HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHẠM HỒNG KHANH ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG LAO ĐỘNG LÀNG NGHỀ TẠI XÃ KHÁNH THIỆN Ngành: Quản trị kinh doanh Mã số : 8340102 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Lê Hữu Ảnh NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Phạm Hồng Khanh i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Lê Hữu Ảnh đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Tài chính, Khoa Kế toán và quản trị kinh donah - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức UBND xã Khánh Thiện cùng với các cô chú, anh chị tại các cơ sở điều tra đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Phạm Hồng Khanh ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục bảng.
v Danh mục chữ viết tắt.vii Trích yếu luận văn .viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
Cơ sở lý luận và thực tiễn. Cơ sở lý luận về lao động làng nghề. Lao động làng nghề. Quản lý và sử dụng lao động làng nghề.
Nội dung đánh giá lao động làng nghề. Các yếu tố ảnh hưởng đến lao động làng nghề. Cơ sở thực tiễn về lao động làng nghề. Một số đặc điểm chung về lao động nông thôn ở Việt Nam.
Kinh nghiệm quản lý lao động nông thôn ở một số làng nghề. Một số bài học kinh nghiệm. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu.
Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - văn hóa - xã hội. Khái quát về tình hình làng nghề tại xã khánh thiện. Lịch sử hình thành các làng nghề.
Tính chất công việc. Giá trị sản xuất của các làng nghề. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu.
Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp phân tích số liệu. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.
Thực trạng lao động trong làng nghề tại xã khánh thiện. Thực trạng lao động chung tại các làng nghề trên địa bàn xã Khánh Thiện. Phân tích thực trạng lao động làng nghề theo số liệu điều tra. Các yếu tố ảnh hưởng đến người lao động.
Quy mô sản xuất của cơ sở. Trình độ học vấn của người quản lý và ý thức của người lao động. Công nghệ sản xuất. Ảnh hưởng của tính thời vụ trong sản xuất nông nghiệp.
Chính sách của cơ sở đối với người lao động. Các chính sách của Nhà nước và địa phương. Giải pháp tăng cường quản lý và sử dụng lao động làng nghề tại xã Khánh Thiện. Định hướng nâng cao chất lượng lao động làng nghề.
Các giải pháp nâng cao chất lượng lao động làng nghề tại xã Khánh Thiện. Kết luận kiến nghị. 80 Tài liệu tham khảo. 84 iv DANH MỤC BẢNG Bảng 3.
Hiện trạng dân số năm 2017 xã Khánh Thiện. Hiện trạng sử dụng đất năm 2017 xã Khánh Thiện. Giá trị sản xuất của các làng nghề qua các năm 2015 - 2017. Tình hình lao động tại làng nghề ẩm thực Phong An, 2015 - 2017.
Phân loại và quản lý lao động tại làng nghề ẩm thực Phong An, 2015 - 2017. Tình hình lao động tại làng nghề cây cảnh Xóm 1, 2015 - 2017. Phân loại và quản lý lao động tại làng nghề cây cảnh Xóm 1, 2015 - 2017. Tổng hợp thông tin lao động được điều tra tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh.
Thời gian làm nghề của người lao động điều tra. Thời gian làm việc trong ngày của người lao động. Đánh giá của người lao động về công việc được đảm nhiệm và thời gian lao động. Hình thức tuyển dụng người lao động.
Đánh giá của người lao động về công tác tuyển dụng. Hoạt động đào tạo nghề cho các lao động ở cơ sở điều tra. Ý kiến đánh giá của người lao động về công tác đào tạo nghề. Tình hình quản lý hợp đồng lao động tại các cơ sở nghiên cứu.
Một số lý do chủ yếu khiến người lao động không muốn ký HĐLĐ. Hình thức trả công và tiền công của người lao động. Chế độ thưởng và chính sách khuyến khích đối với người lao động. Ảnh hưởng của quy mô sản xuất đến quản lý sử dụng lao động ở các cơ sở.
Ảnh hưởng của trình độ của người quản lý đến công tác quản lý và sử dụng lao động. Ảnh hưởng của việc sử dụng máy móc đến quản lý lao động. Ảnh hưởng của thời vụ đến sản xuất của các cơ sở. Một số chế độ được thực hiện thường xuyên ở các cơ sở đối với người lao động.
