Phần mở đầu, Phần kết luận, Mục lục và Tài liệu tham khảo, Luận văn bao gồm ba chƣơng: Chƣơng 1. Tổng quan về du lịch Festival và điều kiện phát triển du lịch Festival ở Huế Chƣơng 2. Thực trạng hoạt động du lịch Festival ở Huế Chƣơng 3. Một số giải pháp phát triển du lịch Festival ở Huế 7.
Đóng góp mới của luận văn Luận văn này nhằm giúp các nhà tổ chức, các nhà nghiên cứu chuyên sâu về Festival Huế có cái nhìn tổng thể, khái quát hơn về thực trạng khai thác Festival Huế qua từng thời kì, đặc biệt tập trung khảo sát Festival Huế 2014. Qua đó, các nhà chức trách, các cơ quan hữu quan cùng khối doanh nghiệp đánh giá chính xác hơn về festival và có những giải pháp, cụm giải pháp tích cực, thiết thực hơn giúp Festival Huế phát triển đúng với tiềm năng vốn có của nó. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ DU LỊCH FESTIVAL VÀ ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN DU LỊCH FESTIVAL Ở HUẾ 1.
Tổng quan về du lịch Festival 1. Festival và du lịch Festival Festival Festival là một từ gốc tiếng Anh, có nghĩa là Lễ hội, Đại hội, Liên hoan, Yến tiệc. Theo từ điển bách khoa toàn thƣ mở Wikipedia, Festival dùng thay thế với Gala, chỉ một sự kiện văn hóa, thƣờng đƣợc tổ chức bởi cộng đồng địa phƣơng nhằm kỉ niệm hay tƣởng niệm những nét văn hóa độc đáo của cộng đồng và đặc trƣng của Lễ hội đó. Ngoài ra một số nguồn khác có khái niệm nhƣ: Festival: Thuộc ngày hội.
Ngày hội; đại hội liên hoan; hội diễn; Festival (danh từ): (ngày hoặc thời gian) lễ hội tôn giáo hoặc hội hè khác; ngày hội; đại hội liên hoan; Festival: ngày hội có tính chất quốc gia hay quốc tế, giới thiệu những thành tựu nghệ thuật âm nhạc, sân khấu, điện ảnh,. Đối với một số tôn giáo, Festival còn mang nghĩa nhƣ bữa tiệc (Feast) đƣợc cộng đồng địa phƣơng tổ chức nhằm vinh danh một hay các vị thần (God hay Gods). Festival và Lễ hội Lễ hội là hình thức sinh hoạt tổng hợp bao gồm nhiều thành tố: nghi lễ, tín ngƣỡng, tôn giáo, trang trí, điêu khắc, ca hát, âm nhạc, múa, trò diễn sân khấu, trò chơi, thể thao, thi tài, trƣng bày hiện vật, thƣởng ngoạn phong cảnh…[30] Lễ hội Việt Nam là sự kiện văn hóa đƣợc tổ chức mang tính cộng đồng. "Lễ" là hệ thống những hành vi, động tác nhằm biểu hiện sự tôn kính của con ngƣời với thần linh, phản ánh những ƣớc mơ chính đáng của con ngƣời đối với cuộc sống mà bản thân họ chƣa có khả năng thực hiện.
"Hội" là sinh hoạt văn hóa, tôn giáo, nghệ thuật của cộng đồng, xuất phát từ nhu cầu cuộc sống. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo thống kê 2009, hiện cả nƣớc Việt Nam có 7.966 lễ hội; trong đó có 7.039 lễ hội dân gian (chiếm 88,36%), 332 lễ hội lịch sử (chiếm 4,16%), 544 lễ hội tôn giáo (chiếm 6,28%), 10 lễ hội du nhập từ nƣớc ngoài (chiếm 0,12%), còn lại là lễ hội khác (chiếm 0,5%). Các địa phƣơng có nhiều lễ hội là Hà Nội, Bắc Ninh, Thái Bình, Hải Dƣơng và Phú Thọ. Theo giáo sƣ Trần Lâm Biền “Lễ không phải là cúng bái, cúng bái và tế chỉ là một phần của lễ mà thôi.
Hội là gì? Hội không phải là trò chơi. Hội trƣớc hết là sự tập hợp một cộng đồng ngƣời nhất định để thực hiện những điều về lễ. Cho nên lễ và hội là một cặp phạm trù tƣơng hỗ, không thể tách rời. Vì rằng, trong các trò chơi cũng chỉ là một phần của lễ hội.
