Luận văn thạc sĩ ueb hoạt động cho vay vốn đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng tmcp ngoại thương việt nam chi nhánh đà lạt

Luận văn thạc sĩ phân tích hoạt động cho vay vốn tại ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam chi nhánh Đà Lạt cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

• Tác giả: Vũ Thị Tuyết Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Danh Tốn
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Hoạt Động Cho Vay Đối Với Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Ngân Hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam - Chi Nhánh Đà Lạt
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Đà Lạt

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1. Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.1.1. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.1.2. Ưu điểm và nhược điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.1.3. Vị trí và vai trò của DNNVV trong nền kinh tế thị trường
• 1.1.4. Tình hình sản xuất kinh doanh của các DNNVV trong nền kinh tế nước ta hiện nay
• 1.2. Hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại đối với DNNVV
• 1.2.1. Khái niệm và đặc điểm hoạt động cho vay của NHTM
• 1.2.2. Các hình thức cho vay của NHTM
• 1.2.3. Vai trò hoạt động cho vay của NHTM đối với DNNVV
• 1.2.4. Phát triển hoạt động cho vay của NHTM đối với DNNVV
• 1.2.5. Kinh nghiệm về phát triển hoạt động cho vay đối với Doanh nghiệp nhỏ và vừa của một số Ngân hàng TMCP ở Việt Nam và bài học kinh nghiệm đối với Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt
• 1.2.5.1. Kinh nghiệm của một số ngân hàng thương mại cổ phần
• 1.2.5.2. Bài học kinh nghiệm đối với Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt
• 1.3. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH ĐÀ LẠT
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt
• 2.1.1. Sự hình thành và phát triển
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức và quản lý
• 2.1.3. Tình hình hoạt động kinh doanh
• 2.1.4. Thực tiễn hoạt động cho vay đối với Doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt
• 2.1.4.1. Các hình thức cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt
• 2.1.4.2. Quy trình cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt
• 2.1.4.3. Khách hàng là các doanh nghiệp nhỏ và vừa có quan hệ vay nợ với Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt
• 2.2. Dư nợ cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.3. Nợ quá hạn đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.4. Đánh giá hoạt động cho vay đối với DNNVV tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt
• 2.4.1. Những kết quả đạt được
• 2.4.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH ĐÀ LẠT TRONG THỜI GIAN TỚI
• 3.1. Bối cảnh mới và ảnh hưởng của nó đến hoạt động cho vay đối với DNNVV tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt
• 3.2. Định hướng phát triển của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt
• 3.2.1. Định hướng chung
• 3.2.2. Định hướng phát triển tín dụng
• 3.2.3. Định hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động cho vay đối với các DNNVV
• 3.3. Giải pháp chủ yếu nhằm phát triển hoạt động cho vay đối với Doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt
• 3.3.1. Đẩy mạnh công tác huy động vốn nhằm đảm bảo đáp ứng nhu cầu vay vốn của khách hàng
• 3.3.2. Đa dạng hóa các hình thức cho vay đối với các DNNVV
• 3.3.3. Xây dựng cơ chế lãi suất linh hoạt cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.3.4. Nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, thực hiện đúng quy trình tín dụng
• 3.3.5. Xây dựng chiến lược marketing với mục tiêu là thu hút các DNNVV, tăng cường mối quan hệ thắt chặt với các DNNVV
• 3.3.6. Chú trọng và thực hiện đúng chính sách đảm bảo tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.3.7. Nâng cao chất lượng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ đối với DNNVV
• 3.3.8. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 3.3.9. Một số kiến nghị
• 3.3.9.1. Kiến nghị với cơ quan quản lý nhà nước đối với các DNNVV
• 3.3.9.2. Kiến nghị đối với các hiệp hội
• 3.3.9.3. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.3.9.4. Kiến nghị đối với Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam
• 3.3.9.5. Kiến nghị đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.4. Kết luận chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hoạt Động Cho Vay Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa Tại Vietcombank Đà Lạt

Hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển kinh tế địa phương. DNNVV chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, với khoảng 97% tổng số doanh nghiệp và đóng góp khoảng 40% GDP hàng năm. Tuy nhiên, việc tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng vẫn còn nhiều khó khăn. Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam đã xác định DNNVV là một trong những đối tượng khách hàng chiến lược, nhằm đa dạng hóa danh mục cho vay và nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh.

