Phát Triển Hoạt Động Tài Trợ Thương Mại Quốc Tế Tại Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, hoạt động tài trợ thương mại quốc tế ngày càng trở nên quan trọng. 76 trang · Học viện Ngân hàng · 2022.

• Tác giả: Nguyễn Mỹ Duyên
• Người hướng dẫn: GS. TS Nguyễn Văn Tiến
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Kinh doanh quốc tế
• Đề tài: Phát Triển Hoạt Động Tài Trợ Thương Mại Quốc Tế Tại Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ TMQT CỦA CÁC NHTM
• 1.1. Cơ sở lý thuyết về hoạt động tài trợ thương mại quốc tế
• 1.1.1. Khái niệm về hoạt động tài trợ thương mại quốc tế
• 1.1.2. Đặc điểm của tài trợ thương mại quốc tế
• 1.1.3. Các hình thức của hoạt động tài trợ thương mại quốc tế
• 1.1.4. Vai trò của hoạt động tài trợ thương mại quốc tế
• 1.2. Phát triển hoạt động thương mại quốc tế tại ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Tổng quan chung về hoạt động tài trợ thương mại quốc tế tại các ngân hàng thương mại
• 1.2.2. Các chỉ tiêu đo lường đánh giá mức độ phát triển hoạt động tài trợ thương mại quốc tế
• 1.2.3. Nhân tố tác động đến sự phát triển của hoạt động tài trợ thương mại quốc tế
• 1.3. Phát triển tài trợ thương mại quốc tế – Kinh nghiệm và bài học
• 1.3.1. Kinh nghiệm từ các ngân hàng quốc tế
• 1.3.2. Kinh nghiệm trong nước
• 1.3.3. Bài học rút ra cho Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ TMQT TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát chung về Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• 2.1.1. Giới thiệu chung về quá trình hình thành và phát triển của ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức của ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• 2.1.3. Tình hình kết quả HĐKD của ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• 2.2. Thực trạng hoạt động tài trợ TMQT tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• 2.2.1. Cơ sở pháp lý điều chỉnh hoạt động tài trợ TMQT của ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• 2.2.2. Thực trạng phát triển hoạt động TMQT tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• 2.2.3. Đánh giá tình hình thực hiện hoạt động tài trợ TMQT tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• 2.2.3.1. Kết quả thu được từ hoạt động tài trợ TMQT tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• 2.2.3.2. Những hạn chế tồn tại và nguyên nhân
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ TMQT TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng phát triển hoạt động tài trợ TMQT của ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam trong những năm tới
• 3.1.1. Định hướng phát triển đến năm 2030
• 3.1.2. Những cơ hội và thách thức của ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• 3.2. Giải pháp phát triển dịch vụ tài trợ TMQT tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• 3.2.1. Nhóm giải pháp cải tiến và đa dạng hóa các sản phẩm tài trợ
• 3.2.2. Nhóm giải pháp cho quy trình hoạt động tài trợ TMQT
• 3.2.3. Nhóm giải pháp cải thiện chất lượng nhân sự của NH
• 3.2.4. Nhóm giải pháp đầu tư phát triển hệ thống và CNTT
• 3.2.5. Nhóm giải pháp mở rộng mối quan hệ với các ngân hàng đại lý
• 3.2.6. Nhóm giải pháp về marketing, quảng bá dịch vụ tài trợ TMQT
• 3.2.7. Nhóm giải pháp nâng cao hệ thống quản lý, phòng ngừa rủi ro
• 3.3. Kiến nghị để phát triển hoạt động tài trợ TMQT tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• 3.3.1. Kiến nghị với Chính phủ
• 3.3.2. Kiến nghị đối với NHNN
• 3.3.3. Kiến nghị với các doanh nghiệp tham gia vào hoạt động tài trợ TMQT
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tài Trợ Thương Mại Quốc Tế Tại VietinBank

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, hoạt động tài trợ thương mại quốc tế ngày càng trở nên quan trọng. Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Tài trợ TMQT giúp giảm thiểu rủi ro, cung cấp nguồn tài chính và đảm bảo uy tín cho các giao dịch. Hoạt động này không chỉ thúc đẩy hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu VietinBank mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Tài trợ thương mại quốc tế VietinBank là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy thương mại quốc tế. Vietinbank đã cho ra mắt rất nhiều các dịch vụ, sản phẩm phù hợp với khách hàng từ cá nhân đến các doanh nghiệp.

Theo TS. Nguyễn Thị Hồng Hải và TS. Đoàn Ngọc Thắng, tài trợ thương mại quốc tế là tập hợp các chính sách, biện pháp và hình thức hỗ trợ tài chính trực tiếp hoặc gián tiếp cho doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng hàng hóa, dịch vụ quốc tế.

1.1. Khái Niệm Cốt Lõi về Tài Trợ Thương Mại Quốc Tế

Thực chất, tài trợ thương mại quốc tế là các nghiệp vụ nhằm giảm thiểu rủi ro, sử dụng nguồn tài chính và uy tín để tài trợ cho hoạt động xuất nhập khẩu. Nó đảm bảo hàng hóa lưu thông bằng cách khắc phục tình trạng thiếu hụt thông tin giữa nhà xuất khẩu và nhập khẩu. Tài trợ thương mại quốc tế đảm bảo cho việc hàng hóa được lưu thông bằng biện pháp khắc phục tình trạng thiếu hụt thông tin giữa nhà xuất khẩu và nhà nhập khẩu, cho phép họ tin tưởng vào một hệ thống, nơi mà người bán được thanh toán theo những điều kiện quy định và người mua được nhận hàng hóa mà họ đã chi trả. Đối với doanh nghiệp muốn gia nhập thị trường quốc tế, đây là giải pháp tối ưu kết hợp với các ưu đãi XNK.

