phần mở đầu, kết luận, mục lục, tài liệu tham khảo, nội dung luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng. Chƣơng 1 : Một số vấn đề lý luận về TTGD và đội ngũ cộng tác viên TTGD Chƣơng 2 : Thực trạng công tác phát triển đội ngũ cộng tác viên thanh tra chuyên môn cấp THPT tỉnh Nam Định trong những năm qua. Chƣơng 3 : Biện pháp phát triển đội ngũ cộng tác viên thanh tra chuyên môn trƣờng THPT tỉnh Nam Định giai đoạn 2010 - 2015. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CỘNG TÁC VIÊN THANH TRA 1.
Tổng quan vấn đề phát triển đội ngũ cộng tác viên thanh tra: Ngày 29/10/1988 Bộ Giáo dục (nay là Bộ Giáo dục và Đào tạo) đã có quyết định số 1019/QĐ ban hành bản quy định về tổ chức và hoạt động của hệ thống TTGD. Ngày 28/9/1992 Hội đồng Bộ trƣởng (nay là Chính phủ) ra Nghị định 358/HĐBT về tổ chức và hoạt động của TTGD. Sau đó Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có quyết định số 478/QĐ ngày 11/3/1993 ban hành quy chế tổ chức và hoạt động của hệ thống TTGD và Đào tạo. Tháng 12 năm 1998, Luật Giáo dục nƣớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đƣợc ban hành, (ở mục 4 chƣơng VII từ điều 98 đến điều 103) đã quy định rõ nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của TTGD và đối tƣợng thanh tra.
Từ năm 2005 Luật Giáo dục mới ra đời cùng với Luật Thanh tra 2004, thanh tra chính phủ và Bộ GD&ĐT đã có những văn bản cụ thể về công tác TTGD. Những văn bản đang có hiệu lực thực hiện là: Nghị định số 85/2006/NĐ-CP ngày 18/08/2006 về tổ chức và hoạt động của TTGD. Thông tƣ số 43/2006/TT. Bộ GD&ĐT ngày 20/10/2006 hƣớng dẫn thanh tra toàn diện nhà trƣờng, cơ sở giáo dục khác và thanh tra hoạt động sƣ phạm của nhà giáo.
Từ trƣớc đến nay đã có nhiều tác giả bàn về vấn đề thanh, kiểm tra giáo dục nói chung và công tác phát triển đội ngũ TTGD nói riêng. Tác giả Nguyễn Ngọc Quang trong "Những khái niệm cơ bản về lý luận quản lý giáo dục"- Trƣờng Cán bộ quản lý Trung ƣơng I - 1989 cho rằng chƣơng trình quản lý gồm 5 giai đoạn: Chuẩn bị kế hoạch hoá, kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra. Kiểm tra là giai đoạn cuối cùng của chu trình quản lý. Nó giúp cho chủ thể quản lý điều khiển một cách tối ƣu hệ quản lý.
Không có kiểm tra không có quản lý"[32, tr. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tác giả Đặng Quốc Bảo trong tài liệu "Những vấn đề QLNN và quản lý giáo dục" đã xác định: Quản lý giáo dục có 4 chức năng cụ thể: Kế hoạch hoá, chỉ huy, điều hành, kiểm tra. Trong đó "Kiểm tra là công việc gắn bó với sự đánh giá tổng kết kinh nghiệm giáo dục, điều chỉnh mục tiêu". (Đặng Quốc Bảo, Những vấn đề QLNN và quản lý giáo dục - Trƣờng Cán bộ quản lý Giáo dục và Đào tạo TW1, 1998) Về quản lý trƣờng học, tác giả Trần Kiểm trong cuốn "Khoa học quản lý nhà trường phổ thông" đã viết: "Hiệu quả quản lý nhà trường phụ thuộc nhiều vào chừng mực người hiệu trưởng sử dụng thông tin khách quan, đáng tin cậy, toàn diện, đầy đủ và kịp thời của mỗi giáo viên về chất lượng kiến thức, về mức độ được giáo dục và tính kỷ luật của học sinh" [31, tr.
