Nâng cao năng lực tự học cho học sinh qua dạy học tích hợp thực tiễn phần cacbohiđrat - Hóa học 12

Luận văn thạc sĩ giáo dục nghiên cứu phát triển năng lực tự học thông qua dạy học tích hợp thực tiễn phần cacbohiđrat − hóa học 12, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Đặng Thị Dung
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Thành
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Hóa học
• Đề tài: Phát Triển Năng Lực Tự Học Qua Dạy Học Hóa Học 12
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. MỞ ĐẦU: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH THPT
• 1.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Đổi mới chương trình giáo dục theo định hướng năng lực
• 1.3. Định hướng chung
• 1.4. Khái quát chung về năng lực
• 1.5. Tự học và phát triển năng lực tự học cho học sinh trung học phổ thông
• 1.6. Năng lực tự học của học sinh trung học phổ thông
• 1.7. Tổ chức cho HS học tập theo tài liệu tự học có hướng dẫn
• 1.8. Dạy học chủ đề tích hợp ở trường trung học phổ thông
• 1.9. Một số vấn đề chung
• 1.10. Chương trình nhà trường và dạy học theo chủ đề tích hợp thực tiễn
• 1.11. Thực trạng dạy học chủ đề tích hợp và phát triển năng lực tự học ở một số trường THPT trên địa bàn huyện Ba Vì
• 1.11.1. Mục đích và đối tượng điều tra
• 1.11.2. Phương pháp điều tra
• 1.11.3. Kết quả điều tra
• 2. DẠY HỌC CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP THỰC TIỄN NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH THPT
• 2.1. Mục tiêu, cấu trúc nội dung phần Cacbohiđrat - Hóa học 12 THPT
• 2.1.1. Mục tiêu phần cacbohiđrat
• 2.1.2. Phân phối chương trình phần Cacbohiđrat
• 2.2. Nguyên tắc lựa chọn chủ đề và qui trình thiết kế chủ đề dạy học tích hợp thực tiễn
• 2.2.1. Nguyên tắc lựa chọn chủ đề tích hợp thực tiễn
• 2.3. Đề xuất một số biện pháp áp dụng trong dạy học phần Cacbohiđrat nhằm phát triển năng lực tự học cho học sinh THPT
• 2.3.1. Thiết kế tài liệu tự học có hướng dẫn (phần lí thuyết) nhằm phát triển năng lực tự học cho học sinh ở trường THPT
• 2.3.2. Một số sản phẩm lên men
• 2.3.3. Sử dụng phương pháp dạy học dự án nhằm phát triển NLTH cho học sinh ở trường THPT
• 2.3.4. Thiết kế bộ công cụ đánh giá sự phát triển năng lực tự học của học sinh thông qua dạy học tích hợp thực tiễn
• 2.3.4.1. Xây dựng bảng tiêu chí và mức độ đánh giá sự phát triển năng lực tự học
• 2.3.4.2. Đề xuất bộ công cụ đánh giá năng lực tự học thông qua dạy học theo chủ đề tích hợp thực tiễn
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm
• 3.2. Nhiệm vụ và tổ chức thực nghiệm sư phạm
• 3.3. Nội dung thực nghiệm
• 3.4. Đối tượng và địa điểm thực nghiệm
• 3.5. Tiến trình thực hiện
• 3.6. Kết quả thực nghiệm
• 3.6.1. Kết quả định tính
• 3.6.2. Kết quả định lượng
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển năng lực tự học qua dạy học hóa học 12

Phát triển năng lực tự học là một trong những mục tiêu quan trọng trong giáo dục hiện đại. Đặc biệt, trong môn hóa học lớp 12, việc phát triển năng lực này không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn khuyến khích sự chủ động trong học tập. Việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực sẽ tạo ra môi trường học tập hiệu quả, giúp học sinh phát triển khả năng tự học và nghiên cứu.