1.1. Đặc Điểm Của Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa Tại Đà Lạt

DNNVV tại Đà Lạt có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm quy mô nhỏ về vốn và lao động, nhưng lại có khả năng thích ứng nhanh với thị trường. Các doanh nghiệp này thường hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, du lịch và sản xuất hàng tiêu dùng. Tuy nhiên, họ cũng gặp nhiều thách thức như thiếu thông tin, công nghệ lạc hậu và khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn.

1.2. Vai Trò Của Ngân Hàng Trong Hỗ Trợ DNNVV

Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ tài chính cho DNNVV, bao gồm các gói vay ưu đãi và tư vấn tài chính. Điều này không chỉ giúp DNNVV cải thiện khả năng tài chính mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương.

II. Thách Thức Trong Hoạt Động Cho Vay Đối Với Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa

Mặc dù có nhiều nỗ lực từ phía ngân hàng, nhưng hoạt động cho vay đối với DNNVV vẫn gặp phải nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là khả năng tiếp cận vốn của các doanh nghiệp này còn hạn chế. Theo thống kê, chỉ khoảng 30% DNNVV có thể tiếp cận được nguồn vốn từ ngân hàng. Điều này chủ yếu do năng lực tài chính yếu kém và thiếu thông tin minh bạch.

2.1. Khó Khăn Trong Quy Trình Vay Vốn

Quy trình vay vốn tại ngân hàng thường phức tạp và yêu cầu nhiều giấy tờ, điều này gây khó khăn cho DNNVV trong việc hoàn thiện hồ sơ vay. Nhiều doanh nghiệp không đủ khả năng đáp ứng các yêu cầu về tài sản đảm bảo, dẫn đến việc không được phê duyệt khoản vay.

2.2. Thiếu Thông Tin và Kinh Nghiệm Quản Lý Tài Chính

Nhiều DNNVV thiếu thông tin về các sản phẩm vay và không có kinh nghiệm trong việc lập kế hoạch tài chính. Điều này dẫn đến việc họ không thể tận dụng tối đa các cơ hội vay vốn từ ngân hàng, ảnh hưởng đến khả năng phát triển bền vững.

III. Phương Pháp Phát Triển Hoạt Động Cho Vay Đối Với DNNVV

Để phát triển hoạt động cho vay đối với DNNVV, ngân hàng cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Việc cải thiện quy trình vay vốn, cung cấp thông tin đầy đủ và hỗ trợ tư vấn tài chính là những yếu tố quan trọng. Ngân hàng cũng cần xây dựng các gói vay linh hoạt, phù hợp với nhu cầu và khả năng của DNNVV.

3.1. Cải Thiện Quy Trình Vay Vốn

Ngân hàng cần đơn giản hóa quy trình vay vốn, giảm bớt thủ tục hành chính và thời gian xử lý hồ sơ. Việc này sẽ giúp DNNVV dễ dàng tiếp cận nguồn vốn hơn, từ đó thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh.

3.2. Tăng Cường Hỗ Trợ Tư Vấn Tài Chính

Cung cấp dịch vụ tư vấn tài chính cho DNNVV là một giải pháp hiệu quả. Ngân hàng có thể tổ chức các buổi hội thảo, đào tạo về quản lý tài chính và lập kế hoạch kinh doanh, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực tài chính.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc phát triển hoạt động cho vay đối với DNNVV tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Số lượng DNNVV tiếp cận được vốn vay ngân hàng đã tăng lên đáng kể, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục cải thiện để đạt được hiệu quả tối ưu.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Hoạt Động Cho Vay

Số liệu cho thấy rằng tổng dư nợ cho vay đối với DNNVV tại ngân hàng đã tăng lên trong những năm qua. Điều này cho thấy sự quan tâm và nỗ lực của ngân hàng trong việc hỗ trợ DNNVV phát triển.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm

Các bài học kinh nghiệm từ hoạt động cho vay đối với DNNVV cho thấy rằng việc xây dựng mối quan hệ chặt chẽ giữa ngân hàng và doanh nghiệp là rất quan trọng. Ngân hàng cần lắng nghe và hiểu rõ nhu cầu của DNNVV để có thể cung cấp các sản phẩm vay phù hợp.

V. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai

Hoạt động cho vay đối với DNNVV tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt cần được tiếp tục phát triển trong tương lai. Ngân hàng cần chú trọng đến việc cải thiện chất lượng dịch vụ, nâng cao khả năng tiếp cận vốn cho DNNVV và xây dựng các sản phẩm vay linh hoạt. Điều này không chỉ giúp DNNVV phát triển mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế địa phương.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Ngân hàng cần xác định rõ định hướng phát triển hoạt động cho vay đối với DNNVV, từ đó xây dựng các chiến lược phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Chính Sách Hỗ Trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ từ phía nhà nước nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng. Điều này sẽ giúp thúc đẩy sự phát triển của khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa giữ vai trò trụ cột trong nền kinh tế Việt Nam khi chiếm tới 97% tổng số doanh nghiệp đăng ký, huy động 50% lực lượng lao động xã hội và đóng góp khoảng 40% Tổng sản phẩm quốc nội hàng năm. Mặc dù sở hữu tiềm năng phát triển vượt bậc, khoảng 70% doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp rào cản nghiêm trọng khi tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng, xuất phát từ quy mô vốn mỏng với hơn 80% đơn vị có vốn điều lệ dưới 7 tỷ đồng. Tại địa bàn tỉnh Lâm Đồng, nơi có thế mạnh về nông nghiệp công nghệ cao, xuất khẩu hoa, rau sạch và dịch vụ du lịch, nhu cầu vốn trung và dài hạn của khối doanh nghiệp này liên tục gia tăng mạnh mẽ.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn tập trung giải quyết nghịch lý giữa nhu cầu vay vốn cấp thiết của các doanh nghiệp địa phương và sự thận trọng trong mở rộng tín dụng của các tổ chức tài chính nhằm kiểm soát rủi ro. Mục tiêu cụ thể của công trình là phân tích thực trạng hoạt động cho vay, nhận diện các điểm nghẽn trong quy trình thẩm định, đo lường chất lượng tín dụng và đề xuất hệ thống giải pháp phát triển hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt.

Phạm vi nghiên cứu được xác định tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt trong giai đoạn 2009-2012. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học giúp chi nhánh duy trì tốc độ tăng trưởng dư nợ ổn định trên 15%/năm, kéo giảm tỷ lệ nợ quá hạn xuống dưới ngưỡng an toàn 5%, đồng thời tối ưu hóa khả năng tiếp cận vốn cho hơn 300 doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Đà Lạt và các huyện lân cận.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết trung gian tài chính và lý thuyết bất cân xứng thông tin trong hoạt động ngân hàng thương mại. Hoạt động cho vay được định nghĩa là hình thức cấp tín dụng có hoàn trả cả gốc và lãi sau một khoảng thời gian thỏa thuận, đóng vai trò công cụ phân phối vốn tạm thời nhàn rỗi trong xã hội vào chu trình sản xuất kinh doanh.

Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa được căn cứ theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP của Chính phủ, phân định thành 3 cấp độ gồm siêu nhỏ, nhỏ và vừa dựa trên hai chỉ tiêu chính là tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng hoặc số lao động bình quân năm dưới 300 người. Hoạt động tín dụng tại ngân hàng thương mại được vận hành theo quy trình chuẩn hóa 5 bước: tiếp nhận hồ sơ, phân tích thẩm định, quyết định phê duyệt, giải ngân vốn vay và giám sát thu hồi nợ. Nhằm kiểm soát chất lượng danh mục cho vay, khung phân loại 5 nhóm nợ được áp dụng nghiêm ngặt theo Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN và Quyết định số 18/2007/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, bao gồm từ nhóm nợ đủ tiêu chuẩn đến nhóm nợ có khả năng mất vốn.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn bao gồm hệ thống báo cáo tài chính, báo cáo thường niên và dữ liệu thống kê nội bộ của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt cùng các báo cáo kinh tế - xã hội của tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2009-2012.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 100% danh mục tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa phát sinh dư nợ tại chi nhánh trong 4 năm liên tục, phản ánh hoạt động thực tế của 75 cán bộ nhân viên cùng mạng lưới gồm 1 trụ sở chính và 2 phòng giao dịch. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được lựa chọn nhằm bảo đảm tính bao quát, loại trừ sai số mẫu và phản ánh chân thực toàn diện bức tranh tín dụng tại địa bàn.

