CHƯƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ ĐIỀU KIỆN ĐỂ PHÁT TRIỂN CÁC HOẠT ĐỘNG KINH DOANH DU LỊCH CỘNG ĐỒNG 1. Các khái niệm về du lịch và du lịch cộng đồng Khái niệm du lịch: Tiếp cận trên góc độ của người đi du lịch: Du lịch là cuộc hành trình và lưu trú tạm thời ở ngoài nơi lưu trú thường xuyên của cá thể, nhằm thỏa mãn các nhu cầu khác nhau, vơi mục đích hòa bình và hữu nghị. Với họ, du lịch như là một cơ hội để tìm kiếm những kinh nghiệm sống và sự thỏa mãn một số các nhu cầu về vật chất và tinh thần của mình. Tiếp cận trên góc độ của người kinh doanh du lịch: Du lịch là quá trình tổ chức các điều kiện về sản xuất và phục vụ nhằm thỏa mãn, đáp ứng các nhu cầu của người đi du lịch.
Các doanh nghiệp du lịch coi du lịch như là một cơ hội để bán các sản phẩm mà họ sản xuất ra nhằm thỏa mãn các nhu cầu của khách, đồng thời thông qua đó đạt được mục đích số một của mình là tối đa hóa lợi nhuận. Tiếp cận trên góc độ của chính quyền địa phương: Du lịch được hiểu là việc tổ chức các điều kiện về hành chính, về cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật để phục vụ du khách. Du lịch là tổng hợp các hoạt động kinh doanh đa dạng, được tổ chức nhằm giúp đỡ việc hành trình và lưu trú tạm thời của cá thể. Du lịch là một cơ hội để bán các sản phẩm địa phương, tăng thu nhập ngoại tệ, tăng các nguồn thu nhập từ các khoản thuế trực tiếp và gián tiếp, đẩy mạnh cán cân thanh toán và nâng cao mức sống vật chất và tinh thần cho dân địa phương.
Tiếp cận trên góc độ cộng đồng dân cư sở tại: Du lịch là một hiện tượng kinh tế xã hội. Trong giai đoạn hiện nay, nó được đặc trưng bởi sự tăng nhanh khối lượng và mở rộng phạm vi và cơ cấu dân cư tham gia vào quá trình du lịch của mỗi nước, mỗi vùng trên thế giới. Khái niệm du lịch cộng đồng: 5 Du lịch cộng đồng là một loại hình du lịch bền vững thúc đẩy các chiến lược vì người nghèo trong môi trường cộng đồng. Các sáng kiến du lịch cộng đồng nhằm vào mục tiêu thu hút sự tham gia của người dân địa phương vào việc vận hành và quản lý các dự án du lịch nhỏ như một phương tiện giảm nghèo và mang lại thu thập thay thế cho cộng đồng.
Các sáng kiến du lịch cộng đồng còn khuyến khích tôn trọng các truyền thống văn hóa địa phương cũng như các di sản thiên nhiên.org) Du lịch cộng đồng là hình thức dựa vào dân, nhân dân tự làm du lịch vì lợi ích của mình và của cộng đồng. Tính ưu việt của loại hình du lịch này là kinh phí đầu tư vừa phải, hiệu quả nhiều mặt, cải thiện, nâng cao chất lượng cuộc sống, đồng thời gìn giữ, bảo tồn các giá trị văn hóa bản địa, bảo vệ cảnh quan môi trường, tạo điều kiện cho khách du lịch có được cảm giác dễ chịu, thoải mái khi trực tiếp tham gia thưởng ngoạn, khám phá. Một số mô hình dự án du lịch cộng đồng được thực hiện và quản lý bởi một hay nhiều hộ kinh doanh sử dụng người lao động là người địa phương và bằng cách đó phân chia lợi ích kinh tế cho toàn cộng đồng. Các mô hình khác có thể được quản lý và vận hành bởi hợp tác xã hoặc nhóm cộng đồng, có thể với sự hỗ trợ của một cơ quan tài trợ hoặc một tổ chức phi chính phủ.