1.2. Đặc Điểm Nổi Bật của Tài Trợ Thương Mại Quốc Tế VietinBank

Hoạt động tài trợ thương mại quốc tế VietinBank có những đặc điểm riêng biệt. Mục đích chính là sinh lời, bao gồm mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ ngân hàng (cho vay, chiết khấu, bảo lãnh) và xúc tiến thương mại dựa trên nguồn lực tài chính và uy tín của ngân hàng. Yếu tố “quốc tế” tạo sự khác biệt, sử dụng nghiệp vụ thanh toán quốc tế, trao đổi với ngân hàng nước ngoài, mua bán và giảm thiểu rủi ro tỷ giá. Đây cũng là điểm khác biệt so với tài trợ thương mại nội địa, và là một trong những dịch vụ mang lại doanh thu lớn cho các NHTM.

1.3. Vai Trò Quan Trọng của Tài Trợ Thương Mại Quốc Tế VietinBank

Hoạt động tài trợ thương mại quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thương mại quốc tế, hỗ trợ doanh nghiệp XNK, giúp các doanh nghiệp có thể tiếp cận các nguồn vốn, bảo lãnh từ các tổ chức tài chính. Tài trợ thương mại quốc tế còn liên quan trực tiếp đến các nghiệp vụ khác như TTQT, bảo lãnh hàng hóa, kinh doanh ngoại hối, … Đây là những công cụ tài chính hữu hiệu giúp các NHTM gia tăng nguồn thu, do đó hoạt động này luôn được tập trung phát triển cả về nghiệp vụ lẫn quy trình thủ tục.

II. Thách Thức và Rủi Ro Trong Tài Trợ Thương Mại VietinBank

Hoạt động tài trợ thương mại quốc tế VietinBank đối mặt với nhiều thách thức và rủi ro. Sự biến động của thị trường tài chính quốc tế, thay đổi chính sách thương mại, và rủi ro tín dụng là những yếu tố cần được quan tâm. Đặc biệt, các yếu tố quốc tế, sự kiện kinh tế - chính trị thế giới ảnh hưởng lớn đến hoạt động này. Cần có sự cập nhật và thay đổi phù hợp để giảm thiểu tác động tiêu cực. Rủi ro trong tài trợ thương mại quốc tế luôn tiềm ẩn và đòi hỏi các ngân hàng phải có sự cảnh giác cao. Vietinbank cũng phải đối diện với sự cạnh tranh trực tiếp của các ngân hàng đang nổi về lĩnh vực này như VCB, BIDV, VP bank, Techcombank.

2.1. Rủi Ro Tín Dụng Trong Tài Trợ Thương Mại Quốc Tế

Rủi ro tín dụng là một trong những thách thức lớn nhất. Doanh nghiệp không có khả năng thanh toán hoặc không thực hiện đúng cam kết là nguy cơ thường trực. Việc đánh giá kỹ lưỡng khả năng tài chính của đối tác, xây dựng các biện pháp phòng ngừa rủi ro là vô cùng quan trọng. Rủi ro trong tài trợ thương mại quốc tế cần được nhận diện và quản lý hiệu quả để bảo vệ lợi ích của VietinBank.

2.2. Rủi Ro Chính Trị và Biến Động Tỷ Giá Hối Đoái

Rủi ro chính trị và biến động tỷ giá hối đoái ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tài trợ thương mại quốc tế. Thay đổi chính sách, xung đột chính trị, và biến động tiền tệ có thể gây thiệt hại lớn cho các giao dịch. VietinBank cần có các công cụ và chiến lược để giảm thiểu rủi ro này, đảm bảo hoạt động diễn ra ổn định và hiệu quả. Việc quản lý rủi ro trong tài trợ thương mại quốc tế cần được thực hiện một cách chuyên nghiệp và bài bản.

2.3. Các Yếu Tố Cạnh Tranh trong Thị Trường Tài Trợ TMQT

Thị trường tài trợ thương mại quốc tế ngày càng cạnh tranh. Nhiều ngân hàng trong và ngoài nước tham gia, tạo áp lực lớn lên VietinBank. Để duy trì và phát triển, VietinBank cần nâng cao chất lượng dịch vụ, đa dạng hóa sản phẩm, và xây dựng mối quan hệ tốt với khách hàng. Phát triển kinh doanh tài trợ thương mại đòi hỏi sự đổi mới và sáng tạo liên tục.

III. Giải Pháp Đa Dạng Hóa Sản Phẩm Tài Trợ VietinBank Trade Finance

Để phát triển hoạt động tài trợ thương mại quốc tế, VietinBank cần đa dạng hóa sản phẩm và dịch vụ. Cung cấp các giải pháp tài chính linh hoạt, đáp ứng nhu cầu khác nhau của doanh nghiệp XNK. Các sản phẩm như thư tín dụng, bảo lãnh ngân hàng, chiết khấu chứng từ, và tài trợ chuỗi cung ứng cần được cải tiến và mở rộng. Giải pháp tài chính cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu là yếu tố then chốt để thu hút và giữ chân khách hàng. Vietinbank vinh dự khi 3 năm liên tục được tạp chí Global Finance (Mỹ) trao giải “Ngân hàng cung cấp dịch vụ Tài trợ Thương mại tốt nhất Việt Nam năm 2018, 2019, 2020 – Best Trade Finance Provider in Viet Nam for 2018, 2019, 2020”.

3.1. Phát Triển Thư Tín Dụng và Bảo Lãnh Ngân Hàng VietinBank

Thư tín dụng VietinBank (L/C) và bảo lãnh ngân hàng VietinBank là những sản phẩm quan trọng. Cần cải tiến quy trình, giảm thiểu thời gian xử lý, và tăng cường tính bảo mật. Phát triển các sản phẩm L/C trả chậm, L/C giáp lưng, và bảo lãnh đối ứng để đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng. Nghiệp vụ tài trợ thương mại quốc tế VietinBank cần được thực hiện một cách chuyên nghiệp và hiệu quả.