Phương pháp phân tích chủ đạo là phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian, phân tích tỷ trọng cơ cấu và phân tích định lượng các chỉ số an toàn tín dụng. Việc lựa chọn phương pháp này giúp lượng hóa chính xác mối quan hệ giữa quy mô huy động vốn và dư nợ cho vay, đồng thời đánh giá khách quan biến động nợ quá hạn qua các chu kỳ kinh tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quy mô tín dụng của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt ghi nhận sự mở rộng đáng kể. Tổng dư nợ cho vay tăng từ mức 855 tỷ đồng năm 2009 lên 1.161 tỷ đồng năm 2010 với tốc độ tăng trưởng ấn tượng đạt 35,8%, tiếp tục đạt 1.250 tỷ đồng năm 2011 và chạm mốc 1.271 tỷ đồng vào thời điểm cuối tháng 9/2012.

Cơ cấu dư nợ theo kỳ hạn duy trì sự cân bằng tương đối qua các năm. Tỷ trọng dư nợ ngắn hạn chiếm bình quân 36,4%, dư nợ trung hạn chiếm 29,0% và dư nợ dài hạn đạt 34,6% tổng danh mục cho vay. Tỷ trọng cho vay bằng ngoại tệ duy trì ổn định từ 69 tỷ đồng năm 2009 lên 93 tỷ đồng năm 2012 nhằm phục vụ nhu cầu nhập khẩu phân bón, thiết bị nông nghiệp và vật tư ngành hoa.

Chất lượng tín dụng đối mặt với nhiều áp lực lớn trong giai đoạn biến động kinh tế vĩ mô. Quy mô nợ quá hạn tăng từ 30 tỷ đồng tương ứng tỷ lệ 3,5% năm 2009 lên 56 tỷ đồng chiếm 4,8% năm 2010, sau đó tăng vọt lên mức đỉnh điểm 146 tỷ đồng chiếm 11,7% năm 2011, trước khi được kiểm soát và thu hồi giảm xuống còn 62 tỷ đồng tương đương 4,9% tổng dư nợ vào quý III/2012.

Nguồn vốn huy động tại chỗ tăng trưởng vững chắc từ 606 tỷ đồng năm 2009 lên 1.403 tỷ đồng vào tháng 9/2012, đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 33%/năm. Lợi nhuận trước thuế tăng từ 9,5 tỷ đồng năm 2009 lên 29,3 tỷ đồng năm 2011 với mức tăng trưởng đột biến 115,4%, khẳng định hiệu quả điều hành kinh doanh tổng thể.

Thảo luận kết quả

Sự biến động mạnh của tỷ lệ nợ quá hạn lên mức 11,7% vào năm 2011 phản ánh rõ nét tác động từ sự suy thoái chung của nền kinh tế, thời điểm cả nước có tới 53.972 doanh nghiệp giải thể hoặc ngừng hoạt động do mặt bằng lãi suất cho vay có thời điểm vượt ngưỡng 18-20%/năm. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Đà Lạt với năng lực tài chính tự có chỉ chiếm khoảng 5-10% vốn luân chuyển đã không đủ sức chống chịu trước chi phí đầu vào tăng cao và tình trạng ứ đọng hàng hóa nông sản.

Khi so sánh với chiến lược tiếp thị chủ động của các ngân hàng thương mại cổ phần khác như mô hình đội ngũ bán hàng lưu động của Sacombank hay các gói hỗ trợ lãi suất 2.000 tỷ đồng của SeABank, chi nhánh vẫn còn thụ động trong việc tiếp cận các đơn vị sản xuất kinh doanh tiềm năng. Dữ liệu nghiên cứu cho thấy việc mô hình hóa các chỉ tiêu qua biểu đồ cột kết hợp đường biểu diễn dư nợ và tỷ lệ nợ xấu, cùng biểu đồ tròn thể hiện phân bổ tài sản đảm bảo sẽ giúp ngân hàng nhận diện sớm các vùng rủi ro tập trung theo từng nhóm ngành nghề như chế biến nông sản hay kinh doanh khách sạn.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đa dạng hóa các gói sản phẩm tín dụng và phương thức cấp vốn. Chi nhánh cần thiết kế các gói tài trợ chuyên biệt dành cho ngành hoa, rau sạch và du lịch dịch vụ với hạn mức linh hoạt, đẩy mạnh hình thức cho vay thấu chi và cho vay theo chuỗi giá trị nông sản, hướng tới mục tiêu nâng tỷ trọng dư nợ khối doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng từ 15-20%/năm trong giai đoạn 2013-2015 do Phòng Khách hàng chủ trì triển khai.

