Phát Triển Khu Công Nghiệp Tỉnh Bình Dương: Thực Trạng và Định Hướng

Khóa luận phân tích hiện trạng và định hướng phát triển các khu công nghiệp tại tỉnh Bình Dương, góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương.

• Tác giả: Nguyễn Thị Tuyến
• Người hướng dẫn: TS. Đàm Nguyễn Thùy Dương
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm TP.HCM
• Chuyên ngành: Địa Lý
• Đề tài: Phát Triển Khu Công Nghiệp Tỉnh Bình Dương: Thực Trạng và Định Hướng
• Loại tài liệu: khóa luận
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU
• DANH MỤC BẢN ĐỒ, BIỂU ĐỒ
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. Lý do chọn đề tài
• 2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 3. Giới hạn nghiên cứu đề tài
• 4. Lịch sử nghiên cứu đề tài
• 5. Hệ quan điểm và phương pháp nghiên cứu
• 5.1. Hệ quan điểm
• 5.1.1. Quan điểm tổng hợp lãnh thổ
• 5.1.2. Quan điểm hệ thống
• 5.1.3. Quan điểm lịch sử viễn cảnh
• 5.1.4. Quan điểm sinh thái và phát triển bền vững
• 5.2. Phương pháp nghiên cứu
• 5.2.1. Phương pháp sưu tầm, thu thập xử lí và tổng hợp tài liệu
• 5.2.2. Phương pháp phân tích thông tin
• 5.2.3. Phương pháp bản đồ, biểu đồ
• 5.2.4. Phương pháp dự báo
• 5.2.5. Phương pháp toán học
• 5.2.6. Phương pháp khảo sát thực địa
• 6. Cấu trúc của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN
• 1.1. TỔ CHỨC LÃNH THỔ CÔNG NGHIỆP
• 1.1.1. Quan niệm về tổ chức lãnh thổ công nghiệp
• 1.1.2. Các đặc điểm tiêu biểu của TCL/TCN
• 1.1.3. Các hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp
• 1.2. Khái niệm và những biến dạng của nó ở Việt Nam
• 1.3. Vai trò của khu công nghiệp trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa
• 1.4. Tạo vốn và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn
• 1.5. Góp phần tăng trưởng kinh tế
• 1.6. Tạo động lực thúc đẩy các ngành kinh tế xã hội khác phát triển
• 1.7. Một vài nét về tình hình phát triển các khu công nghiệp trên phạm vi cả nước
• 2. CHƯƠNG 2: HIỆN TRẠNG PHÁT TRIỂN CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TỈNH BÌNH DƯƠNG
• 2.1. Khái quát chung về tỉnh Bình Dương
• 2.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự hình thành các khu công nghiệp
• 2.3. Đóng góp của các khu công nghiệp vào quá trình phát triển kinh tế xã hội
• 2.4. Hiện trạng các khu công nghiệp tỉnh Bình Dương
• 2.4.1. Tình hình xây dựng và triển khai quy hoạch
• 2.4.2. Tình hình thu hút vốn đầu tư
• 2.4.3. Tình hình xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông
• 2.4.4. Tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
• 2.4.5. Quá trình thu hút lao động, công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm, điều kiện sống và làm việc của người lao động
• 2.4.6. Công tác bảo vệ môi trường
• 2.4.7. Công tác đảm bảo an ninh trật tự, phòng chống cháy, nổ
• 2.4.8. Tình hình sử dụng đất trong phát triển KCN
• 2.4.9. Tình hình hội nhập quốc tế
• 2.5. Nhận xét tình hình hoạt động các khu công nghiệp ở tỉnh Bình Dương
• 2.6. Thuận lợi và khó khăn trong hoạt động của các KCN
• 2.7. Thành tựu và tồn tại trong quá trình hoạt động của các KCN
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CÁC KHU CÔNG NGHIỆP, CÁC KIẾN NGHỊ VÀ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
• 3.1. Cơ sở để ra các định hướng và giải pháp
• 3.1.1. Phương hướng phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh Bình Dương
• 3.1.2. Định hướng chung phát triển công nghiệp theo vùng lãnh thổ trong đó có vùng kinh tế trọng điểm phía Nam từ nay đến năm 2020
• 3.1.3. Định hướng đầu tư và phát triển các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh
• 3.1.4. Điều chỉnh, bổ sung các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Dương từ nay đến năm 2020
• 3.2. Một số đề xuất và giải pháp phát triển khu công nghiệp
• 3.2.1. Nâng cao chất lượng quy hoạch, thực hiện quy hoạch và thu hút đầu tư của các KCN trên địa bàn tỉnh
• 3.2.2. Xây dựng đồng bộ các yếu tố cơ sở hạ tầng về kinh tế, xã hội và môi trường
• 3.2.3. Xây dựng chính sách thu hút lao động có trình độ tay nghề phục vụ nhu cầu về lao động cho các doanh nghiệp trong KCN
• 3.2.4. Xây dựng và thực hiện các chính sách phòng chống ô nhiễm
• 3.2.5. Tiếp tục đẩy mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính hướng đến mô hình hành chính điện tử
• 3.2.6. Giải pháp về phát triển dịch vụ và thị trường
• 3.2.7. Giải pháp về khoa học - công nghệ
• 3.2.8. Ổn định trật tự an toàn xã hội KCN
• PHẦN KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Khu Công Nghiệp Tỉnh Bình Dương

Tỉnh Bình Dương đã trở thành một trong những trung tâm công nghiệp lớn nhất của Việt Nam. Sự phát triển của các khu công nghiệp Bình Dương không chỉ thúc đẩy kinh tế địa phương mà còn góp phần vào sự phát triển chung của cả nước. Các khu công nghiệp tại đây đã thu hút được nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước, tạo ra hàng triệu việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

1.1. Tình Hình Hiện Tại Của Khu Công Nghiệp

Hiện nay, tỉnh Bình Dương có nhiều khu công nghiệp hoạt động hiệu quả, với diện tích và quy mô ngày càng mở rộng. Các khu công nghiệp này đã đóng góp đáng kể vào phát triển kinh tế Bình Dương, tạo ra nguồn thu lớn cho ngân sách địa phương.

