Luận văn thạc sĩ vnu ued phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh phú thọ trong giai đoạn hiện nay

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ued phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh phú thọ trong, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Phí Thị Mai Hương
• Người hướng dẫn: TS. Trần Anh Tuấn
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Phát Triển Đội Ngũ Cán Bộ Quản Lý Các Trường Phổ Thông Dân Tộc Nội Trú Tỉnh Phú Thọ Trong Giai Đoạn Hiện Nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ở Việt Nam
• 1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài
• 1.3. Quản lý nhà trường và quản lý trường PTDTNT
• 1.4. Cán bộ quản lý giáo dục và phát triển đội ngũ CBQL
• 1.5. Những vấn đề chung về quản lý trường PTDTNT
• 1.6. Trường PTDTNT
• 1.7. Vị trí của trường PTDTNT
• 1.8. Mục tiêu, vai trò, nhiệm vụ của trường PTDTNT
• 1.9. Đặc trưng của CBQL trường PTDTNT
• 1.10. Nhiệm vụ của CBQL trường PTDTNT
• 1.11. Đặc trưng về phẩm chất, năng lực của CBQL trường PTDTNT
• 1.12. Yêu cầu của phát triển đội ngũ CBQL trường PTDTNT trong giai đoạn hiện nay
• 1.13. Phát triển đội ngũ CBQL trường PTDTNT bảo đảm yêu cầu đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu và chuẩn về chất lượng
• 1.14. Phát triển đội ngũ CBQL trường PTDTNT đảm bảo tính dân tộc
• 1.15. Phát triển đội ngũ CBQL trường PTDTNT đảm bảo yêu cầu phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của tỉnh miền núi
• 1.16. Phát triển đội ngũ CBQL trường PTDTNT đáp ứng xu hướng đổi mới và phát triển giáo dục phổ thông
• 1.17. Phát triển đội ngũ CBQL trường PTDTNT dựa theo các tiêu chuẩn của Chuẩn Hiệu trưởng
• 1.18. Mục tiêu và nội dung phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT
• 1.19. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển đội ngũ CBQL trường PTDTNT
• 1.19.1. Các yếu tố khách quan
• 1.19.2. Các yếu tố chủ quan
• 1.20. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ TỈNH PHÚ THỌ
• 2.1. Mô tả cách thức khảo sát thực trạng và địa bàn nghiên cứu
• 2.1.1. Mô tả cách thức khảo sát thực trạng
• 2.2. Khái quát tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục tỉnh Phú Thọ
• 2.3. Thực trạng đội ngũ CBQL các trường PTDTNT tỉnh Phú Thọ
• 2.3.1. Số lượng, cơ cấu, độ tuổi, thâm niên quản lý
• 2.3.2. Thực trạng phẩm chất và năng lực của đội ngũ CBQL
• 2.3.3. Thực trạng về phẩm chất chính trị, đạo đức của đội ngũ CBQL
• 2.3.4. Thực trạng năng lực chuyên môn của đội ngũ CBQL
• 2.3.5. Thực trạng về năng lực quản lý của đội ngũ CBQL
• 2.3.6. Thực trạng năng lực tổ chức phối hợp với gia đình và cộng đồng
• 2.3.7. Đánh giá chung về đội ngũ CBQL các trường PTDTNT
• 2.3.7.1. Về số lượng và cơ cấu
• 2.3.7.2. Về chất lượng đội ngũ CBQL
• 2.3.8. Thực trạng phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT
• 2.3.9. Thực trạng về lập quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ CBQL
• 2.4. Thực trạng quản lý về bổ nhiệm, luân chuyển, miễn nhiệm
• 2.5. Thực trạng quản lý về đào tạo bồi dưỡng, phát triển đội ngũ CBQL
• 2.6. Thực trạng về việc đánh giá CBQL các trường PTDTNT
• 2.7. Thực trạng chế độ, chính sách đối với CBQL trường PTDTNT
• 2.8. Thực trạng về tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT tỉnh Phú Thọ
• 2.9. Đánh giá về hiệu quả tổ chức thực hiện
• 2.9.1. Về công tác quy hoạch CBQLGD
• 2.9.2. Về công tác luân chuyển CBQLGD
• 2.9.3. Đánh giá chung về công tác phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT tỉnh Phú Thọ
• 2.10. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ TỈNH PHÚ THỌ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT
• 3.1.1. Nguyên tắc mục tiêu
• 3.1.2. Đảm bảo mục đích và định hướng phát triển GD&ĐT của tỉnh Phú Thọ
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và khả thi
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện và đồng bộ
• 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và hiệu quả
• 3.2. Các biện pháp phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT Phú Thọ
• 3.2.1. Biện pháp 1: Hoàn thiện quy hoạch đội ngũ CBQL ở các trường PTDTNT đáp ứng yêu cầu đổi mới GD&ĐT
• 3.2.2. Biện pháp 2: Xây dựng tiêu chuẩn CBQL các trường PTDTNT theo Chuẩn Hiệu trưởng
• 3.2.3. Biện pháp 3: Thực hiện tốt quy trình tuyển chọn, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại và sắp xếp đội ngũ CBQL các trường PTDTNT
• 3.2.4. Biện pháp 4: Đào tạo, bồi dưỡng và tạo nguồn đội ngũ CBQL các trường PTDTNT đáp ứng yêu cầu Chuẩn Hiệu trưởng và của đổi mới GD&ĐT
• 3.2.5. Biện pháp 5: Hoàn thiện nội dung, hình thức thanh tra, kiểm tra, đánh giá xếp loại CBQL theo Chuẩn Hiệu trưởng
• 3.2.6. Biện pháp 6: Có cơ chế, chính sách thu hút, đãi ngộ đối với CBQL trường PTDTNT tỉnh Phú Thọ
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Lấy ý kiến đánh giá về tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp
• 3.4.1. Về tính cấp thiết
• 3.4.2. Về tính khả thi
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 1. Đối với UBND tỉnh Phú Thọ
• 2. Đối với Sở Nội vụ tỉnh Phú Thọ
• 3. Đối với Sở GD&ĐT
• 4. Đối với CBQL các trường PTDTNT
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Phú Thọ

Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý (CBQL) trường phổ thông dân tộc nội trú (PTDTNT) tỉnh Phú Thọ là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Đội ngũ CBQL không chỉ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao chất lượng giáo dục mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của giáo dục dân tộc. Việc phát triển đội ngũ này cần được thực hiện đồng bộ và hiệu quả, nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay.

1.1. Đặc điểm của trường phổ thông dân tộc nội trú tại Phú Thọ

Trường PTDTNT tại Phú Thọ có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm đối tượng học sinh chủ yếu là người dân tộc thiểu số, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn. Điều này đòi hỏi đội ngũ CBQL phải có sự nhạy bén và hiểu biết sâu sắc về văn hóa, phong tục tập quán của các dân tộc để có thể quản lý và phát triển giáo dục hiệu quả.

1.2. Vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý trong giáo dục dân tộc

Đội ngũ CBQL có vai trò quan trọng trong việc xây dựng môi trường học tập tích cực, tạo điều kiện cho học sinh dân tộc thiểu số phát triển toàn diện. Họ không chỉ là người quản lý mà còn là người định hướng, hỗ trợ học sinh trong quá trình học tập và phát triển kỹ năng sống.

II. Những thách thức trong phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường PTDTNT tỉnh Phú Thọ

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc phát triển đội ngũ CBQL, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải giải quyết. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt về số lượng và chất lượng cán bộ, cũng như những khó khăn trong việc đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ này.

2.1. Thiếu hụt về số lượng cán bộ quản lý

Số lượng CBQL hiện tại chưa đáp ứng đủ nhu cầu của các trường PTDTNT. Điều này dẫn đến áp lực lớn cho những người đang làm việc, ảnh hưởng đến chất lượng quản lý và giáo dục.

2.2. Chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý

Chất lượng đào tạo và bồi dưỡng CBQL còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Nhiều cán bộ chưa được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết để quản lý hiệu quả.

III. Phương pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường PTDTNT tỉnh Phú Thọ

Để phát triển đội ngũ CBQL, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng và số lượng cán bộ. Các phương pháp này bao gồm quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và tạo điều kiện làm việc tốt cho CBQL.

3.1. Quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý

Quy hoạch đội ngũ CBQL cần được thực hiện một cách bài bản, xác định rõ các tiêu chí và yêu cầu đối với cán bộ quản lý. Điều này giúp đảm bảo rằng đội ngũ CBQL có đủ năng lực và phẩm chất để đáp ứng yêu cầu giáo dục.

3.2. Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý

Đào tạo và bồi dưỡng là yếu tố then chốt trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL. Cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu, cập nhật kiến thức mới và kỹ năng quản lý hiện đại cho cán bộ.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý

Việc áp dụng các biện pháp phát triển đội ngũ CBQL đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các trường PTDTNT đã có sự chuyển biến rõ rệt trong chất lượng giáo dục và quản lý.

4.1. Kết quả đạt được từ các biện pháp phát triển

Các biện pháp phát triển đội ngũ CBQL đã giúp nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường PTDTNT. Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp và đỗ vào các trường đại học ngày càng tăng.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ việc phát triển đội ngũ CBQL cho thấy rằng sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý giáo dục và các trường học là rất cần thiết để đạt được hiệu quả cao nhất.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho phát triển đội ngũ cán bộ quản lý

Phát triển đội ngũ CBQL trường PTDTNT tỉnh Phú Thọ là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự đầu tư đồng bộ và hiệu quả từ các cấp quản lý.