Nhƣng khi nó vào trong không gian thiêng, thời gian thiêng thì tự nhiên nó mang ý nghĩa thiêng liêng. Trong ý nghĩa thiêng liêng ấy nó mang giá trị biểu tƣợng”. Từ những quan điểm trên, ta thấy rằng Festival và Lễ hội có những nét tƣơng đồng và khác biệt cơ bản sau: Một là, cả Festival và Lễ hội đều có cả phần “Lễ” và phần “Hội”, tuy nhiên, Festival chú trọng phần “Hội” còn Lễ hội chú trọng phần “Lễ”. Hai là, Festival và Lễ hội đều đƣợc tổ chức tại một địa bàn nhất định tại một khoảng thời gian nhất định trong năm.
Ba là, Festival là một hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tín ngƣỡng mang tính quốc tế còn Lễ hội đƣợc tổ chức dựa trên cơ sở văn hóa, tín ngƣỡng dân gian của cộng đồng, mang tính địa phƣơng hơn. Bốn là, Lễ hội truyền thống chỉ đƣợc tổ chức tại một thời điểm và một khoảng thời gian nhất định trong năm theo truyền thống, văn hóa, sáng lập ra lễ hội đó quy định. Còn Festival thì có thể tổ chức bất kì lúc nào tùy theo ban tổ chức quy định phù hợp với tình hình thực tiễn. Năm là, Lễ hội chỉ tổ chức một hình thái lễ và hội chặt chẽ, theo đúng tập tục, truyền thống văn hóa dân gian nhất định, còn Festival có thể tổ chức nhiều hoạt động lễ hội phối hợp và cho phép tái hiện lại các sự kiện văn hóa, 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com lịch sử, nghệ thuật, tín ngƣỡng dân gian mà không phải tuân thủ hoàn toàn một mô típ truyền thống nhất định nào tùy thuộc vào mục đích, ý nghĩa và tình hình thực tế để ban tổ chức festival dàn dựng.
Sáu là, đối với Lễ hội, phần „Hội‟ là một phần của „Lễ‟ còn Festival thì ngƣợc lại phần „Lễ‟ là một phần của „Hội‟. Phân loại Festival Hiện nay vẫn chƣa có tài liệu nào phân loại Festival một cách rõ ràng, tuy nhiên, theo công trình nghiên cứu của TS. Trần Thị Mai, dựa trên quy mô, đặc điểm thực tế, có thể phân làm hai nhóm lớn: Festival tổng hợp và Festival chuyên đề. [10] Festival tổng hợp thƣờng đƣợc tổ chức theo quy mô lớn, phạm vi không gian rộng (thành phố, tỉnh, quốc gia), với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tín ngƣỡng đƣợc tổ chức tại nhiều địa điểm khác nhau, đƣợc điều hành chung bởi một ban tổ chức.
Thế giới có những festival lớn nhƣ, Festival d‟Avignon (Pháp, thƣờng niên) Festival Ottawa (Canada, thƣờng niên),. Festival Huế thuộc nhóm này. Festival chuyên đề thƣờng đƣợc tổ chức trên phạm vị nhỏ hơn, thƣờng theo chuyên đề cụ thể nhƣ, Festival Trà (Thái Nguyên), Festival Hoa (Đà Lạt), Festival Biển (Nha Trang), Festival Pháo Hoa (Đà Nẵng). Huế cũng có một Festival chuyên đề đó là Festival Làng Nghề (đƣợc tổ chức 2 năm 1 lần, vào các năm lẻ).
Du lịch Festival Khái niệm Du lịch festival hay còn gọi là „lễ hội du lịch‟ hay „liên hoan du lịch‟… của các địa phƣơng, vùng, quốc gia, quốc tế, là một hoạt động nhằm gắn kết các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao, hội nghị, hội thảo, triển lãm, ẩm thực. với hoạt động du lịch nhằm giới thiệu sâu rộng với ngƣời dân, với khách du lịch trong và ngoài nƣớc về tiềm năng du lịch của địa phƣơng, vùng 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hay quốc gia đó, tạo cơ hội kinh doanh, hợp tác du lịch giữa các quốc gia, các doanh nghiệp, các tổ chức du lịch. góp phần thúc đẩy hoạt động du lịch phát triển. [32] Du lịch lễ hội là loại hình du lịch trong đó du khách thực hiện chuyến đi vì mục đích tham quan, tham gia vào các lễ hội ở điểm đến.
