu số ở Kon Tum, cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp này bao gồm việc tăng cường giáo dục, đào tạo nghề, và hỗ trợ phát triển kinh tế. Việc kết hợp giữa giáo dục và thực hành sẽ giúp nâng cao kỹ năng cho người dân.

3.1. Tăng cường giáo dục và đào tạo nghề

Giáo dục là nền tảng quan trọng để phát triển nguồn nhân lực. Cần có các chương trình giáo dục phù hợp với đặc điểm văn hóa và nhu cầu của các dân tộc thiểu số. Đào tạo nghề cũng cần được chú trọng để người dân có thể tham gia vào thị trường lao động.

3.2. Hỗ trợ phát triển kinh tế cho dân tộc thiểu số

Hỗ trợ phát triển kinh tế cho các dân tộc thiểu số thông qua các chương trình khởi nghiệp, tạo việc làm và phát triển sản xuất là rất cần thiết. Điều này không chỉ giúp cải thiện đời sống mà còn tạo ra động lực cho việc học tập và phát triển kỹ năng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về phát triển nguồn nhân lực

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc phát triển nguồn nhân lực cho các dân tộc thiểu số ở Kon Tum đã mang lại những kết quả tích cực. Các chương trình giáo dục và đào tạo nghề đã giúp nâng cao trình độ học vấn và kỹ năng cho người dân. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải thiện và mở rộng các chương trình này để đạt được hiệu quả cao hơn.

4.1. Kết quả từ các chương trình giáo dục

Các chương trình giáo dục đã giúp tăng tỷ lệ học sinh đến trường và giảm tỷ lệ bỏ học. Điều này cho thấy sự quan tâm của chính quyền và cộng đồng đối với việc nâng cao trình độ học vấn cho các dân tộc thiểu số.

4.2. Tác động của đào tạo nghề đến đời sống

Đào tạo nghề đã giúp nhiều người dân có việc làm ổn định, cải thiện thu nhập và đời sống. Những người đã tham gia các khóa đào tạo nghề thường có khả năng tự lập và phát triển kinh tế gia đình tốt hơn.

V. Kết luận và tương lai của phát triển nguồn nhân lực cho dân tộc thiểu số ở Kon Tum

Việc phát triển nguồn nhân lực cho các dân tộc thiểu số ở Kon Tum là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Trong tương lai, cần có những chính sách và chương trình hỗ trợ mạnh mẽ hơn để đảm bảo rằng các dân tộc thiểu số có thể tham gia vào quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Sự phát triển bền vững của nguồn nhân lực sẽ góp phần vào sự phát triển chung của tỉnh Kon Tum.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần xây dựng các chương trình phát triển nguồn nhân lực dài hạn, phù hợp với nhu cầu thực tế của các dân tộc thiểu số. Việc này sẽ giúp họ có cơ hội phát triển và hội nhập vào xã hội.

5.2. Vai trò của cộng đồng trong phát triển nguồn nhân lực

Cộng đồng cần được khuyến khích tham gia vào các chương trình phát triển nguồn nhân lực. Sự tham gia của cộng đồng sẽ giúp tăng cường tính bền vững và hiệu quả của các chương trình này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam bước vào giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức, trong đó nguồn lực con người được Đảng Cộng sản Việt Nam xác định là nhân tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững. Tại tỉnh Kon Tum, một địa bàn miền núi vùng cao Bắc Tây Nguyên có diện tích tự nhiên 9.676,5 km2, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 51,14% dân số và đóng góp hơn 40% tổng lực lượng lao động toàn tỉnh. Tuy nhiên, chất lượng nguồn nhân lực vùng đồng bào dân tộc thiểu số vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế về trình độ học vấn, chuyên môn kỹ thuật, tác phong công nghiệp và chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các phong tục tập quán lạc hậu. Thực trạng đông về số lượng nhưng yếu về chất lượng khiến tiềm năng con người chưa chuyển hóa thành động lực nội sinh, cản trở tốc độ tăng trưởng kinh tế của địa phương vốn có xuất phát điểm thấp.