3.2. Chiết Khấu Chứng Từ và Tài Trợ Chuỗi Cung Ứng VietinBank

Chiết khấu chứng từ VietinBank và tài trợ chuỗi cung ứng VietinBank là những giải pháp tài chính hiệu quả. Cần mở rộng phạm vi áp dụng, giảm thiểu chi phí, và tăng cường tính linh hoạt. Phát triển các sản phẩm chiết khấu miễn truy đòi, tài trợ chuỗi cung ứng ngược, và tài trợ chuỗi cung ứng toàn cầu. Giải pháp tài trợ thương mại VietinBank cần được thiết kế phù hợp với từng ngành nghề và quy mô doanh nghiệp.

3.3. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Dịch Vụ Tài Trợ Thương Mại

Ứng dụng công nghệ là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động. Cần triển khai các giải pháp số hóa, tự động hóa quy trình, và tích hợp dữ liệu. Phát triển các ứng dụng di động, cổng thông tin trực tuyến, và hệ thống quản lý rủi ro thông minh. Dịch vụ tài trợ thương mại VietinBank cần được cung cấp một cách nhanh chóng, tiện lợi, và an toàn.

IV. Hoàn Thiện Quy Trình và Nâng Cao Chất Lượng Nhân Sự VietinBank

Để nâng cao hiệu quả hoạt động, VietinBank cần hoàn thiện quy trình và nâng cao chất lượng nhân sự. Quy trình tài trợ thương mại quốc tế VietinBank cần được đơn giản hóa, giảm thiểu thủ tục, và tăng cường tính minh bạch. Chất lượng nhân sự cần được nâng cao thông qua đào tạo, bồi dưỡng, và tạo điều kiện phát triển. Nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt để đảm bảo sự thành công. Vietinbank vinh dự khi 3 năm liên tục được tạp chí Global Finance (Mỹ) trao giải “Ngân hàng cung cấp dịch vụ Tài trợ Thương mại tốt nhất Việt Nam năm 2018, 2019, 2020 – Best Trade Finance Provider in Viet Nam for 2018, 2019, 2020”.

4.1. Rà Soát và Đơn Giản Hóa Quy Trình Nghiệp Vụ TMQT

Việc rà soát và đơn giản hóa quy trình nghiệp vụ tài trợ thương mại quốc tế là cần thiết. Cần loại bỏ các thủ tục rườm rà, giảm thiểu thời gian xử lý, và tăng cường tính tự động hóa. Phát triển các hệ thống quản lý quy trình, hệ thống theo dõi giao dịch, và hệ thống cảnh báo rủi ro. Quy trình tài trợ thương mại quốc tế VietinBank cần được thiết kế một cách khoa học và hiệu quả.

4.2. Đào Tạo và Bồi Dưỡng Nguồn Nhân Lực Chuyên Môn

Đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực chuyên môn là yếu tố quan trọng. Cần tổ chức các khóa đào tạo về nghiệp vụ, kỹ năng, và kiến thức pháp luật. Tạo điều kiện cho nhân viên tham gia các hội thảo, khóa học, và chương trình trao đổi kinh nghiệm. Nhân viên cần có kiến thức sâu rộng về tài trợ thương mại quốc tế, kỹ năng giao tiếp tốt, và khả năng giải quyết vấn đề hiệu quả.

4.3. Xây Dựng Văn Hóa Doanh Nghiệp Hướng Đến Khách Hàng

Xây dựng văn hóa doanh nghiệp hướng đến khách hàng là yếu tố then chốt. Cần tạo môi trường làm việc thân thiện, chuyên nghiệp, và tận tâm. Khuyến khích nhân viên lắng nghe, thấu hiểu, và đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Ưu đãi tài trợ thương mại VietinBank cần được thiết kế phù hợp với từng đối tượng khách hàng và mang lại giá trị thực sự cho họ.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn và Đánh Giá Hiệu Quả Tài Trợ TMQT

Việc ứng dụng thực tiễn và đánh giá hiệu quả là yếu tố quan trọng để cải thiện hoạt động tài trợ thương mại quốc tế. Cần theo dõi, phân tích, và đánh giá các chỉ số hiệu quả, như doanh số, lợi nhuận, và mức độ hài lòng của khách hàng. Dựa trên kết quả đánh giá, đưa ra các biện pháp điều chỉnh và cải thiện. Hiệu quả hoạt động tài trợ thương mại cần được đo lường và đánh giá một cách khách quan và chính xác. Vietinbank vinh dự khi 3 năm liên tục được tạp chí Global Finance (Mỹ) trao giải “Ngân hàng cung cấp dịch vụ Tài trợ Thương mại tốt nhất Việt Nam năm 2018, 2019, 2020 – Best Trade Finance Provider in Viet Nam for 2018, 2019, 2020”.

5.1. Thu Thập và Phân Tích Dữ Liệu Hiệu Quả Hoạt Động

Việc thu thập và phân tích dữ liệu là cần thiết để đánh giá hiệu quả hoạt động. Cần xây dựng hệ thống thu thập dữ liệu đầy đủ, chính xác, và kịp thời. Sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu để đánh giá các chỉ số hiệu quả, như doanh số, lợi nhuận, và mức độ hài lòng của khách hàng. Thị trường tài trợ thương mại quốc tế cần được theo dõi và phân tích một cách kỹ lưỡng.

5.2. Đánh Giá Mức Độ Hài Lòng Của Khách Hàng

Đánh giá mức độ hài lòng của khách hàng là yếu tố quan trọng. Cần thực hiện các cuộc khảo sát, phỏng vấn, và thu thập phản hồi từ khách hàng. Dựa trên kết quả đánh giá, đưa ra các biện pháp cải thiện chất lượng dịch vụ, đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Biểu phí tài trợ thương mại VietinBank cần được công khai và minh bạch.

