Chương 1: Tổng quan nghiên cứu Chương 2: Những vấn đề lý luận về phát triển dịch vụ thẻ của ngân hàng thương mại. Chương 3: Thực trạng phát triển dịch vụ thẻ tại SHB Chương 4: Giải pháp phát triển dịch vụ thẻ tại 7 CHƯƠNG 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 2.1 Dịch vụ thẻ của Ngân hàng thương mại 2.1 Khái quát về dịch vụ của Ngân hàng thương mại 2.1 Khái niệm về dịch vụ của ngân hàng thương mại - Ngân hàng thương mại: Luật các Tổ chức tín dụng nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2010), quy định: Ngân hàng thương mại là loại hình tổ chức tín dụng có thể được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và hoạt động khác theo quy định của Luật này. Hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thường xuyên một hoặc một số các nghiệp vụ sau đây: nhận tiền gửi; cấp tín dụng; cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản. Ngân hàng thương mại là ngân hàng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác liên quan với mục tiêu lợi nhuận theo quy định của Luật các Tổ chức tín dụng và các quy định khác của pháp luật (Nghị định số 59/ 2009/ NĐ - CP của Chính Phủ về tổ chức và hoạt động của Ngân hàng thương mại) - Theo Hiệp định chung về thương mại (GATS) của WTO, dịch vụ ngân hàng được chia thành 12 ngành, bao gồm: nhận tiền gửi; cho vay; cho thuê tài chính; thanh toán và chuyển tiền; bảo lãnh và ủy thác; kinh doanh trên thị trường hối đoái; tham gia vào các hoạt động chứng khoán; môi giới tiền tệ; quản lý tài sản; giải quyết và thanh toán các tài sản tài chính; tư vấn tài chính; xử lý dữ liệu tài chính.
Tuy nhiên, tùy thuộc vào sự phát triển kinh tế của từng nước và khả năng của từng ngân hàng mà các ngân hàng sẽ lựa chọn loại hình dịch vụ nào để cung cấp cho khách hàng. - Luật các Tổ chức tín dụng không định nghĩa về dịch vụ ngân hàng. Theo quy định của Luật các Tổ chức tín dụng thì dịch vụ ngân hàng bao gồm các dịch vụ như nhận tiền gửi, cung cấp các tài khoản giao dịch, quản lý tiền mặt, trao đổi ngoại tệ, cho vay, cho thuê tài chính, tư vấn tài chính các dịch vụ bảo hiểm, môi giới đầu tư chứng khóan, dịch vụ quỹ tương hỗ và trợ cấp. 8 - Như vậy, dịch vụ ngân hàng được hiểu theo nghĩa rộng tức là toàn bộ các hoạt động tiền tệ, tín dụng, thanh toán, ngoại hối… mà ngân hàng cung cấp cho doanh nghiệp và cá nhân.2 Phân loại dịch vụ của ngân hàng thương mại Tùy theo các yếu tố như thời hạn cung ứng dịch vụ, tính chất nghiệp vụ, quy mô giao dịch… mà dịch vụ ngân hàng thương mại được phân loại khác nhau, cụ thể: * Theo thời hạn cung ứng dịch vụ - Dịch vụ ngân hàng ngắn hạn: là những dịch vụ được ngân hàng cung cấp các thời hạn dưới một năm bao gồm dịch vụ tiền gửi ngắn hạn, cho vay ngắn hạn… - Dịch vụ ngân hàng trung dài hạn: là những dịch vụ được ngân hàng cung cấp có thời hạn từ một năm trở lên.
* Theo tính chất nghiệp vụ ngân hàng thương mại Dịch vụ ngân hàng bao gồm: dịch vụ huy động vốn, dịch vụ tín dụng, dịch vụ thanh toán, dịch vụ ủy thác và một số dịch vụ khác. * Theo quy mô giao dịch của ngân hàng thương mại - Dịch vụ ngân hàng bán buôn: là dịch vụ cung ứng cho các tập đoàn lớn và các NHTM khác với quy mô và giá trị lớn. Với dịch vụ ngân hàng bán buôn, NHTM cung cấp các dịch vụ với chi phí thấp nhất để các tập đoàn và NHTM khác có thể tiếp cận và đầu tư với chi phí thấp nhất. - Dịch vụ ngân hàng bán lẻ: là những dịch vụ ngân hàng chú trọng vào các đối tượng là doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ gia đình, các cá nhân trong nền kinh tế.