Mục tiêu trọng tâm của đề tài là làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá đúng thực trạng và dự báo xu hướng biến đổi của nguồn nhân lực các dân tộc thiểu số tại Kon Tum. Từ đó, tác giả xây dựng hệ thống giải pháp mang tính chiến lược và khả thi nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực này phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa tỉnh Kon Tum giai đoạn 2006-2020. Phạm vi nghiên cứu bao quát quá trình phát triển nguồn nhân lực dân tộc thiểu số trong độ tuổi lao động trên địa bàn 1 thị xã và 8 huyện từ năm 1991 đến năm 2005. Luận văn mang ý nghĩa khoa học sâu sắc khi cung cấp hệ thống luận cứ thực tiễn tin cậy, hỗ trợ đắc lực cho các cơ quan quản lý nhà nước ban hành chính sách phát triển nguồn nhân lực đặc thù, đồng thời góp phần duy trì tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm địa phương bình quân 11% mỗi năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng sáng tạo học thuyết Mác - Lênin về con người với tư cách là chủ thể của hoạt động sản xuất vật chất và động lực thúc đẩy tiến trình lịch sử xã hội. Nền tảng tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết toàn dân tộc và chính sách dân tộc bình đẳng, tương trợ cùng tiến bộ được khai thác triệt để nhằm định hình quan điểm phát triển con người toàn diện. Đồng thời, nghiên cứu tiếp thu các lý thuyết phát triển nguồn nhân lực hiện đại từ Liên Hợp Quốc, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc cùng Tổ chức Lao động Quốc tế.

Khung lý thuyết của đề tài xoay quanh các khái niệm cốt lõi:

• Nguồn nhân lực: Tổng thể các yếu tố thể lực, trí lực, đạo đức, kỹ năng nghề nghiệp và sức sáng tạo của dân số trong độ tuổi lao động tham gia vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội.
• Nguồn nhân lực dân tộc thiểu số: Bộ phận lao động thuộc 53 thành phần dân tộc thiểu số cư trú chủ yếu ở vùng cao, mang bản sắc văn hóa độc đáo nhưng có điểm xuất phát thấp về trình độ kỹ thuật.
• Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn: Quá trình chuyển đổi căn bản các hoạt động sản xuất từ thủ công sang ứng dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến, gắn kết chặt chẽ giữa nông nghiệp với công nghiệp chế biến.
• Năng lực nội sinh: Sức mạnh nội tại bắt nguồn từ tri thức, kỹ năng và văn hóa truyền thống của cộng đồng địa phương nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế độc lập, tự chủ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp hài hòa phương pháp luận duy vật lịch sử và phương pháp logic - lịch sử để phân tích quá trình vận động của nguồn nhân lực dân tộc thiểu số trong bối cảnh đổi mới từ năm 1991 đến năm 2005. Nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ Niên giám thống kê tỉnh Kon Tum, các văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ X, XI, XIII và báo cáo tổng kết kinh tế - xã hội của Ủy ban nhân dân tỉnh. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp điều tra xã hội học với cỡ mẫu 650 phiếu khảo sát người lao động và cán bộ quản lý địa phương.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng theo cụm dân tộc chính như Ba Na, Xơ Đăng, Giẻ Triêng, Gia Rai trên địa bàn 9 đơn vị hành chính cấp huyện, thị xã giúp đảm bảo tính đại diện cao. Tác giả áp dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê mô tả và so sánh đối chiếu đa chiều. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này là nhằm phản ánh khách quan mối quan hệ biện chứng giữa chuyển dịch cơ cấu kinh tế với thực trạng chất lượng lao động, từ đó lượng hóa chính xác mức độ ảnh hưởng của trình độ dân trí đến hiệu quả sản xuất tại vùng sâu, vùng xa.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu làm rõ sự chuyển biến tích cực trong bức tranh kinh tế - xã hội của tỉnh Kon Tum giai đoạn 2000-2005 với tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm nội địa bình quân đạt 11%/năm. Cơ cấu kinh tế có sự dịch chuyển đúng hướng: tỷ trọng công nghiệp - xây dựng tăng từ 15,69% lên 19,04%, thương mại - dịch vụ tăng từ 38,05% lên 38,58%, trong khi nhóm nông - lâm - thủy sản giảm từ 45,49% xuống 42,38%. Ngân sách nhà nước đạt mức thu 280 tỷ đồng/năm, chi ngân sách ưu tiên cho đầu tư phát triển tăng bình quân 38,2%/năm.