5.3. Cải Tiến Liên Tục Dựa Trên Kết Quả Đánh Giá

Cải tiến liên tục là yếu tố then chốt để duy trì và phát triển hoạt động. Cần dựa trên kết quả đánh giá để đưa ra các biện pháp điều chỉnh và cải thiện. Áp dụng các phương pháp quản lý chất lượng, như Kaizen, Six Sigma, và Lean. Phát triển hoạt động tài trợ thương mại đòi hỏi sự đổi mới và sáng tạo liên tục.

VI. Định Hướng Phát Triển Tài Trợ TMQT Tại VietinBank Đến 2030

Định hướng phát triển hoạt động tài trợ thương mại quốc tế tại VietinBank đến năm 2030 tập trung vào việc trở thành ngân hàng hàng đầu trong lĩnh vực này. Cần xây dựng chiến lược phát triển rõ ràng, phù hợp với xu hướng thị trường và nhu cầu của khách hàng. Tăng cường hợp tác quốc tế, mở rộng mạng lưới đối tác, và nâng cao năng lực cạnh tranh. VietinBank Trade Finance cần được định vị là một thương hiệu mạnh và uy tín trên thị trường quốc tế. Vietinbank vinh dự khi 3 năm liên tục được tạp chí Global Finance (Mỹ) trao giải “Ngân hàng cung cấp dịch vụ Tài trợ Thương mại tốt nhất Việt Nam năm 2018, 2019, 2020 – Best Trade Finance Provider in Viet Nam for 2018, 2019, 2020”.

6.1. Xây Dựng Chiến Lược Phát Triển Bền Vững và Hiệu Quả

Xây dựng chiến lược phát triển bền vững và hiệu quả là yếu tố quan trọng. Cần xác định rõ mục tiêu, định hướng, và các bước đi cụ thể. Phân tích SWOT để đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, và thách thức. Financing international trade VietinBank cần được thực hiện một cách có kế hoạch và bài bản.

6.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế và Mở Rộng Mạng Lưới

Tăng cường hợp tác quốc tế và mở rộng mạng lưới là yếu tố then chốt. Cần thiết lập quan hệ đối tác với các ngân hàng, tổ chức tài chính, và doanh nghiệp trên toàn thế giới. Tham gia các hiệp hội, diễn đàn, và hội nghị quốc tế. Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam cần khẳng định vị thế và uy tín trên thị trường quốc tế.

6.3. Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh và Ứng Dụng Công Nghệ Mới

Nâng cao năng lực cạnh tranh và ứng dụng công nghệ mới là yếu tố then chốt. Cần đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, đổi mới sản phẩm và dịch vụ, và áp dụng các công nghệ tiên tiến. Phát triển kinh doanh tài trợ thương mại đòi hỏi sự nhạy bén và linh hoạt.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động thương mại quốc tế của Việt Nam trong những năm qua có sự phát triển gắn liền với tiến trình hội nhập kinh tế sâu rộng và việc tham gia các Hiệp định Thương mại Tự do (FTA). Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê được trích dẫn trong công trình, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước năm 2021 đạt 668,55 tỷ USD, tăng 22,6% so với năm 2020. Trong bối cảnh đó, tài trợ thương mại quốc tế (TTTMQT) đóng vai trò là công cụ tài chính cốt lõi hỗ trợ nguồn vốn, đảm bảo an toàn thanh toán cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu (XNK), đồng thời tạo nguồn thu dịch vụ quan trọng cho các ngân hàng thương mại (NHTM).

Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (Vietinbank) là một trong những định chế tài chính lớn tại Việt Nam, từng được tạp chí Global Finance trao giải thưởng "Ngân hàng cung cấp dịch vụ Tài trợ Thương mại tốt nhất Việt Nam" trong 3 năm liên tiếp (2018, 2019, 2020). Tuy nhiên, trước bối cảnh biến động kinh tế toàn cầu, ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 và áp lực cạnh tranh gay gắt từ các NHTM trong nước (Vietcombank, BIDV, MB Bank, VPBank, Techcombank...), hoạt động TTTMQT tại Vietinbank đặt ra yêu cầu phải liên tục cải tiến nghiệp vụ, nâng cao chất lượng dịch vụ và quản trị rủi ro.

Khoảng trống nghiên cứu được tác giả xác định: Các công trình trước đây về TTTMQT tại Vietinbank phần lớn sử dụng dữ liệu từ năm 2015 trở về trước nên thiếu tính cập nhật trước các cam kết FTA mới, hoặc chỉ tập trung vào một phương thức thanh toán riêng lẻ. Do đó, khóa luận thực hiện phân tích tổng quan toàn bộ hoạt động TTTMQT của Vietinbank trong giai đoạn 2019 – 2021.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận gồm 3 nội dung:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận chung về hoạt động TTTMQT của NHTM, bao gồm khái niệm, đặc điểm, hình thức, vai trò, cùng hệ thống chỉ tiêu đo lường và nhân tố tác động.
2. Căn cứ vào các số liệu thực tế giai đoạn 2019 – 2021 để phân tích thực trạng hoạt động TTTMQT tại Vietinbank, chỉ ra các kết quả đạt được, những hạn chế tồn tại và nguyên nhân.
3. Đề xuất các nhóm giải pháp và kiến nghị cụ thể nhằm phát triển hoạt động TTTMQT tại Vietinbank trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động tài trợ thương mại quốc tế tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam.
• Không gian nghiên cứu: Hệ thống Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam.
• Thời gian nghiên cứu: Tập trung vào số liệu hoạt động giai đoạn 2019 – 2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tiếp cận cơ sở lý thuyết từ các giáo trình chuyên ngành: Thanh toán quốc tế và Tài trợ ngoại thương (GS.TS Nguyễn Văn Tiến, NXB ĐH Kinh tế Quốc dân, 2021) và Tài trợ thương mại quốc tế (TS. Nguyễn Thị Hồng Hải & TS. Đoàn Ngọc Thắng, NXB Lao động, 2022). Theo đó, TTTMQT được định nghĩa là tập hợp các chính sách, biện pháp và hình thức hỗ trợ tài chính trực tiếp hoặc gián tiếp cho doanh nghiệp kinh doanh thương mại quốc tế trong chuỗi cung ứng nhằm mục đích sinh lời.