1.1. Khái niệm về năng lực tự học trong giáo dục

Năng lực tự học được hiểu là khả năng tự tìm kiếm, tiếp nhận và xử lý thông tin một cách độc lập. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh giáo dục hiện nay, nơi mà việc tự học trở thành một kỹ năng thiết yếu cho học sinh.

1.2. Vai trò của dạy học hóa học trong phát triển năng lực tự học

Dạy học hóa học không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn giúp học sinh áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Việc tích hợp các nội dung thực tiễn vào bài học sẽ kích thích sự tò mò và hứng thú học tập của học sinh.

II. Thách thức trong việc phát triển năng lực tự học qua dạy học hóa học 12

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc phát triển năng lực tự học trong dạy học hóa học vẫn gặp phải nhiều thách thức. Một trong những vấn đề chính là nội dung sách giáo khoa thường nặng về lý thuyết, thiếu các bài tập thực tiễn. Điều này khiến học sinh khó khăn trong việc liên hệ kiến thức với thực tế.

2.1. Nội dung sách giáo khoa và sự thiếu hụt thực tiễn

Nhiều nội dung trong sách giáo khoa hóa học lớp 12 chưa được thiết kế để khuyến khích học sinh tự học. Việc thiếu các bài tập thực tiễn làm giảm khả năng áp dụng kiến thức vào cuộc sống hàng ngày.

2.2. Phương pháp dạy học chưa hiệu quả

Nhiều giáo viên vẫn sử dụng phương pháp dạy học truyền thống, dẫn đến việc học sinh không được khuyến khích phát triển năng lực tự học. Cần có sự đổi mới trong phương pháp dạy học để tạo ra môi trường học tập tích cực hơn.

III. Phương pháp dạy học tích cực nhằm phát triển năng lực tự học

Để phát triển năng lực tự học, việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực là rất cần thiết. Các phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức mà còn khuyến khích sự sáng tạo và tư duy độc lập.

3.1. Dạy học dự án trong hóa học

Dạy học dự án là một phương pháp hiệu quả giúp học sinh tự nghiên cứu và thực hiện các dự án liên quan đến hóa học. Phương pháp này khuyến khích học sinh làm việc nhóm và phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề.

3.2. Tích hợp thực tiễn vào bài học

Việc tích hợp các vấn đề thực tiễn vào bài học hóa học sẽ giúp học sinh thấy được sự liên hệ giữa lý thuyết và thực tế. Điều này không chỉ làm tăng hứng thú học tập mà còn phát triển năng lực tự học cho học sinh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu trong dạy học hóa học 12

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực trong dạy học hóa học lớp 12 đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phát triển được năng lực tự học một cách hiệu quả.

4.1. Kết quả thực nghiệm sư phạm

Kết quả từ các cuộc thực nghiệm cho thấy học sinh tham gia vào các hoạt động dạy học tích cực có sự tiến bộ rõ rệt trong năng lực tự học. Họ có khả năng tự nghiên cứu và áp dụng kiến thức vào thực tiễn tốt hơn.

4.2. Phản hồi từ học sinh và giáo viên

Phản hồi từ học sinh cho thấy họ cảm thấy hứng thú hơn với môn hóa học khi được học theo phương pháp tích cực. Giáo viên cũng nhận thấy sự thay đổi tích cực trong thái độ học tập của học sinh.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho năng lực tự học

Phát triển năng lực tự học qua dạy học hóa học 12 là một quá trình cần thiết và quan trọng. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp dạy học tích cực để nâng cao chất lượng giáo dục. Hướng tới tương lai, việc tích hợp thực tiễn vào dạy học sẽ là một xu hướng tất yếu.

5.1. Đề xuất các biện pháp cải tiến

Cần có các biện pháp cải tiến nội dung sách giáo khoa và phương pháp dạy học để phù hợp hơn với nhu cầu phát triển năng lực tự học của học sinh.