Thông tin khách quan thu đƣợc chủ yếu qua kết quả thanh tra. Với đề tài TTGD, đã có nhiều tác giả đề cập. Các bài viết đăng trên tạp chí thông tin quản lý giáo dục, các bài giảng trong các lớp huấn luyện thanh tra trƣờng cán bộ quản lý GD&ĐT Trung ƣơng I của các tác giả Nguyễn Trọng Hậu, Dƣơng Chí Trọng. đã đề cập nhiều vấn đề liên quan đến công tác kiểm tra, TTGD.
Năm 2003, hai tác giả Quang Anh - Hà Đăng đã xuất bản cuốn: "Những điều cần biết trong HĐTT, kiểm tra Giáo dục và Đào tạo" có tính chất tổng hợp các vấn đề cơ bản về TTGD và Đào tạo.[8] Ngoài ra một số luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục, các đề tài về TTGD trong các lớp huấn luyện cán bộ thanh tra của một số tác giả cũng đề cập đến vấn đề thanh, kiểm tra, bồi dƣỡng đội ngũ thanh tra. Các đề tài và bài viết nêu trên đã đề cập đến các vấn đề chung của công tác TTGD, chủ yếu là các khía cạnh thanh tra đánh giá giáo viên, nhà trƣờng, quản lý công tác thanh tra. và là những tài liệu có giá trị, bổ ích. Tuy nhiên chƣa có đề tài nào nghiên cứu một cách chi tiết, cụ thể về biện pháp nhằm phát triển đội ngũ cộng tác viên thanh tra chuyên môn THPT cho ngành giáo dục nói chung và ngành giáo dục tỉnh Nam Định nói 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Do vậy vấn đề phát triển đội ngũ cộng tác viên thanh tra chuyên môn trƣờng THPT tỉnh Nam Định lúc này là rất cần thiết, cần đƣợc nghiên cứu làm sáng tỏ về cả lý luận và thực tiễn. Tác giả chọn nghiên cứu đề tài này với mong muốn góp phần phát triển đội ngũ cộng tác viên thanh tra chuyên môn trƣờng THPT tỉnh Nam Định; nhằm có một đội ngũ cộng tác viên thanh tra chuyên môn đủ về số lƣợng, đồng bộ về cơ cấu, mạnh về chất lƣợng, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu công tác thanh tra chuyên môn trong các trƣờng THPT, đóng góp tích cực vào công cuộc đổi mới sự nghiệp GD&ĐT tỉnh Nam Định. Các khái niệm cơ bản của đề tài 1. Kiểm tra, thanh tra 1.
Kiểm tra Kiểm tra là một trong những chức năng cơ bản của quản lí, nó giữ vai trò cực kì quan trọng đối với hoạt động quản lí xã hội. Kiểm tra là giai đoạn kết thúc của một chu trình quản lí, nhƣng đồng thời nó cũng bắt đầu việc chuẩn bị tích cực cho chu trình quản lí tiếp theo. Mặt khác, kiểm tra còn thực hiện ngay trong từng giai đoạn (chức năng) của chu trình quản lí. Trên bình diện của khoa học quản lí, khái niệm kiểm tra có nhiều cách định nghĩa khác nhau: + "Kiểm tra là xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét" [38].
+ Theo tác giả Hà Thế Ngữ: "Kiểm tra là xem xét thực tế để tìm ra những sai lệch so với quyết định, kế hoạch và chuẩn mực đã quy định; phát hiện ra trạng thái thực tế; so sánh trạng thái đó với khuôn mẫu đã đặt ra, khi phát hiện ra những sai sót thì cần phải điều chỉnh, uốn nắn và sửa chữa kịp thời". Từ những cách định nghĩa trên đây, chúng ta có thể hiểu: Kiểm tra là công việc đo lƣờng và điều chỉnh các hoạt động của cá nhân và các bộ phận phối hợp để tin rằng công việc và các hoạt động tiến hành có phù hợp với kế 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hoạch và mục tiêu hay không; chỉ ra những lệch lạc và đƣa ra những tác động để điều chỉnh, uốn nắn, giúp đỡ, đảm bảo hoàn thành kế hoạch. Kiểm tra trong quản lý là hệ thống những hoạt động đánh giá - phát hiện - điều chỉnh, nhằm đƣa toàn bộ hệ thống đƣợc quản lí tới mục tiêu dự kiến và đạt trình độ chất lƣợng cao hơn. Thanh tra "Thanh tra là kiểm soát, xem xét tại chỗ việc làm của địa phương, cơ quan, xí nghiệp" [38].