Khóa luận phân loại và làm rõ các hình thức tài trợ chủ yếu:

• Tài trợ trên cơ sở hợp đồng xuất nhập khẩu (cho vay trước/sau giao hàng, ứng trước, chiết khấu).
• Tài trợ bằng phương thức Nhờ thu kèm chứng từ (chiết khấu bộ chứng từ có/miễn truy đòi, chiết khấu hối phiếu, cho vay thanh toán, bảo lãnh hối phiếu, bảo lãnh nhận hàng, ký hậu vận đơn).
• Tài trợ bằng phương thức Tín dụng chứng từ (L/C không thể hủy ngang, L/C chuyển nhượng, L/C giáp lưng, L/C tuần hoàn, L/C dự phòng, UPAS L/C).
• Tài trợ bằng nghiệp vụ Bao thanh toán (Factoring) và Bao thanh toán tuyệt đối (Forfaiting).

Hệ thống cơ sở pháp lý và quy chuẩn quốc tế được trích dẫn điều chỉnh hoạt động:

• Quy tắc quốc tế: Quy tắc và thực hành thống nhất về tín dụng chứng từ (UCP 600), Tập quán ngân hàng tiêu chuẩn quốc tế kiểm tra chứng từ (ISBP 745), Quy tắc thống nhất về nhờ thu (URC 522), Quy tắc thống nhất về hoàn trả liên ngân hàng (URR), Điều kiện thương mại quốc tế (Incoterms 2010, Incoterms 2020).
• Văn bản pháp lý Việt Nam: Luật Thương mại 2022, Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam số 46/2010/QH12, Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12, Pháp lệnh Ngoại hối số 06/2013/PL-UBTVQH13 (sửa đổi 2015), Thông tư số 07/2015/TT-NHNN và Thông tư số 02/2017/TT-NHNN.
• Quy định nội bộ Vietinbank: QĐ số 4043/2016/QĐ-TGĐ-TTTTTM (Nhờ thu), QĐ số 2488/2017/QĐ-TGĐ-NHCT35 và QĐ số 3276/2017/QĐ-TGĐ-TTTTTM (Nghiệp vụ Thư tín dụng), QĐ số 1705/2017/QĐ-TGĐ-TTTTTM (Chiết khấu bộ chứng từ), QĐ số 1602/2018/QĐ-TGĐ-NHCT35 và QĐ số 2230/2020/QĐ-TGĐ-TTTTTM (Bảo lãnh), QĐ số 1450/2019/QĐ-TGĐ-TTTM+NHCT56 (UPAS L/C), QĐ số 845/2019/QĐ-TGĐ-TTTTTM (Bao thanh toán).

Phương pháp nghiên cứu: Tác giả kết hợp phương pháp nghiên cứu lý thuyết (phân tích, tổng hợp tài liệu chuyên khảo) và phương pháp nghiên cứu thực tiễn (thu thập, thống kê mô tả, so sánh tỷ trọng số liệu thứ cấp từ Báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán của Vietinbank, báo cáo hoạt động của Phòng Tài trợ thương mại giai đoạn 2019 – 2021, cùng dữ liệu đối sánh từ Vietcombank, BIDV, MB Bank).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về hoạt động tài trợ TMQT của các NHTM

Chương 1 trình bày hệ thống lý luận cơ bản về TTTMQT, bao gồm các khái niệm, đặc điểm về mục đích sinh lời, phạm vi quốc tế, đối tượng khách hàng XNK, quy trình, thời hạn tài trợ ngắn/trung hạn và yêu cầu tài sản đảm bảo. Tác giả phân tích vai trò của TTTMQT đối với doanh nghiệp, NHTM và nền kinh tế.

Chương này xây dựng hệ thống 5 chỉ tiêu đánh giá mức độ phát triển hoạt động TTTMQT (sự đa dạng sản phẩm, quy mô doanh thu, mạng lưới giao dịch/ngân hàng đại lý, mức độ hài lòng của khách hàng, uy tín thương hiệu) và phân tích các nhân tố tác động (nhân tố khách quan: môi trường pháp lý, chính sách ngoại thương, thuế quan, quản lý ngoại hối, biến động tỷ giá; nhân tố chủ quan: chất lượng nhân lực, quy mô uy tín, năng lực tài chính, hạ tầng công nghệ thông tin).

Đồng thời, chương 1 tổng kết bài học kinh nghiệm quốc tế từ Citibank (tận dụng nhân lực bản địa, linh hoạt hóa sản phẩm, đẩy mạnh công nghệ) và kinh nghiệm trong nước từ Vietcombank (tiên phong đa dạng hóa sản phẩm như UPAS L/C, EPLC, chính sách phí linh hoạt, chú trọng đào tạo).

Chương 2: Thực trạng hoạt động tài trợ TMQT tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam

Chương 2 khái quát lịch sử hình thành Vietinbank từ năm 1988 (Nghị định 53/1988/NĐ-HĐBT), mạng lưới 155 chi nhánh, 958 phòng giao dịch, chi nhánh tại Đức, ngân hàng con tại Lào, văn phòng tại Myanmar và quan hệ đại lý với hơn 1.000 ngân hàng tại trên 90 quốc gia.