Thông thường, các dự án du lịch cộng đồng phát triển một hệ thống tái phân chia thu nhập từ du lịch cho cộng đồng thông qua các dự án giáo dục hoặc y tế. Các điều kiện để phát triển du lịch cộng đồng 1. Các điều kiện về tài nguyên du lịch Tài nguyên du lịch như là các điều kiện cần để phát triển du lịch. Tài nguyên du lịch có thể do thiên nhiên tạo ra, có thể do con người tạo ra, chúng ta phân các tài nguyên du lịch thành hai nhóm: tài nguyên thiên nhiên và tài nguyên nhân văn.
Tài nguyên thiên nhiên Địa hình: Đối với du lịch, điều kiện quan trọng nhất là địa phương phải có địa hình đa dạng và có những đặc điểm tự nhiên như: biển, rừng, sông, hồ, núi, đảo… Địa hình là một trong những điều kiện không thể thiếu được đối với một 6 điểm du lịch, là yếu tố hàng đầu thu hút khách du lịch. Đặc biệt đối với một điểm du lịch cộng đồng, địa hình càng đa dạng thì càng hấp dẫn khách du lịch. Khí hậu: Những nơi có khí hậu điều hòa thường được khách du lịch ưa thích. Khách du lịch thường tránh những nơi quá lạnh, quá ẩm hoặc quá nóng, quá khô, những nơi có nhiều gió cũng không thích hợp cho sự phát triển của du lịch.
Mỗi loại hình du lịch đòi hỏi những điều kiện khí hậu khác nhau. Mỗi một điểm du lịch lại có khí hậu đặc trưng riêng biệt phụ thuộc vào từng vùng miền có điểm du lịch đó, nhiều du khách đi du lịch đôi khi chỉ vì quan tâm tới khí hậu của điểm du lịch. Cho nên khí hậu quyết định rất lớn tới sự hấp dẫn của mỗi điểm du lịch. Riêng đối với du lịch cộng đồng, khí hậu ôn hòa là điều kiện rất thuận lợi cho sự phát triển và thu hút khách du lịch của điểm du lịch cộng đồng.
Thực vật: Thực vật đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của du lịch chủ yếu nhờ vào sự đa dạng và số lượng nhiều rừng, nhiều hoa,…Nếu thực vật phong phú và quý hiếm thì sẽ thu hút được cả khách du lịch văn hóa với lòng ham tìm tòi, nghiên cứu thiên nhiên. Khách du lịch luôn có xu hướng hòa mình và gần gũi với thiên nhiên, cho nên thực vật đa dạng là một trong những yếu tố rất lớn để thu hút khách du lịch. Động vật: Động vật cũng là một trong những nhân tố có thể góp phần thu hút khách du lịch. Những điểm du lịch có nguồn động vật quý hiếm sẽ tăng thêm sự hấp dẫn cho du khách.
Tài nguyên nước: Các nguồn tài nguyên nước như: ao, hồ, sông, ngòi, đầm… vừa tạo điều kiện để điều hòa không khí, phát triển mạng lưới giao thông vận tải nói chung, vừa tạo điều kiện để phát triển nhiều loại hình du lịch nói riêng. Tài nguyên nước góp phần làm hài hòa môi trường cảnh quanh tại điểm du lịch, một điểm du lịch lý thú phải bao gồm đầy đủ động thực vật và sông nước. Đặc biệt đối với du lịch cộng đồng, tài nguyên nước đóng vai trò vô cùng quan trọng. Vị trí địa lý: Điều kiện vị trí địa lý bao gồm: - Điểm du lịch nằm trong khu vực phát triển du lịch.
