Chương 1. Cơ sở lý luận của vấn đề phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT Chương 2. Thực trạng đội ngũ CBQL và công tác phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT tỉnh Phú Thọ (2010- 2015) Chương 3. Biện pháp phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn hiện nay.
6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CÁC TRƢỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ở Việt Nam Đã có một hệ thống chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước ta về xây dựng, phát triển đội ngũ nhà giáo và CBQLGD, trong đó có những vấn đề ưu tiên đầu tư phát triển đội ngũ nhà giáo và CBQLGD cho miền núi và vùng dân tộc ít người. Ngày 15/6/2004, Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 40-CT/TW Ban Bí thư [2] “Về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục” đã xác định mục tiêu là: xây dựng đội ngũ nhà giáo và CBQLGD được chuẩn hóa, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo; thông qua việc QL, phát triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp GD để nâng cao chất lượng đào tạo NNL, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước. Với xu hướng kế thừa, hướng tới một nền GD tiên tiến, hiện đại phù hợp với khu vực và hội nhập quốc tế, các nhà khoa học ở Việt Nam như: Phạm Minh Hạc, Đặng Quốc Bảo, Nguyền Thị Mĩ Lộc,.
đã chắt lọc những vấn đề tinh túy nhất của các tác phẩm khoa học quản lý của nước ngoài để thể hiện trong các công trình nghiên cứu khoa học của mình về sự phát triển của công tác QL. Đáng lưu ý là các tác phẩm: "Cơ sở khoa học quản lý" (Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mĩ Lộc)[40], "Đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục" (Đặng Quốc Bảo) [37]. Đội ngũ CBQL các cấp là những người tổ chức thực hiện các chủ trương, đường lối giáo dục của Đảng và Nhà nước, là nhân tố quyết định chất lượng GD&ĐT. CBQLGD nói chung và CBQL ở các trường PTDTNT nói riêng; ngoài chức năng là nhà giáo dục, người lãnh đạo, họ còn là cán bộ quần 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chúng, là người góp phần vào sự nghiệp thắng lợi của công cuộc đổi mới giáo dục.
Yêu cầu về phát triển để nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL đã, đang trở thành vấn đề trọng tâm của cả ngành GDĐT hiện nay. Yêu cầu về đổi mới giáo dục phổ thông đang đòi hỏi phải thực hiện đồng bộ hàng loạt các biện pháp nhằm tăng cường các điều kiện đảm bảo về chất lượng GV, CSVC - trang thiết bị, nguồn lực tài chính, trong đó đổi mới QLGD có ý nghĩa quyết định đối với sự nghiệp đổi mới GD, mở đường cho việc triển khai những chủ trương đã được đề ra. Công tác dân tộc và thực hiện chính sách dân tộc là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, của các cấp, các ngành. Vấn đề dân tộc và đoàn kết dân tộc là chiến lược cơ bản, lâu dài, đồng thời là vấn đề cấp bách hiện nay của cách mạng Việt Nam.
Trong đó, trường PTDTNT là nơi tạo nguồn cho các trường Đại học, Cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp để đào tạo cán bộ và lực lượng lao động có trình độ, tay nghề cao tham gia vào phát triển các vùng miền núi và dân tộc. Một số luận văn Thạc sỹ đề cập đến loại hình trường PTDTNT, nhưng chủ yếu quan tâm nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy - học, ví dụ “Các biện pháp QL của Hiệu trưởng đối với hoạt động tự học của học sinh ở các trường PTDTNT tỉnh Quảng Trị” (2006) [45], “Các biện pháp QL của Hiệu trưởng đối với hoạt động dạy và học ở các trường PTDTNT tỉnh Lâm Đồng” (2006) [38], hoặc “Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Cao bằng” (2008), [41]. Thời gian qua, trên cả nước đã có nhiều Luận văn Thạc sỹ nghiên cứu về quản lý và nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL các trường PTDTNT như: + Luận văn “Phát triển đội ngũ CBQL các trường phổ thông dân tộc nội trú trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang”, (2014) [39] + Luận văn: “Phát triển đội ngũ CBQL các trường phổ thông DTNT cấp THPT của Sở GD&ĐT tỉnh Điện Biên” (2015) [50] + Luận văn: “Phát triển đội ngũ CBQL trường PTDT bán trú huyện Văn Chấn tỉnh Yên Bái”, (2015) [43] 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com + Luận văn: “Phát triển đội ngũ giáo viên các trường PTDTNT tỉnh Điện Biên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo”, (2014). [56] + Luận văn: “Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực”, (2015.