Lĩnh vực công nghiệp chế biến có bước đột phá mạnh mẽ khi chiếm tới 95% cơ cấu toàn ngành công nghiệp. Toàn tỉnh xây dựng nhiều cơ sở trọng điểm như nhà máy đường vốn đầu tư 132 tỷ đồng với công suất 1.500 tấn mía cây/ngày, xí nghiệp may thêu xuất khẩu 26 tỷ đồng, 4 nhà máy tinh bột sắn và các cơ sở chế biến gỗ xuất khẩu với 9.500 m3 gỗ tinh chế. Hơn 400 doanh nghiệp trên địa bàn, bao gồm 37 doanh nghiệp nhà nước, đã giải quyết việc làm cho hơn 15.000 lao động. Kim ngạch xuất khẩu năm 2005 đạt gần 10 triệu USD, trong đó sản phẩm công nghiệp chế biến đóng góp hơn 80%.

Hạ tầng kinh tế - xã hội vùng nông thôn có bước tiến dài với 100% số xã có điện lưới quốc gia và trên 92,3% số hộ dân được sử dụng điện. Diện tích lúa nước hai vụ tăng gấp 1,57 lần so với năm 2000, diện tích lúa đông xuân từ 3.383 ha năm 1996 tăng lên 5.848 ha năm 2004. Mặc dù chiếm hơn 40% lực lượng lao động toàn tỉnh, nguồn nhân lực dân tộc thiểu số vẫn tập trung chủ yếu trong khu vực nông nghiệp thuần túy, tỷ lệ qua đào tạo nghề còn dưới 10%, thiếu hụt trầm trọng cán bộ khoa học kỹ thuật và công nhân lành nghề.

Thảo luận kết quả

Thực trạng nguồn nhân lực dân tộc thiểu số đông về số lượng nhưng yếu về chất lượng xuất phát từ nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan. Địa hình miền núi hiểm trở với đồi núi chiếm 2/5 diện tích, giao thông cách trở làm hạn chế khả năng tiếp cận dịch vụ giáo dục chất lượng cao. Bên cạnh đó, các chính sách ưu đãi của Nhà nước khi triển khai ở cơ sở đôi lúc chưa được cụ thể hóa phù hợp với phong tục tập quán của từng tộc người. Tâm lý sản xuất nhỏ lẻ, tự cung tự cấp và việc duy trì một số hủ tục lạc hậu đã cản trở người lao động tiếp cận phương thức sản xuất hàng hóa hiện đại.

Khi so sánh với các tỉnh Tây Nguyên khác như Đắk Lắk hay Gia Lai, quy mô công nghiệp chế biến của Kon Tum còn nhỏ bé, sản phẩm thiếu tính cạnh tranh và phần lớn mới dừng lại ở mức sơ chế. Nguồn dữ liệu về cơ cấu kinh tế và trình độ lao động của luận văn có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ tròn thể hiện tỷ trọng 3 nhóm ngành kinh tế (nông nghiệp 42,38%, dịch vụ 38,58%, công nghiệp 19,04%) cùng bảng thống kê so sánh trình độ học vấn giữa các dân tộc. Việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực có ý nghĩa sống còn để bảo vệ 662.872,67 ha đất lâm nghiệp chiếm 68,5% diện tích tự nhiên, đồng thời giữ vững an ninh chính trị trên 280,7 km đường biên giới giáp Lào và Campuchia.

Đề xuất và khuyến nghị

Nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm tạo bước chuyển biến căn bản về chất lượng nguồn nhân lực dân tộc thiểu số:

• Đổi mới và mở rộng mạng lưới đào tạo nghề chuyên biệt: Tăng cường đầu tư hệ thống trường dạy nghề gắn với các ngành công nghiệp mũi nhọn như chế biến nông - lâm sản, cao su, tinh bột sắn và thủy điện. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ lao động dân tộc thiểu số qua đào tạo nghề lên trên 25% vào năm 2010. Chủ thể thực hiện: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Kon Tum.
• Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu việc làm gắn với quy hoạch vùng nguyên liệu: Hướng dẫn kỹ thuật thâm canh, mở rộng diện tích cây công nghiệp dài ngày như cà phê, cao su, hồ tiêu nhằm thu hút và tạo việc làm ổn định cho khoảng 20.000 lao động nông thôn, nâng kim ngạch xuất khẩu công nghiệp chế biến vượt 15 triệu USD trong giai đoạn 2006-2010. Chủ thể thực hiện: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp các doanh nghiệp đóng trên địa bàn.
• Chuẩn hóa và phát triển đội ngũ cán bộ, trí thức trẻ người dân tộc thiểu số: Thực hiện hiệu quả chính sách cử tuyển gắn với bố trí việc làm sau tốt nghiệp; phấn đấu 100% cán bộ cơ sở đạt trình độ trung cấp chuyên môn và lý luận chính trị vào năm 2010. Chủ thể thực hiện: Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh và Sở Nội vụ tỉnh Kon Tum.
• Gắn kết phát triển nhân lực với bảo tồn văn hóa và quản trị tài nguyên rừng: Giao đất giao rừng cho từng hộ gia đình quản lý nhằm bảo vệ hơn 660.000 ha rừng đầu nguồn, nâng cao ý thức phòng cháy chữa cháy rừng; đồng thời khôi phục các làng nghề truyền thống như dệt thổ cẩm, đan lát để phát triển du lịch sinh thái. Chủ thể thực hiện: Chi cục Kiểm lâm và Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Kon Tum.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan quản lý nhà nước và cấp ủy chính quyền địa phương: Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các cấp tại Kon Tum và vùng Tây Nguyên cần tài liệu thực chứng để hoạch định nghị quyết chuyên đề về đào tạo cán bộ cơ sở và phân bổ ngân sách dạy nghề.
• Các viện nghiên cứu, giảng viên và sinh viên chuyên ngành Khoa học xã hội: Các chuyên ngành như Triết học, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Chính trị học, Kinh tế phát triển tìm thấy nguồn tư liệu quý giá về khung lý luận nguồn lực con người vùng đồng bào thiểu số.
• Ban lãnh đạo các doanh nghiệp chế biến và chủ đầu tư công nghiệp: Các nhà máy chế biến tinh bột sắn, đường mía, cao su, chế biến gỗ sử dụng kết quả nghiên cứu để thiết kế chiến lược tuyển dụng, đào tạo công nhân kỹ thuật bản địa phù hợp tâm lý tộc người.
• Các tổ chức phát triển cộng đồng và phi chính phủ: Những đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xóa đói giảm nghèo, bảo tồn tri thức bản địa có thể ứng dụng các phát hiện của luận văn để thiết kế dự án sinh kế bền vững gắn với giao khoán quản lý rừng.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số tại Kon Tum chiếm bao nhiêu phần trăm dân số và lực lượng lao động? Đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 51,14% tổng dân số toàn tỉnh và chiếm hơn 40% lực lượng lao động xã hội tại Kon Tum. Đây là lực lượng nòng cốt tham gia vào quá trình sản xuất nông nghiệp, giữ gìn bản sắc văn hóa và bảo vệ an ninh biên giới địa phương.

Hạn chế lớn nhất của nguồn nhân lực dân tộc thiểu số ở Kon Tum trong giai đoạn nghiên cứu là gì? Hạn chế lớn nhất là tình trạng đông về số lượng nhưng yếu về chất lượng, thể hiện qua trình độ học vấn thấp, tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật chiếm đa số, tác phong lao động công nghiệp chưa hình thành rõ nét và chịu ảnh hưởng sâu sắc của lối sản xuất tự cung tự cấp.

Ngành công nghiệp nào giữ vai trò chủ lực tạo việc làm tại Kon Tum? Ngành công nghiệp chế biến nông - lâm sản giữ vai trò then chốt khi chiếm tới 95% cơ cấu nội bộ ngành công nghiệp của tỉnh. Điển hình là nhà máy đường 132 tỷ đồng, xí nghiệp may thêu 26 tỷ đồng, 4 nhà máy tinh bột sắn giúp giải quyết việc làm cho hơn 15.000 lao động.

Tại sao phát triển nguồn nhân lực dân tộc thiểu số phải gắn liền với bảo vệ môi trường sinh thái? Vì địa bàn cư trú của đồng bào gắn liền với 662.872,67 ha đất lâm nghiệp, chiếm 68,5% diện tích tự nhiên của tỉnh. Nâng cao năng lực và ý thức sinh kế giúp xóa bỏ nạn du canh du cư, đốt rừng làm nương rẫy, biến người dân thành chủ thể trực tiếp quản lý và tái tạo rừng bền vững.

Luận văn sử dụng khung thời gian và phương pháp thu thập dữ liệu nào? Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ năm 1991 khi tái lập tỉnh đến năm 2005, kết hợp dữ liệu thống kê liên tục với 650 phiếu điều tra xã hội học phân tầng trên địa bàn 1 thị xã và 8 huyện để phân tích định tính và định lượng toàn diện.