Thứ hai, tối ưu hóa quy trình thẩm định tín dụng và hiện đại hóa hệ thống xếp hạng nội bộ. Ban Giám đốc chi nhánh cần chỉ đạo chuẩn hóa quy trình phân tích dòng tiền thực tế thay vì phụ thuộc tuyệt đối vào giá trị tài sản thế chấp, ứng dụng chấm điểm tín dụng tự động nhằm rút ngắn 30% thời gian xét duyệt hồ sơ từ 7 ngày xuống dưới 5 ngày làm việc, bắt đầu áp dụng từ quý I/2013.

Thứ ba, thiết lập cơ chế lãi suất cạnh tranh và linh hoạt chính sách tài sản bảo đảm. Ngân hàng cần áp dụng biên độ lãi suất ưu đãi giảm từ 1,0-1,5%/năm đối với các doanh nghiệp có lịch sử trả nợ tốt tại Trung tâm Thông tin Tín dụng, đồng thời chấp nhận đa dạng hóa tài sản bảo đảm như máy móc thiết bị chuyên dùng, nhà kính nông nghiệp công nghệ cao và quyền đòi nợ phát sinh từ hợp đồng xuất khẩu.

Thứ tư, nâng cao năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ nhân sự tín dụng. Phòng Hành chính Nhân sự cần phối hợp tổ chức định kỳ 4 khóa đào tạo chuyên sâu mỗi năm về kỹ năng phân tích báo cáo tài chính nội bộ của doanh nghiệp nhỏ, đảm bảo 100% cán bộ tín dụng nắm vững kỹ năng quản trị rủi ro và đánh giá thị trường địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Ban lãnh đạo và cán bộ quản lý tín dụng tại các ngân hàng thương mại có thể sử dụng luận văn như tài liệu tham khảo thực tiễn để xây dựng chính sách tín dụng vi mô, cải tiến quy trình thẩm định hồ sơ và hoạch định chiến lược kiểm soát nợ quá hạn tại các địa bàn có đặc thù kinh tế nông nghiệp - du lịch.

Chủ doanh nghiệp và giám đốc tài chính của các doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể nắm bắt rõ các tiêu chuẩn xếp hạng tín dụng nội bộ của ngân hàng, từ đó chuẩn hóa hệ thống báo cáo tài chính, quản lý dòng tiền minh bạch và nâng cao khả năng tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi.

Học viên cao học, sinh viên và nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng có thể sử dụng công trình này như một nghiên cứu điển hình về phương pháp phân tích định lượng danh mục cho vay, xử lý dữ liệu chuỗi thời gian và xây dựng khung giải pháp phát triển tín dụng cấp chi nhánh.

Các cơ quan quản lý nhà nước, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Lâm Đồng và Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh có thêm cơ sở dữ liệu thực chứng để đề xuất các cơ chế hỗ trợ bảo lãnh tín dụng, hoàn thiện khung pháp lý và tháo gỡ điểm nghẽn về mặt bằng sản xuất cho cộng đồng doanh nghiệp địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân chính khiến các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Đà Lạt gặp khó khăn khi vay vốn ngân hàng là gì? Phần lớn các doanh nghiệp có quy mô vốn chủ sở hữu nhỏ bé dưới 7 tỷ đồng, hệ thống sổ sách kế toán chưa minh bạch và thiếu tài sản bảo đảm là bất động sản có giá trị cao để đáp ứng đầy đủ điều kiện thế chấp theo quy định truyền thống.

Tỷ lệ nợ quá hạn tại Vietcombank Đà Lạt giai đoạn 2009-2012 có diễn biến ra sao? Tỷ lệ nợ quá hạn duy trì ở mức 3,5% năm 2009, tăng lên 4,8% năm 2010 và chạm đỉnh 11,7% vào năm 2011 do khủng hoảng kinh tế vĩ mô, sau đó nhờ các biện pháp cơ cấu nợ quyết liệt đã giảm xuống 4,9% vào tháng 9/2012.

Cơ cấu kỳ hạn cho vay của chi nhánh phân bổ như thế nào? Dư nợ được phân bổ tương đối đồng đều với 36,4% dành cho các khoản vay ngắn hạn bổ sung vốn lưu động, 29,0% cho vay trung hạn và 34,6% cho vay dài hạn phục vụ đầu tư cơ sở hạ tầng, đổi mới máy móc thiết bị.