1.2. Vai Trò Của Khu Công Nghiệp Trong Kinh Tế

Các khu công nghiệp không chỉ tạo ra việc làm mà còn thúc đẩy sự phát triển của các ngành dịch vụ và thương mại. Điều này giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân và tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Khu Công Nghiệp Tỉnh Bình Dương

Mặc dù có nhiều thành tựu, nhưng thách thức phát triển khu công nghiệp tại Bình Dương vẫn còn tồn tại. Các vấn đề như ô nhiễm môi trường, hạ tầng giao thông chưa đồng bộ và sự cạnh tranh từ các tỉnh lân cận đang gây áp lực lớn lên sự phát triển bền vững của khu công nghiệp.

2.1. Vấn Đề Ô Nhiễm Môi Trường

Ô nhiễm môi trường là một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất mà các khu công nghiệp phải đối mặt. Việc xử lý chất thải và bảo vệ môi trường cần được chú trọng hơn nữa để đảm bảo sự phát triển bền vững.

2.2. Hạ Tầng Giao Thông Chưa Đáp Ứng

Hạ tầng giao thông chưa phát triển đồng bộ là một trong những yếu tố cản trở sự thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp. Cần có các chính sách đầu tư hợp lý để cải thiện tình hình này.

III. Phương Pháp Giải Quyết Vấn Đề Phát Triển Khu Công Nghiệp

Để giải quyết các vấn đề hiện tại, tỉnh Bình Dương cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc xây dựng chính sách phát triển khu công nghiệp bền vững là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển lâu dài.

3.1. Chính Sách Phát Triển Bền Vững

Cần xây dựng các chính sách phát triển bền vững cho các khu công nghiệp, bao gồm việc bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người lao động.

3.2. Đầu Tư Vào Hạ Tầng

Đầu tư vào hạ tầng giao thông và cơ sở hạ tầng kỹ thuật là rất quan trọng để thu hút thêm nhiều nhà đầu tư và nâng cao hiệu quả hoạt động của các khu công nghiệp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Khu Công Nghiệp Tỉnh Bình Dương

Các khu công nghiệp tại Bình Dương đã có nhiều ứng dụng thực tiễn trong việc phát triển kinh tế xã hội. Những mô hình thành công có thể được nhân rộng ra các tỉnh khác để thúc đẩy sự phát triển chung.

4.1. Mô Hình Khu Công Nghiệp Hiện Đại

Mô hình khu công nghiệp hiện đại tại Bình Dương đã chứng minh được hiệu quả trong việc thu hút đầu tư và tạo ra việc làm cho người dân.

4.2. Kinh Nghiệm Quản Lý Khu Công Nghiệp

Kinh nghiệm quản lý khu công nghiệp tại Bình Dương có thể được áp dụng cho các khu công nghiệp khác, giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và phát triển bền vững.

V. Kết Luận Về Định Hướng Phát Triển Khu Công Nghiệp

Tương lai của các khu công nghiệp tại Bình Dương phụ thuộc vào việc thực hiện các chính sách phát triển bền vững và cải thiện hạ tầng. Định hướng phát triển cần phải linh hoạt và thích ứng với tình hình thực tế.

5.1. Định Hướng Phát Triển Đến Năm 2025

Đến năm 2025, tỉnh Bình Dương cần tập trung vào việc phát triển các khu công nghiệp xanh, thân thiện với môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

5.2. Tương Lai Của Khu Công Nghiệp

Tương lai của khu công nghiệp tại Bình Dương sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với các xu hướng mới trong phát triển kinh tế và công nghệ.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa giữ vai trò nòng cốt trong việc duy trì tốc độ phát triển kinh tế của tỉnh Bình Dương. Trong cơ cấu phát triển đó, các khu công nghiệp (KCN) đóng góp tỷ trọng lớn vào nguồn lực địa phương với mục tiêu thúc đẩy sản xuất công nghiệp tập trung, thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), tiếp thu kỹ thuật và công nghệ hiện đại, khai thác hiệu quả nguyên nhiên liệu cùng lực lượng lao động tại chỗ, đồng thời giải quyết việc làm. Việc đánh giá hiện trạng sản xuất và định hướng phát triển hệ thống KCN trên địa bàn tỉnh giúp các nhà quản lý nhận diện những mặt mạnh, hạn chế cũng như tiềm năng phát triển, từ đó hoạch định chính sách kinh tế phù hợp với bối cảnh địa phương. Đề tài khóa luận tốt nghiệp cử nhân Địa lý "Hiện trạng và định hướng phát triển các khu công nghiệp ở tỉnh Bình Dương" được tác giả Nguyễn Thị Tuyến thực hiện xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, kết hợp giữa kiến thức lý luận địa lý kinh tế - xã hội và quá trình khảo sát tại nơi cư trú.

Mục tiêu nghiên cứu cơ bản của đề tài là phân tích hiện trạng phát triển và hiệu quả hoạt động của các khu công nghiệp tại tỉnh Bình Dương; trên cơ sở đó đề xuất các định hướng và giải pháp nhằm phát huy hiệu quả hoạt động của hệ thống KCN trên địa bàn.

Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định theo 5 nội dung chính trong văn bản:

1. Tìm hiểu một số khái niệm và lý thuyết có liên quan đến việc phát triển khu công nghiệp, các vấn đề lý luận về tổ chức lãnh thổ công nghiệp.
2. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển các khu công nghiệp.
3. Phân tích hiện trạng sản xuất của các khu công nghiệp.
4. Tìm ra những thuận lợi và khó khăn đối với sự phát triển khu công nghiệp ở tỉnh Bình Dương.
5. Đề ra các phương hướng và giải pháp phát triển khu công nghiệp của tỉnh Bình Dương, rút ra kinh nghiệm làm nền tảng phát triển bền vững, vừa nâng cao đời sống dân cư vừa đảm bảo yêu cầu bảo vệ môi trường.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài:

• Đối tượng nghiên cứu: Hiện trạng phát triển và định hướng quy hoạch mạng lưới các khu công nghiệp dưới góc độ địa lý kinh tế - xã hội.
• Phạm vi không gian: Toàn bộ các khu công nghiệp phân bố trên địa bàn tỉnh Bình Dương.
• Phạm vi thời gian: Đánh giá hiện trạng hoạt động của các KCN từ năm 2005 đến năm 2010; định hướng phát triển KCN của tỉnh đến năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các quan niệm khoa học về tổ chức lãnh thổ công nghiệp (TCLTCN) và các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước:

• Khung lý luận tổ chức lãnh thổ công nghiệp: Tiếp cận quan niệm của A. Khơrusov (1979) về TCLTCN như một hệ thống liên kết không gian của các ngành và các kết hợp sản xuất lãnh thổ nhằm sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên, lao động và chi phí sản xuất; kết hợp nguyên tắc phân bố công nghiệp của Alfred Weber (1909) dựa trên việc cực đại hóa lợi nhuận và cực tiểu hóa chi phí (chi phí vận tải, chi phí lao động và nguồn phế liệu).
• Hệ thống các hình thức TCLTCN: Sử dụng phân loại 6 hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp ở Việt Nam do Viện Chiến lược phát triển (Bộ Kế hoạch và Đầu tư, 1995) công bố, gồm: điểm công nghiệp, cụm công nghiệp, khu công nghiệp, trung tâm công nghiệp, dải công nghiệp và địa bàn trọng điểm công nghiệp (vùng công nghiệp).
• Khung pháp lý về KCN: Khái niệm KCN được dẫn chiếu từ Nghị định số 36/CP ngày 24/04/1997 của Chính phủ và cập nhật theo Nghị định số 29/2008/NĐ-CP ngày 14/03/2008 về KCN, khu chế xuất (KCX) và khu kinh tế; Quyết định số 519/TTg ngày 06/08/1996 và Quyết định số 1107/QĐ-TTg ngày 21/08/2006 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch phát triển các KCN ở Việt Nam. Khóa luận cũng phân tích các biến dạng của KCN tại Việt Nam gồm khu chế xuất (khởi đầu từ KCX Tân Thuận thành lập ngày 04/09/1991) và khu công nghệ cao.

Về phương pháp luận, tác giả quán triệt 4 quan điểm địa lý: quan điểm tổng hợp lãnh thổ (quan điểm vùng), quan điểm hệ thống, quan điểm lịch sử viễn cảnh và quan điểm sinh thái - phát triển bền vững. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể được triển khai gồm:

• Phương pháp sưu tầm, thu thập, xử lý và tổng hợp tài liệu: Thu thập nguồn thông tin từ các cơ quan quản lý chuyên ngành tại địa phương.
• Phương pháp phân tích thông tin: Xử lý, so sánh và phân loại tư liệu thống kê, báo chí và văn bản quản lý.
• Phương pháp bản đồ, biểu đồ: Trực quan hóa không gian phân bố KCN và thể hiện các chuỗi số liệu phát triển kinh tế - xã hội.
• Phương pháp dự báo: Dựa trên quy luật biến động của chuỗi số liệu kinh tế để ngoại suy xu hướng phát triển đến năm 2015 và 2020.
• Phương pháp toán học: Tính toán, xử lý và chuyển đổi các số liệu thống kê thô sang bảng cơ cấu, tỷ trọng.
• Phương pháp khảo sát thực địa: Quan sát thực tế để kiểm chứng tư liệu, đánh giá hiện trạng hạ tầng và môi trường tại các KCN.

Nguồn dữ liệu thực tế phục vụ khóa luận được trích xuất từ: Ban Quản lý các Khu công nghiệp tỉnh Bình Dương, Cục Thống kê tỉnh Bình Dương (Niên giám thống kê), Sở Công nghiệp tỉnh Bình Dương, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bình Dương, cùng tư liệu từ Vụ Quản lý KCN-KCX trực thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận

Chương 1 tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận về tổ chức lãnh thổ công nghiệp và khu công nghiệp. Tác giả phân tích bản chất của TCLTCN là sự bố trí hợp lý các cơ sở sản xuất, kết cấu hạ tầng và điểm dân cư trên một lãnh thổ nhằm khai thác lợi thế so sánh. Chương này đối sánh chi tiết 6 hình thức TCLTCN tại Việt Nam theo thang bậc phát triển từ thấp đến cao:

Hình thức TCLTCN	Quy mô không gian	Cơ chế quản lý	Mức độ liên kết sản xuất
Điểm công nghiệp	1 - 2 xí nghiệp riêng lẻ	Không có ban quản lý riêng	Liên kết sản xuất lỏng lẻo, chi phí hạ tầng cao
Cụm công nghiệp	Nhỏ, phân bố vài xí nghiệp	Không có ban quản lý riêng	Mối liên hệ đơn giản, không ranh giới pháp lý rõ rệt
Khu công nghiệp	Ranh giới xác định (nhỏ <150 ha, vừa 150-300 ha, lớn >300 ha)	Ban quản lý thống nhất, quy chế ưu đãi riêng	Dùng chung kết cấu hạ tầng sản xuất và xã hội
Trung tâm công nghiệp	Phạm vi thành phố, đô thị (nhỏ, trung bình, lớn)	Quản lý theo cấp hành chính và các hạt nhân	Tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp chuyên môn hóa hoặc tổng hợp
Dải công nghiệp	Kéo dài theo trục giao thông huyết mạch	Quản lý phân tán theo tuyến	Đan xen điểm, cụm, khu công nghiệp tỏa ra từ đô thị
Địa bàn trọng điểm CN	Rộng lớn, liên tỉnh	Chỉ đạo qua Bộ chủ quản và UBND các tỉnh	Chứa đựng nhiều hình thức TCLTCN, ranh giới có tính ước lệ

Khóa luận phân loại các nhân tố chi phối sự hình thành KCN thành 2 nhóm: nhóm nhân tố bên trong (vị trí địa lý, tài nguyên, hệ thống đô thị, chính sách, kết cấu hạ tầng, chi phí giải phóng mặt bằng, vốn và thị trường nội địa) và nhóm bên ngoài (dòng vốn FDI, thị trường quốc tế, chuyển giao công nghệ). Về vai trò, KCN đóng góp vào việc tạo vốn, tăng trưởng GDP (GDP Việt Nam năm 2009 đạt 91 tỷ USD, GDP bình quân 1.055 USD, tỷ trọng công nghiệp - xây dựng đạt 41,7%), chuyển giao công nghệ, cân bằng ngoại thương (năm 2009 xuất khẩu KCN cả nước đạt 9,5 tỷ USD, chiếm 30% kim ngạch xuất khẩu công nghiệp) và giải quyết việc làm (năm 2009 tạo 1.042.000 việc làm trực tiếp).

