ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VŨ THỊ PHƯƠNG ANH NGÀNH BẢO HIỂM VIỆT NAM TRƯỚC VÀ SAU GIA NHẬP WTO LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI Hà nội - 2007 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VŨ THỊ PHƢƠNG ANH Đề tài: NGÀNH BẢO HIỂM VIỆT NAM TRƢỚC VÀ SAU GIA NHẬP WTO Chuyên ngành: KTTG&QHKTQT Mã số: 60 31 07 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS TRẦN THỊ THÁI HÀ Hà nội - 2007 1 MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG CHỮ CÁI VIẾT TẮT. 5 CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KINH DOANH BẢO HIỂM.1 Tổng quan về kinh doanh bảo hiểm.2 Nguyên tắc của hoạt động kinh doanh bảo hiểm.3 Phân loại bảo hiểm.4 Vai trò của bảo hiểm đối với nền kinh tế.5 Những nhân tố trong nƣớc và quốc tế ảnh hƣởng đến sự phát triển của ngành kinh doanh bảo hiểm.2 Ngành bảo hiểm trong khuôn khổ WTO.1 WTO và những cam kết của các thành viên trong lĩnh vực tài chính 25 1.2 Những tác động của việc gia nhập WTO tới thị trƣờng tài chính nói chung, ngành kinh doanh bảo hiểm nói riêng tại các nƣớc ĐPT.3 Kinh nghiệm phát triển và hội nhập của thị truờng bảo hiểm một số quốc gia.1 Kinh nghiệm của Trung Quốc.2 Kinh nghiệm của Ấn Độ.3 Một số bài học kinh nghiệm cho sự phát triển của thị trƣờng bảo hiểm Việt Nam. 36 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG NGÀNH KINH DOANH BẢO HIỂM VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA.1 Tổng quan quá trình hình thành và phát triển.1 Sự ra đời và phát triển của ngành bảo hiểm Việt Nam: giai đoạn trƣớc 1993 .2 Quá trình phát triển của ngành bảo hiểm Việt Nam: giai đoạn 1993 – nay .1 Những mặt đạt đƣợc .2 Những thách thức của ngành bảo hiểm Việt Nam trong điều kiện gia nhập WTO và một số nguyên nhân . 64 CHƢƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGÀNH BẢO HIỂM VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN GIA NHẬP WTO .1 Quan điểm của Đảng và Nhà nƣớc về phát triển hội nhập ngành bảo hiểm .2 Các cam kết trong lĩnh vực bảo hiểm của Việt Nam đối với tổ chức thƣơng mại thế giới WTO .3 Các giải pháp kiến nghị nhằm phát triển thị trƣờng ngành bảo hiểm Việt Nam trong điều kiện gia nhập WTO .1 Hoàn thiện khung pháp lý cho sự phát triển của ngành .2 Phát triển thị trƣờng tài chính làm tiền đề cho sự phát triển thị trƣờng bảo hiểm .3 Giải pháp về phía ngành bảo hiểm . 92 KẾT LUẬN………………………………………………………………101 PHỤ LỤC 3 DANH MỤC BẢNG MỘT SỐ CHỮ VIẾT TẮT ASEAN: Association of South East Asian Nations Hiệp hội các nƣớc Đông Nam Á BHNT: Bảo hiểm nhân thọ BHXH: Bảo hiểm xã hội BHYT: Bảo hiểm y tế DN: Doanh nghiệp DNBH: Doanh nghiệp bảo hiểm DNNN: Doanh nghiệp nhà nƣớc DNTN: Doanh nghiệp tƣ nhân GATT: General Agreement on Tariffs and Trade Hiệp định chung về thƣơng mại và thuế quan GDP: Gross Domestic Product - Tổng sản phẩm quốc nội GNI: Gross National Income - Tổng thu nhập quốc dân NT: Nhân thọ PNT: Phi nhân thọ TNDS: Trách nhiệm dân sự TNHH: Trách nhiệm hữu hạn TTCK: Thị trƣờng chứng khoán WTO: World Trade Organisation Tổ chức thƣơng mại thế giới XHCN: Xã Hội Chủ Nghĩa 4 MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết nghiên cứu của đề tài: Ngày 07/11/2006 vừa qua, Việt nam đã chính thức trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức thƣơng mại thế giới WTO. Sự kiện này đánh dấu một mốc quan trọng trong tiến trình mở cửa hội nhập và phát triển của nền kinh tế Việt nam. Cùng với sự kiện này, các ngành các lĩnh vực cụ thể