5.2. Tầm quan trọng của việc đào tạo giáo viên

Đào tạo giáo viên về các phương pháp dạy học tích cực là rất quan trọng. Giáo viên cần được trang bị kiến thức và kỹ năng để áp dụng hiệu quả các phương pháp này trong giảng dạy.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục phổ thông tại Việt Nam, việc phát triển năng lực tự học (NLTH) cho học sinh trung học phổ thông (THPT) trở thành một yêu cầu cấp thiết. Theo ước tính, năng lực tự học là yếu tố then chốt giúp học sinh thích ứng với sự biến đổi nhanh chóng của xã hội hiện đại và đáp ứng nhu cầu học tập suốt đời. Tuy nhiên, thực trạng dạy học hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là việc tích hợp các vấn đề thực tiễn vào nội dung môn học để phát triển NLTH chưa được quan tâm đúng mức. Luận văn tập trung nghiên cứu phát triển NLTH thông qua dạy học tích hợp thực tiễn phần Cacbohiđrat trong chương trình Hóa học lớp 12 tại các trường THPT trên địa bàn huyện Ba Vì, Hà Nội, trong năm học 2016-2017.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm xây dựng và tổ chức dạy học các chủ đề tích hợp thực tiễn phần Cacbohiđrat, qua đó phát triển NLTH cho học sinh lớp 12 chương trình cơ bản. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hai trường THPT Ngô Quyền – Ba Vì và Quảng Oai, với đối tượng là học sinh lớp 12 và giáo viên bộ môn Hóa học. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc nâng cao chất lượng dạy học môn Hóa học, đồng thời góp phần đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực người học, đặc biệt là năng lực tự học, qua đó đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông theo định hướng năng lực.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về năng lực, năng lực tự học và dạy học tích hợp. Năng lực được hiểu là khả năng huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng và các thuộc tính tâm lý để thực hiện thành công các hoạt động trong bối cảnh cụ thể. Năng lực tự học là khả năng tự giác, tích cực, độc lập chiếm lĩnh tri thức nhằm đạt mục tiêu học tập. Các biểu hiện của NLTH bao gồm tính kỷ luật, tư duy phân tích, khả năng tự điều chỉnh, ham hiểu biết, kỹ năng giao tiếp xã hội và khả năng tự học.

Dạy học tích hợp thực tiễn là phương pháp kết hợp có hệ thống các kiến thức liên quan từ nhiều môn học và thực tiễn cuộc sống nhằm phát triển năng lực cho học sinh. Dạy học dự án được áp dụng như một kỹ thuật dạy học tích cực, giúp học sinh chủ động tìm kiếm, vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề thực tiễn, qua đó phát triển NLTH.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính bao gồm khảo sát thực trạng dạy học và NLTH tại các trường THPT huyện Ba Vì, thu thập từ 32 giáo viên và 241 học sinh lớp 12. Phương pháp điều tra sử dụng phiếu khảo sát ý kiến giáo viên và học sinh, kết hợp phỏng vấn chuyên gia. Thực nghiệm sư phạm được tiến hành tại hai trường THPT Ngô Quyền và Quảng Oai nhằm đánh giá tính khả thi của các biện pháp phát triển NLTH thông qua dạy học tích hợp thực tiễn phần Cacbohiđrat.

Phân tích dữ liệu sử dụng các phương pháp thống kê mô tả, so sánh tần suất, tỷ lệ phần trăm và phân tích định tính. Cỡ mẫu được lựa chọn dựa trên quy mô lớp học và tính đại diện cho đối tượng nghiên cứu. Timeline nghiên cứu kéo dài trong năm học 2016-2017, bao gồm giai đoạn khảo sát, thiết kế chủ đề tích hợp, thực nghiệm và đánh giá kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng dạy học tích hợp thực tiễn còn hạn chế: Khoảng 53% giáo viên chưa được đào tạo bài bản về dạy học tích hợp, chỉ 47% có kinh nghiệm tích hợp kiến thức thực tiễn vào bài giảng. Tần suất áp dụng các hoạt động dạy học tích cực như tạo môi trường học tập đa dạng, hướng dẫn học sinh tìm tài liệu tham khảo chỉ đạt khoảng 40-50%.