Làm thế nào để ngân hàng vừa tăng trưởng tín dụng vừa kiểm soát tốt rủi ro nợ xấu? Ngân hàng cần chuyển dịch trọng tâm từ thẩm định tài sản thế chấp sang thẩm định phương án kinh doanh và dòng tiền khả thi, kết hợp sử dụng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ và kiểm tra định kỳ sau giải ngân.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị những yếu tố gì để nâng cao khả năng được duyệt vay vốn? Doanh nghiệp cần duy trì tỷ lệ vốn tự có tối thiểu từ 10-20% trong tổng dự án, minh bạch hóa dòng tiền qua tài khoản ngân hàng, chuẩn bị báo cáo tài chính trung thực và xây dựng phương án sản xuất kinh doanh có đầu ra tiêu thụ rõ ràng.

Kết luận

• Công trình đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời phân tích sâu sắc bức tranh thực tế tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Lạt trong giai đoạn 2009-2012.
• Nghiên cứu phản ánh sự tăng trưởng vững chắc của tổng dư nợ đạt 1.271 tỷ đồng và nguồn vốn huy động đạt 1.403 tỷ đồng, khẳng định vị thế ngân hàng thương mại hàng đầu tại thị trường tài chính Lâm Đồng.
• Luận văn làm rõ bài học kinh nghiệm đắt giá trong việc kiểm soát tỷ lệ nợ quá hạn từ mức đỉnh 11,7% năm 2011 xuống dưới 5% vào năm 2012 thông qua tái cấu trúc khoản vay và tăng cường giám sát sau cấp tín dụng.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá đề xuất lộ trình hành động cụ thể từ năm 2013 đến 2015, tập trung vào đa dạng hóa sản phẩm, nâng cấp hệ thống chấm điểm tín dụng và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
• Các nhà quản trị ngân hàng và cộng đồng doanh nghiệp cần chủ động tham khảo, áp dụng ngay các khuyến nghị từ công trình để kiến tạo môi trường tín dụng an toàn, minh bạch và thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1. Doanh nghiệp nhỏ và vừa 1. Khái niệm Mặc dù khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được biết đến trên thế giới từ những năm đầu của thế kỷ XX, và khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa được các nước quan tâm phát triển từ những năm 50 của thế kỷ XX. Tuy nhiên, ở Việt Nam khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa mới được biết đến từ những năm đầu của thời kỳ đổi mới.

Trong cơ chế kế hoạch hóa tập trung, quan liêu, bao cấp, các doanh nghiệp nhà nước được chia thành doanh nghiệp loại 1, doanh nghiệp loại 2, doanh nghiệp loại 3 với tiêu chí phân loại chủ yếu là số lao động trong biên chế và theo phân cấp Trung ương - địa phương. Trong đó, DNNVV gần như tương ứng với doanh nghiệp loại 2 và loại 3. Theo Thông tư liên bộ số 21/LĐTT ngày 17/06/1993 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và Bộ Tài chính, các doanh nghiệp ở Việt Nam được phân chia thành 5 hạng: hạng đặc biệt, hạng I, II, III, IV dựa trên độ phức tạp của quản lý và hiệu quả sản xuất, kinh doanh với 8 tiêu chí rất phức tạp như vốn, công nghệ, lao động, lợi nhuận, doanh thu,…Đối tượng phân loại chủ yếu chỉ giới hạn trong các doanh nghiệp nhà nước với mục đích chủ yếu là để xếp lương cho cán bộ quản lý doanh nghiệp. Trước năm 1998, một số địa phương, tổ chức đã xác định DNNVV dựa trên các tiêu chí khác nhau như: số lao động (dưới 500 người), giá trị tài sản cố định (dưới 10 tỷ đồng), số dư vốn lưu động (dưới 8 tỷ đồng) và doanh thu hàng tháng (dưới 20 tỷ đồng).