trong nền kinh tế Việt nam đều phải nhìn nhận lại toàn bộ quá trình phát triển từ trƣớc tới nay, nhận xét đánh giá điểm mạnh điểm yếu, từ đó xây dựng những chiến lƣợc củng cố và phát triển từng ngành từng lĩnh vực theo đƣờng lối chính sách chung của đất nƣớc với một mục đích chung duy nhất là đứng vững và lớn mạnh trƣớc bối cảnh hội nhập này. Trong các lĩnh vực kinh tế, thị trƣờng tài chính Việt nam đã đƣợc hình thành và có cấu trúc tƣơng đối hoàn chỉnh. Tuy nhiên, do điều kiện kinh tế nƣớc ta có xuất phát điểm thấp, lại vẫn còn đang trong quá trình chuyển đổi nên sự phát triển của thị trƣờng tài chính nói chung còn rất nhiều hạn chế. Thị trƣờng tài chính của chúng ta hiện nay vừa nhỏ bé về quy mô vốn, lạc hậu về hạ tầng cơ sở và khoa học công nghệ, vừa nghèo nàn về phƣơng thức và công cụ giao dịch. Về tổng thể vẫn là một thị trƣờng còn non trẻ và phát triển ở trình độ thấp so với các nƣớc trong khu vực và trên thế giới. Ngành bảo hiểm Việt nam là một bộ phận tƣơng đối quan trọng trong thị trƣờng tài chính cũng không nằm ngoài những nhận xét đó. Phát triển ngành bảo hiểm nói riêng cũng nằm trong sự phát triển của thị trƣờng tài chính Việt nam nói chung còn là một đòi hỏi của thực tế khách quan trong bối cảnh Việt nam gia nhập Tổ chức thƣơng mại thế giới WTO hiện nay. Tuy nhiên muốn hội nhập thành công hay là để cho hội nhập trở thành động lực thúc đẩy sự phát triển tích cực của ngành bảo hiểm Việt nam, bản thân ngành cũng phải đạt đến một trình độ phát triển hợp lý để đủ mạnh tiếp thu những thay đổi tích cực và đối phó kịp thời với những biến động của các nhân tố bên ngoài. 5 Câu hỏi đựơc đặt ra là: Thực trạng phát triển của ngành bảo hiểm Việt nam nhƣ thế nào và cần phải có các giải pháp gì để phát triển ngành kinh doanh bảo hiểm Việt nam trong điều kiện Việt nam đang trên đƣờng hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế thế giới nói chung mà cụ thể là gia nhập Tổ chức thƣơng mại thế giới WTO và hội nhập thị trƣờng tài chính quốc tế nói riêng. Đó là lý do để: "Ngành bảo hiểm Việt nam trƣớc và sau khi gia nhập WTO" đƣợc chọn để làm để tài của luận văn thạc sỹ này. Tình hình nghiên cứu của đề tài ở trong và ngoài nƣớc: Ở nƣớc ngoài: Thị trƣờng tài chính nói chung, thị trƣờng bảo hiểm nói riêng là một trong các vấn đề đƣợc quan tâm hàng đầu tại các quốc gia, nhất là trong giai đoạn hiện nay. Sự mở rộng thông tin cùng với sự gia tăng của nhu cầu bảo hiểm cho các tất cả mọi hoạt động kinh tế xã hội khiến cho ngành kinh doanh bảo hiểm đƣợc quan tâm sâu rộng. Tuy nhiên theo sự tìm hiểu của học viên thì hiện nay trên thế giới chƣa có công trình nghiên cứu nào đƣợc trình bày về "Ngành bảo hiểm Việt nam trƣớc và sau gia nhập WTO" Ở Việt nam: Với những góc độ và cách tiếp cận khác nhau, cho đến nay đã có một số công trình bảo vệ nghiên cứu về ngành kinh doanh bảo hiểm tại Việt nam hiện nay nhƣ: Luận án "Giải pháp hoàn thiện chính sách bảo hiểm tiền gửi ở Việt nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế" của Đào Văn Tuấn, Học viện Ngân hàng. Luận án nghiên cứu những vấn đề cơ bản về bảo hiểm tiền gửi và chính sách bảo hiểm tiền gửi ở Việt nam trong quá trình hội nhập quốc tế, phân tích thực trạng chính sách bảo hiểm tiền gửi ở Việt nam và đề ra giải pháp hoàn thiện chính sách. Luận án: "Hoàn thiện kế toán bảo hiểm trong xu thế mở cửa hội nhập" của Hà Thị Ngọc Hà, Học viện tài chính. Luận án hệ thống hoá những vấn đề cơ sở lý luận tổng quan về bảo hiểm và