2. Năng lực tự học của học sinh còn yếu: Kết quả khảo sát cho thấy từ 18,67% đến 26,56% học sinh chưa đạt mức độ trung bình về các biểu hiện NLTH như lập kế hoạch học tập, phân chia công việc nhóm, tự kiểm tra và tự điều chỉnh. Tỷ lệ học sinh đạt mức khá và tốt chỉ dao động từ 14,52% đến 18,67%.

3. Dạy học dự án theo chủ đề tích hợp thực tiễn giúp phát triển NLTH: Qua thực nghiệm sư phạm, học sinh tham gia dạy học theo chủ đề tích hợp phần Cacbohiđrat có sự cải thiện rõ rệt về NLTH, với tỷ lệ học sinh đạt khá giỏi tăng từ khoảng 30% lên trên 60% sau ba lần kiểm tra định kỳ.

4. Tài liệu tự học có hướng dẫn phát huy hiệu quả: Việc sử dụng tài liệu tự học có hướng dẫn giúp học sinh chủ động tiếp cận kiến thức, tự đánh giá và điều chỉnh quá trình học tập. Hơn 70% học sinh đánh giá tài liệu dễ hiểu, có tính hệ thống và hỗ trợ tốt cho việc tự học.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân hạn chế trong dạy học tích hợp thực tiễn xuất phát từ việc giáo viên chưa được đào tạo chuyên sâu, áp lực về thời lượng tiết học và thiếu tài liệu hướng dẫn cụ thể. So với các nghiên cứu trước đây, kết quả này tương đồng với nhận định rằng việc tích hợp thực tiễn vào dạy học còn nhiều khó khăn do thiếu sự chuẩn bị và hỗ trợ từ nhà trường.

Việc áp dụng dạy học dự án theo chủ đề tích hợp thực tiễn phần Cacbohiđrat đã tạo điều kiện cho học sinh phát triển kỹ năng tự học, tự nghiên cứu và giải quyết vấn đề thực tiễn. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân loại kết quả học tập trước và sau thực nghiệm, thể hiện sự tăng trưởng rõ rệt về năng lực tự học.

Tài liệu tự học có hướng dẫn được thiết kế theo nguyên tắc khoa học, logic, dễ hiểu và có hệ thống câu hỏi kiểm tra giúp học sinh tự đánh giá hiệu quả học tập. Đây là công cụ hỗ trợ đắc lực cho việc phát triển NLTH, đồng thời giảm bớt sự phụ thuộc vào giáo viên trong quá trình học.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tổ chức đào tạo chuyên sâu cho giáo viên về dạy học tích hợp thực tiễn: Tập trung nâng cao năng lực thiết kế chủ đề tích hợp, sử dụng phương pháp dạy học dự án và kỹ thuật đánh giá năng lực tự học. Thời gian thực hiện trong vòng 6 tháng, do Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các trường đại học tổ chức.

2. Phát triển và phổ biến tài liệu tự học có hướng dẫn: Biên soạn tài liệu theo từng chủ đề tích hợp thực tiễn, đảm bảo tính khoa học và phù hợp với trình độ học sinh. Thời gian hoàn thiện trong 1 năm, do các tổ bộ môn và nhà xuất bản giáo dục thực hiện.

3. Xây dựng bộ công cụ đánh giá năng lực tự học: Thiết kế bảng tiêu chí và mức độ đánh giá cụ thể, áp dụng trong quá trình dạy học để theo dõi sự phát triển NLTH của học sinh. Thời gian triển khai trong 6 tháng, do các trường THPT phối hợp với chuyên gia giáo dục.

4. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học: Khuyến khích giáo viên sử dụng các phương tiện đa phương tiện, mạng internet để hỗ trợ dạy học tích hợp và tự học của học sinh. Thời gian áp dụng liên tục, do nhà trường và giáo viên chủ động thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên bộ môn Hóa học THPT: Nhận được hướng dẫn cụ thể về thiết kế và tổ chức dạy học tích hợp thực tiễn, phát triển NLTH cho học sinh qua các chủ đề thực tế.

2. Cán bộ quản lý giáo dục: Có cơ sở để xây dựng kế hoạch đào tạo, phát triển chương trình nhà trường phù hợp với định hướng đổi mới giáo dục theo năng lực.

3. Nghiên cứu sinh, học viên cao học ngành Giáo dục học: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, thiết kế chủ đề tích hợp và đánh giá năng lực tự học trong bối cảnh giáo dục phổ thông.

4. Nhà biên soạn sách giáo khoa và tài liệu tự học: Được cung cấp nguyên tắc thiết kế tài liệu tự học có hướng dẫn, đảm bảo tính khoa học và phát triển năng lực người học.

Câu hỏi thường gặp

1. Dạy học tích hợp thực tiễn là gì và tại sao cần thiết?
   Dạy học tích hợp thực tiễn là phương pháp kết hợp kiến thức môn học với các vấn đề thực tế nhằm phát triển năng lực toàn diện cho học sinh. Nó giúp học sinh hiểu sâu hơn, vận dụng kiến thức vào cuộc sống và phát triển kỹ năng tự học.

2. Năng lực tự học được đánh giá như thế nào trong nghiên cứu này?
   Năng lực tự học được đánh giá qua các biểu hiện như lập kế hoạch học tập, phân chia công việc nhóm, tự kiểm tra, tự điều chỉnh và giao tiếp xã hội. Bộ công cụ đánh giá gồm bảng tiêu chí và thang điểm cụ thể, giúp giáo viên theo dõi sự tiến bộ của học sinh.

3. Tài liệu tự học có hướng dẫn có ưu điểm gì so với sách giáo khoa truyền thống?
   Tài liệu tự học có hướng dẫn không chỉ cung cấp kiến thức mà còn hướng dẫn phương pháp học, câu hỏi kiểm tra và đáp án giúp học sinh tự đánh giá và điều chỉnh quá trình học, từ đó nâng cao hiệu quả tự học.

4. Phương pháp dạy học dự án được áp dụng như thế nào trong phần Cacbohiđrat?
   Phương pháp dạy học dự án được tổ chức theo các giai đoạn: xác định chủ đề, thiết kế dự án, tiến hành thực hiện, trình bày sản phẩm và đánh giá. Học sinh chủ động tìm hiểu, thảo luận và vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề thực tiễn liên quan đến Cacbohiđrat.

5. Khó khăn lớn nhất khi triển khai dạy học tích hợp thực tiễn là gì?
   Khó khăn chủ yếu là giáo viên chưa được đào tạo bài bản, thiếu tài liệu hướng dẫn cụ thể, áp lực về thời lượng tiết học và cơ sở vật chất chưa đầy đủ. Cần có sự hỗ trợ từ nhà trường và các cơ quan quản lý để khắc phục.

Kết luận

• Xác định thực trạng dạy học tích hợp thực tiễn và năng lực tự học của học sinh THPT còn nhiều hạn chế, đặc biệt tại huyện Ba Vì.
• Xây dựng và tổ chức dạy học theo các chủ đề tích hợp thực tiễn phần Cacbohiđrat giúp phát triển rõ rệt năng lực tự học cho học sinh lớp 12.
• Thiết kế tài liệu tự học có hướng dẫn là công cụ hiệu quả hỗ trợ học sinh tự học và tự đánh giá kết quả học tập.
• Đề xuất các biện pháp đào tạo giáo viên, phát triển tài liệu và công cụ đánh giá nhằm nâng cao chất lượng dạy học tích hợp thực tiễn.
• Tiếp tục nghiên cứu mở rộng áp dụng mô hình dạy học tích hợp thực tiễn và phát triển NLTH cho các môn học khác trong chương trình giáo dục phổ thông.