Thông tin sức khỏe của người lao động ở các cơ sở điều tra. Kết quả dạy nghề cho người lao động tại xã Khánh Thiện giai đoạn 2010 - 2015. Phân tích SWOT trong quản lý và sử dụng lao động làng nghề. Dự kiến tập huấn năng cao năng lực cho chủ các cơ sở sản xuất.
75 vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQ Bình quân CC Cơ cấu CĐ Cao đẳng CN Công nghiệp CNH Công nghiệp hóa ĐH Đại học GTNT Giao thông nông thôn HĐND Hội đồng nhân dân HS Học sinh KCN Khu công nghiệp KH Kế hoạch KHCN Khoa học công nghệ LĐ Lao động NN Nông nghiệp NLĐ Người lao động PTNT Phát triển nông thôn QĐ Quyết định SL Số lượng SX Sản xuất TH Tiểu học THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thong TNHH Trách nhiệm hữu hạn TTCN Tiểu thủ công nghiệp UBND Ủy ban nhân dân vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Phạm Hồng Khanh Tên luận Văn: “Đánh giá thực trạng lao động làng nghề tại xã Khánh Thiện”. Ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 8340102 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở tìm hiểu, đánh giá thực trạng lao động làng nghề trên địa bàn xã Khánh Thiện để đưa ra các giải pháp phù hợp nhằm quản lý và sử dụng lao động hiệu quả trong thời gian tới. Với 4 mục tiêu cụ thể như sau: (1) Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến vấn đề nghiên cứu; (2) Đánh giá thực trạng lao động làng nghề trên địa bàn xã Khánh Thiện; (3) Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý và sử dụng lao động làng nghề trên địa bàn xã Khánh Thiện; (4) Đề xuất giải pháp tăng cường việc quản lý và sử dụng lao động hiệu quả góp phần nâng cao kết quả phát triển làng nghề trên địa bàn xã Khánh Thiện. Phương pháp nghiên cứu Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: Phương pháp chọn điểm nghiên cứu; phương pháp thu thập số liệu (số liệu thứ cấp và số liệu sơ cấp); phương pháp phân tích số liệu gồm phương pháp thống kê mô tả, phương pháp thống kê so sánh và phương pháp ma trận SWOT; hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu.
Kết quả chính và kết luận Đánh giá lao động cho một làng nghề có thể gồm 4 nội dung sau đây: a. Chất lượng, số lượng lao động trong các làng nghề; b. Sử dụng lao động trong các làng nghề; c. Tuyển dụng, đào tạo, quản lý hợp đồng lao động; d.
Tiền lương, thưởng, chế độ khuyến khích đối với người lao động. Thực trạng lao động làng nghề tại xã Khánh Thiện - Trình độ học vấn của người lao động còn thấp nên trình độ nhận thức, tư duy kém dẫn đến việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất hay tính sáng tạo đối với sản phẩm bị hạn chế. Tuy nhiên thì lớp lao động mới về sau cũng đã chú trọng hơn về việc nâng cao trình độ của mình. - Cách sắp xếp thời gian, phân công công việc giúp tăng năng suất lao động và hiệu quả sản xuất cao.
Giữa hai làng nghề có sự chênh lệch về thời gian làm việc. Qua khảo sát thì đa số người lao động cảm thấy việc sắp xếp thời gian và phân công công việc tương đối phù hợp với họ. viii - Đa số các cơ sở làm nghề tại xã có quy mô nhỏ mang tính chất hộ gia đình nên người lao động được tuyển dụng vào cơ sở thông qua quen biết với chủ cơ sở là chính, sau khi được tuyển dụng, họ sẽ được đào tạo theo hình thức tại chỗ là chủ yếu. Cả cơ sở kinh doanh lẫn người lao động đều chưa chú trọng đến việc kí hợp đồng lao động.
Do đó quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm của người lao động ở các cơ sở không được đảm bảo. - Mức thu nhập từ làm nghề của người lao động cao hơn rất nhiều so với mức thu nhập từ làm nông nghiệp. Chế độ thưởng và chính sách khuyến khích là động lực để thúc đẩy người lao động làm việc tích cực hơn thì vẫn chưa được các cơ sở chú ý đến. Giải pháp nâng cao chất lượng lao động làng nghề tại địa bàn xã Khánh Thiện gồm a.
Nâng cao trình độ cho người quản lý; b. Làm tốt công tác đào tạo nghề cho người lao động; c. Chính sách tiền lương, tiền thưởng, các chế độ cho người lao động; d.