kế toán bảo hiểm trong xu thế mở cửa hội nhập, đồng thời phân tích đánh giá thực trạng về hệ thống kế toán do nhà nƣớc quy định và áp dụng cho doanh nghiệp bảo hiểm hiện nay, từ đó rút ra những ƣu điểm và hạn chế đối chiếu với chuẩn mực quốc tế để vận dụng và đề xuất những giải pháp hoàn thiện hệ thống kế toán áp dụng cho doanh nghiệp bảo hiểm Việt nam. Báo cáo: "Kết 6 quả nghiên cứu đánh giá tác động của việc mở cửa thị trƣờng đối với ngành bảo hiểm Việt nam và giải pháp phát triển thị trƣờng bảo hiểm phù hợp với tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế do Viện khoa học tài chính xuất bản năm 2005. Báo cáo nghiên cứu thực trạng hoạt động của thị trƣờng bảo hiểm Việt nam giai đoạn 1986-2003 và đánh giá tác động của việc mở cửa thị trƣờng đối với ngành và đề xuất một số giải pháp phát triển thị trƣờng bảo hiểm phù hợp với tiến trình hội nhập quốc tế. Tuy nhiên báo cáo này chỉ mang tính chất tập hợp quan điểm của nhiều tác giả và đề cập tới tiến trình hội nhập quốc tế nói chung của ngành bảo hiểm Việt nam mà không đề cập tới các quy định cụ thể của WTO. Nhƣ vậy, qua tìm hiểu của tác giả thì cho đến nay chƣa có công trình nghiên cứu nào bảo vệ về sự phát triển của ngành bảo hiểm Việt nam đặt trong bối cảnh "trƣớc và sau khi gia nhập tổ chức thƣơng mại thế giới WTO". Vì vậy có thể nói đây là công trình đầu tiên nghiên cứu về vấn đề này, đặc biệt trong chuyên ngành Kinh tế thế giới và quan hệ kinh tế quốc tế. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở hệ thống hoá những vấn đề lý luận chung về ngành kinh doanh bảo hiểm và đánh giá thực trạng phát triển, mức độ hội nhập quốc tế hiện nay của ngành bảo hiểm Việt nam, luận văn đề xuất các giải pháp để phát triển ngành bảo hiểm Việt nam trong thời gian tới đáp ứng các yêu cầu của việc hội nhập ngành trong WTO. Nhiệm vụ nghiên cứu: - Khảo sát kinh nghiệm quốc tế về phát triển thị trƣờng bảo hiểm và tác động của mở cửa thị trƣờng tài chính đối với bảo hiểm và qua đó tới nền kinh tế - Khảo sát các khía cạnh của lĩnh vực bảo hiểm ở Việt nam và đánh giá cơ hội và thách thức trong điều kiện hội nhập. - Trên cơ sở các khảo sát trên thiết lập các luận cứ lý luận và thực tế cho những đề xuất. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. 7 Đối tượng nghiên cứu: Luận văn chỉ nghiên cứu lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm (hay còn gọi là Bảo hiểm thƣơng mại). Không nghiên cứu các loại hình bảo hiểm mang tính chất cộng đồng, nhân đạo (BHXH, BHYT, BHTN) Phạm vi nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu thực trạng ngành bảo hiểm Việt nam trong khoảng thời gian từ năm 1993 đến nay.
Ngành Bảo Hiểm Việt Nam Trước và Sau Gia Nhập WTO
Luận văn thạc sĩ ngành bảo hiểm Việt Nam trước và sau gia nhập WTO, phân tích tác động và cơ hội phát triển trong bối cảnh hội nhập.
Trường đại học
Đại Học Quốc Gia Hà Nội - Trường Đại Học Kinh TếChuyên ngành
Kinh Tế Đối NgoạiNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận Văn Thạc SỹPhí lưu trữ
35 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Vũ Thị Phương Anh
Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Thị Thái Hà
Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội - Trường Đại Học Kinh Tế
Chuyên ngành: Kinh Tế Đối Ngoại
Đề tài: Ngành Bảo Hiểm Việt Nam Trước Và Sau Gia Nhập WTO
Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
Năm xuất bản: 2007
Địa điểm: Hà Nội
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