HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐẶNG THỊ DUNG PHÁT TRIỂN LÀNG NGHỀ VÀNG BẠC TRUYỀN THỐNG Ở HUYỆN BÌNH GIANG, TỈNH HẢI DƯƠNG Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Người hướng dẫn khoa học: GS. Nguyễn Văn Song NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan! Bản luận văn tốt nghiệp này được hoàn thành bằng sự nhận thức chính xác của bản thân. Số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực, chưa được sử dụng và công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cám ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng Tác giả luận văn Đặng Thị Dung i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các giáo viên hướng dẫn, của các tập thể, cá nhân, sự động viên của bạn bè và gia đình. Trước tiên tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới GS.TS Nguyễn Văn Song – Học Viện Nông nghiệp Việt Nam đã dành cho tôi sự chỉ dẫn và giúp đỡ tận tình trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu hoàn thành đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo, cán bộ công nhân viên của Khoa Kinh tế & PTNT, Viện đào tạo sau đại học - Học Viện Nông nghiệp Việt Nam đã giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ của bà con nông dân và các đồng chí lãnh đạo ở các địa phương thuộc huyện Bình Giang nơi mà tôi tiến hành nghiên cứu đề tài.
Cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn của mình đến tất cả các bạn bè, người thân và gia đình đã luôn động viên và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành bản luận văn này. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Đặng Thị Dung ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
v Danh mục bảng. vi Danh mục hình.vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Tổng quan tài liệu. Cơ sở lý luận của đề tài.
Một số khái niệm. Đặc điểm và vai trò của phát triển làng nghề truyền thống. Tiêu chí công nhận nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống. Đặc điểm của làng nghề vàng bạc truyền thống.
Nội dung về phát triển làng nghề vàng bạc truyền thống. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển làng nghề truyền thống. Cơ sở thực tiễn của đề tài. Tình hình và kinh nghiệm phát triển làng nghề truyền thống ở một số nước trên thế giới.
Tình hình và kinh nghiệm phát triển làng nghề truyền thống tại một số địa phương ở Việt Nam. Những bài học rút ra cho phát triển làng nghề truyền thống vận dụng vào huyện Bình Giang. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm của huyện Bình Giang.
Vị trí địa lý. Tình hình phân bổ và sử dụng đất của huyện. Khí hậu, thủy văn. Tình hình dân số và lao động.
Tình hình cơ sở vật chất kỹ thuật. Kết quả sản xuất kinh doanh của huyện qua 3 năm 2012-2014. Những thuận lợi, khó khăn của huyện Bình Giang trong phát triển làng nghề vàng bạc truyền thống. Phương pháp nghiên cứu.
Nguồn số liệu. Phương pháp xử lý số liệu. Hệ thống chỉ tiêu phân tích và xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.
Đánh giá thực trạng phát triển làng nghề vàng bạc truyền thống ở huyện Bình Giang. Tổng quan về làng nghề vàng bạc truyền thống ở huyện Bình Giang. Lịch sử hình thành và phát triển làng nghề vàng bạc truyền thống ở huyện Bình Giang. Tình hình phát triển làng nghề vàng bạc truyền thống ở huyện Bình Giang.
Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển làng nghề vàng bạc truyền thống ở huyện Bình Giang. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự thành công trong phát triển làng nghề vàng bạc truyền thống ở huyện Bình Giang. Các nhân tố ảnh hưởng tới tồn tại, hạn chế trong phát triển làng nghề vàng bạc truyền thống ở huyện Bình Giang. Một số giải pháp nhằm phát triển làng nghề vàng bạc truyền thống ở huyện Bình Giang.
Định hướng phát triển làng nghề. Một số giải pháp phát triển làng nghề vàng bạc truyền thống ở huyện Bình Giang. Kết luận và kiến nghị. 80 Danh mục tài liệu tham khảo.
84 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt GS Giáo sư TS Tiến sĩ DN Doanh nghiệp HTX Hợp tác xã CNH Công nghiệp hóa HĐH Hiện đại hóa LN Làng nghề SX Sản xuất KD Kinh doanh DV Dịch vụ NN Nông nghiệp CN Công nghiệp TTCN Tiểu thủ công nghiệp UBND Ủy ban nhân dân KH Kế hoạch v DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Tình hình phân bổ và sử dụng đất của huyện qua 3 năm 2012-2014. Tình hình dân số và lao động của huyện qua 3 năm 2012-2014. Kết quả sản xuất kinh doanh của huyện qua 3 năm 2012-2014.
Cơ cấu mẫu điều tra thông tin sơ cấp. Các loại hình tổ chức sản xuất ở làng nghề vàng bạc truyền thống Bình Giang 45 Bảng 4. Các loại hình tổ chức sản xuất của các đơn vị được điều tra. Lao động ở các đơn vị làng nghề được điều tra giai đoạn 2012-2014.
Quy mô sản xuất ở các đơn vị được điều tra năm 2014. Sự phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm giai đoạn 2012- 2014. Sự phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm giai đoạn 2012- 2014 của các đơn vị được điều tra 51 Bảng 4. Sự thay đổi cơ cấu các loại hình sản xuất của làng nghề vàng bạc truyền thống huyện Bình Giang qua 3 năm 2012-2014 52 Bảng 4.
