Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về phát triển dịch vụ thanh toán quốc tế của Ngân hàng thương mại. 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chương 2: Phương pháp nghiên cứu. Chương 3: Thực trạng phát triển dịch vụ thanh toán quốc tế tại NHTMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Sở giao dịch. Chương 4: Giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển dịch vụ thanh toán quốc tế tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Sở giao dịch 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THANH TOÁN QUỐC TẾ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
Tổng quan về tình hình nghiên cứu dịch vụ thanh toán quôc tế của Ngân hàng thƣơng mại 1. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước Dịch vụ TTQT là một dịch vụ góp phần tạo nên thu nhập lớn cho ngân hàng, nên vấn đề về phát triển dịch vụ TTQT đã được rất nhiều những nhà phân tích quan tâm và dành thời gian nghiên cứu. Có rất nhiều những bài nghiên cứu trong nước và trên thế giới phân tích và chỉ ra mối quan hệ giữa những nhân tố về môi trường kinh doanh,môi trường pháp lý… ảnh hưởng đến sự phát triển dịch vụ TTQT của các ngân hàng. Nghiên cứu chung về dịch vụ TTQT của NHTM Trong bài nghiên cứu: “Financial Development, International Trade and Economic Growth in Australia: New Evidence from multivariate framework analysis”của Shahbaz (2012), tác giả đã chỉ ra vai trò của hệ thông tài chính và thương mại quốc tế đến sự phát triển kinh tế của Australia, chỉ ra mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với sự phát triển dịch vụ thương mại quốc tế của các ngân hàng trong hệ thống tài chính giai đoạn 1990-2010.
Tác giả đã tiến hành nghiên cứu hai mô hình: (i) Nghiên cứu mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế GDP với sự phát triển của hệ thống tài chính và hoạt động thương mại quốc tế của Australia; (ii) Nghiên cứu những nhân tố ảnh hưởng đến phát triển dịch vụ TTQT của các ngân hàng trong hệ thống tài chính của Australia. Kết quả,bài nghiên cứu đã chỉ ra mối quan hệ mật thiết giữa sự phát triển của hệ thống tài chính, hoạt động thương mại quốc tế với sự phát triển kinh tế; chỉ ra những nhân tố về môi trường kinh doanh, môi trường pháp lý sẽ tác động trực tiếp đến sự phát triển dịch vụ TTQT của ngân hàng. Bài nghiên cứu: “Hệ thống chỉ tiêu phân tích, đánh giá hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế của Ngân hàng thương mại” của Nguyễn Văn Tiến(2004) đăng trong tờ “Tạp chí ngân hàng” đã chỉ ra vai trò ngày càng quan trọng của dịch vụ 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com TTQT đối với việc phát triển kinh doanh của các ngân hàng, đồng thời cũng đề xuất một hệ thốngchỉ tiêu để đánh giá tính hiệu quả hoạt động TTQT của NHTM. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá tính hiệu quả hoạt động TTQT tác giả đề xuất bao gồm: (i) Chỉ tiêu gián tiếp: Tăng cường và hỗ trợ nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ; Tăng cường và hỗ trợ nghiệp vụ tài trợ thương mại; Tăng cường và hỗ trợ dịch vụ ngân hàng khác như chiêt khấu hối phiếu, TTQT…; Tăng cường và hỗ trợ nghiệp vụ tín dụng, huy động vốn; Tăng cường và củng cố uy tín của ngân hàng trong nước và quốc tế.
(ii) Chỉ tiêu trực tiếp: Doanh thu từ hoạt động TTQT; Lợi nhuận từ hoạt động TTQT; Tỷ số Lợi nhuận/Doanh thu hoạt động TTQT; tỷ số Chi phí/ Doanh thu hoạt động TTQT; Doanh thu hoạt động TTQT/Tổng doanh thu dịch vụ. Có thể nói,bài nghiên cứu đã đưa ra một hệ thống chỉ tiêu cụ thể,chi tiết nhằm đánh giá tính hiệu quả hoạt động TTQT của NHTM, từ đó giúp các ngân hàng nắm được điểm mạnh,điểm yếu của mình trong công tác phát triển dịch vụ TTQT. Ở hai bài nghiên cứu: “Financial Development, International Trade and Economic Growth in Australia: New Evidence from multivariate framework analysis”của Rahman(2010), và luận án tiến sỹ kinh tế của tác giả Tạ Thị Thủy(2013) “ Phát triển dịch vụ TTQT tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Vinh”đã chỉ ra mối quan hệ giữa sự phát triển kinh tế trong và ngoài nước với thương mại quốc tế, cụ thể là khi nền kinh tế thế giới đang trên đà tăng trưởng mạnh mẽ thì sẽ giúp các hoạt động giao thương, buôn bán, vận chuyển, xuất nhập khẩu diễn ra thường xuyên hơn và giá trị ngày càng lớn, giúp cho nền kinh tế của các nước phát triển và quay lại thúc đẩy sự phát triển chung của nền kinh tế thế giới. Và do sự gia tăng các hoạt động đó, các hoạt động thanh toán quốc tế như mở L/C, chuyển tiền WU, chuyển tiền sang các ngân hàng nước ngoài diễn ra sôi động hơn với giá trị lớn hơn.
