CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ TRONG CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 TỔNG QUAN VỀ DỊCH VỤ THẺ 1. Một số khái niệm - Thẻ là phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt do các tổ chức tài chính, tín dụng phát hành cho khách hàng, ra đời từ phương thức mua bán chịu hàng hóa bán lẻ và phát triển gắn liền với sự ứng dụng công nghệ tin học trong lĩnh vực ngân hàng. - Dịch vụ thẻ là các sản phẩm được cung cấp qua thẻ như: Rút tiền, chuyển khoản, thanh toán hàng hóa dịch vụ, vấn tin số dư tài khoản, thanh toán qua máy ATM và POS…. - Phát triển dịch vụ thẻ: + Phát triển là quá trình bao gồm cả sự tăng lên không ngừng về quy mô, số lượng và dẫn đến sự chuyển biến, thay đổi về chất lượng.
+ Phát triển dịch vụ thẻ là việc gia tăng không ngừng cả về lượng và chất của dịch vụ thẻ mà ngân hàng cung ứng. Phân loại dịch vụ thẻ - Thanh toán qua POS Đây là hình thức thanh toán không dùng tiền mặt thông qua việc sử dụng kết nối giữa thiết bị đọc thẻ (POS) với ngân hàng phát hành thẻ. Qua đó, hệ thống tự động trích tiền từ tài khoản của người mua trả cho người bán. Sử dụng hình thức này chủ thẻ có thể thanh toán tiền hàng hóa dịch vụ, rút tạm ứng tiền mặt tại bất kỳ điểm chấp nhận thẻ nào.
- Giao dịch qua máy ATM Thiết bị ngân hàng giao dịch tự động với khách hàng, thực hiện việc Luan van 7 nhận dạng khách hàng thông qua thẻ ATM (Thẻ ghi nợ nội địa, thẻ ghị nợ quốc tế, thẻ tín dụng quốc tế) hay các thiết bị tương thích, giúp khách hàng thực hiện các giao dịch thông thường với ngân hàng như vấn tin số dư tài khoản, vấn tin lịch sử giao dịch, rút tiền mặt, thanh toán hóa đơn, chuyển khoản trong cùng hệ thống. Ý nghĩa của việc phát triển dịch vụ thẻ - Cải thiện khả năng thanh toán trên thị trường tài chính, tạo điều kiện thuận lợi trong quản lý nhà nước. Tăng cường khả năng hội nhập kinh tế quốc tế. Dịch vụ thẻ giúp cho quá trình chu chuyển vốn diễn ra nhanh chóng và đáp ứng tốt hơn các nhu cầu thanh toán của nền kinh tế.
Chính vì vậy làm cho dòng tiền từ mọi phía đổ vào ngân hàng sẽ rất lớn, ngân hàng trở thành phương tiện điều hòa dòng tiền với hệ số hữu ích cao, thay đổi cơ cấu dòng tiền lưu thông, cải thiện khả năng thanh toán trên thị trường tài chính. Từ đó tạo sự chuyển biến trong nền kinh tế. Trong thanh toán thẻ, các giao dịch đều nằm dưới sự kiểm soát của ngân hàng, nhờ đó các ngân hàng có thể dễ dàng kiểm soát được mọi giao dịch, tạo nền tảng cho công tác quản lý thuế của Nhà nước, thực hiện chính sách ngoại hối quốc gia. Phát triển dịch vụ thẻ cho phép các ngân hàng tiếp cận nhanh với các phương pháp quản lý hiện đại, các tiện ích mà dịch vụ thẻ mang lại góp phần kết nối cả thế giới lại với nhau, tạo điều kiện cho tiến trình hội nhập quốc tế diễn ra sâu rộng, đưa nền kinh tế Việt Nam ngày càng phát triển.