Sự thay đổi cơ cấu các loại hình sản xuất của các đơn vị điều tra. Thực trạng mặt bằng cho sản xuất của các hộ được điều tra. Chất lượng lao động ở làng nghề. Chất lượng lao động ở các đơn vị được điều tra.
Thực trạng thị trường tiêu thụ sản phẩm của các đơn vị được điều tra. Tình hình nguồn vốn cho sản xuất kinh doanh. Kết quả bình quân cho các đơn vị điều tra. Hiệu quả sản xuất của các đơn vị điều tra.
64 vi DANH MỤC HÌNH Hình 2. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển làng nghề truyền thống. Không gian làm việc chật hẹp tại làng nghề. Một số cơ sở sản xuất diện tích bình quân/lao động dưới 2 m.
Các nghệ nhân của làng nghề nay đã cao tuổi. Hình thức truyền nghề “cha truyền con nối”. Lao động không được tiếp cận với máy móc trang thiết bị hiện đại.61 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Đặng Thị Dung Tên luận văn: Phát triển làng nghề vàng bạc truyền thống ở huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Đánh giá thực trạng phát triển làng nghề vàng bạc truyền thống huyện Bình Giang trong những năm qua và những nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển của làng nghề vàng bạc truyền thốn, đề xuất một số giải pháp chủ yếu phát triển làng nghề vàng bạc truyền thống huyện Bình Giang.
Phương pháp nghiên cứu: + Phương pháp chọn mẫu khảo sát: Phỏng vấn tại 95 đơn vị điều tra là các hộ, doanh nghiệp và hợp tác xã sản xuất vàng bạc truyền thống của huyện Bình Giang. + Phương pháp thu thập dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp phục vụ nghiên cứu này bao gồm: Các báo cáo qua các năm từ các phòng, ban chức năng của xã Thúc Kháng, xã Thái Học, xã Hưng Thịnh và của huyện Bình Giang.Các tài liệu công bố trên các phương tiện truyền thông đại chúng như: internet, sách, báo, tạp chí,. nói về làng nghề nói chung và làng nghề vàng bạc truyền thống huyện Bình Giang nói riêng. Dữ liệu sơ cấp phục vụ cho quá trình nghên cứu gồm: Toàn bộ số liệu điều tra khảo sát 95 mẫu trong tổng số 1041 cơ sở trên địa bàn huyện Bình Giang theo bảng hỏi.
Số hộ điều tra bao gồm: 82 hộ gia đình; 7 hợp tác xã và 6 doanh nghiệp. + Phương pháp phân tích thông tin: Phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh. Kết quả chính và kết luận: + Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển làng nghề truyền thống thông qua các khái niệm, đặc điểm, vai trò, tiêu chí, đặc điểm của làng nghề vàng bạc truyền thống, nội dung về phát triển làng nghề vàng bạc truyền thống và các yếu ảnh hưởng đến phát triển làng nghề truyền thống. viii + Thực trạng phát triển làng nghề vàng bạc truyền thống ở huyện Bình Giang; kết quả thực hiện phát triển theo chiều rộng, chiều sâu với những kết quả đạt được và hạn chế trong phát triển làng nghề vàng bạc truyền thống, nhân tố ảnh hưởng, nguyên nhân và đề xuất một số giải pháp.
Những nhân tố ảnh hưởng đến tồn tại, hạn chế đó là các cơ sở sản xuất thiếu vốn, loại hình sản xuất hộ gia đình manh mún là chủ yếu, khó khăn về mặt bằng sản xuất, thiếu lao động có tay nghề, thiếu đội ngũ kế cận, thị trường tiêu thụ còn bó hẹp. + Để phát triển làng nghề vàng bạc truyền thống ở huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương cần áp dụng đồng bộ các giải pháp sau: Đa dạng hóa các hình thức huy động vốn; đa dạng hóa các hình thức sản xuất kinh doanh; đảm bảo mặt bằng cho sản xuất kinh doanh; nâng cao chất lượng đội ngũ lao động kỹ thuật, tôn vinh nghệ nhân; tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại, phát triển thị trường. ix THESIS ABSTRACT Author: Dang Thi Dung Thesis title : Development of traditional craft villages gold in Binh Giang district , Hai Duong province. Specialization : Economic Management Code: 60 34 04 10 Training Facility Name : Vietnam Agriculture Institute Research purposes: Assessment of the situation developing traditional craft villages gold Binh Giang district in recent years and the factors that affect the development of gold and silver transmitted villages in need , proposed a number of solutions developed primarily gold villages Binh Giang traditional silver.
Research Methods: + Survey Sampling method: Interview survey at 95 units for households, enterprises and cooperatives producing traditional gold Binh Giang district. + Data Collection Methods: Secondary data for research include: The reported over the years from the departments of social functions Thuc Khang Thai Hoc commune, Hung Thinh and Binh Giang district .The material published in the mass media such as the internet, books, newspapers, magazines,. talking about the village in general and gold traditional craft villages in Binh Giang district in particular.