Về tình hình phát triển cả nước tính đến hết năm 2009, Việt Nam có 249 KCN được thành lập với tổng diện tích đất tự nhiên 63.173 ha (diện tích đất cho thuê đạt 38.858 ha, chiếm 61,5%). Trong đó, 162 KCN đã đi vào hoạt động (38.804 ha), 74 KCN đang đền bù giải phóng mặt bằng và xây dựng cơ bản. KCN cả nước đã thu hút trên 3.600 dự án FDI với vốn đăng ký 46,9 tỷ USD và 3.200 dự án trong nước với vốn đăng ký 254.000 tỷ đồng. Cơ cấu vốn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng KCN cả nước năm 2009 ghi nhận nguồn vốn trong nước chiếm 51,62%, vốn nước ngoài chiếm 48,38%.

Chương 2: Hiện trạng phát triển các KCN tỉnh Bình Dương

Chương 2 trình bày tổng quan điều kiện địa bàn và phân tích hiện trạng hoạt động của các KCN tại tỉnh Bình Dương. Tỉnh Bình Dương được tái lập ngày 01/01/1997 sau khi chia tách tỉnh Sông Bé theo Nghị quyết của Quốc hội ngày 06/11/1996. Tính đến năm 2010, diện tích tự nhiên của tỉnh là 2.695,5 km², dân số theo điều tra ngày 01/04/2009 là 1.481.550 người. Toàn tỉnh gồm 7 đơn vị hành chính:

Đơn vị hành chính	Diện tích (km²)	Tỷ lệ diện tích (%)	Dân số (năm 2005)
Thị xã Thủ Dầu Một	87,85	3,26	158.039
Huyện Thuận An	84,26	3,13	156.353
Huyện Bến Cát	588,37	21,83	116.608
Huyện Tân Uyên	613,44	22,76	129.641
Huyện Phú Giáo	541,45	20,08	66.912
Huyện Dầu Tiếng	719,84	26,70	94.956
Huyện Dĩ An	60,03	2,23	131.298
Toàn tỉnh	2.695,50	100,00	—

Tác giả đánh giá các nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến KCN của tỉnh:

• Vị trí địa lý: Thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, là cực thứ tư trong tứ giác kinh tế Biên Hòa - TP.HCM - Vũng Tàu - Bình Dương, có mạng lưới giao thông huyết mạch đi qua gồm Quốc lộ 1A, Quốc lộ 13, Quốc lộ 14, đường sắt Bắc - Nam và đường xuyên Á, cách sân bay Tân Sơn Nhất và cảng biển 10 - 15 km.
• Địa chất và địa hình: Địa chất ổn định với đá bazan phủ trên phù sa cổ và móng sa diệp thạch. Địa hình chia 3 bậc lượn sóng từ Bắc xuống Nam, độ cao từ 6 đến 60 m, độ dốc phổ biến 2 - 5° (không quá 15°). Cường độ chịu nén của nền đất đạt trung bình 2 kg/cm², địa bàn ít bị lũ lụt, thuận lợi cho xây dựng mặt bằng nhà xưởng và hạ tầng kỹ thuật.
• Khí hậu: Nhiệt đới cận xích đạo nóng ẩm, nhiệt độ trung bình năm 26,5°C (tháng cao nhất đạt 29°C vào tháng IV, thấp nhất 24°C vào tháng XII; biên độ nhiệt năm 3 - 5°C). Lượng mưa trung bình năm 1.800 - 2.000 mm tập trung 90% vào mùa mưa (tháng V đến tháng XI); số giờ nắng trung bình đạt 2.400 giờ/năm.
• Thủy văn: Nguồn nước mặt cung cấp bởi hệ thống sông Sài Gòn (đoạn qua tỉnh dài 143 km, lưu lượng 85 m³/s), sông Đồng Nai (đoạn qua tỉnh dài 90 km, lưu lượng 485 m³/s), sông Bé và sông Thị Tính. Trữ lượng nước ngầm dồi dào, phân thành 3 khu vực: khu vực giàu nước (phía Tây Bến Cát ven sông Sài Gòn, lưu lượng đạt tới 250 l/s, tầng chứa nước dày 15 - 20 m); khu vực giàu nước trung bình (Thuận An, tầng dày 10 - 12 m); khu vực nghèo nước (Đông Bắc Thủ Dầu Một, Nam Bến Cát).
• Thổ nhưỡng và đất đai: Tỉnh có 7 loại đất, trong đó đất xám chiếm 52,5% và đất đỏ vàng chiếm 24,0% diện tích tự nhiên; nền đất phù sa cổ chiếm trên 80% diện tích toàn tỉnh. Quỹ đất nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn, tỷ lệ đất chưa sử dụng ở mức rất thấp so với cả nước.