Hành động tiếp theo là triển khai đào tạo giáo viên và phát triển tài liệu tự học có hướng dẫn trên diện rộng, đồng thời xây dựng hệ thống đánh giá năng lực tự học để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc phát triển năng lực tự học cho học sinh THPT Chương 2: Dạy học chủ đề tích hợp thực tiễn nhằmphát triển năng lực tự học cho học sinh THPT Chương 3: Thực nghiệm sư phạm 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC PHÁT TRIỂNNĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH THPT 1.Lịch sử vấn đề nghiên cứu Tổ chức dạy học tích hợp đang trở thành xu thế của dạy học hiện đại, nó đang được nhiều quốc gia trên thế giới nghiên cứu và áp dụng vào trường học. Trên thế giới tư tưởng DHTH bắt đầu có từ thập niên 60 của thế kỉ XX nhưHội nghị tích hợp về giảng dạy các môn khoa học tổ chức tại Varna(Bungaritháng 9/1968) với sự bảo trợ của UNESCO. Đãcó nhiều nhà giáo dục nghiên cứu về quan điểm DHTH điển hình là: Năm 1996 tác giả Xavier Roegiers đã công bố công trình nghiên cứu “Khoa học sư phạm tích hợp hay cần làm như thế nào để phát triển năng lực ở các trường học”. Trong công trình nghiên cứu này,ông đã nhấn mạnh rằng toàn bộ quá trình học tập cần đặt vào một tình huống có ý nghĩa đối với HS.

Ở Việt Nam, tư tưởng dạy học tích hợp bắt đầu nghiên cứu và áp dụng từ những năm đầu thập niên 90của thế kỉ XX. Cho đến nay đã có nhiều nhà giáo dục nghiên cứu cơ sở lí luận về tích hợp và các biện pháp vận dụng giảng dạy tích hợp vào thực tiễn như: -Tác giả Đào Trọng Quang (1997), “Biên soạn sách giáo khoa theo quan điểm tích hợp – Cơ sở lý luận và một số kinh nghiệm”, Tạp chí Nghiên cứu giáo dục, số 11, tr. Tác giả đã đề cập tới bản chất của sư phạm, quan điểm, một số nguyên tắc, kỹ thuật của tích hợp. -Tác giả Trần Viết Thụ (1997) trong công trình “Vận dụng nguyên tắc liên môn khi dạy các vấn đề văn hóa trong sách giáo khoa lịch sử trung học phổ thông” đã vận dụng kiến thức văn học, địa lý, chính trị vào giảng dạy bộ môn Lịch sử theo quan điểm liên môn.

Tạp chí Nghiên cứu giáo dục, số 12, tr. -Luận văn thạc sĩ giáo dục học của tác giả Đoàn Thị Thùy Dương (2008), với đề tài “Rèn luyện thao tác lập luận và so sánh cho học sinh lớp 11 theo quan điểm tích hợp và tích cực” đã nhấn mạnh việc xây dựng cơ sở lí luận và thực tiễn của thao tác lập luận so sánh để đề xuất cách thức tổ chức dạy học theo hướng tích hợp, tích cực trong dạy văn nghị luận, Trường Đại học Giáo dục – ĐHQGHN. 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Luận văn thạc sĩ giáo dục họccủa tác giảTrầ n Thi Tu ̣ ́ Anh (2009) với đề tài“Tích hợp các vấn đề về Kinh tế xã hội và Môi trường vào dạy học hóa học hữucơ lớp12”,Trường ĐHSP thành phố Hồ Chí Minh. -Luận văn thạc sĩ giáo dục học của tác giả Đinh Xuân Giang (2009) với đề tài: “Vận dụng tư tưởng sư phạm tích hợp trong dạy học một số kiến thức về “chất khí” và “cơ sở của nhiệt động lực học” (Vật lý 10 − cơ bản) nhằm phát triển hứng thú và năng lực vận dụng kiến thức của học sinh,”, Đại học Sư phạm Thái Nguyên.