* Theo quá trình phát triển của ngân hàng thương mại - Dịch vụ ngân hàng truyền thống: khi nói đến dịch vụ ngân hàng truyền thống, chúng ta thường ngụ ý nói đến hoạt động của các sản phẩm đó thực hiện trong nhiều năm trên nền công nghệ cũ, quen thuộc với khách hàng. Có thể kể đến một số sản phẩm dịch vụ truyền thống của ngân hàng như sau: + Dịch vụ huy động vốn: Các NHTM triển khai dịch vụ huy động vốn trong tất cả các thành phần kinh tế để nhận tiền gửi và bảo quản hộ người gửi tiền với cam kết hoàn trả đúng hạn. Vốn huy động theo tính chất được phân loại thành hai nhóm: Vốn 9 huy động hoạt kỳ, bao gồm tiền gửi không kỳ hạn của các tổ chức kinh tế, cá nhân, tiền gửi không kỳ hạn của các tổ chức tín dụng khác. Vốn huy động định kỳ, bao gồm tiền gửi định kỳ, tiền gửi tiết kiệm của các cá nhân, tổ chức, tiền phát hành kỳ phiếu, trái phiếu,… + Dịch vụ chiết khấu thương phiếu và chứng từ có giá: Việc ngân hàng mua các thương phiếu và chứng từ có giá ngắn hạn chưa đến hạn thanh toán gọi là chiết khấu.
Nghiệp vụ chiết khấu giúp các chủ sở hữu chứng từ khôi phục năng lực thanh toán. Đây là nghiệp vụ được ưa chuộng không những đối với khách hàng mà cũn cả ngân hàng vỡ đây là nghiệp vụ cho vay có đảm bảo bằng chứng từ có giá, rủi ro tín dụng ở mức độ thấp. + Dịch vụ cho vay: Hoạt động cho vay bao gồm cho vay thương mại, cho vay tiêu dùng, cho vay chiết khấu giấy tờ có giá… Tùy theo nhu cầu về thời gian vay vốn của khách hàng mà ngân hàng áp dụng các hình thức cho vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. + Dịch vụ thanh toán: Hầu hết các giao dịch thanh toán giữa các khách hàng trong nước và nước ngoài đều được thực hiện qua ngân hàng.
Nhờ việc nắm giữ tài khoản của khách hàng, đồng thời thông qua việc kiểm soát chứng từ thanh toán mà các ngân hàng hoàn toàn có khả năng thực hiện các dịch vụ thanh toán theo yêu cầu của khách hàng. + Dịch vụ trao đổi ngoại tệ: Dịch vụ này rất phát triển trong giai đoạn hiện nay nhằm đáp ứng nhu cầu trao đổi mua bán trong hoạt động ngoại thương. Ngân hàng đứng ra mua, bán một loại tiền này để lấy một loại tiền khác nhằm mục đích thu lợi nhuận. + Tài trợ các hoạt động của chính phủ: các ngân hàng được thành lập với điều kiện là họ phải mua trái phiếu của chính phủ theo một tỉ lệ nhất định trong tổng số tiền gửi mà ngân hàng huy động được.