5.1. Định hướng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trong tương lai

Định hướng phát triển đội ngũ CBQL cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng và tạo điều kiện làm việc tốt cho cán bộ. Cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể để thu hút và giữ chân cán bộ giỏi.

5.2. Tầm quan trọng của sự hợp tác trong phát triển đội ngũ

Sự hợp tác giữa các cơ quan, tổ chức và cộng đồng là rất quan trọng trong việc phát triển đội ngũ CBQL. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của giáo dục dân tộc.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi là một trong những nhiệm vụ chiến lược hàng đầu trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tỉnh Phú Thọ, với dân số trên 1,4 triệu người gồm 21 dân tộc anh em cùng sinh sống và lực lượng lao động chiếm khoảng 800.000 người, luôn xác định giáo dục dân tộc là nền tảng cốt lõi thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương. Hệ thống giáo dục chuyên biệt của tỉnh hiện có 01 trường phổ thông dân tộc nội trú cấp tỉnh và 04 trường phổ thông dân tộc nội trú cấp huyện, trực tiếp nuôi dưỡng và đào tạo gần 1.600 học sinh dân tộc thiểu số mỗi năm. Trong giai đoạn 5 năm vừa qua, các trường đã ghi nhận hơn 2.000 học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông, trong đó khoảng 50% thi đỗ vào các trường đại học, cao đẳng và 50% tiếp tục học trung cấp nghề hoặc trở về cống hiến cho địa phương.

Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW và Quyết định 732/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý tại các cơ sở này đang bộc lộ nhiều khoảng trống về cơ cấu dân tộc, năng lực quản trị hiện đại và kỹ năng lãnh đạo trường chuyên biệt. Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là khảo sát toàn diện thực trạng giai đoạn 2010 - 2015, xác định các điểm nghẽn về phẩm chất, chuyên môn và quản lý, từ đó đề xuất hệ thống biện pháp khoa học, đồng bộ nhằm phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2016 - 2020 và tầm nhìn tiếp theo. Kết quả nghiên cứu hướng đến mục tiêu 100% cán bộ quản lý đạt Chuẩn Hiệu trưởng theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong đó trên 70% đạt mức độ khá và tốt, tạo đột phá nâng cao chất lượng giáo dục vùng Tây - Đông Bắc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý luận khoa học quản lý giáo dục hiện đại, kết hợp chặt chẽ giữa học thuyết quản trị nhân sự và các mô hình chức năng quản lý trường học do các chuyên gia giáo dục hàng đầu Việt Nam như Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Đặng Quốc Bảo xác lập. Khung phân tích vận hành dựa trên 4 chức năng quản lý cốt lõi: lập kế hoạch phát triển, tổ chức bộ máy nhân sự, chỉ đạo thực thi chuyên môn và kiểm tra đánh giá chất lượng.

Trọng tâm lý luận của đề tài gắn liền với bộ Chuẩn Hiệu trưởng trường trung học phổ thông ban hành theo Thông tư số 14/2011/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, bao gồm hệ thống 3 tiêu chuẩn toàn diện và 23 tiêu chí đánh giá chi tiết:

1. Phẩm chất chính trị và đạo đức nghề nghiệp (5 tiêu chí).
2. Năng lực chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm (5 tiêu chí).
3. Năng lực quản lý nhà trường (13 tiêu chí trọng yếu).

Bên cạnh đó, đề tài làm rõ 3 khái niệm bản lề:

• Quản lý nhà trường phổ thông dân tộc nội trú: Phương thức vận hành tổ chức giáo dục chuyên biệt kết hợp giữa giảng dạy văn hóa phổ thông và quản lý đời sống nội trú, chăm sóc thể chất cho 100% học sinh nội trú theo Thông tư số 01/2016/TT-BGDĐT.
• Cán bộ quản lý giáo dục: Chủ thể lãnh đạo, điều hành trực tiếp mọi hoạt động của nhà trường, bao gồm chức danh Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng.
• Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý: Quá trình tác động có mục đích nhằm tối ưu hóa quy mô số lượng, hoàn thiện cơ cấu giới tính - độ tuổi - dân tộc, đồng thời nâng cao chất lượng toàn diện về năng lực và phẩm chất.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng cách tiếp cận đa phương pháp kết hợp định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy khoa học cao:

• Khách thể và cỡ mẫu khảo sát: Điều tra toàn diện 100% đội ngũ cán bộ quản lý đương nhiệm gồm 16 cán bộ (05 Hiệu trưởng và 11 Phó Hiệu trưởng) tại toàn bộ 05 trường phổ thông dân tộc nội trú trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Mẫu nghiên cứu mở rộng lấy ý kiến trưng cầu từ 85 giáo viên cốt cán cùng đại diện các cơ quan quản lý nhân sự cấp tỉnh (Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Nội vụ tỉnh Phú Thọ).
• Phương pháp chọn mẫu: Áp dụng phương pháp chọn mẫu toàn thể (purposive census sampling) cho nhóm cán bộ quản lý trực tiếp và chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng đối với giáo viên, đảm bảo tính đại diện tuyệt đối cho loại hình trường chuyên biệt tại địa phương.
• Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu: Sử dụng phiếu hỏi an-két chuẩn hóa, phỏng vấn sâu chuyên gia quản lý giáo dục và phân tích dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo tổng kết giai đoạn 2010 - 2015. Toàn bộ dữ liệu được mã hóa, xử lý bằng phương pháp thống kê toán học, tính toán độ lệch chuẩn, phân tích tần số phần trăm và kiểm định mức độ tương quan thông qua hệ số Spearman nhằm đánh giá sự thống nhất giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp. Việc lựa chọn công cụ thống kê toán học giúp loại bỏ định kiến chủ quan, minh chứng rõ nét các quy luật biến động nhân sự học đường.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập số liệu thực trạng giai đoạn 2010 - 2015, tiến hành khảo sát thực địa và kiểm định giải pháp trong năm học 2016 - 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý các trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2010 - 2015 đã mang lại 4 phát hiện quan trọng:

1. Đảm bảo về số lượng nhưng bất cập trong cơ cấu dân tộc: Tổng số 16 cán bộ quản lý tại 05 trường đáp ứng đủ định mức quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo (bình quân 3,2 cán bộ/trường). Tuy nhiên, cơ cấu thành phần dân tộc chưa phản ánh tương xứng với đối tượng học sinh. Trong khi học sinh là 100% con em đồng bào dân tộc thiểu số thuộc 21 dân tộc, tỷ lệ cán bộ quản lý là người dân tộc thiểu số chỉ đạt khoảng 31,25% (5/16 người), còn lại 68,75% là người Kinh. Cơ cấu độ tuổi cũng có xu hướng già hóa khi trên 60% cán bộ nằm trong nhóm tuổi trên 45.

2. Trình độ chuyên môn đạt chuẩn nhưng trình độ sau đại học còn khiêm tốn: 100% cán bộ quản lý (16/16 người) đạt trình độ đại học sư phạm đúng chuyên ngành. Tuy vậy, tỷ lệ có trình độ Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục hoặc chuyên ngành sư phạm chỉ đạt 18,75% (3/16 người). Trình độ lý luận chính trị từ trung cấp trở lên đạt 87,5%, đảm bảo tiêu chuẩn chính trị phục vụ công tác lãnh đạo.

3. Sự chênh lệch rõ rệt giữa phẩm chất đạo đức và năng lực quản trị hiện đại: Kết quả đánh giá theo Chuẩn Hiệu trưởng cho thấy điểm số ở Tiêu chuẩn 1 (Phẩm chất chính trị, đạo đức) đạt mức xuất sắc với trên 93,75% ý kiến đánh giá cao. Ngược lại, ở Tiêu chuẩn 3 (Năng lực quản lý nhà trường), các tiêu chí về phân tích dự báo chiến lược, quản trị tài chính - cơ sở vật chất và đổi mới phương pháp dạy học có độ chênh lệch giảm từ 18% đến 25% so với nhóm phẩm chất. Đặc biệt, năng lực ứng dụng công nghệ thông tin và khả năng giao tiếp bằng tiếng dân tộc thiểu số tại địa phương của cán bộ còn nhiều hạn chế, với trên 40% tự nhận thấy cần được bồi dưỡng khẩn cấp.

4. Bất cập trong các khâu quản lý nhân sự và chính sách đãi ngộ: Công tác quy hoạch nguồn kế cận chưa mang tính chiến lược dài hạn; hoạt động luân chuyển cán bộ giữa vùng thuận lợi và vùng đặc biệt khó khăn còn thiếu linh hoạt. Đánh giá xếp loại cán bộ định kỳ hàng năm còn biểu hiện nể nang, chưa bám sát thực chất 23 tiêu chí Chuẩn Hiệu trưởng. Ngoài ra, mức hỗ trợ phụ cấp trách nhiệm và chế độ thu hút cán bộ công tác tại các huyện miền núi khó khăn như Thanh Sơn, Tân Sơn, Yên Lập chưa đủ sức tạo động lực cống hiến lâu dài.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên phản ánh mối tương quan chặt chẽ với điều kiện kinh tế - xã hội đặc thù của tỉnh miền núi Phú Thọ. Việc thiếu vắng tỷ lệ hợp lý cán bộ quản lý người dân tộc thiểu số xuất phát từ công tác quy hoạch dự nguồn tại chỗ giai đoạn trước chưa được đầu tư bài bản, đồng thời quy trình tuyển chọn chưa có cơ chế ưu tiên thỏa đáng.