Nội dung khảo sát hiện trạng hoạt động KCN Bình Dương được trình bày qua các khía cạnh: công tác triển khai quy hoạch phân khu; tình hình thu hút nguồn vốn đầu tư trong nước và vốn FDI; tiến độ xây dựng hạ tầng giao thông kết nối; kết quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp; tình hình tuyển dụng và đời sống công nhân; công tác bảo vệ môi trường, vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung; công tác đảm bảo an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy (PCCC); hiệu quả sử dụng đất công nghiệp và tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Tác giả tổng kết các thuận lợi, khó khăn, thành tựu và tồn tại của KCN Bình Dương. Thành tựu nổi bật là việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương sang công nghiệp, hình thành các KCN tập trung quy mô lớn như Sóng Thần I, Sóng Thần II, Bình Đường (Dĩ An), Mỹ Phước (Bến Cát). Tuy nhiên, tỉnh phải đối mặt với khó khăn về quỹ đất dự trữ hạn chế, nguy cơ ô nhiễm môi trường công nghiệp, thiếu hụt lao động kỹ thuật cao và áp lực xây dựng cơ sở hạ tầng xã hội, nhà ở phục vụ công nhân ngoại tỉnh.

Chương 3: Định hướng phát triển các khu công nghiệp. Các kiến nghị và giải pháp thực hiện

Chương 3 đề xuất định hướng phát triển mạng lưới KCN tỉnh Bình Dương dựa trên Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh và quy hoạch phát triển kinh tế vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Nội dung định hướng gắn liền với việc điều chỉnh quy mô các KCN hiện hữu, mở rộng và bổ sung quy hoạch mới đến năm 2015 và tầm nhìn 2020:

• Định hướng chuyển dịch không gian công nghiệp: Hạn chế mở rộng thêm các KCN ở phía Nam (khu vực Dĩ An, Thuận An đã đạt mật độ cao) để tập trung chuyển đổi sang dịch vụ - đô thị; ưu tiên quy hoạch phát triển KCN mới lên các huyện phía Bắc (Bến Cát, Tân Uyên) nơi còn quỹ đất dồi dào.
• Danh mục quy hoạch: Thể hiện kế hoạch điều chỉnh mở rộng và bổ sung các KCN theo các bảng 3.1, 3.2 và 3.3 đã được phê duyệt.
• Tác giả đề xuất hệ thống 8 nhóm giải pháp phát triển:
  1. Nâng cao chất lượng quy hoạch và thu hút đầu tư: Thực hiện nghiêm túc quy hoạch được duyệt, lựa chọn dự án đầu tư có công nghệ sạch, suất đầu tư cao, hạn chế tiếp nhận các ngành gây ô nhiễm hoặc thâm dụng đất đai.
  2. Xây dựng đồng bộ cơ sở hạ tầng: Hoàn thiện kết cấu hạ tầng kỹ thuật (giao thông nội - ngoại khu, cấp thoát nước, lưới điện, viễn thông) đi kèm hạ tầng xã hội (nhà ở công nhân, trạm y tế, trường mẫu giáo).
  3. Chính sách phát triển nguồn nhân lực: Đẩy mạnh liên kết giữa doanh nghiệp và cơ sở dạy nghề, nâng cao trình độ chuyên môn cho người lao động, ban hành chính sách đãi ngộ nhằm ổn định đời sống công nhân KCN.
  4. Bảo vệ môi trường sinh thái: Bắt buộc các KCN xây dựng và vận hành nhà máy xử lý nước thải tập trung đạt chuẩn; tăng cường thanh tra, giám sát chất thải rắn và khí thải.
  5. Cải cách thủ tục hành chính: Tiếp tục đơn giản hóa thủ tục đầu tư theo cơ chế "một cửa, tại chỗ", ứng dụng công nghệ thông tin tiến tới mô hình hành chính điện tử.
  6. Phát triển dịch vụ và thị trường: Mở rộng các ngành dịch vụ hỗ trợ công nghiệp, logistics, kho vận, tài chính - ngân hàng.
  7. Giải pháp khoa học - công nghệ: Khuyến khích doanh nghiệp đổi mới dây chuyền công nghệ, chuyển từ gia công đơn thuần sang chế biến sâu các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.
  8. Bảo đảm an ninh trật tự và PCCC: Củng cố lực lượng bảo vệ chuyên trách, xây dựng phương án PCCC đồng bộ tại từng nhà máy và toàn khu công nghiệp.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu cụ thể dựa trên tư liệu thực tế:

• Tổng hợp hệ thống số liệu địa lý hành chính, tự nhiên và kinh tế - xã hội của tỉnh Bình Dương đến năm 2010; ghi nhận các thông số kỹ thuật tự nhiên (độ nén đất 2 kg/cm², lượng mưa 1.800 - 2.000 mm, nhiệt độ 26,5°C) chứng minh tính tương thích của địa bàn đối với việc xây dựng kết cấu hạ tầng công nghiệp.
• Cập nhật số liệu phát triển KCN cả nước và tỉnh Bình Dương năm 2009 (toàn quốc có 249 KCN thành lập, 162 khu hoạt động; cơ cấu vốn đầu tư hạ tầng trong nước chiếm 51,62%, nước ngoài chiếm 48,38%; vốn sản xuất FDI chiếm 72,4% với quy mô trung bình 4,83 triệu USD/dự án).
• Phân tích hiện trạng phát triển KCN tỉnh Bình Dương theo các tiêu chí: quy hoạch, thu hút vốn FDI và trong nước, hạ tầng giao thông, lao động, môi trường và việc sử dụng quỹ đất.
• Đề xuất hệ thống 8 nhóm giải pháp thực thi mang tính đồng bộ, gắn phát triển công nghiệp với bảo vệ môi trường và giải quyết các vấn đề xã hội của công nhân.
• Về mặt đóng góp, đề tài kế thừa các nghiên cứu trước đó về công nghiệp Bình Dương (như công trình của Nguyễn Minh Trúc về hiệu quả phát triển công nghiệp toàn tỉnh; Lục Thanh Hằng về KCN Mỹ Phước năm 2006) để phát triển thành một nghiên cứu tổng thể ở cấp độ toàn tỉnh dưới góc độ khoa học Địa lý kinh tế - xã hội, cập nhật tư liệu giai đoạn 2005 - 2010 và tích hợp khung quy hoạch KCN đến năm 2020.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận phản ánh một số hạn chế do điều kiện thực hiện và giới hạn phạm vi nghiên cứu:

• Hạn chế: Nghiên cứu giới hạn trong phạm vi không gian tỉnh Bình Dương và thời gian số liệu từ 2005 đến năm 2010. Tác giả tự nhận định quá trình phân tích thông tin thứ cấp từ các nguồn thống kê và báo chí gặp khó khăn do số liệu giữa các cơ quan đôi khi chưa đồng nhất hoặc thiếu độ chính xác tuyệt đối; khóa luận chưa khảo sát sâu vi mô tình hình tài chính chi tiết của từng doanh nghiệp thứ cấp bên trong KCN.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng việc theo dõi chuỗi số liệu sau năm 2010 để kiểm chứng mức độ hoàn thành quy hoạch bổ sung đến năm 2015 và 2020; nghiên cứu sâu tác động của biến đổi môi trường và giải pháp an sinh xã hội đối với lao động nhập cư tại các KCN phía Bắc tỉnh Bình Dương.