+ Dịch vụ ủy thác: Ngân hàng nhận thực hiện các công việc mà khách hàng ủy thác như: bảo quản tài sản cho các cá nhân, bảo quản chứng thư quan trọng, bảo quản và lưu giữ chứng khoán của khách hàng, phát hành cổ phiếu, trái phiếu hộ, trả lãi, trả 10 gốc, trả cổ tức… cho các tổ chức phát hành chứng từ có giá. Ngoài ra, cũng có các sản phẩm dịch vụ truyền thống khác như: dịch vụ ngân quỹ, dịch vụ chuyển tiền, dịch vụ cung cấp các tài khoản giao dịch…. Các sản phẩm dịch vụ truyền thống của ngân hàng được cải tiến theo hướng hoàn chỉnh hơn, gọn về thủ tục, rút ngắn được thời gian giao dịch, các ngân hàng hướng tới việc xuất phát từ nhu cầu của khách hàng hơn. - Dịch vụ ngân hàng hiện đại: là hình thức dịch vụ ngân hàng mới được đưa vào hoạt động của tổ chức tín dụng, được ra đời trên nền các công nghệ mới, đem lại các tiện ích mới cho khách hàng.
Một số dịch vụ ngân hàng hiện đại như: + Dịch vụ thẻ ngân hàng: Ngân hàng phát hành thẻ cho khách hàng để thanh toán tiền mua hàng, chi trả tiền dịch vụ, hay rút tiền mặt tự động thông qua các máy đọc thẻ, máy rút tiền tự động ATM hoặc các phương tiện thanh toán khác. Công nghệ thanh toán bằng thẻ có nhiều ưu điểm so với thanh toán bằng tiền mặt như: tập trung vốn tiền gửi vào ngân hàng, giảm thiểu rủi ro, chống tham nhũng và trốn thuế. nên đã nhanh chúng đi vào cuộc sống. + Dịch vụ thanh toán tiền điện tử: Dịch vụ này cho phép một doanh nghiệp, một cá nhân có thể chuyển tiền vào tài khoản của một người khác ở ngân hàng đó hay tại một ngân hàng khác, thực hiện các giao dịch thanh toán, mua bán hàng hóa….
Khách hàng là doanh nghiệp thường sử dụng dịch vụ này để thực hiện thanh toán cho các nhà cung cấp, các chủ nợ … Khách hàng cá nhân thường sử dụng dịch vụ này để chuyển tiền cho người thân ở xa hay gửi tiền cho con đi học… Dịch vụ này rất hữu ích do chi phí thấp, nhanh chóng, an toàn, tiện lợi. + Tư vấn tài chính: ngày nay ngân hàng cung cấp nhiều dịch vụ tư vấn tài chính đa dạng, từ chuẩn bị về thuế và kế hoạch tài chính cho khách hàng cá nhân, đến việc nghiên cứu về cơ hội đầu tư, về thị trường trong nước và nước ngoài đối với khách hàng doanh nghiệp. + Quản lý tiền mặt: dịch vụ này mang lại nhiều lơi ích cho khách hàng và bản thân ngân hàng. Trong đó, ngân hàng quản lý việc thu và chi cho khách hàng và tiến hành đầu tư phần thặng dư tiền mặt tạm thời vào các chứng khoán sinh lời và tín dụng 11 ngắn hạn cho đến khi khách hàng cần tiền mặt để thanh toán.
+ Dịch vụ bảo hiểm: ngân hàng kết hợp với các công ty bảo hiểm cung cấp các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ tới khách hàng. + Cung cấp các dịch vụ môi giới đầu tư chứng khoán: với sự phát triển của thị trường chứng khoán, ngân hàng đã tạo lập và cung cấp nhiều dịch vụ mang lại tiện ích cho khách hàng như: dịch vụ môi giới chứng khoán, cung cấp cho khách hàng cơ hội mua cổ phiếu, trái phiếu và các chứng khoán khác mà không phải nhờ đến người kinh doanh chứng khoán. Ngoài ra, cũng có một số dịch vụ ngân hàng mới ngày càng được áp dụng rộng rãi tại các NHTM như: cung cấp dịch vụ hưu trí, dịch vụ quỹ tương hỗ và trợ cấp, thanh toán hóa đơn, thu chi ngân sách nhà nước, trái phiếu ràng buộc, mobile banking, chọn lựa tài khoản số đẹp, cho vay tự động….2 Dịch vụ thẻ của Ngân hàng thương mại 2.1 Khái quát về thẻ ngân hàng a.