Tác giả phân tích kết quả kinh doanh tổng thể của Vietinbank giai đoạn 2019 – 2021:

• Hoạt động huy động vốn: Năm 2021, tổng vốn huy động đạt 1.113 triệu đồng (ghi nhận theo biểu bảng BCTC tác giả trích dẫn), tăng 17,3% so với năm 2020. Tiền gửi từ các tổ chức kinh tế có xu hướng tăng mạnh. Huy động từ các TCTD năm 2021 có biến động khi tiền gửi giảm 65,8% và vay TCTD tăng 3,51 lần.
• Hoạt động tín dụng: Dư nợ tín dụng tăng đều, tỷ lệ tăng trưởng dư nợ tăng từ 7,3% (2019), 7,8% (2020) lên 11,1% (2021); tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát ở mức 1,2% (2019), 0,9% (2020) và 1,26% (2021), duy trì dưới mục tiêu 1,5%.
• Hoạt động dịch vụ và KD ngoại hối: Thu nhập từ dịch vụ năm 2021 tăng 14,5% so với năm 2020; hoạt động kinh doanh ngoại hối năm 2020 tăng trưởng doanh thu 3,24 lần, sang năm 2021 giảm 3,51 lần dẫn đến lợi nhuận mảng ngoại hối giảm 9,36%.

Về thực trạng các nghiệp vụ TTTMQT:

• Nghiệp vụ bảo lãnh: Các sản phẩm chiếm số món lớn là bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh dự thầu và bảo lãnh hoàn trả tiền ứng trước. Doanh thu thu phí bảo lãnh của Vietinbank tăng từ 645,543 tỷ đồng (2019), 688,186 tỷ đồng (2020) lên 853,304 tỷ đồng (2021), đứng thứ 3 sau BIDV (1.931,339 tỷ đồng năm 2021) và MB Bank (1.913,316 tỷ đồng năm 2021).
• Nghiệp vụ tín dụng chứng từ (L/C): Số giao dịch L/C nhập khẩu năm 2021 tăng 10,6% và L/C xuất khẩu tăng 13,6%; tổng phí TTTM năm 2021 tăng 25% so với 2020. Cơ cấu doanh thu sản phẩm tài trợ nhập khẩu có sự chuyển dịch rõ nét: L/C truyền thống giảm tỷ trọng từ 83% (2020) xuống 71% (2021), sản phẩm UPAS L/C tăng nhanh từ 11% (2020) lên 24% (2021), phương thức nhờ thu chiếm từ 6% xuống 5%. Ngân hàng cũng triển khai nền tảng số hóa SWIFT MT 101.

Chỉ tiêu tài chính / Nghiệp vụ	Năm 2019	Năm 2020	Năm 2021
Tăng trưởng dư nợ tín dụng (%)	7,3%	7,8%	11,1%
Tỷ lệ nợ xấu / Tổng dư nợ (%)	1,20%	0,90%	1,26%
Doanh thu phí bảo lãnh Vietinbank (tỷ đồng)	645,543	688,186	853,304
Doanh thu phí bảo lãnh BIDV (tỷ đồng)	1.771,238	1.952,812	1.931,339
Doanh thu phí bảo lãnh MB Bank (tỷ đồng)	1.298,771	1.472,613	1.913,316
Tỷ trọng doanh thu UPAS L/C nhập khẩu (%)	-	11,0%	24,0%
Tỷ trọng doanh thu L/C thường nhập khẩu (%)	-	83,0%	71,0%

Chương 3: Giải pháp và kiến nghị phát triển hoạt động tài trợ TMQT tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam

Chương 3 xây dựng định hướng phát triển TTTMQT của Vietinbank đến năm 2030, phân tích cơ hội từ mở rộng ngoại thương và thách thức từ rủi ro nợ xấu, cạnh tranh biểu phí. Tác giả đề xuất 7 nhóm giải pháp nội bộ và 3 nhóm kiến nghị vĩ mô:

7 nhóm giải pháp nội bộ tại Vietinbank:

1. Cải tiến và đa dạng hóa danh mục sản phẩm tài trợ: Đẩy mạnh các sản phẩm có giá trị gia tăng cao như UPAS L/C, Deferred UPAS L/C, Bao thanh toán (Factoring), Bao thanh toán tuyệt đối (Forfaiting), thiết kế gói tài trợ chuyên biệt cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME).
2. Chuẩn hóa và tối ưu quy trình xử lý nghiệp vụ TTTMQT, giảm thời gian xử lý hồ sơ chứng từ.
3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Đào tạo chuyên sâu kỹ năng kiểm tra chứng từ theo ISBP/UCP, nâng cao năng lực thẩm định pháp lý và xử lý tranh chấp quốc tế.
4. Đầu tư phát triển hạ tầng công nghệ thông tin và ngân hàng số, mở rộng tích hợp nền tảng SWIFT MT 101 và các dịch vụ trực tuyến.
5. Mở rộng quan hệ hợp tác với mạng lưới ngân hàng đại lý toàn cầu.
6. Đẩy mạnh công tác marketing, tư vấn và quảng bá gói sản phẩm TTTMQT đến các hiệp hội ngành hàng XNK.
7. Tăng cường hệ thống quản trị và phòng ngừa rủi ro (rủi ro tỷ giá, rủi ro pháp lý, rủi ro bảo lãnh trả thay).