Ở đây, lễ hội là yếu tố hấp dẫn đặc biệt lôi kéo du khách từ phƣơng xa đến. Lạ lẫm, náo nhiệt, lễ hội giúp du khách cảm nhận đƣợc nhiều nhất trong khoảng thời gian hạn chế những tinh hoa văn hóa của một cộng đồng ngƣời. Đồng thời, du khách đƣợc hòa mình trong không khí tƣng bừng của các cuộc biểu dƣơng tình đoàn kết cộng đồng, trãi nghiệm bản thân trong một môi trƣờng xã hội mới mẻ, trong một không gian và thời gian tập trung cao độ những tinh hoa của hoạt động sống của cƣ dân địa phƣơng. [17] Qua những khái niệm trên, ta có thể hiểu rằng du lịch lễ hội là một hình thức, hình thái, hay một loại hình du lịch ăn theo lễ hội, dựa vào lễ hội để mở rộng quy mô, dựa vào lễ hội để quảng bá, để phát triển du lịch.
Bên cạnh đó, lễ hội lại dựa vào du lịch để phát triển kinh tế địa phƣơng, dựa vào du lịch để bảo tồn, tôn tạo cho lễ hội thêm đậm đà, thêm phần hồn, phần tính. Đối với du lịch festival mà nói thì quy mô này lớn hơn, hoành tráng hơn, bởi lẽ festival không bị lệ thuộc hoàn toàn vào lễ hội mà xem lễ hội là một phần trong chƣơng trình festival. Chính vì lẽ đó mà nhiều tỉnh thành trong cả nƣớc đã và đang xây dựng cho mình một kì festival riêng, một tiếng nói riêng, một tâm hồn riêng, một chiến lƣợc phát triển du lịch riêng nhƣ chúng ta đã thấy. Đặc điểm Ở Việt Nam, các lễ hội du lịch đƣợc tổ chức dƣới nhiều quy mô khác nhau, với các tên gọi khác nhau nhƣ festival du lịch, lễ hội du lịch, hội du lịch, liên hoan du lịch, năm du lịch, tuần lễ du lịch,.
Những tên gọi khác nhau đó thể hiện sự khác nhau về quy mô, cách thức tổ chức, nội dung tổ chức, đƣợc chú trọng và thể hiện nét đặc trƣng riêng của từng địa phƣơng. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Gọi là Lễ hội du lịch khi lễ hội đó chủ yếu nhằm mục đích kỉ niệm một ngày lễ hay một sự kiện đặc biệt nào đó gắn liền với địa phƣơng tổ chức, đa phần mang yếu tố lịch sử nhƣ: Lễ hội 100 năm du lịch Sa Pa, Lễ hội du lịch kỷ niệm Khánh Hòa 350 năm. Gọi là Liên hoan du lịch khi hoạt động này tổ chức theo phong cách Việt Nam, mang tính chất lễ hội, chào mừng, kỉ niệm các sự kiện chung, có thể hoặc không gắn liền với địa phƣơng tổ chức nhƣ: Liên hoan du lịch Hà Nội, Liên hoan du lịch Gặp gỡ Đất Phƣơng Nam. Gọi là Năm du lịch nhƣng các chƣơng trình trọng tâm đƣợc tập trung vào một hay một số thời điểm trong năm.
Năm du lịch có thể là một festival lớn, có thể bao gồm nhiều sự kiện, nhiều lễ hội, trong đó có những Tháng du lịch, Tuần du lịch nhƣ: Năm du lịch Việt Nam 2000, Tuần lễ du lịch Hội An. Riêng với Festival Huế chúng ta giữ nguyên thuật ngữ „Festival‟ mà không dịch sang một từ tƣơng đƣơng tiếng Việt do Festival Huế đã tiếp thu công nghệ tổ chức festival quốc tế (các chƣơng trình IN/OFF), có quy mô lớn hơn, thời gian tƣơng đối dài, có nhiều hoạt động tập trung, mang đậm tính lịch sử, văn hóa-nghệ thuật dân tộc và quốc tế và không chỉ phục vụ cho ngành du lịch. Tuy nhiên, ta vẫn coi Festival Huế là một lễ hội du lịch đặc biệt.