Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về phát triển dịch vụ thanh toán quốc tế của Ngân hàng thƣơng mại Chương 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chương 3: Tình hình phát triển dịch vụ thanh toán quốc tế tại NHTMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Cầu giấy. Chương 4: Một số biện pháp nhằm phát triển dịch vụ thanh toán quốc tế tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triểnViệt Nam - Chi nhánh Cầu Giấy. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THANH TOÁN QUỐC TẾ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.Tổng quan về tình hình nghiên cứu dịch vụ thanh toán quôc tế của ngân hàng thƣơng mại 1.Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước. Dịch vụ TTQT là một dịch vụ góp phần tạo nên thu nhập lớn cho ngân hàng, nên vấn đề về phát triển dịch vụ TTQT đã đƣợc rất nhiều những nhà phân tích quan tâm và dành thời gian nghiên cứu.
Có rất nhiều những bài nghiên cứu trong nƣớc và trên thế giới phân tích và chỉ ra mối quan hệ giữa những nhân tố về môi trƣờng kinh doanh,môi trƣờng pháp lý… ảnh hƣởng đến sự phát triển dịch vụ TTQT của các ngân hàng.Nghiên cứu chung về dịch vụ TTQT của NHTM Trong bài nghiên cứu: “ Financial Development, International Trade and Economic Growth in Australia: New Evidence from multivariate framework analysis”của Shahbaz (2012), tác giả đã chỉ ra vai trò của hệ thông tài chính và thƣơng mại quốc tế đến sự phát triển kinh tế của Australia, chỉ ra mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với sự phát triển dịch vụ thƣơng mại quốc tế của các ngân hàng trong hệ thống tài chính giai đoạn 1990-2010. Tác giả đã tiến hành nghiên cứu hai mô hình: (i) Nghiên cứu mối quan hệ giữa tăng trƣởng kinh tế GDP với sự phát triển của hệ thống tài chính và hoạt động thƣơng mại quốc tế của Australia; (ii) Nghiên cứu những nhân tố ảnh hƣởng đến phát triển dịch vụ TTQT của các ngân hàng trong hệ thống tài chính của Australia. Kết quả,bài nghiên cứu đã chỉ ra mối quan hệ mật thiết giữa sự phát triển của hệ thống tài chính, hoạt động thƣơng mại quốc tế với sự phát triển kinh tế; chỉ ra những nhân tố về môi trƣờng kinh doanh, môi trƣờng pháp lý tác động trực tiếp đến sự phát triển dịch vụ TTQT của ngân hàng. Bài nghiên cứu: “Hệ thống chỉ tiêu phân tích, đánh giá hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế của Ngân hàng thƣơng mại” của Nguyễn Văn Tiến (2004) đăng 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trong tờ “Tạp chí ngân hàng” đã chỉ ra vai trò ngày càng quan trọng của dịch vụ TTQT đối với việc phát triển kinh doanh của các ngân hàng, đồng thời cũng đề xuất một hệ thống chỉ tiêu để đánh giá tính hiệu quả hoạt động TTQT của NHTM.