Một số nhà nghiên cứu cho rằng, cần phân định DNNVV theo lĩnh vực: sản xuất và dịch vụ. Trong lĩnh vực sản xuất, doanh nghiệp có số vốn dưới 1 tỷ đồng, số lao động dưới 100 người là doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp có từ 1 8 đến 10 tỷ đồng vốn và số lao động từ 100 đến 500 người là doanh nghiệp vừa. Trong thương mại, dịch vụ, doanh nghiệp có số vốn dưới 500 triệu đồng và dưới 50 lao động là doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp có số vốn từ 500 triệu đồng đến 5 tỷ đồng và có từ 50 đến 250 lao động là doanh nghiệp vừa. Ngày 20/06/1998, Chính phủ đã có công văn số 681/CP-KTN về việc định hướng chiến lược và chính sách phát triển các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo công văn này thì Doanh nghiệp nhỏ và vừa là những doanh nghiệp có vốn đăng ký dưới 5 tỷ đồng và lao động thường xuyên dưới 200 người. Việc áp dụng một trong hai tiêu chí hoặc cả hai tiêu chí tùy thuộc vào điều kiện cụ thể của từng địa phương, ngành, lĩnh vực. Đây có thể được coi là văn bản đầu tiên đưa ra tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa. Nó là cơ sở để cho phép thực hiện các biện pháp hỗ trợ cho khu vực này.

Ngày 23/11/2001, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 90/2001/NĐ- CP về trợ giúp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo quy định của Nghị định này, doanh nghiệp nhỏ và vừa là doanh nghiệp có số vốn đăng ký dưới 10 tỷ đồng và lao động dưới 300 người. Đây là văn bản pháp luật đầu tiên chính thức quy định về doanh nghiệp nhỏ và vừa, là cơ sở để các cơ quan nhà nước, các tổ chức trong và ngoài nước thực hiện các chính sách, biện pháp hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Vào năm 2009, căn cứ vào đặc điểm, tình hình thực tế của đất nước cùng với yêu cầu bức thiết trong vấn đề hỗ trợ phát triển đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 56/2009/NĐ-CP ngày 30/06/2009 về trợ giúp phát triển DNNVV.

Theo đó DNNVV được định nghĩa như sau: “Doanh nghiệp nhỏ và vừa là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật, được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm, trong đó tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên, cụ thể như sau: 9 Bảng 1.1: Phân loại DNNVV tại Việt Nam Doanh Quy mô nghiệp Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa siêu nhỏ Số lao Tổng Số lao Tổng Số lao Khu vực động nguồn vốn động nguồn vốn động I. Nông, lâm 20 tỷ đồng từ trên 10 từ trên 20 tỷ từ trên 200 10 người nghiệp và thủy trở xuống người đến đồng đến người đến trở xuống sản 200 người 100 tỷ đồng 300 người II. Công nghiệp 10 người 20 tỷ đồng từ trên 10 từ trên 20 tỷ từ trên 200 và xây dựng trở xuống trở xuống người đến đồng đến người đến 200 người 100 tỷ đồng 300 người III. Thương mại 10 người 10 tỷ đồng từ trên 10 từ trên 10 tỷ từ trên 50 và dịch vụ trở xuống trở xuống người đến đồng đến người đến 50 người 50 tỷ đồng 100 người Nguồn: Nghị định số 56/2009/NĐ-CP của Chính phủ ngày 30/06/2009 về trợ giúp phát triển DNNVV.

Nghị định cũng nêu rõ: “Tùy theo tính chất, mục tiêu của từng chính sách, chương trình trợ giúp mà cơ quan chủ trì có thể cụ thể hóa các tiêu chí nêu trên cho phù hợp”. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa Đặc điểm của các DNNVV xuất phát trước hết từ chính quy mô của doanh nghiệp. Cũng như các DNNVV trên thế giới, với quy mô nhỏ, DNNVV Việt Nam cũng có những đặc điểm tương tự như ở các quốc gia khác. Ngoài ra do đặc trưng riêng của nền kinh tế đang trong giai đoạn chuyển đổi từ kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa nên các DNNVV Việt Nam còn có những đặc điểm riêng.

Những đặc điểm cơ bản của các DNNVV Việt Nam thể hiện như sau: 10 - Các DNNVV ở Việt Nam thuộc nhiều thành phần kinh tế với nhiều hình thức tổ chức doanh nghiệp, bao gồm từ doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân đến các hợp tác xã. Trong một thời gian dài, các doanh nghiệp thuộc các thành phần khác nhau không được đối xử bình đẳng, bị phân biệt đối xử. Điều đó ảnh hưởng đến tâm lý, phong cách kinh doanh của các doanh nghiệp hiện nay, đồng thời cũng tạo ra những điểm xuất phát về tiếp cận nguồn lực không như nhau (trong giao đất, trong vay vốn ngân hàng,…) - Là những doanh nghiệp có quy mô vốn và lao động nhỏ, đây thường là những doanh nghiệp khởi sự thuộc khu vực kinh tế tư nhân. Đặc điểm này đã làm cho các DNNVV gặp nhiều khó khăn trong quá trình hoạt động của mình.