-Luận văn thạc sĩgiáo dục học của tác giả Nguyễn Thị Hường (2012) với đề tài “Vận dụng biện pháp tích hợp vào dạy học loại bài thực hành kĩ năng sử dụng tiếng Việt lớp 10”, Trường Đại học Giáo dục −ĐHQG HN. -Luận văn thạc sĩ giáo dục học của tác giả Phạm Minh Hải (2013) với đề tài “Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong dạy học Vật lí 12” đã nhấn mạnh việc nghiên cứu lí luận về bảo vệ môi trường và việc tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong dạy học vật lí lớp12 nhằm thiết kế phương án dạy vật lí lớp 12 có tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường, Trường Đại học Giáo dục – ĐHQG HN. -Luận văn thạc sĩgiáo dục học của tác giảNgọc Châu Vân (2014) với đề tài: “Xây dựng một số chủ đề dạy học tích hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở cấp Trung học cơ sở”, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. -Luận văn thạc sĩgiáo dục học của tác giảVũ Thị Thủy (2016), với đề tài“Dạy học chủ đề tích hợp phần Cacbohiđrat và Polime Hóa học 12 nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh trung học phổ thông”, Trường Đại học Giáo dục – ĐHQG HN.v… Như vậy việc vận dụng quan điểm tích hợp vào giảng dạy đã và đang thu hút sự quan tâm của nhiều nhà giáo dục cũng như nhiều GV.

Những công trình nghiên cứu của các nhà giáo dục và GV đã khẳng định việc vận dụng quan điểm tích hợp vào dạy học là một trong những xu hướng dạy học tất yếu hiện nay. Dạy học gắn nội dung bài học với thực tiễn là mong muốn của rất nhiều GV và HS. Đã có nhiều đề tài nghiên cứu theo hướng tích hợp liên môn còn dạy học chủ đềtích hợp thực tiễn nhằm phát triển NLTH còn chưa được quan tâm đúng mức. Do đó tôi thấy việc lựa chọn đề tài của mình là cần thiết và có ý nghĩa 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] thực tiễn trong việc đổi mới PPDH để nâng cao chất lượng dạy học hóa học ở trường THPT.Đổi mới chƣơng trình giáo dụctheo định hƣớng năng lực 1.

Định hướng chung [7, 11, 12, 35] Trong những năm gần đây giáo dục phổ thông đang chuyển dần từ chương trình tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học, nghĩa là từ chỗ quan tâm tới HS học được gì đến chỗ quan tâm HS làm được gì qua việc học. Vì vậy xu hướng đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) từ việc chỉ dạy kiến thức sang dạy cách học, cách vận dụng kiến thức vào thực tiễn, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất; đồng thời thay đổi đánh giá kết quả giáo dục từ nặng về kiểm tra theo định hướng nội dungthay bằng kiểm tra theo định hướng năng lực. Ngày 28/07/2017 Bộ giáodục và Đào tạo đã công bố Chương trình giáo dục phổ thông tổng thểvới định hướng về nội dung giáo dục,định hướng phương pháp giáo dục,định hướng về đánh giá kết quả giáo dục. Tất cả các định hướng giáo dục nêu trên đều nhằm mục đích phát triển năng lực cho người học.

Theo những định hướng đó, các yếu tố của quá trình giáo dục trong nhà trường THPT cần được tiếp cận theo hướng đổi mới để tạo một diện mạo mới cho giáo dục Việt Nam, đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội hiện đại.Khái quát chung về năng lực 1. Khái niệm về năng lực Khái niệm năng lực (competency) có nguồn gốc từ tiếng Latinh “competentia”. Năng lực là một thuộc tính tâm lí phức hợp, là điểm hội tụ của kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm và thái độ, trách nhiệm. Hiện nay, có rất nhiều khái niệm khác nhau về năng lực nhưng năng lực đều được hiểu là sự thành thạo, khả năng thực hiện của cá nhân đối với công việc.