So sánh với các nghiên cứu cùng thời kỳ tại tỉnh Tuyên Quang (công bố năm 2014) và tỉnh Điện Biên (công bố năm 2015), Phú Thọ có điểm sáng vượt trội về hiệu quả đầu ra học sinh khi duy trì tỷ lệ đỗ tốt nghiệp trung học phổ thông đạt trên 98% và tỷ lệ trúng tuyển đại học, cao đẳng xấp xỉ 50%. Tuy nhiên, cả ba địa phương đều gặp chung thách thức về sự thiếu hụt năng lực quản trị hiện đại và khả năng thích ứng với chương trình giáo dục phổ thông mới.

Dữ liệu nghiên cứu cho thấy nếu mô hình hóa trên biểu đồ phân bổ năng lực, các chỉ số về phẩm chất chính trị luôn đạt đỉnh hình chuông ở mức cao nhất, trong khi các kỹ năng quản trị mềm và khả năng ngoại ngữ - tin học lại phân tán ở mức trung bình. Phân tích ma trận tương quan hệ số Spearman giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý đều đạt mức tương quan thuận cao ($r > 0,82$), khẳng định tính đồng thuận tuyệt đối của đội ngũ chuyên gia và nhà giáo về sự cần thiết phải tái cấu trúc toàn diện công tác cán bộ.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm chuẩn hóa và nâng cao năng lực đội ngũ lãnh đạo trường nội trú đáp ứng công cuộc đổi mới giáo dục, nghiên cứu đề xuất hệ thống 6 biện pháp quản lý đồng bộ:

1. Hoàn thiện quy hoạch đội ngũ cán bộ quản lý theo hướng mở và linh hoạt: Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp Sở Nội vụ tỉnh Phú Thọ tiến hành rà soát, phê duyệt quy hoạch cán bộ quản lý trường phổ thông dân tộc nội trú định kỳ hàng năm; phấn đấu tỷ lệ cán bộ nữ đạt tối thiểu 35% và cán bộ người dân tộc thiểu số đạt trên 45% trong danh sách dự nguồn giai đoạn 2016 - 2020.

2. Chuẩn hóa tiêu chuẩn tuyển chọn, bổ nhiệm và bổ nhiệm lại: Xây dựng bản mô tả vị trí việc làm chi tiết cho Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng bám sát 23 tiêu chí của Thông tư 14/2011/TT-BGDĐT, bổ sung tiêu chuẩn bắt buộc về am hiểu phong tục tập quán và ngôn ngữ đồng bào dân tộc thiểu số địa phương; áp dụng quy trình thi tuyển chức danh lãnh đạo công khai từ năm 2018.

3. Đổi mới căn bản nội dung và hình thức đào tạo, bồi dưỡng: Thiết kế các module bồi dưỡng chuyên sâu về quản trị trường học nội trú, quản lý tài chính, an toàn vệ sinh thực phẩm bếp ăn tập thể và kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin; cam kết 100% cán bộ quản lý tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý giáo dục định kỳ hàng năm, phấn đấu đến năm 2020 có trên 25% cán bộ đạt trình độ Thạc sĩ.

4. Đổi mới công tác thanh tra, kiểm tra và đánh giá cán bộ: Triển khai quy trình đánh giá đa chiều (cấp trên đánh giá, đồng nghiệp nhận xét, giáo viên và nhân viên bỏ phiếu tín nhiệm) theo định kỳ 6 tháng và 1 năm; gắn kết quả đánh giá thực chất Chuẩn Hiệu trưởng với công tác luân chuyển, khen thưởng và miễn nhiệm cán bộ yếu kém.

5. Ban hành cơ chế, chính sách thu hút và đãi ngộ đặc thù: Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ cần xây dựng nghị quyết chuyên đề về chính sách hỗ trợ nhà ở công vụ, phụ cấp đặc thù nghề nghiệp cho cán bộ quản lý công tác tại vùng sâu, vùng xa, đồng thời hỗ trợ 100% kinh phí đào tạo nâng cao trình độ thạc sĩ cho cán bộ nguồn.

6. Hiện đại hóa cơ sở vật chất và điều kiện làm việc: Tăng cường đầu tư ngân sách địa phương và huy động các nguồn lực xã hội hóa để nâng cấp trang thiết bị dạy học hiện đại, hệ thống mạng thông tin nội bộ tại 100% các trường dân tộc nội trú, tạo môi trường thuận lợi cho cán bộ quản lý thực thi quản trị số.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống giải pháp trong luận văn mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

1. Cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục và nội vụ: Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Nội vụ tỉnh Phú Thọ cùng các tỉnh khu vực trung du, miền núi phía Bắc có cơ sở khoa học để ban hành kế hoạch quy hoạch, tuyển chọn, luân chuyển và thực thi chính sách cán bộ cho hệ thống trường chuyên biệt.

2. Cán bộ quản lý đương nhiệm tại các trường phổ thông dân tộc nội trú: Cung cấp cẩm nang thực hành tự đánh giá năng lực theo Chuẩn Hiệu trưởng, đồng thời định hình các phương pháp quản trị học sinh nội trú, xây dựng môi trường văn hóa học đường đa dân tộc hiệu quả.