Kết luận

• Khẳng định nguồn nhân lực dân tộc thiểu số chiếm 51,14% dân số là nhân tố quyết định thành công của quá trình công nghiệp hóa tại tỉnh Kon Tum.
• Làm rõ cơ cấu kinh tế chuyển dịch với nông - lâm nghiệp giảm còn 42,38%, công nghiệp đạt 19,04% và thương mại dịch vụ đạt 38,58%.
• Xác định công nghiệp chế biến chiếm 95% cơ cấu ngành công nghiệp là đầu tàu giải quyết việc làm và thúc đẩy sản xuất hàng hóa nông thôn.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá gồm đào tạo nghề gắn với doanh nghiệp, chuyển dịch cơ cấu cây trồng, bồi dưỡng cán bộ trẻ và bảo vệ tài nguyên rừng.
• Cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc cho công tác hoạch định chiến lược kinh tế - xã hội tỉnh Kon Tum đến năm 2020.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, các cấp lãnh đạo địa phương cần khẩn trương cụ thể hóa các giải pháp đào tạo nghề và phân bổ nguồn lực trong giai đoạn 2006-2010. Các nhà hoạch định chính sách, nhà khoa học và doanh nghiệp hãy khai thác sâu rộng các phát hiện của luận văn này nhằm xây dựng các chương trình hành động thiết thực, đưa Kon Tum phát triển nhanh, văn minh và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi HiÖn nay, ViÖt Nam ®· bíc vµo n¨m thø 20 thùc hiÖn ®êng lèi ®æi míi ®Êt níc víi nhiÖm vô träng t©m lµ c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ g¾n víi kinh tÕ tri thøc nh»m ®a níc ta tho¸t khái t×nh tr¹ng mét níc n«ng nghiÖp nghÌo nµn, l¹c hËu, trë thµnh mét níc c«ng nghiÖp theo híng hiÖn ®¹i vµo n¨m 2020 trong bèi c¶nh khoa häc c«ng nghÖ vµ toµn cÇu ho¸ ph¸t triÓn m¹nh mÏ, lµm gia t¨ng gay g¾t tÝnh chÊt c¹nh tranh trong cuéc ®ua ph¸t triÓn gi÷a c¸c quèc gia. Sù nghiÖp ®æi míi vµ c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc mµ ViÖt Nam ®ang tiÕn hµnh trong ®iÒu kiÖn míi cã thµnh c«ng hay kh«ng hoµn toµn phô thuéc vµo søc s¸ng t¹o cña nguån lùc con ngêi ViÖt Nam. NhËn thøc râ ®iÒu nµy, §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam kh¼ng ®Þnh: Nguån lùc con ngêi ViÖt Nam lµ vèn quÝ nhÊt trong ®iÒu kiÖn c¸c nguån lùc kh¸c cña chóng ta cßn h¹n chÕ, do ®ã “lÊy viÖc ph¸t triÓn nguån lùc con ngêi lµm yÕu tè c¬ b¶n cho sù ph¸t triÓn nhanh vµ bÒn v÷ng” [9, tr.85] Sù thµnh c«ng cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam cã sù ®ãng gãp tÝch cùc cña mçi con ngêi, mçi céng ®ång ngêi, mçi ®Þa ph¬ng trªn ®Êt níc ViÖt Nam, trong ®ã cã ®ång bµo c¸c d©n téc thiÓu sè - mét bé phËn ®Æc biÖt quan träng cÊu thµnh nguån lùc con ngêi ViÖt Nam. Tuy nhiªn, do nhiÒu nguyªn nh©n chñ quan vµ kh¸ch quan nªn tr×nh ®é ph¸t triÓn gi÷a céng ®ång c¸c d©n téc ViÖt 2 Nam vÉn cßn cã sù chªnh lÖch kh¸ lín vÒ mäi mÆt, trong ®ã cã tr×nh ®é ph¸t triÓn cña nguån nh©n lùc, biÓu hiÖn tËp trung ë chÊt lîng cña nguån nh©n lùc c¸c d©n téc thiÓu sè cßn thÊp, cha ®¸p øng ®îc víi yªu cÇu cña tiÕn tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc.