Giá trị tham khảo

Công trình có giá trị tham khảo chuyên ngành đối với:

• Sinh viên, học viên ngành Địa lý học, Địa lý kinh tế - xã hội, Quy hoạch không gian đô thị và công nghiệp, Quản lý tài nguyên đất đai.
• Cán bộ nghiên cứu các đề tài về chuyển dịch cơ cấu kinh tế lãnh thổ, quản lý KCN tại khu vực Đông Nam Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
• Các phần có giá trị tư liệu cao: Khung phân loại 6 hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp tại Việt Nam; hệ thống số liệu tự nhiên, thổ nhưỡng, địa chất chịu tải của Bình Dương; phương pháp luận vận dụng 4 quan điểm địa lý để phân tích một mô hình phát triển kinh tế vùng.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận tiếp cận cơ sở lý luận về tổ chức lãnh thổ công nghiệp dựa trên các học thuyết và mô hình nào?
Tác giả tiếp cận lý luận dựa trên quan niệm của A. Khơrusov (1979) về hệ thống liên kết sản xuất lãnh thổ và nguyên tắc cực tiểu hóa chi phí (vận tải, lao động, phế liệu) của Alfred Weber (1909); đồng thời áp dụng mô hình phân loại 6 hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp ở Việt Nam do Viện Chiến lược phát triển (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) ban hành năm 1995.

2. Đơn vị hành chính và diện tích của tỉnh Bình Dương được xác lập như thế nào tại thời điểm nghiên cứu?
Tỉnh Bình Dương được tái lập ngày 01/01/1997 sau khi chia tách tỉnh Sông Bé theo Nghị quyết Quốc hội ngày 06/11/1996. Tính đến năm 2010, tỉnh có tổng diện tích tự nhiên 2.695,5 km², gồm 7 đơn vị hành chính: Thị xã Thủ Dầu Một (87,85 km²), Huyện Thuận An (84,26 km²), Huyện Bến Cát (588,37 km²), Huyện Tân Uyên (613,44 km²), Huyện Phú Giáo (541,45 km²), Huyện Dầu Tiếng (719,84 km²) và Huyện Dĩ An (60,03 km²).

3. Điều kiện địa chất và địa hình tự nhiên nào của Bình Dương được tác giả chứng minh là thuận lợi cho việc xây dựng KCN?
Bình Dương có địa hình đồi thấp lượn sóng bán bình nguyên với độ dốc chỉ từ 2 - 5° (không quá 15°), độ cao từ 6 đến 60 m, hầu như không bị lũ lụt, ngập úng. Nền địa chất cấu tạo từ móng sa diệp thạch phủ bazan và phù sa cổ có cường độ chịu nén trung bình đạt khoảng 2 kg/cm², tạo điều kiện thuận lợi và tiết kiệm chi phí xây dựng móng công trình, mặt bằng nhà xưởng và mạng lưới giao thông.

4. Bức tranh tổng thể về KCN trên phạm vi cả nước năm 2009 được tác giả ghi nhận qua những số liệu nào?
Đến hết năm 2009, cả nước có 249 KCN được thành lập với tổng diện tích đất tự nhiên 63.173 ha (162 KCN đã vận hành, 74 KCN đang giải phóng mặt bằng và xây dựng cơ bản). Các KCN đã thu hút hơn 3.600 dự án FDI (vốn 46,9 tỷ USD) và 3.200 dự án trong nước (vốn 254.000 tỷ đồng), giải quyết việc làm cho 1,042 triệu lao động trực tiếp và hơn 2 triệu lao động gián tiếp.

5. Định hướng không gian phát triển các KCN tỉnh Bình Dương đến năm 2020 được phân bổ theo nguyên tắc nào?
Văn bản định hướng hạn chế mở rộng KCN tại các địa bàn phía Nam (Dĩ An, Thuận An) do mật độ công nghiệp và đô thị đã bão hòa để từng bước chuyển đổi sang dịch vụ - đô thị; đồng thời chuyển dịch và bổ sung quy hoạch các KCN mới lên các huyện phía Bắc (Bến Cát, Tân Uyên) nhằm khai thác quỹ đất rộng, gắn kết với vùng nguyên liệu và kết nối hạ tầng giao thông liên vùng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Tuyến đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về tổ chức lãnh thổ công nghiệp và làm rõ hiện trạng phát triển mạng lưới khu công nghiệp tại tỉnh Bình Dương trong giai đoạn 2005 - 2010. Nghiên cứu chứng minh mối liên hệ hữu cơ giữa điều kiện địa lý tự nhiên, kết cấu hạ tầng với năng lực thu hút nguồn vốn đầu tư và chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương. Trên cơ sở đối chiếu với các mục tiêu quy hoạch đến năm 2020, tác giả đã đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện về quản lý đất đai, bảo vệ môi trường, đào tạo nhân lực và cải cách hành chính nhằm định hướng phát triển bền vững các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần mở đầu - Phần 2: Phần nội dung gồm 3 chương + Chương |: Cơ sở lí luận : + Chương 2: Hiện trạng phát triên các KCN ở tinh Bình Dương + Chương 3: Định hướng và giải pháp phát triển các khu công nghiệp ở tinh Binh Dương - Phin 3: Phần kết luận Trang: 13 PHAN NOI DUNG CHUONG 1 CO SO LY LUAN 1.1 TO CHUC LANH THO CONG NGHIEP 1.1 Quan niệm về tổ chức lãnh thổ công nghiệp: Tổ chức lành thổ công nghiệp là một trong những hình thức tổ chức của nên sản xuất xã hội theo lãnh thỏ. Thuật ngữ “1d chức lãnh thé công nghiệp" ngày càng được sử dụng rộng rai trong khoa học và thực tiễn. Vậy TCLTCN là gì ? Theo A.Khơrusov (1979) TCLTCN là hệ thống các mối liên kết không gian của các ngành và các kết hợp sản xuất lãnh thổ khác nhau trên cơ sở sử dụng hợp lí các nguồn tài nguyên thiên nhiên, vật chất , lao động cũng như tiết kiệm chi phi để khắc phục sự không phủ hợp đã xuất hiện trong lịch sử về việc phan bổ các nguồn nguyên nhiên liệu, năng lượng nơi sản xuất vả nơi tiêu thụ sản phẩm, góp phản đạt hiệu quả kinh tế cao. TCLTCN được thể hiện dưới nhiều hình thức.