3 nhóm kiến nghị đối ngoại:

1. Kiến nghị Chính phủ: Hoàn thiện đồng bộ hành lang pháp lý thương mại, thúc đẩy chính sách ngoại thương và xúc tiến thương mại quốc tế.
2. Kiến nghị Ngân hàng Nhà nước: Điều hành linh hoạt chính sách tỷ giá, ngoại hối và tạo khuôn khổ pháp lý thuận lợi cho các sản phẩm TTTM số hóa.
3. Kiến nghị các doanh nghiệp XNK: Nâng cao năng lực tài chính, minh bạch hóa báo cáo tài chính và tuân thủ nghiêm ngặt hợp đồng ngoại thương.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể phản ánh qua số liệu trích xuất từ văn bản:

• Làm rõ sự tăng trưởng ổn định của hoạt động TTTMQT tại Vietinbank giai đoạn 2019 – 2021: Phí tài trợ thương mại năm 2021 tăng 25% so với năm 2020; số giao dịch L/C nhập khẩu và xuất khẩu năm 2021 tăng lần lượt 10,6% và 13,6%; phí thu từ L/C tăng gấp 1,09 lần.
• Ghi nhận sự chuyển dịch cơ cấu sản phẩm tài trợ nhập khẩu: UPAS L/C tăng trưởng thị phần doanh thu từ 11% (2020) lên 24% (2021), từng bước giảm tỷ trọng phụ thuộc vào L/C truyền thống (từ 83% xuống 71%).
• Đánh giá vị thế cạnh tranh nghiệp vụ bảo lãnh qua việc so sánh số liệu thực tế với BIDV, MB Bank và Vietcombank giai đoạn 2019 – 2021.
• Tổng hợp hệ thống 8 quyết định nội bộ của Tổng Giám đốc Vietinbank điều chỉnh toàn diện các quy trình TTTM (nhờ thu, L/C, chiết khấu, bảo lãnh, factoring, UPAS L/C).
• Đóng góp so với các nghiên cứu trước: Khóa luận đã cập nhật chuỗi số liệu tài chính mới trong bối cảnh chịu tác động kép của dịch bệnh Covid-19 và các FTA thế hệ mới, cung cấp bức tranh toàn diện về đa dạng hóa sản phẩm TTTMQT tại Vietinbank thay vì chỉ nghiên cứu một quy trình đơn lẻ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Khóa luận sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp công khai giai đoạn 2019 – 2021; một số mảng nghiệp vụ chuyên sâu như Bao thanh toán quốc tế (Factoring) và Bao thanh toán tuyệt đối (Forfaiting) chưa có chuỗi số liệu chi tiết bóc tách riêng do tính chất bảo mật số liệu quản trị nội bộ.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu tác động của chuyển đổi số toàn diện (Fintech, Blockchain) trong việc xử lý bộ chứng từ điện tử (eUCP, eURC) và đánh giá hiệu quả hoạt động TTTMQT giai đoạn phục hồi kinh tế sau đại dịch.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên, học viên chuyên ngành Kinh doanh quốc tế, Kinh tế quốc tế, Tài chính - Ngân hàng; chuyên viên tác nghiệp thanh toán quốc tế và TTTM tại các NHTM; cán bộ quản lý tài chính tại các doanh nghiệp XNK.
• Nội dung tham khảo giá trị:
  • Hệ thống hóa các phương thức TTTMQT gắn liền với các tập quán quốc tế (UCP 600, ISBP 745, URC 522).
  • Quy trình thực thi nghiệp vụ UPAS L/C, bảo lãnh ngân hàng và chiết khấu chứng từ.
  • Dữ liệu so sánh thực trạng doanh thu phí bảo lãnh và biến động cơ cấu sản phẩm L/C giữa các ngân hàng thương mại lớn tại Việt Nam giai đoạn 2019 – 2021.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu doanh thu các sản phẩm tài trợ nhập khẩu tại Vietinbank chuyển dịch như thế nào trong giai đoạn 2020 – 2021?
Theo Biểu đồ 2.2 trong văn bản, tỷ trọng doanh thu của L/C truyền thống giảm từ 83% (năm 2020) xuống 71% (năm 2021). Ngược lại, sản phẩm UPAS L/C tăng mạnh từ 11% (năm 2020) lên 24% (năm 2021), trong khi phương thức nhờ thu giảm nhẹ từ 6% xuống 5%.

2. Vị thế doanh thu phí bảo lãnh của Vietinbank so với các ngân hàng thương mại khác giai đoạn 2019 – 2021 ra sao?
Dựa trên Biểu đồ 2.1, Vietinbank đứng ở vị trí thứ 3 về doanh thu phí bảo lãnh với mức tăng từ 645,543 tỷ đồng (2019), 688,186 tỷ đồng (2020) lên 853,304 tỷ đồng (2021). Doanh thu này xếp sau BIDV (đạt 1.931,339 tỷ đồng năm 2021) và MB Bank (đạt 1.913,316 tỷ đồng năm 2021), xếp trên Vietcombank (đạt 476,100 tỷ đồng năm 2021).

3. Tỷ lệ nợ xấu và tăng trưởng dư nợ tín dụng của Vietinbank trong giai đoạn 2019 – 2021 biến động như thế nào?
Theo Bảng 2.3, tỷ lệ tăng trưởng dư nợ tín dụng tăng đều từ 7,3% (2019) lên 7,8% (2020) và đạt 11,1% (2021). Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ lần lượt là 1,2% (2019), giảm xuống 0,9% (2020) và tăng lên 1,26% (2021), vẫn nằm trong ngưỡng mục tiêu kiểm soát dưới 1,5%.