"Thanh tra là sự tác động của chủ thể đến đối tượng đã và đang thực hiện thẩm quyền được giao nhằm đạt được mục đích nhất định - Sự tác động có tính trực thuộc" [38]. Chủ tịch Hồ Chí Minh huấn thị tại hội nghị Thanh tra toàn miền Bắc lần thứ nhất năm 1957 đã nói: "Thanh tra là tai mắt của trên, là người bạn của dưới; theo dõi chỉ thị, chính sách, thông tư đưa xuống cho đến lúc kết thúc" [36, tr. Theo Luật Thanh tra năm 2004 thì: "Thanh tra là việc xem xét, đánh giá, xử lý của cơ quan QLNN đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu quản lý theo thẩm quyền, trình tự, thủ tục được quy định trong luật này và các quy định khác của pháp luật. "Thanh tra có nghĩa là sự kiểm tra, xem xét từ bên ngoài và hoạt động của một đối tượng nhất định" [39].
Từ những luận điểm đƣợc nêu trên đây, chúng ta có thể hiểu khái niệm: Thanh tra là một dạng hoạt động, là một chức năng của QLNN, đƣợc thực hiện bởi chủ thể quản lý có thẩm quyền, nhân danh quyền lực nhà nƣớc, nhằm tác động đến đối tƣợng quản lý trên cơ sở xem xét, đánh giá ƣu, khuyết điểm, phát huy nhân tố tích cực, phòng ngừa và xử lý vi 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phạm, tăng cƣờng pháp chế; bảo vệ lợi ích của nhà nƣớc, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức và cá nhân. Phân biệt giữa kiểm tra và thanh tra - Sự giống nhau của kiểm tra và thanh tra Kiểm tra, thanh tra giống nhau ở tính mục đích. Thông qua kiểm tra, thanh tra nhằm phát huy những nhân tố tích cực, phát hiện hoặc phòng ngừa vi phạm, góp phần thúc đẩy và hoàn thành nhiệm vụ trong hoạt động QLNN. Thanh tra, kiểm tra đều phát hiện, phân tích đánh giá thực tiễn một cách chính xác, khách quan trung thực, làm rõ đúng sai, nguyên nhân dẫn đến sai phạm, từ đó đề xuất biện pháp khắc phục và xử lý sai phạm.
- Sự khác nhau của kiểm tra và thanh tra: + Khác nhau về nội dung: Nội dung kiểm tra thƣờng dễ dàng nhận thấy, ngƣợc lại nội dung thanh tra thƣờng đa dạng, phức tạp hơn. Tuy vậy phân biệt này chỉ có tính tƣơng đối vì thế trên thực tế có những vụ việc thuộc về kiểm tra nhƣng không phải hoàn toàn đơn giản. Bởi vậy một vấn đề thuộc về kiểm tra hay thanh tra cần căn cứ vào nội dung vụ việc cụ thể để xác định. + Khác nhau về chủ thể: Chủ thể của HĐTT, trƣớc hết là tổ chức thanh tra chuyên nghiệp nhà nƣớc.
Ngoài ra, khi cần thiết cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền cũng thành lập đoàn thanh tra để thanh tra theo thẩm quyền quản lý đƣợc pháp luật quy định. Còn chủ thể của kiểm tra đa dạng hơn. Vì nội dung kiểm tra đa dạng và hoạt động thƣờng xuyên, rộng khắp. Trong công tác quản lý, mọi cơ quan, đơn vị đều là chủ thể của kiểm tra; Các cơ quan QLNN, các tổ chức kinh tế, các đoàn thể, lực lƣợng vũ trang có trách nhiệm tự kiểm tra hoạt động của mình.