Chúng rất phong phú va đa dạng với những quan niệm khác nhau khá xa giữa các nhà khoa học.Khorusov đã đưa ra Š hình thức thé hiện căn cứ vào điều kiện cụ thé của đất nước. Ông cho rằng TCLTCN bao gồm: điểm công nghiệp, trung tâm công nghiệp, cụm công nghiệp, thé tổng hợp công nghiệp, và vùng công nghiệp. Theo Weber (1909) cho rằng việc phân bố và hình thành TCLTCN phải dựa trên nguyễn tắc cực đại hóa lợi nhuận và cực tiểu hóa chi phí sự tập trung các xí nghiệp vào một khu vực phụ thuộc vào 3 yếu tố là chỉ phí vận tải thấp nhất, chi phí lao động rẻ nhất và có xí nghiệp sử dụng phế liệu lam nguyên liệu rẻ tien. TCLTCN không phải là hiện tượng bắt biến.

So với nông nghiệp, TCLTCN có thể thay đổi trong một thời gian tương đối ngắn. Điều đó hoàn toàn dễ hiểu, bởi vì trong thời đại ngày nay sự tiến bộ của khoa học, công nghệ diễn ra rat nhanh nhu câu của thị trường và cả ban thân thị trường cũng thường xuyên thay đổi. Vi vậy TCLTCN muốn tổn tại và phát huy tác dụng thì không thể chậm biển đổi, mặc dù về lý thuyết mỗi hình thái kinh tế xã hội sẽ có các kiểu Trang: 14 TCLTCN tương ứng. Ở nước ta TCLTCN coi là việc bỏ trí hợp lí các cơ sở sản xuất công nghiệp, các cơ sở phục vụ cho hoạt động công nghiệp các điểm dan cư, cùng kết cấu hạ tang trên phạm vi lãnh thổ nhất định, nhằm sử dụng có hiệu quả các nguồn lực bên trong cũng như bên ngoài lãnh thổ đó.

Thực tiễn nước ta cho thấy quá trình hình thành và phát triển một số hình thức TCLTCN (điểm, khu, trung tâm công nghiệp) gắn liền quá trình đô thị hóa. Giữa đô thị hóa va phát triển công nghiệp có mối quan hệ hữu cơ. Việc phát triển và phân bố công nghiệp là cơ sở quan trọng nhất để hình thành và phát triển về cơ sở hạ tang ở mức độ nhất định sẽ trở thành nơi hắp dẫn, làm cơ sở phát triển và TCLTCN. TCLTCNlà việc bế trí hợp lí các cơ sở kinh tế trên lãnh thổ nhất định, trên cơ sở các lợi thé so sánh của từng lãnh thổ sao đạt hiệu quả cao vé mặt kinh tế, xã hội và môi trường.2 Các đặc điểm tiêu biểu của TCLTCN TCLTCN có một sé đặc điểm chủ yếu sau đây: - Trong TCLTCN các ngành và lãnh thổ có mối quan hệ mật thiết với nhau.

Nếu thiếu hiểu biết về những đặc trưng kinh tế - kỳ thuật và đặc điểm phân bó của từng ngành thì không thể xác định đúng đắn dù chỉ là một kết hợp không gian của các xí nghiệp ở bat kì hình thức nào. + Trong TCLTCN thường có nhiều ngành công nghiệp. Sự phát triển của từng ngành công nghiệp sẽ la mở rộng phạm vi ảnh hướng của TCLTCN * TCLTCN hoàn chỉnh, hiện đại sẽ tạo điều kiện thúc đẩy tất cả các ngành công nghiệp. + Mỗi ngành công nghiệp đều có sự thống nhất nào đó về kỹ thuật sản xuắt, nó tập hợp các xí nghiệp tương đối giếng nhau về sản phẩm sản xuất ra, vẻ nguyên liệu sử dụng, kỳ thuật và quy trình công nghệ về các yếu tố phân bé.Song bản thân mỗi ngành lại có rất nhiều mối liên hệ sản xuất phức tạp.

Các xí nghiệp thuộc một ngảnh có thể được phân bố tách rời nhau về mật không gian. Ngược lai các xí nghiệp thuộc một số ngành khác có thé lại nằm trên cùng một lãnh thổ và trong quá trình tác động qua lại của chúng đã tạo nên các kết hợp sản xuất lãnh thổ. Trang: l§ - Chiều sâu của việc TCLTCN phù hợp với trình độ phát triển của nén sản xuắt, + Trinh độ phát triển công nghiệp thé hiện ở quy mô va hiệu quả sản xuất cẩn đạt được trong | thời điểm nào đó. Van đề là ở chỗ khỏi lượng va hiệu qua của nó thuộc nhiều vào độ lớn và thành phần của nguồn tài nguyên thiên nhiên, vật chất, lao động vào trình độ và sử dụng chủng một cách hợp lí nhất.