Kon Tum lµ mét tØnh miÒn nói, n»m trong khu vùc T©y Nguyªn vµ lµ tØnh cã tû lÖ ®ång bµo d©n téc thiÓu sè chiÕm sè ®«ng trong d©n c (51,14%), vµ lµ chñ thÓ ®ãng vai trß ®Æc biÖt quan träng ®èi víi sù ph¸t triÓn toµn diÖn cña tØnh. Trong hai cuéc kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p vµ Mü, ®ång bµo d©n téc thiÓu sè ë Kon Tum ®· cïng víi ®ång bµo T©y Nguyªn vµ nh©n d©n c¶ níc ®ãng gãp søc ngêi, søc cña vµo sù nghiÖp gi¶i phãng d©n téc. Tõ sau khi gi¶i phãng ®Õn nay, díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng, ®ång bµo c¸c DTTS ë Kon Tum vÉn kh«ng ngõng ph¸t huy tinh thÇn yªu níc, truyÒn thèng c¸ch m¹ng, tÝch cùc s¶n xuÊt, xãa ®ãi gi¶m nghÌo, c¶i thiÖn ®êi sèng vËt chÊt vµ tinh thÇn. Song, mét thùc tr¹ng ®ang diÔn ra trong nguån nh©n lùc c¸c d©n téc thiÓu sè ë KonTum lµ ®«ng vÒ sè l îng, yÕu vÒ chÊt lîng, thÓ hiÖn râ nÐt vµ tËp trung ë tr×nh ®é häc vÊn, tr×nh ®é tay nghÒ, tr×nh ®é chuyªn m«n kü thuËt, kü n¨ng lao ®éng cña lùc lîng nµy cßn rÊt thÊp, céng víi chÞu ¶nh hëng nÆng nÒ cña nh÷ng phong tôc tËp qu¸n, lèi sèng cßn nh÷ng nÐt cç hñ, l¹c hËu.

Bªn c¹nh ®ã, nhiÒu chñ tr¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ níc ®èi víi viÖc ph¸t triÓn nguån nh©n lùc c¸c d©n téc thiÓu sè 3 còng cha ®îc cô thÓ ho¸ mét c¸ch phï hîp víi ®iÒu kiÖn cña tõng vïng, tõng d©n téc sèng trªn ®Þa bµn tØnh KonTum. Do ®ã, nhiÒu tiÒm n¨ng to lín, nhÊt lµ tiÒm n¨ng con ngêi cña ®ång bµo c¸c d©n téc thiÓu sè tØnh KonTum vÉn cha ®îc khai th¸c vµ sö dông cã hiÖu qu¶, cha chuyÓn ho¸ thµnh néi lùc cho sù ph¸t triÓn nhanh vµ bÒn v÷ng, cha ®¸p øng ®îc yªu cÇu thùc tiÔn cña qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ cña tØnh. §©y lµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n chÝnh c¶n trë sù ph¸t triÓn kinh tÕ- x· héi cña tØnh Kon Tum. V× vËy, viÖc nghiªn cøu khoa häc nh»m “Ph¸t triÓn nguån nh©n lùc c¸c d©n téc thiÓu sè trong sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ë tØnh Kon Tum” lµ vÊn ®Ò ®ang ®Æt ra cÊp thiÕt vµ cã ý nghÜa thiÕt thùc ®èi víi tiÕn tr×nh ph¸t triÓn cña tØnh Kon Tum trong giai ®o¹n hiÖn nay.

T×nh h×nh nghiªn cøu liªn quan ®Õn ®Ò tµi Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, nguån nh©n lùc vµ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc lµ vÊn ®Ò ®îc ®Ò cËp nghiªn cøu ë nh÷ng møc ®é vµ gãc ®é kh¸c nhau. NhiÒu c«ng tr×nh ®· nghiªn cøu mét c¸ch cã hÖ thèng c¸c vÊn ®Ò vÒ nguån nh©n lùc, vÒ gi¸o dôc - ®µo t¹o, vÒ n©ng cao chÊt lîng vµ sö dông cã hiÖu qu¶ nguån nh©n lùc, ®¸ng chó ý lµ nh÷ng c«ng tr×nh sau: - "Ph¸t triÓn nguån nh©n lùc gi¸o dôc ®¹i häc ViÖt Nam" do TS. §ç Minh C¬ng - PGS.TS NguyÔn ThÞ Loan chñ biªn, Nxb ChÝnh trÞ quèc 4 gia, Hµ Néi, 2001. Cuèn s¸ch lµm râ quan ®iÓm, ®Þnh híng chiÕn lîc vµ gi¶i ph¸p chñ yÕu cho viÖc ph¸t triÓn n¨ng lùc gi¸o dôc bËc cao ë níc ta trong thêi kú míi.