3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục: Nguồn tài liệu học thuật tham khảo mẫu mực về phương pháp luận nghiên cứu trường hợp địa phương, bộ công cụ khảo sát thực chứng và quy trình phân tích xử lý dữ liệu thống kê bằng hệ số Spearman.

4. Các nhà hoạch định chính sách dân tộc và tổ chức phát triển cộng đồng: Cung cấp góc nhìn dữ liệu thực tế về thực trạng giáo dục dân tộc thiểu số, hỗ trợ việc thiết kế các chương trình can thiệp giáo dục và đầu tư nguồn nhân lực bền vững cho vùng khó khăn.

Câu hỏi thường gặp

1. Điểm khác biệt cốt lõi trong công tác quản lý trường phổ thông dân tộc nội trú so với trường phổ thông đại trà là gì?
   Trường dân tộc nội trú là loại hình trường chuyên biệt nuôi dạy 100% học sinh ăn ở tập trung. Do đó, cán bộ quản lý không chỉ điều hành hoạt động dạy học văn hóa mà còn phải chịu trách nhiệm toàn diện về quản trị đời sống, dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe thể chất và bảo tồn bản sắc văn hóa cho 21 dân tộc anh em.

2. Bất cập lớn nhất của đội ngũ cán bộ quản lý các trường nội trú tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2010 - 2015 là gì?
   Bất cập lớn nhất nằm ở cơ cấu thành phần dân tộc khi cán bộ người dân tộc thiểu số chỉ chiếm 31,25% trên tổng số 16 cán bộ, chưa tương xứng với quy mô 100% học sinh nội trú. Bên cạnh đó, năng lực dự báo chiến lược và ứng dụng công nghệ thông tin còn khoảng cách đáng kể so với nhóm tiêu chuẩn phẩm chất chính trị.

3. Bộ Chuẩn Hiệu trưởng theo Thông tư 14/2011/TT-BGDĐT được vận dụng như thế nào trong luận văn?
   Bộ Chuẩn gồm 3 tiêu chuẩn và 23 tiêu chí được sử dụng làm khung năng lực tham chiếu gốc để xây dựng phiếu khảo sát, lượng hóa mức độ đáp ứng của 100% cán bộ quản lý trên địa bàn, đồng thời là thước đo để thiết kế 6 nhóm giải pháp bồi dưỡng và bổ nhiệm cán bộ.

4. Giải pháp nào mang tính đột phá để nâng cao tỷ lệ cán bộ quản lý là người dân tộc thiểu số?
   Giải pháp then chốt là đổi mới công tác quy hoạch dự nguồn tại chỗ từ đội ngũ giáo viên dân tộc thiểu số tiêu biểu, kết hợp chính sách cử tuyển đào tạo sau đại học và đặt chỉ tiêu bắt buộc tối thiểu 45% cán bộ dự nguồn là người dân tộc thiểu số trong giai đoạn 2016 - 2020.

5. Kết quả kiểm định tính cấp thiết và tính khả thi của hệ thống biện pháp đề xuất đạt mức độ nào?
   Khảo sát lấy ý kiến chuyên gia quản lý và giáo viên cho thấy 100% các biện pháp đều được đánh giá ở mức rất cấp thiết và khả thi cao. Hệ số tương quan Spearman giữa hai đại lượng đạt trên 0,82, khẳng định tính khả thi vượt trội khi đưa vào áp dụng thực tế tại tỉnh Phú Thọ.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường phổ thông dân tộc nội trú theo tiếp cận chuẩn nghề nghiệp và yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.
• Phân tích sâu sắc bức tranh thực trạng của 16 cán bộ quản lý tại 05 trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2010 - 2015, chỉ rõ các điểm mạnh về bản lĩnh chính trị, chuyên môn đại học (đạt 100%) và các hạn chế về cơ cấu dân tộc (chỉ đạt 31,25%) cùng năng lực quản trị hiện đại.
• Đề xuất hệ thống 6 nhóm biện pháp quản lý mang tính đồng bộ, đột phá, có sự liên kết chặt chẽ từ khâu quy hoạch, chuẩn hóa tiêu chuẩn chức danh, bồi dưỡng năng lực đến đổi mới đánh giá và chính sách đãi ngộ.
• Khẳng định lộ trình triển khai rõ ràng cho giai đoạn 2016 - 2020 với mục tiêu 100% cán bộ quản lý đạt Chuẩn Hiệu trưởng, nâng tỷ lệ cán bộ có trình độ Thạc sĩ Quản lý giáo dục lên trên 25%.
• Đề tài đóng vai trò kim chỉ nam hành động, kêu gọi các cấp lãnh đạo ngành giáo dục tỉnh Phú Thọ khẩn trương thể chế hóa các giải pháp nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý tâm huyết, vững vàng, tạo nền tảng vững chắc nâng tầm chất lượng nguồn nhân lực vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý luận của vấn đề phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT Chương 2. Thực trạng đội ngũ CBQL và công tác phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT tỉnh Phú Thọ (2010- 2015) Chương 3. Biện pháp phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn hiện nay.