- An toàn trong thanh toán và tiết kiệm được thời gian giao dịch. Tính năng bảo mật cao, hạn chế nhiều rủi ro trong giao dịch, cập nhật thông tin nhanh nhất. Thay vì phải đến trực tiếp ngân hàng để giao dịch, chờ đợi.thì khách hàng chỉ cần giao dịch tại máy ATM, POS khi có nhu cầu rút tiền hay mua hàng hóa. Mặt khác có thể sử dụng dịch vụ Internet Banking hoặc Mobile Luan van 8 Banking để vấn tin số dư, thực hiện các giao dịch chuyển khoản, xem tỷ giá, lãi suất.Hình thức giao dịch này giúp khách hàng tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại, giao dịch được thực hiện nhanh chóng, hiệu quả cao, cũng như giảm bớt các thủ tục hành chính.
Bên cạnh đó, khách hàng có thể thực hiện giao dịch với ngân hàng bất cứ thời gian nào trong ngày. Sử dụng dịch vụ thẻ trong thanh toán hóa đơn hàng hóa, dịch vụ sẽ an toàn hơn sử dụng tiền mặt. Chẳng hạn khách hàng dùng thẻ ATM để thanh toán hàng hóa khi đi siêu thị sẽ an toàn, nhanh chóng và chính xác hơn khi mang tiền mặt đi thanh toán và không phải lo bị mất trộm khi mang tiền trong người. - Góp phần tăng doanh thu, lợi nhuận cho ngân hàng, giảm chi phí và tăng hiệu quả kinh doanh, đa dạng hóa nguồn vốn kinh doanh với lãi suất thấp, đa dạng hóa dịch vụ và thúc đẩy hội nhập.
Hoạt động kinh doanh thẻ mang lại nguồn thu ổn định cho ngân hàng thông qua các khoản thu bao gồm: các khoản phí phát hành, phí thường niên, phí giao dịch, phí chuyển đổi tiền tệ đối với thẻ quốc tế, lãi từ việc cấp hạn mức tín dụng. Bên cạnh đó, việc phát hành thẻ giúp cho ngân hàng thu hút được dòng tiền gửi vào ngân hàng gồm số lượng tiền gửi của khách hàng để thanh toán thẻ, số lượng tiền ký quỹ duy trì tài khoản, số tiền khách hàng nộp vào thẻ nhưng chưa sử dụng đến. Các tài khoản này sẽ giúp cho ngân hàng có được một nguồn vốn huy động đáng kể với lãi suất thấp (lãi suất tiền gửi không kỳ hạn) để có thể phục vụ cho các mục đích kinh doanh khác nhằm tối đa hóa lợi nhuận. Dịch vụ thẻ có khả năng phục vụ khách hàng trên phạm vi rộng, khách hàng có thể thực hiện giao dịch 24/24h trong ngày tại bất cứ nơi đâu.
Điều này giúp ngân hàng tiếp cận khách hàng tốt hơn, tiết kiệm được chi phí giao dịch, chi phí phát triển mạng lưới chi nhánh, phòng giao dịch, chi phí quản lý. Dịch vụ thẻ giúp giảm chi phí văn phòng, vận hành mạng máy tính cá nhân. Một máy rút tiền Luan van 9 tự động hiện nay được tích hợp nhiều chức năng và được ví như một ngân hàng thu nhỏ, có thể thực hiện giao dịch 24h trong ngày và thay thế được nhiều nhân viên ngân hàng. Bên cạnh đó, bằng phương tiện Internet cho phép khách hàng truy cập thông tin thường xuyên hơn, cập nhật nhanh hơn, do đó ngân hàng giảm được chi phí bán hàng và chi phí tiếp thị.
Dịch vụ thẻ ra đời làm phong phú thêm các sản phẩm dịch vụ của ngân hàng, cung cấp cho khách hàng một sản phẩm thanh toán tiện ích, an toàn, hiện đại đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Mặt khác, khi trở thành thành viên của một tổ chức thẻ quốc tế như Visa hay MasterCard, ngân hàng thành viên có thể cung cấp cho khách hàng một phương tiện thanh toán quốc tế trong chuỗi dịch vụ toàn cầu. Bởi ngân hàng thành viên có thể thanh toán cho các giao dịch bằng thẻ tín dụng của nhiều ngân hàng trên thế giới thông qua tổ chức thẻ quốc tế Visa, MasterCard. Như vậy tham gia thị trường thẻ đã tạo điều kiện thuận lợi cho ngân hàng tham gia vào chương trình toàn cầu hóa, hội nhập với cộng đồng quốc tế.