- "Nguån lùc trÝ tuÖ trong sù nghiÖp ®æi míi ë ViÖt Nam" cña t¸c gi¶ TS. Bïi ThÞ Ngäc Lan, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2002. Cuèn s¸ch tËp trung lµm râ trÝ tuÖ, nguån lùc trÝ tuÖ, vai trß, ®Æc ®iÓm, thùc tr¹ng ph¸t huy vµ xu híng ph¸t triÓn cña nguån lùc trÝ tuÖ ViÖt Nam- bé phËn tinh hoa trong nguån nh©n lùc ViÖt Nam thêi gian qua. Trªn c¬ së ®ã, t¸c gi¶ ®a ra nh÷ng ph¬ng híng vµ gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m ph¸t huy nguån lùc trÝ tuÖ ViÖt Nam trong c«ng cuéc ®æi míi vµ x©y dùng ®Êt níc theo ®Þnh híng XHCN.

- "Ph¸t triÓn gi¸o dôc vµ ®µo t¹o nh©n tµi" cña Nghiªm §×nh Vú, NguyÔn §¾c Hng chñ biªn, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2002. QuyÓn s¸ch tËp trung giíi thiÖu kh¸i qu¸t vÒ lÞch sö gi¸o dôc ViÖt Nam. Nh÷ng c¬ héi, th¸ch thøc vµ nhiÖm vô ®Æt ra ®èi víi gi¸o dôc ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû XXI. Tõ ®ã, t¸c gi¶ ®a ra mét sè gi¶i ph¸p, kiÕn nghÞ nh»m ph¸t hiÖn, ®µo t¹o, båi dìng tµi n¨ng vµ nguån nh©n lùc cho ®Êt níc trong thêi kú CNH, H§H.

- "N©ng cao chÊt lîng nguån nh©n lùc ®¸p øng yªu cÇu c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa ®Êt níc", do PTS. Mai Quèc Ch¸nh chñ biªn, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 1999. Cuèn s¸ch ®· ph©n tÝch vai trß cña nguån nh©n lùc vµ viÖc n©ng cao chÊt lîng nguån 5 nh©n lùc, tõ ®ã ®Ò xuÊt nh÷ng gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m n©ng cao chÊt lîng nguån nh©n lùc níc ta ®¸p øng yªu cÇu CNH, H§H ®Êt níc. - "Ph¸t triÓn nguån nh©n lùc - kinh nghiÖm thÕ giíi vµ thùc tiÔn níc ta" cña PGS.

TrÇn V¨n Tïng, Lª ¸i L©m, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 1996. Cuèn s¸ch giíi thiÖu kh¸i qu¸t vÒ vai trß cña nguån nh©n lùc ë mét sè níc trªn thÕ giíi díi t¸c ®éng cña gi¸o dôc - ®µo t¹o, ®ång thêi nªu bËt vai trß cña gi¸o dôc - ®µo t¹o trong viÖc ph¸t triÓn nguån nh©n lùc ë ViÖt Nam. VÊn ®Ò con ngêi, nguån nh©n lùc còng lµ ®Ò tµi nghiªn cøu cña mét sè luËn ¸n, luËn v¨n ®¸ng chó ý: LuËn ¸n tiÕn sÜ "Nguån lùc con ngêi trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa ®Êt níc" cña t¸c gi¶ §oµn V¨n Kh¸i (2000); LuËn ¸n tiÕn sÜ "TrÝ thøc ngêi d©n téc thiÓu sè ë ViÖt Nam trong c«ng cuéc ®æi míi (chñ yÕu ë vïng d©n téc thiÓu sè phÝa B¾c)" cña TrÞnh Quang C¶nh, 2001; LuËn ¸n tiÕn sÜ "Ph¸t huy nguån lùc thanh niªn trong sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa ë ViÖt Nam hiÖn nay" cña t¸c gi¶ NguyÔn ThÞ Tó Oanh (1999); LuËn v¨n th¹c sÜ "Ph¸t triÓn nguån nh©n lùc chÊt lîng cao trong sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa ë tØnh Qu¶ng Ninh" cña t¸c gi¶ Vò ThÞ Ph¬ng Mai (2004); LuËn v¨n th¹c sÜ "Ph¸t triÓn nguån lùc con ngêi trong sù nghiÖp c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa ë tØnh BÕn Tre" cña t¸c gi¶ Lª ThÞ Mai (2005). Bªn c¹nh ®ã, nhiÒu nhµ khoa häc, nhµ qu¶n lý ®· cã nh÷ng c«ng tr×nh, bµi viÕt vÒ vÊn ®Ò nguån nh©n lùc c¸c DTTS vµ ®· ®îc ®¨ng t¶i trªn c¸c T¹p chÝ nh: “ChÝnh s¸ch d©n téc ®· thùc sù ®i vµo 6 cuéc sèng ®ång bµo c¸c d©n téc thiÓu sè ë Kon Tum” cña NguyÔn Thanh Cao, t¹p chÝ T tëng V¨n ho¸ 2004; “ChÝnh s¸ch cö tuyÓn- mét chñ tr¬ng ®óng trong chÝnh s¸ch d©n téc cña §¶ng vµ Nhµ níc ta vÒ ph¸t triÓn gi¸o dôc, ®µo t¹o ë vïng miÒn nói, vïng d©n téc thiÓu sè” cña NguyÔn ThÞ Mü Trang- L¹i ThÞ Thu Hµ, T¹p chÝ D©n téc häc 2005; “D¹y nghÒ, gi¶i quyÕt viÖc lµm cho thanh niªn d©n téc thiÓu sè t¹i Kon Tum” cña Lª V¨n QuyÒn, T¹p chÝ Lao ®éng vµ x· héi 2005; “VÊn ®Ò d©n sè vµ nguån nh©n lùc vïng d©n téc thiÓu sè ë níc ta” cña NguyÔn ThÕ HuÖ, T¹p chÝ Céng s¶n 2004.