6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CÁC TRƢỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ở Việt Nam Đã có một hệ thống chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước ta về xây dựng, phát triển đội ngũ nhà giáo và CBQLGD, trong đó có những vấn đề ưu tiên đầu tư phát triển đội ngũ nhà giáo và CBQLGD cho miền núi và vùng dân tộc ít người. Ngày 15/6/2004, Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 40-CT/TW Ban Bí thư [2] “Về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục” đã xác định mục tiêu là: xây dựng đội ngũ nhà giáo và CBQLGD được chuẩn hóa, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo; thông qua việc QL, phát triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp GD để nâng cao chất lượng đào tạo NNL, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước. Với xu hướng kế thừa, hướng tới một nền GD tiên tiến, hiện đại phù hợp với khu vực và hội nhập quốc tế, các nhà khoa học ở Việt Nam như: Phạm Minh Hạc, Đặng Quốc Bảo, Nguyền Thị Mĩ Lộc,.

đã chắt lọc những vấn đề tinh túy nhất của các tác phẩm khoa học quản lý của nước ngoài để thể hiện trong các công trình nghiên cứu khoa học của mình về sự phát triển của công tác QL. Đáng lưu ý là các tác phẩm: "Cơ sở khoa học quản lý" (Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mĩ Lộc)[40], "Đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục" (Đặng Quốc Bảo) [37]. Đội ngũ CBQL các cấp là những người tổ chức thực hiện các chủ trương, đường lối giáo dục của Đảng và Nhà nước, là nhân tố quyết định chất lượng GD&ĐT. CBQLGD nói chung và CBQL ở các trường PTDTNT nói riêng; ngoài chức năng là nhà giáo dục, người lãnh đạo, họ còn là cán bộ quần 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chúng, là người góp phần vào sự nghiệp thắng lợi của công cuộc đổi mới giáo dục.

Yêu cầu về phát triển để nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL đã, đang trở thành vấn đề trọng tâm của cả ngành GDĐT hiện nay. Yêu cầu về đổi mới giáo dục phổ thông đang đòi hỏi phải thực hiện đồng bộ hàng loạt các biện pháp nhằm tăng cường các điều kiện đảm bảo về chất lượng GV, CSVC - trang thiết bị, nguồn lực tài chính, trong đó đổi mới QLGD có ý nghĩa quyết định đối với sự nghiệp đổi mới GD, mở đường cho việc triển khai những chủ trương đã được đề ra. Công tác dân tộc và thực hiện chính sách dân tộc là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, của các cấp, các ngành. Vấn đề dân tộc và đoàn kết dân tộc là chiến lược cơ bản, lâu dài, đồng thời là vấn đề cấp bách hiện nay của cách mạng Việt Nam.

Trong đó, trường PTDTNT là nơi tạo nguồn cho các trường Đại học, Cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp để đào tạo cán bộ và lực lượng lao động có trình độ, tay nghề cao tham gia vào phát triển các vùng miền núi và dân tộc. Một số luận văn Thạc sỹ đề cập đến loại hình trường PTDTNT, nhưng chủ yếu quan tâm nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy - học, ví dụ “Các biện pháp QL của Hiệu trưởng đối với hoạt động tự học của học sinh ở các trường PTDTNT tỉnh Quảng Trị” (2006) [45], “Các biện pháp QL của Hiệu trưởng đối với hoạt động dạy và học ở các trường PTDTNT tỉnh Lâm Đồng” (2006) [38], hoặc “Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Cao bằng” (2008), [41]. Thời gian qua, trên cả nước đã có nhiều Luận văn Thạc sỹ nghiên cứu về quản lý và nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL các trường PTDTNT như: + Luận văn “Phát triển đội ngũ CBQL các trường phổ thông dân tộc nội trú trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang”, (2014) [39] + Luận văn: “Phát triển đội ngũ CBQL các trường phổ thông DTNT cấp THPT của Sở GD&ĐT tỉnh Điện Biên” (2015) [50] + Luận văn: “Phát triển đội ngũ CBQL trường PTDT bán trú huyện Văn Chấn tỉnh Yên Bái”, (2015) [43] 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] + Luận văn: “Phát triển đội ngũ giáo viên các trường PTDTNT tỉnh Điện Biên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo”, (2014). [56] + Luận văn: “Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ theo tiếp cận quản lý nguồn nhân lực”, (2015.

[48] Các luận văn trên đều đưa ra thực trạng đội ngũ CBQL các trường PTDTNT, đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng QLGD tại các nhà trường. Tuy nhiên, vấn đề QL phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn hiện nay chưa có tác giả nào đề cập, nghiên cứu. Từ kết quả nghiên cứu, có thể tham khảo từ các luận văn trên, song do đặc thù phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội ở địa phương nên Phú Thọ cần có những nghiên cứu chuyên biệt cho phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT. Các luận văn trên đều đưa ra thực trạng đội ngũ CBQL các trường PTDTNT, đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng QLGD tại các nhà trường.