- An toàn tài chính và tiết kiệm chi phí cho đơn vị chấp nhận thẻ. Đa dạng hình thức thanh toán, tăng tính cạnh tranh trên thị trường. Khi thanh toán bằng thẻ sẽ hạn chế được hiện tượng khách hàng sử dụng tiền giả, đảm bảo an toàn tài chính mà không phải bảo quản tiền.Thanh toán qua thẻ còn giúp tiết kiệm thời gian kiểm đếm, ghi chép sổ sách.và các chi phí khác liên quan bán hàng và quản lý tài chính. Sử dụng thẻ thanh toán sẽ giúp ĐVCNT rút ngắn được thời gian giao dịch với khách hàng hơn so với khi giao dịch tiền mặt, do bởi giao dịch bán hàng được thực hiện thông qua máy móc thiết bị chuyển ngân điện tử tại các điểm bán hàng.
Vì vậy, quá trình xử lý giao dịch được nhanh chóng, chính xác hơn. Các đơn vị kinh doanh là ĐVCNT như cửa hàng, nhà hàng, khách sạn.khi chấp nhận thanh toán bằng thẻ sẽ giúp tăng thêm mức độ tiện lợi trong Luan van 10 thanh toán cho khách hàng. Bên cạnh đó, góp phần tăng lợi thế cạnh tranh do đã cung cấp cho khách hàng một phương tiện thanh toán nhanh chóng, hiện đại. Điều này là quan trọng trong xu thế hiện nay khi ngày càng có nhiều khách hàng, đặc biệt là khách du lịch nước ngoài sử dụng hình thức thanh toán này là chủ yếu.
Đặc điểm của dịch vụ thẻ a. Tính linh hoạt Thẻ thanh toán có nhiều loại, đa dạng, phong phú về hạn mức tín dụng của thẻ nên thích hợp với hầu hết đối tượng khách hàng từ những khách hàng có thu nhập cao, khách hàng có nhu cầu rút tiền mặt cho tới nhu cầu giải trí, du lịch…thỏa mãn nhu cầu của mọi đối tượng khách hàng. Tính tiện lợi Dịch vụ thẻ và thẻ thanh toán cung cấp cho khách hàng sự tiện lợi mà không một phương tiện thanh toán nào có thể mang lại được. Đặc biệt đối với những người phải đi xa (đi nước ngoài công tác, du lịch).
Thẻ có thể giúp cho họ thanh toán ở hầu hết bất cứ nơi nào mà không cần phải mang theo tiền mặt, không phụ thuộc vào khối lượng tiền họ cần thanh toán. Tính an toàn và nhanh chóng Không tính đến nạn trộm cắp và làm thẻ thanh toán giả trên toàn cầu hiện nay, thì có thể nói người sử dụng thẻ thanh toán rất yên tâm về số tiền của mình trước nguy cơ bị mất cắp do móc túi hay cướp giật. Ngay cả trong trường hợp thẻ bị lấy cắp, ngân hàng cũng bảo vệ tiền cho chủ thẻ bằng mã PIN, ảnh và chữ ký trên thẻ…nhằm tránh khả năng rút tiền của kẻ trộm. Hơn thế nữa, hầu hết các giao dịch thẻ đều được thực hiện qua mạng kết nối trực tuyến từ cơ sở chấp nhận thẻ, hay điểm rút tiền mặt, tới ngân hàng thanh toán, đơn vị phát hành thẻ, tổ chức thẻ quốc tế nên việc ghi nợ, ghi có cho các chủ thể tham gia quá trình thanh toán được thực hiện một cách tự động, dẫn tới Luan van 11 quá trình thanh toán diễn ra rất dễ dàng, thuận lợi, nhanh chóng.
Chính vì vậy, dịch vụ thẻ và thẻ đã được xem như là phương tiện thanh toán tốt nhất trong tất cả các phương tiện thanh toán phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong xã hội hiện đại và văn minh. NỘI DUNG CỦA PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ 1.