Đặc điểm này tạo sự thuận lợi cho việc phát triển một cách đồng bộ cho điểm du lịch mới. Việc phát triển điểm du lịch mới sẽ nhanh hơn, hoàn thiện hơn. 7 - Khoảng cách từ điểm du lịch đến các nguồn gửi khách ngắn. Khoảng cách này càng ngắn bao nhiêu thì càng tạo nên điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch bấy nhiêu, vì nó tạo nên sự tiện lợi cho du khách, nhằm tránh mệt mỏi trong quá trình di chuyển giữa các điểm.
Tài nguyên nhân văn Giá trị văn hóa, lịch sử, các thành tựu chính trị và kinh tế có ý nghĩa đặc trưng cho sự phát triển của du lịch ở một địa điểm, một vùng và một đất nước. Chúng có sức hấp dẫn đặc biệt với số đông khách du lịch với nhiều nhu cầu và mục đích khác nhau của chuyến du lịch. Các giá trị lịch sử có sức thu hút đặc biệt đối với khách du lịch có hứng thú hiểu biết. Các giá trị lịch sử được chia làm hai nhóm: Những giá trị lịch sử gắn liền với nền văn hóa chung của loài người và những giá trị lịch sử đặc biệt: Loại này thường không nổi tiếng lắm và thường chỉ được các chuyên gia cùng lĩnh vực quan tâm.
Các giá trị văn hóa thu hút khách du lịch với mục đích tham quan, nghiên cứu. Các giá trị văn hóa thường có nhiều ở các thành phố thủ đô, ở đó thường có các thư viện quốc gia lớn, các viện khoa học, nhiều tòa nhà với kiến trúc đẹp, các triển lãm tranh… Các giá trị văn hóa không chỉ thu hút khách du lịch với mục đích tham quan nghiên cứu mà còn thu hút đa số khách đi du lịch với các mục đích khác, ở các lĩnh vực khác và từ nơi khác đến. Các phong tục tập quán cổ truyền luôn là các tài nguyên có sức thu hút cao đối với du khách. Các thành tựu kinh tế của đất nước hoặc vùng cũng có sức hấp dẫn đặc biệt đối với phần lớn khách du lịch.
Các thành tựu về chính trị có vai trò quan trọng trong việc thu hút khách du lịch. Chúng được thể hiện theo hai hướng chính: Các thành tựu về chính sách xã hội của đất nước, vai trò của đất nước hoặc vùng dân cư đối với đời sống chính trị sôi động. Các điều kiện về tổ chức Các điều kiện về tổ chức bao gồm những nhóm điều kiện cụ thể sau: 8 Sự có mặt của bộ máy quản lý nhà nước về du lịch (đó là bộ máy quản lý vĩ mô về du lịch). Bộ máy đó bao gồm: - Các chủ thể quản lý: Cấp trung ương: các Bộ (chủ quản, liên quản), Tổng cục, các phòng ban trực thuộc Chính phủ có liên quan đến các vấn đề về du lịch (Ban thanh tra, Ban thư ký…).
Cấp địa phương: Chính quyền địa phương, Sở du lịch. - Hệ thống các thể chế quản lý (bao gồm một số đạo luật và các văn bản pháp quy dưới luật.), các chính sách (ví dụ các chính sách lớn về kinh tế như tỷ giá hối đoái, giá cả, chính sách lớn về xã hội như: thanh toán các tệ nạn xã hội, trong du lịch bồi dưỡng trình độ nghiệp vụ, ngoại ngữ…) và cơ chế quản lý. Sự có mặt của các tổ chức và doanh nghiệp chuyên trách về du lịch (đó là bộ máy quản lý vi mô về du lịch). Các tổ chức này có nhiệm vụ chăm lo đến việc đảm bảo sự đi lại và phục vụ trong thời gian lưu trú của khách du lịch.
Phạm vi hoạt động của các doanh nghiệp bao gồm: kinh doanh khách sạn, kinh doanh lữ hành, kinh doanh vận chuyển khách du lịch, kinh doanh các dịch vụ du lịch khác. Một điểm du lịch không thể thiếu được các điều kiện trên.