Tuy nhiên, nếu nền kinh tế trong khu vực, thế giới có những dấu hiệu tiêu cực do suy thoái kinh tế, do chính sách về thuế xuất nhập khẩu, do các vấn đề chính trị khiến hoạt động giao thương đình trệ sẽ dẫn tới sự sụt giảm, kém hiệu quả của các hoạt động thanh toán quốc tế. Do đó, hai luận án phân tích ở trên đã cho thấy ảnh hưởng sâu sắc của mối quan hệ kinh tế trong và 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com người nước đến sự phát triển dịch vụ TTQT của các ngân hàng và các tổ chức tín dụng, quỹ tín dụng nhân dân, và từ đó đưa ra một số giải pháp giúp các ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng khác để duy trì, cải thiện và nâng cao dịch vụ TTQT trong từng thời kỳ, giai đoạn biến động của nền kinh tế như hiện nay. Nghiên cứu về phát triển dịch vụ TTQT Trong bài nghiên cứu : International Trade: Commerce among Nations của tác giả Brad McDonald (2018), đã chỉ ra hoạt động dịch vụ thanh toán quốc tế là không thể thiếu với các quốc gia hiện nay, dù cho quốc gia đó có nền kinh tế vượt bậc hơn các nước còn lại hay không. Tác giả đã chỉ ra mỗi nước đều có một lợi thế so sánh riêng, và việc trao đổi thương mại giữa các nước giúp tận dụng lợi thế vốn có; đa dạng hóa sản phẩm sản xuất và bù đắp những thiếu hụt về hàng hóa khan hiếm.
Ngoài ra, thương mại đóng góp vào hiệu quả toàn cầu. Khi một quốc gia mở cửa giao dịch, vốn và lao động chuyển sang các ngành công nghiệp mà họ được sử dụng hiệu quả hơn. Phong trào đó giúp cung cấp cho xã hội một mức phúc lợi kinh tế cao hơn. Trong cuốn sách International Trade and Carriage of Goods của tác giả Bariş Soyer, Andrew Tettenborn (2016) đã cung cấp một phân tích chi tiết và quan trọng về các vấn đề mới nổi và các câu hỏi chưa được giải quyết trong thanh toán quốc tế và các hợp đồng vận chuyển được sửa đổi để tạo thuận lợi cho việc thanh toán quốc tế; phân tích nghiêm túc và kỹ lưỡng các vấn đề pháp lý thường phát sinh trong bối cảnh bảo mật đối với hàng hóa, thư tín dụng và các tài liệu tương tự.
Với phạm vi bao quát và phân tích chất lượng cao, tác phẩm này là tài liệu quan trọng cho cả độc giả chuyên nghiệp và học thuật, quan tâm đến thanh toán quốc tế và vận chuyển hàng hóa. Luận án tiến sỹ kinh tế của tác giả Tạ Thị Thủy(2013) “ Phát triển dịch vụ TTQT tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam Chi nhánh Vinh” đã tiến hành phân tích hồi quy những nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển dịch vụ TTQT. Luận văn chia ra 3 nhân tố với 14 biến quan sát để thực hiện hồ quy. Các nhân tố được tác giả tiến hành phân tích là: Nhóm yếu tố thuộc về khách hàng (Khả năng 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com tiếp cận dịch vụ TTQT, Sự hiểu biết về dịch vụ TTQT); Nhóm yếu tố thuộc về ngân hàng (Năng lực tài chính; Nguồn nhân lực; Chiến lược kinh doanh; Trình độ quản lý; Uy tín, thương hiệu; Công nghệ; An ninh bảo mật); Nhóm yếu tố thuộc về nhà nước (Môi trường pháp lý; Hạ tầng công nghệ thông tin; Sức ép cạnh tranh; Môi trường kinh tế xã hội; Hệ thống thanh toán).
Kết quả hồi quy cho thấy yếu tố chiến lược kinh doanh có ảnh hưởng lớn nhất đến sự phát triển dịch vụ TTQT tại BIDV – Chi nhánh Vinh, tiếp theo là các yếu tố nguồn nhân lực, trình độ quản lý, năng lực tài chính, an ninh bảo mật, uy tín thương hiệu và cuối cùng là năng lực công nghệ. Kết quả phân tích hồi quy giúp luận án đưa ra những đánh giá và giải pháp nhằm phát triển dịch vụ TTQT tại BIDV – Chi nhánh Vinh. Ngoài ra còn rất nhiều bài viết,nghiên cứu,luận văn, luận án viết về hoạt động TTQT tại các ngân hàng. Đa số các nghiên cứu trong nước đều phân tích theo cấu trúc từ cơ sở lý luận, đến thực trạng và giải pháp, mỗi nghiên cứu có những nhận định và cách phân tích khác nhau, nhưng hầu hết vẫn đưa ra nhận định chung là: - Dịch vụ TTQT chịu sự tác động mạnh mẽ từ môi trường kinh doanh và môi trường pháp lý các nước.Kinh tế có phát triển, hoạt động thương mại quốc tế có phát triển thì dịch vụ TTQT của các ngân hàng mới có cơ hội phát triển.
- Dịch vụ TTQT của Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn trong quá trình phát triển do những yếu tố về công nghệ thông tin, yếu tố về chất lượng nguồn nhân lực. - Dịch vụ TTQT đang ngày càng được các ngân hàng chú trọng phát triển và trở thành miếng bánh thị phần để các NHTM trong và ngoài nước cạnh tranh khốc liệt. Khoảng trống nghiên cứu và điểm mới của đề tài Sau khi xem xét và tham khảo nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước, tác giả nhận định các nghiên cứu đều có ý nghĩa lý luận và thực tiễn. Còn ở bài nghiên cứu về “Hệ thống chỉ tiêu phân tích, đánh giá hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế của Ngân hàng thương mại” của Nguyễn Văn Tiến(2014) và “Nâng cao năng lực TTQT của các ngân hàng thương mại Việt Nam”của Trần Nguyễn Hợp Châu(2011) lại chỉ ra những chỉ tiêu đánh giá tính hiệu quả như số giao dịch và tổng giá trị thanh toán quốc tế, giá trị thực hiện TTQT năm nay so năm trước và so với 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.