- Tiêu chuẩn tối ưu của TCLTCN 1a việc giảm chi phí tới mức thấp nhất trong sản xuất nhằm đạt hiệu quả cao nhất về kinh tế, xã hội và môi trường. - Đặc điểm về cấu trúc có ý nghĩa quan trọng đối với TCLTCN nó được thé hiện qua tính cân đối và mỗi liên hệ bên trong. Các kết hợp sản xuất lãnh thỏ càng phức tạp bao nhiêu thì các mối liên hệ bên trong của chúng càng đa dạng bấy nhiêu.3 Các hình thức tổ chức lãnh thé công nghiệp Dựa vào lý luận và kinh nghiệm của nước ngoài “ Viện chiến lược phát triển thuộc bộ kế hoạch và đầu tu” đưa ra 6 hình thức TCLTCN của nước ta (1995) 1.1 Điểm công nghiệp: Điểm công nghiệp thường là một (hay một, hai) xí nghiệp phân bố riêng biệt, có kết cấu hạ tang riêng, gần nguồn nguyên liệu hoặc tiêu thụ và có thể là hạt nhân để phát triển thành cụm hay khu công nghiệp. Điểm công nghiệp theo kiểu đơn lẻ này cũng có những mặt tích cực nhất định.

Nó có tính cơ động, dé đối phó với các sự cố và thay đổi trang thiết bị, không bị rang buộc và ảnh hưởng của các xí nghiệp khác, đặc biệt thuận lợi cho việc thay đỗi mặt hàng trong quá trình sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên nó cũng có một số hạn chế như khá tến kém cơ sở hạ tầng, các phế thải bị lãng phi do không tận dụng được các mối liên hệ sản xuất, kinh tế , kĩ thuật.Với các xí nghiệp khác hầu như thiếu vắng, vì vậy hiệu quả kinh tế thường thấp.2 Cụm công nghiệp: Bao gồm vài xí nghiệp trở lên vả được phân bố trên một khu vực nhỏ. Vẻ phương diện tổ chức không có ban quản lý riêng. Cụm công nghiệp có một số đặc điểm sau: - Lãnh thỏ nhỏ, với một vài xí nghiệp công nghiệp Trang: l6 - Các mi liên hệ giữa các xí nghiệp đơn giản, thiếu chặt chẽ - không có ranh giới rõ rệt và ban quản lý chung.3 Khu công nghiệp Là một khu vực có ranh giới xác định với những thuận lợi về mặt tự nhiên, kinh tế xã hội, kết cấu hạ tằng, để thu hút đầu tư, hoạt động theo một cơ cấu bao gồm các xí nghiệp và dịch vụ có liên quan thuộc nhiều thành phần kinh tế nhằm đạt hiệu quả cao về kinh tế cho từng xí nghiệp nói riêng và cả khu công nghiệp nói chung.

Khu công nghiệp có một số đặc điểm: - Tập trung tương đối nhiêu xí nghiệp cùng sử dụng kết cấu hạ tang sản xuất và xã hội, có ranh giới cụ thể - Các xí nghiệp trong khu công nghiệp được hưởng quy chê riêng, có ưu đãi với ban quản lý thống nhất. - Vai trò quản lý của nhà nước thể hiện ở chỗ chỉ quy định những ngành nào được khuyến khích phát triển và những ngành nào không được phép đặt trong khu công nghiệp do yêu cầu về bảo vệ môi trường sinh thái, an ninh, quốc phòng.4 Trung tâm công nghiệp: Là khu vực tập trung công nghiệp, có thể bao gồm một số khu, cụm công nghiệp và các xí nghiệp hạt nhân tác động đến lãnh thổ xung quanh. Nó được tồn tại với nhiều cấp vị khác nhau và có ý nghĩa quốc gia, vùng, phạm vi tỉnh. Dựa vào giá trị sản xuất công nghiệp (và có thể một số chỉ tiêu khác để xác định quy mô) có trung tâm lớn (thành phô Hồ Chi Minh, Hà Nội.) trung tâm công nghiệp trung bình (Hải Phòng, Da Nẵng), và trung tâm nhỏ ( Việt Tri, Vinh, Qui Nhơn.

Theo tính chất chuyên môn hóa và đặc điểm sản xuất có: Các trung tâm tông hợp (đa ngành) và trung tâm công nghiệp chuyên môn hóa.5 Dai công nghiệp: La sự đan xen va kéo dai theo các trục đường giao thông quan trong của các điểm công nghiệp, cụm công nghiệp và cả các khu công nghiệp. Nó thường xuất phát từ các đô thị lớn tỏa ra theo các hướng có điều kiện thuận lợi chủ yếu vẻ giao thông vận tải. Trang: 17 Ở Việt Nam các dai công nghiệp còn rất it và chưa thật tiêu biểu chúng thường tập trung xung quanh các thành phé - trung tâm công nghiệp hang đầu của cả nước như thành phố Hỏ Chi Minh và vùng phụ cận, Hà Nội và vùng phụ cận phát triển các dải công nghiệp phụ thuộc nhiều vảo trình độ phát trién cong nghiệp của lãnh thổ va nhất là các tuyến giao thông huyết mạch và hàng loạt các yếu tế khác.6 Địa bàn trọng điểm công nghiệp (vùng công nghiệp) Là bộ phận lãnh thổ nằm trong địa ban trọng điểm kính tế xã hội. Nó bao gồm một khu vực tương đối rộng lớn trên phạm vi nhiều tinh, có điều kiện thuận lợi về vị trí địa lý, kết cấu ha tang, nguồn nhân lực, kính tế xã hội, có khả năng bổ trí trung tâm công nghiệp nhằm thúc day sự phát triển kinh tế của cả vùng hay toàn quốc.

Địa bàn công nghiệp trọng điểm của nước ta có một số đặc điểm sau: - Là bộ phận lớn nhất trong số các hình thức TCLTCN, nhưng ranh giới chỉ mang tinh ước lệ, không rd rang vẻ mật pháp lí. - Có thể bao gồm tất cả các hình thức TCLTCN tử thấp đến cao (điểm công nghiệp, dải công nghiệp), hoặc cũng có thể chỉ chứa đựng một hình thức TCLTCN nào đó.