Hệ thống chỉ tiêu đánh giá tính hiệu quả hoạt động TTQT tác giả đề xuất bao gồm: (i) Chỉ tiêu gián tiếp: Tăng cƣờng và hỗ trợ nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ; Tăng cƣờng và hỗ trợ nghiệp vụ tài trợ thƣơng mại; Tăng cƣờng và hỗ trợ dịch vụ ngân hàng khác nhƣ chiết khấu hối phiếu, TTQT…; Tăng cƣờng và hỗ trợ nghiệp vụ tín dụng, huy động vốn; Tăng cƣờng và củng cố uy tín của ngân hàng trong nƣớc và quốc tế. (ii) Chỉ tiêu trực tiếp: Doanh thu từ hoạt động TTQT; Lợi nhuận từ hoạt động TTQT; Tỷ số Lợi nhuận/Doanh thu hoạt động TTQT;Tỷ số Chi phí/ Doanh thu hoạt động TTQT; Doanh thu hoạt động TTQT/Tổng doanh thu dịch vụ. Có thể nói, bài nghiên cứu đã đƣa ra một hệ thống chỉ tiêu cụ thể, chi tiết nhằm đánh giá tính hiệu quả hoạt động TTQT của NHTM, từ đó giúp các ngân hàng nắm đƣợc điểm mạnh,điểm yếu của mình trong công tác phát triển dịch vụ TTQT.Nghiên cứu về phát triển dịch vụ TTQT Trong bài nghiên cứu: “Nâng cao năng lực TTQT của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam” của Nguyễn Hợp Châu (2011) đăng trong tờ Thời báo kinh tế, đã chỉ ra thực trạng hoạt động TTQT của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam, chỉ ra những điểm mạnh, điểm yếu trong hoạt động kinh doanh, những cơ hội và thách thức khi cạnh tranh với những ngân hàng nƣớc ngoài có tiềm lực tài chính mạnh và kinh nghiệm lâu năm trong hoạt động thanh toán quốc tế. Bài viết đã chỉ ra những tồn tại trong hoạt động TTQT của các NHTM Việt Nam nhƣ: hệ thống công nghệ thông tin còn yếu kém, tính an toàn và bảo mật không cao; nhân tố con ngƣời còn chƣa đạt đến trình độ chuẩn quốc tế.
Bài nghiên cứu sẽ giúp cho những NHTM Việt Nam nhìn lại chính bản thân mình, để có những giải pháp phát triển dịch vụ TTQT bắt kịp với xu hƣớng thế giới và cạnh tranh đƣợc với những ngân hàng nƣớc ngoài đang hoạt động ngày càng mạnh tại thị trƣờng Việt Nam. Trong bài nghiên cứu: “Một số giải pháp phát triển dịch vụ thanh toán quốc tế ở Ngân hàng Sài Gòn thƣơng tín (Sacombank) chi nhánh Đồng Nai” của Võ Thị 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thủy Tiên (2015) trên tờ Tạp chí Khoa học- Đào tạo đã đánh giá sự phát triển nhanh chóng của dịch vụ TTQT tại Ngân hàng Sacombank – CN Đồng Nai, đồng thời đƣa ra những giải pháp cụ thể và thiết thực góp phần đẩy mạnh hơn nữa tốc độ phát triển. Trong những giải pháp tác giả đƣa ra, đáng chú ý là những giải pháp về nâng cao năng lực đội ngũ nhân viên bằng việc phát động chƣơng trình “Nụ cƣời thân thiện” để điều tra mức độ hài lòng của khách hàng; Tổ chức các buổi tập huấn nhỏ về các kỹ năng giao tiếp với khách hàng, chú trọng đến cách nói năng, chào hỏi, cách trả lời điện thoại của các nhân viên giao dịch trực tiếp với khách hàng. Bài nghiên cứu đã đƣa ra những giải pháp hết sức cụ thể và thiết thực, góp phần xây dựng hình ảnh ngân hàng nói chung và quảng bá sản phẩm dịch vụ TTQT tại Sacombank – CN Đồng Nai nói riêng.
Luận án tiến sỹ kinh tế của tác giả Tạ Thị Thủy(2013) “ Phát triển dịch vụ TTQT tại ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam Chi nhánh Thái Nguyên” đã tiến hành phân tích hồi quy những nhân tố ảnh hƣởng đến sự phát triển dịch vụ TTQT. Luận án chia ra 3 nhân tố với 14 biến quan sát để thực hiện hồ quy. Các nhân tố đƣợc tác giả tiến hành phân tích là: Nhóm yếu tố thuộc về khách hàng (Khả năng tiếp cận dịch vụ TTQT, Sự hiểu biết về dịch vụ TTQT); Nhóm yếu tố thuộc về ngân hàng (Năng lực tài chính; Nguồn nhân lực; Chiến lƣợc kinh doanh,; Trình độ quản lý; Uy tín, thƣơng hiệu; Công nghệ; An ninh bảo mật); Nhóm yếu tố thuộc về nhà nƣớc (Môi trƣờng pháp lý; Hạ tầng công nghệ thông tin; Sức ép cạnh tranh; Môi trƣờng kinh tế xã hội; Hệ thống thanh toán). Kết quả hồi quy cho thấy yếu tố chiến lƣợc kinh doanh có ảnh hƣởng lớn nhất đến sự phát triển dịch vụ TTQT tại BIDV TN, tiếp theo là các yếu tố nguồn nhân lực, trình độ quản lý, năng lực tài chính, an ninh bảo mật, uy tín thƣơng hiệu và cuối cùng là năng lực công nghệ.