[48] Các luận văn trên đều đưa ra thực trạng đội ngũ CBQL các trường PTDTNT, đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng QLGD tại các nhà trường. Tuy nhiên, vấn đề QL phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn hiện nay chưa có tác giả nào đề cập, nghiên cứu. Từ kết quả nghiên cứu, có thể tham khảo từ các luận văn trên, song do đặc thù phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội ở địa phương nên Phú Thọ cần có những nghiên cứu chuyên biệt cho phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT. Các luận văn trên đều đưa ra thực trạng đội ngũ CBQL các trường PTDTNT, đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng QLGD tại các nhà trường.
Từ kết quả nghiên cứu, có thể tham khảo từ các luận văn trên, song do đặc thù phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội ở địa phương nên Phú Thọ cần có những nghiên cứu chuyên biệt cho phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT. Đội ngũ CBQLGD ở Phú Thọ, đặc biệt là CBQL tại các trường PTDTNT là những người gắn bó với sự nghiệp nuôi dưỡng, đào tạo HS dân tộc thiểu số - những cán bộ tương lai của của địa phương. Tuy nhiên, vấn đề QL phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn hiện nay chưa có tác giả nào đề cập, nghiên cứu. Vì thế, việc nghiên cứu QL phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT tỉnh Phú Thọ là rất cấn thiết.
9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các khái niệm cơ bản của đề tài 1. Quản lý Theo quan niệm của đa số nhà nghiên cứu hiện nay, quản lý là những hoạt động cộng tác có tổ chức, có phối hợp nhằm định hướng và kiểm soát quá trình tiến tới mục tiêu của tổ chức. Quản lý còn là một quá trình tác động có mục đích vào hệ thống nhằm làm thay đổi hệ thống, thông qua các chức năng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra để thực hiện hoạt động quản lý.
Phương pháp QL Chủ thể quản lý Mục tiêu quản lý Đối tượng quản lý Công cụ quản lý Sơ đồ 1. Mô hình về quản lý Cho đến nay, đa số chuyên gia quản lý đã nhất trí cho rằng có bốn chức năng quản lý cơ bản: (Lập kế hoạch; Tổ chức; Lãnh đạo/Điều phối (chỉ đạo), và Kiểm tra). Kế hoạch Kiểm tra Thông tin Tổ chức Chỉ đạo Sơ đồ 1. Các chức năng quản lý 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Quản lý nhà trường và quản lý trường PTDTNT 1. Định nghĩa quản lý nhà trường Trường học là một tổ chức giáo dục ở cơ sở, nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân. Trong nhà trường, hoạt động trung tâm là hoạt động dạy và học, tất cả các hoạt động đa dạng khác đều hướng tới làm tăng hiệu quả của quá trình dạy và học. Nhà trường có nhiệm vụ trang bị kiến thức, phát triển nguồn nhân lực cho xã hội.
Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: "Trường học là một thiết chế xã hội trong đó diễn ra quá trình đào tạo giáo dục với sự hoạt động tương tác của hai nhân tố thầy - trò. Trường học là một bộ phận của cộng đồng và trong guồng máy của hệ thống giáo dục quốc dân" [34, tr63]. Trong luận văn này sử dụng định nghĩa của Phạm Viết Vượng (Giáo trình giáo dục học - Nxb Đại học quốc gia Hà Nội): “Quản lý trường học là hoạt động của các cơ quan quản lý nhằm tập hợp và tổ chức các hoạt động giáo viên, học sinh và các lực lượng giáo dục khác, cũng như huy động tối đa các nguồn lực giáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường” [57] Quản lý nhà trường là một bộ phận và là một phạm vi cụ thể của quản lý hệ thống giáo dục. Quản lý nhà trường thực chất là quản lý các thành tố tham gia quá trình GD gồm: Mục tiêu GD; Nội dung GD; Phương pháp GD; Giáo viên; Học sinh và điều kiện, phương tiện dạy học.
Quản lý quá trình này được vận hành đồng bộ trong sự kết hợp chặt chẽ giữa các thành tố trên. Về bản chất, công tác quản lý nhà trường là quá trình chỉ huy, điều khiển vận động của người Hiệu trưởng nhà trường tác động đến các thành tố và các mối quan hệ giữa các thành tố của quá trình quản lý trường học nhằm đạt được mục tiêu giáo dục và các yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra. Quá trình GD phải hướng tới người học: nghĩa là tính cá thể của người học được đề cao; được coi trọng trong mối quan hệ lợi ích của người học với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và phát triển cộng đồng xã hội. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Quản lý trường phổ thông dân tộc nội trú Trường PTDTNT là loại hình trường phổ thông chuyên biệt thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, được thành lập dành cho con em các dân tộc thiểu số, con em gia đình các dân tộc định cư lâu dài tại vùng có điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn nhằm góp phần tạo nguồn đào tạo cán bộ cho những vùng này [15]. Trường PTDTNT có 100% HS ở nội trú. Quản lý trường PTDTNT là quá trình thực hiện đầy đủ nội dung của quản lý trường học và phù hợp với mục tiêu giáo dục, phù hợp với các đặc điểm đặc thù của loại hình trường này.