C¸c bµi viÕt nµy b- íc ®Çu ®Ò cËp ®Õn c¸c vÊn ®Ò cÊp b¸ch hiÖn nay nh gi¸o dôc - ®µo t¹o, viÖc lµm cho ®ång bµo d©n téc thiÓu sè. Nh×n chung cha cã mét c«ng tr×nh nµo nghiªn cøu trùc tiÕp vµ cã hÖ thèng vÒ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc c¸c d©n téc thiÓu sè ë Kon Tum. ViÖc nhËn thøc râ h¬n, ®¸nh gi¸ ®óng thùc tr¹ng nguån nh©n lùc c¸c d©n téc thiÓu sè lµ c¬ së thùc tiÔn quan träng ®Ó t×m ra ph¬ng híng, gi¶i ph¸p ph¸t triÓn vµ sö dông cã hiÖu qu¶ nguån nh©n lùc nµy phôc vô cho sù nghiÖp CNH, H§H vÉn lµ mét ®Ò tµi cÇn ®îc tiÕp tôc nghiªn cøu, nhÊt lµ tõ gãc ®é chÝnh trÞ, x· héi vµ tõ thùc tiÔn cña mét tØnh nh Kon Tum. Môc tiªu, nhiÖm vô cña luËn v¨n - Môc tiªu: Trªn c¬ së lµm râ thùc tr¹ng vµ xu híng ph¸t triÓn nguån nh©n lùc c¸c d©n téc thiÓu sè ë tØnh Kon Tum, luËn v¨n ®Ò xuÊt nh÷ng ph¬ng híng c¬ b¶n vµ gi¶i ph¸p chñ yÕu ®Ó ph¸t 7 triÓn nguån nh©n lùc c¸c d©n téc thiÓu sè cña Kon Tum trong tiÕn tr×nh CNH, H§H cña tØnh.

- NhiÖm vô: LuËn v¨n lµm râ kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm, vai trß cña nguån nh©n lùc c¸c d©n téc thiÓu sè trong sù nghiÖp CNH, H§H; ph©n tÝch nh÷ng nh©n tè t¸c ®éng ®Õn sù ph¸t triÓn cña nguån nh©n lùc nµy. - Ph©n tÝch thùc tr¹ng cña nguån nh©n lùc c¸c d©n téc thiÓu sè, tõ ®ã ®a ra nh÷ng dù b¸o khoa häc vÒ xu híng ph¸t triÓn cña nã trong sù nghiÖp CNH, H§H cña tØnh. - X©y dùng hÖ thèng quan ®iÓm vµ gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m tiÕp tôc ph¸t triÓn nguån nh©n lùc c¸c d©n téc thiÓu sè ë tØnh Kon Tum trong qu¸ tr×nh CNH, H§H.