- Khả năng quản lý hạn chế: các chủ doanh nghiệp thường là những kỹ sư hoặc kỹ thuật viên tự đứng ra thành lập và vận hành doanh nghiệp. Họ vừa là người quản lý doanh nghiệp, vừa tham gia trực tiếp vào sản xuất nên mức độ chuyên môn trong quản lý không cao. Đôi khi, việc tách bạch giữa các bộ phận không rõ ràng, những người quản lý các bộ phận cũng thường tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất. Nhiều chủ doanh nghiệp không được đào tạo qua một khóa quản lý chính quy nào, thậm chí chưa qua một khóa đào tạo nào.

- Trình độ tay nghề của người lao động thấp. Các chủ DNNVV thường không đủ khả năng cạnh tranh với các doanh nghiệp lớn trong việc thuê những người lao động có tay nghề cao do hạn chế về tài chính. Bên cạnh đó, định kiến của người lao động cũng như của những người thân của họ về khu vực này vẫn còn khá đậm nét. Người lao động ít được đào tạo, đào tạo lại do kinh phí hạn hẹp vì vậy trình độ thấp và kỹ năng thấp.

Ngoài ra, sự không ổn định khi làm việc cho các DNNVV, cơ hội để phát triển thấp tại các doanh nghiệp này cũng tác động làm cho nhiều lao động có kỹ năng không muốn làm việc cho khu vực này. - Khả năng về công nghệ thấp do không đủ nguồn lực tài chính cho nghiên cứu triển khai, nhiều DNNVV có những sáng kiến công nghệ tiên tiến nhưng không đủ tài chính cho việc nghiên cứu triển khai nên không thể hình thành công nghệ mới hoặc bị các doanh nghiệp lớn mua lại những sáng kiến ấy với giá rẻ. Tuy nhiên các 11 DNNVV rất linh hoạt trong việc thay đổi công nghệ sản xuất do giá trị của dây chuyền công nghệ thường thấp và họ thường có những sáng kiến đổi mới công nghệ phù hợp với quy mô của mình từ những công nghệ cũ và lạc hậu. Điều này thể hiện tính linh hoạt trong đổi mới công nghệ và tạo nên sự khác biệt về sản phẩm để các DNNVV có thể tồn tại trên thị trường.

- Các DNNVV Việt Nam thường sử dụng chính những diện tích đất riêng của mình làm mặt bằng sản xuất, kinh doanh và rất khó thuê được các mặt bằng sản xuất. Vì vậy, các doanh nghiệp này rất khó khăn trong việc mở rộng sản xuất kinh doanh khi quy mô doanh nghiệp được mở rộng. Một số doanh nghiệp thuê được đất thì gặp rất nhiều trở ngại trong việc giải phóng mặt bằng và đền bù. - Khả năng tiếp cận thị trường kém, đặc biệt đối với thị trường nước ngoài.

Nguyên nhân chủ yếu là do các DNNVV thường là những doanh nghiệp mới hình thành, khả năng tài chính cho các hoạt động marketing không có và họ cũng chưa có nhiều khách hàng truyền thống. Thêm vào đó, quy mô thị trường của các doanh nghiệp này thường bó hẹp trong phạm vi địa phương, việc mở rộng ra các thị trường mới là rất khó khăn. Ưu điểm và nhược điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa 1. Ưu điểm - Khả năng thỏa mãn nhu cầu có hạn trong những thị trường chuyên môn hóa, khuynh hướng sử dụng nhiều lao động với trình độ kỹ thuật trung bình thấp, đặc biệt là sự mềm mại và nhanh chóng thích nghi với những nhu cầu và thay đổi của thị trường, DNNVV có thể bước vào thị trường mới mà không thu hút sự chú ý của các doanh nghiệp lớn và sẵn sàng phục vụ ở những nơi xa nhất hoặc các khoảng trống vừa và nhỏ của thị trường.

- Dễ dàng khởi sự và năng động nhạy bén với thị trường. Chỉ cần một lượng vốn hạn chế, một mặt bằng nhỏ hẹp các DNNVV có thể khởi sự kinh doanh. - Dễ phát huy bản chất hợp tác.