Từ kết quả nghiên cứu, có thể tham khảo từ các luận văn trên, song do đặc thù phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội ở địa phương nên Phú Thọ cần có những nghiên cứu chuyên biệt cho phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT. Đội ngũ CBQLGD ở Phú Thọ, đặc biệt là CBQL tại các trường PTDTNT là những người gắn bó với sự nghiệp nuôi dưỡng, đào tạo HS dân tộc thiểu số - những cán bộ tương lai của của địa phương. Tuy nhiên, vấn đề QL phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn hiện nay chưa có tác giả nào đề cập, nghiên cứu. Vì thế, việc nghiên cứu QL phát triển đội ngũ CBQL các trường PTDTNT tỉnh Phú Thọ là rất cấn thiết.

9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các khái niệm cơ bản của đề tài 1. Quản lý Theo quan niệm của đa số nhà nghiên cứu hiện nay, quản lý là những hoạt động cộng tác có tổ chức, có phối hợp nhằm định hướng và kiểm soát quá trình tiến tới mục tiêu của tổ chức. Quản lý còn là một quá trình tác động có mục đích vào hệ thống nhằm làm thay đổi hệ thống, thông qua các chức năng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra để thực hiện hoạt động quản lý.

Phương pháp QL Chủ thể quản lý Mục tiêu quản lý Đối tượng quản lý Công cụ quản lý Sơ đồ 1. Mô hình về quản lý Cho đến nay, đa số chuyên gia quản lý đã nhất trí cho rằng có bốn chức năng quản lý cơ bản: (Lập kế hoạch; Tổ chức; Lãnh đạo/Điều phối (chỉ đạo), và Kiểm tra). Kế hoạch Kiểm tra Thông tin Tổ chức Chỉ đạo Sơ đồ 1. Các chức năng quản lý 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Quản lý nhà trường và quản lý trường PTDTNT 1. Định nghĩa quản lý nhà trường Trường học là một tổ chức giáo dục ở cơ sở, nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân. Trong nhà trường, hoạt động trung tâm là hoạt động dạy và học, tất cả các hoạt động đa dạng khác đều hướng tới làm tăng hiệu quả của quá trình dạy và học. Nhà trường có nhiệm vụ trang bị kiến thức, phát triển nguồn nhân lực cho xã hội.

Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: "Trường học là một thiết chế xã hội trong đó diễn ra quá trình đào tạo giáo dục với sự hoạt động tương tác của hai nhân tố thầy - trò. Trường học là một bộ phận của cộng đồng và trong guồng máy của hệ thống giáo dục quốc dân" [34, tr63]. Trong luận văn này sử dụng định nghĩa của Phạm Viết Vượng (Giáo trình giáo dục học - Nxb Đại học quốc gia Hà Nội): “Quản lý trường học là hoạt động của các cơ quan quản lý nhằm tập hợp và tổ chức các hoạt động giáo viên, học sinh và các lực lượng giáo dục khác, cũng như huy động tối đa các nguồn lực giáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường” [57] Quản lý nhà trường là một bộ phận và là một phạm vi cụ thể của quản lý hệ thống giáo dục. Quản lý nhà trường thực chất là quản lý các thành tố tham gia quá trình GD gồm: Mục tiêu GD; Nội dung GD; Phương pháp GD; Giáo viên; Học sinh và điều kiện, phương tiện dạy học.

Quản lý quá trình này được vận hành đồng bộ trong sự kết hợp chặt chẽ giữa các thành tố trên. Về bản chất, công tác quản lý nhà trường là quá trình chỉ huy, điều khiển vận động của người Hiệu trưởng nhà trường tác động đến các thành tố và các mối quan hệ giữa các thành tố của quá trình quản lý trường học nhằm đạt được mục tiêu giáo dục và các yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra. Quá trình GD phải hướng tới người học: nghĩa là tính cá thể của người học được đề cao; được coi trọng trong mối quan hệ lợi ích của người học với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và phát triển cộng đồng xã hội. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Quản lý trường phổ thông dân tộc nội trú Trường PTDTNT là loại hình trường phổ thông chuyên biệt thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, được thành lập dành cho con em các dân tộc thiểu số, con em gia đình các dân tộc định cư lâu dài tại vùng có điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn nhằm góp phần tạo nguồn đào tạo cán bộ cho những vùng này [15]. Trường PTDTNT có 100% HS ở nội trú. Quản lý trường PTDTNT là quá trình thực hiện đầy đủ nội dung của quản lý trường học và phù hợp với mục tiêu giáo dục, phù hợp với các đặc điểm đặc thù của loại hình trường này.