Theo tài liệu [21], năng lực là khả năng huy động tổng hợp các kiến thức, kĩ năng và các thuộc tính tâm lí cá nhân khác như hứng thú, niềm tin, ý chí,.để thành công một loại công việc trong bối cảnh nhất định. Theo tài liệu [30], “ Năng lực là khả năng thực hiện có trách nhiệm và hiệu quả các hành động, giải quyết các nhiệm vụ, vấn đề trong các tình huống thay đổithuộc các lĩnh vực nghề nghiệp, xã hội hay cá nhân trên cơ sở hiểu biết, kĩ năng, kĩ xảo và kinh nghiệm cũng như sự sẵn sàng hành động” 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Theo Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể [8], “Năng lực là thuộc tính cá nhân được hình thành, phát triển nhờ tố chất sẵn có và quá trình học tập, rèn luyện, cho phép con người huy động tổng hợp các kiến thức, kỹ năng và các thuộc tính cá nhân khác như hứng thú, niềm tin, ý chí,. thực hiện thành công một loại hoạt động nhất định, đạt kết quả mong muốn trong những điều kiện cụ thể”. Trong luận văn này chúng tôi sử dụng khái niệm: Năng lựclà khả năng đáp ứng yêu cầu của những hoạt động và đảm bảo cho những hoạt động đó nhanh đạt kết quả của con người.

Các loại năng lực của học sinh trung học phổ thông Theo [8], NL bao gồm năng lực cốt lõi (năng lực chung, năng lực chuyên môn) và năng lực đặc biệt của môn học.Cụ thể:  Năng lực cốt lõi - Năng lực chung là năng lực cơ bản, thiết yếu giúp cá nhân có thể sống, làm việc và tham gia hiệu quả trong nhiều hoạt động ở các bối cảnh khác nhau của đời sống xã hội. Những năng lực chung được tất cả các môn học và hoạt động giáo dục góp phần hình thành, phát triển, đó là: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo - Năng lực chuyên môn được hình thành, phát triển chủ yếu thông qua một số môn học và hoạt động giáo dục nhất định, đó là: năng lực ngôn ngữ, năng lực tính toán, năng lực tìm hiểu tự nhiên và xã hội, năng lực công nghệ, năng lực tin học, năng lực thẩm mỹ, năng lực thể chất.  Năng lực đặc biệt (năng khiếu) của môn học - Năng lực đặc biệt của môn học là những năng lực được hình thành và phát triểntrên cơ sở các năng lực chung theo hướng chuyên sâu, riêng biệt trong các loại hình hoạt động, công việc hoặc tình huống, môi trường đặc thù, cần thiết cho những hoạt động chuyên biệt, đáp ứng yêu cầu hạn hẹp hơn của các lĩnh vực học tập. - “Hóa học là một môn khoa học vừa lý thuyết vừa thực nghiệm” nên nó có những năng lực đặc biệt.

Các năng lực đặc biệt của môn Hóa học là: Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học; Năng lực thực hành hóa học; Năng lực vận dụng kiến thức hoá học vào cuộc sống;. Như vậy, trong dạy học hóa học ở trường phổ thông GV cần chú trọng phát triển những năng lực cốt lõi và các năng lực đặc biệtmôn học trên giúp HS 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] có thể đáp ứng sự phát triển của thế giới nói chung và của Việt Nam nói riêng, thích ứng với bối cảnh thay đổi của xã hội hiện nay. Đánh giá năng lực của học sinh trung học phổ thông[3] Việc đánh giá năng lực của HS đã và đang được nhiều tác giả quan tâm, có nhiều hình thức và phương pháp đánh giá.