Kết quả phân tích hồi quy giúp luận án đƣa ra những kết giải pháp nhằm phát triển dịch vụ TTQT tại BIDV Thái Nguyên. Ngoài ra còn rất nhiều bài viết,nghiên cứu,luận văn, luận án viết về hoạt động TTQT tại các ngân hàng. Đa số các nghiên cứu trong nƣớc đều phân tích theo cấu trúc từ cơ sở lý luận, đến thực trạng và giải pháp, mỗi nghiên cứu có 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com những nhận định và cách phân tích khác nhau, nhƣng hầu hết vẫn đƣa ra nhận định chung là: - Dịch vụ TTQT chịu sự tác động mạnh mẽ từ môi trƣờng kinh doanh và môi trƣờng pháp lý các nƣớc. Kinh tế có phát triển, hoạt động thƣơng mại quốc tế có phát triển thì dịch vụ TTQT của các ngân hàng mới có cơ hội phát triển.
- Dịch vụ TTQT của Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn trong quá trình phát triển do những yếu tố về công nghệ thông tin, yếu tố về chất lƣợng nguồn nhân lực. - Dịch vụ TTQT đang ngày càng đƣợc các ngân hàng chú trọng phát triển và trở thành miếng bánh thị phần để các NHTM trong và ngoài nƣớc cạnh tranh khốc liệt.Khoảng trống nghiên cứu và điểm mới của đề tài Sau khi xem xét và tham khảo nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nƣớc, tác giả nhận định các nghiên cứu đều có ý nghĩa lý luận và thực tiễn. Ở hai bài nghiên cứu: “ Financial Development, International Trade and Economic Growth in Australia: New Evidence from multivariate framework analysis”của Rahman (2010), và luận án tiến sỹ kinh tế của tác giả Tạ Thị Thủy (2013) “ Phát triển dịch vụ TTQT tại ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam Chi nhánh Thái Nguyên” đã đi chỉ ra mối quan hệ giữa sự phát triển kinh tế trong và ngoài nƣớc với thƣơng mại quốc tế, từ đó ảnh hƣởng sâu sắc đến sự phát triển dịch vụ TTQT của các ngân hàng. Ở bài nghiên cứu về “Hệ thống chỉ tiêu phân tích, đánh giá hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế của Ngân hàng thƣơng mại” của Nguyễn Văn Tiến (2004) và “Nâng cao năng lực TTQT của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam” của Nguyễn Hợp Châu (2011) lại chỉ ra những chỉ tiêu đánh giá tính hiệu quả từ đó đƣa ra giải pháp để phát triển dịch vụ cũng nhƣ nâng cao năng lực TTQT của ngân hàng thƣơng mại.
Có thể thấy, mỗi nghiên cứu đều chỉ ra các quan điểm về những nhân tố ảnh hƣởng cũng nhƣ đánh giá về vấn đề phát triển dịch vụ TTQT. Comment [A1]: Em lên chỉ ra cụ thể những công trình nghiên cứu nào ở đây nhe cho đánh giá của em xác đáng hơn. Mặc dù các nghiên cứu đều chỉ ra những nhân tố ảnh hƣởng và cách thức 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đo lƣờng hiệu quả hoạt động TTQT, chỉ ra tính cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa những NHTM trong việc phát triển dịch vụ TTQT, nhƣng những nghiên cứu này chƣa đi phân tích, đánh giá, và đƣa ra những giải pháp cụ thể, thiết thực để phát triển dịch vụ TTQT; chƣa xem xét mối quan hệ giữa chất lƣợng dịch vụ TTQT với sự hài lòng của khách hàng.