4. Vietinbank đã ban hành những văn bản nội bộ quan trọng nào để chuẩn hóa nghiệp vụ TTTMQT?
Vietinbank ban hành hệ thống quy định gồm: QĐ số 4043/2016/QĐ-TGĐ-TTTTTM (Quy trình Nhờ thu), QĐ số 2488/2017/QĐ-TGĐ-NHCT35 (Cấp tín dụng L/C), QĐ số 3276/2017/QĐ-TGĐ-TTTTTM (Quy trình L/C), QĐ số 1705/2017/QĐ-TGĐ-TTTTTM (Chiết khấu bộ chứng từ), QĐ số 1602/2018/QĐ-TGĐ-NHCT35 và QĐ số 2230/2020/QĐ-TGĐ-TTTTTM (Quy trình Bảo lãnh), QĐ số 1450/2019/QĐ-TGĐ-TTTM+NHCT56 (Hướng dẫn UPAS L/C) và QĐ số 845/2019/QĐ-TGĐ-TTTTTM (Quy trình Bao thanh toán).

5. Những giải thưởng quốc tế tiêu biểu nào được văn bản trích dẫn khẳng định uy tín TTTM của Vietinbank?
Vietinbank được tạp chí Global Finance (Mỹ) trao giải thưởng "Ngân hàng cung cấp dịch vụ Tài trợ Thương mại tốt nhất Việt Nam" 3 năm liên tiếp (2018, 2019, 2020), giải thưởng tương tự từ The Asian Banker, cùng giải thưởng "Ngân hàng phát hành tốt nhất khu vực Đông Á – Thái Bình Dương 2017" do Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) trao tặng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Mỹ Duyên đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về tài trợ thương mại quốc tế và phân tích chi tiết thực trạng hoạt động này tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam giai đoạn 2019 – 2021. Kết quả nghiên cứu làm nổi bật sự tăng trưởng của phí dịch vụ TTTM, xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ sang sản phẩm UPAS L/C cùng việc duy trì tỷ lệ nợ xấu an toàn. Các nhóm giải pháp và kiến nghị được xây dựng có tính gắn kết với thực tiễn hoạt động ngân hàng, hỗ trợ định hướng phát triển dịch vụ TTTMQT của Vietinbank đến năm 2030.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ TMQT CỦA CÁC NHTM 1.1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ.1 Khái niệm về hoạt động tài trợ thương mại quốc tế. Ngày nay, dưới sự hợp tác phát triển và hội nhập kinh tế sâu rộng, hoạt động mua bán và cung ứng dịch vụ quốc tế ngày càng trở nên phổ biến hơn. Bên cạnh những lợi ích như gia tăng nguồn ngoại tệ, cải thiện cán cân thanh toán, tăng thu cho ngân sách nhà nước thì hoạt động thương mại quốc tế còn tiềm tàng nhiều rủi ro. Vì vậy, các doanh nghiệp XNK cần các nguồn tài trợ có khả năng tài chính và có mức độ tín nhiệm cao.

Các nguồn tài trợ này có thể đến từ Chính phủ, các tổ chức tín dụng, các tổ chức và cá nhân. Trong đó, các tổ chức tín dụng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động tài trợ thương mại quốc tế, đặc biệt là sự góp mặt của các ngân hàng thương mại. Vậy tài trợ thương mại quốc tế là gì? Thực chất đó là các nghiệp vụ nhằm mục đích giúp giảm thiểu các rủi ro, sử dụng các nguồn tài chính và uy tín để tài trợ cho các hoạt động xuất nhập khẩu. Tài trợ thương mai quốc tế đảm bảo cho việc hàng hóa được lưu thông bằng biện pháp khắc phục tình trạng thiếu hụt thông tin giữa nhà xuất khẩu và nhà nhập khẩu, cho phép họ tin tưởng vào một hệ thống, nơi mà người bán được thanh toán theo những điều kiện quy định và người mua được nhận hàng hóa mà họ đã chi trả.

Ngoài ra, đối với các doanh nghiệp có mục tiêu gia nhập vào thị trường quốc tế thì tài trợ TMQT là biện pháp tối ưu nhất cho sự phát triển kết hợp với các ưu đãi dành cho các doanh nghiệp XNK. Trong giáo trình “Tài trợ thương mại quốc tế” của TS. Nguyễn Thị Hồng Hải và TS. Đoàn Ngọc Thắng (NXB Lao động, 2022) cũng đưa ra khái niệm tổng thể về hoạt động tài trợ thương mại quốc tế như sau: “Tài trợ thương mại quốc tế là hiện tượng kinh tế khách quan, gồm tập hợp các chính sách, biện pháp và hình thức hỗ trợ tài chính trực tiếp hay gián tiếp cho các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh thương mại quốc tế trong một hoặc một số hay toàn bộ các công đoạn trong chuỗi cung ứng hàng hóa, dịch vụ trên thị trường quốc tế nhằm mục đích sinh lời”.

Từ định nghĩa trên, ta có thể khái quát được 1 số ý chính về hoạt động tài trợ TMQT: 7 Tài trợ thương mại quốc tế được thực hiện dưới 2 hình thức: Tài trợ trực tiếp và tài trợ gián tiếp. Tài trợ trực tiếp là sử dụng các biện pháp hỗ trợ về tài chính trực tiếp cho các doanh nghiệp XNK như cho khách hàng vay để mua sắm các nguyên vật liệu, tài sản cố định, … phục vụ cho quá trình sản xuất hàng hóa hoặc các dịch vụ khác như thanh toán quốc tế (Nhờ thu, thanh toán L/C), bao thanh toán (Factoring), bao thanh toán tuyệt đối (Forfaiting), … Tài trợ thương mại gián tiếp là các biện pháp nhằm tạo ra thuận lợi cho các doanh nghiệp trong quá trình thực hiện hoạt động kinh doanh bao gồm các chính sách về tỷ giá hối đoái, lãi suất, các biện pháp pháp lý điều chỉnh, tạo điều kiện ổn định về tình hình kinh tế - chính trị cho hoạt động giao thương, … Ngoài ra, nó còn bao gồm cả hình thức bảo lãnh nhận hàng khi ngân hàng đứng ra để bảo đảm cho doanh nghiệp XNK bằng uy tín của mình.