Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Dịch Vụ Phi Tín Dụng Tại Ngân Hàng BIDV Hoàng Mai Hà Nội

Luận văn thạc sĩ phân tích phát triển dịch vụ phi tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Hoàng Mai Hà Nội.

• Tác giả: Nguyễn Văn Tiến
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Doanh Và Công Nghệ Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Phát Triển Dịch Vụ Phi Tín Dụng Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam – Chi Nhánh Hoàng Mai Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về ngân hàng thương mại
• 1.2. Dịch vụ phi tín dụng và phát triển dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.2.2. Phát triển dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.2.3. Những nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.3. Kinh nghiệm quốc tế trong phát triển dịch vụ phi tín dụng và bài học cho Việt Nam
• 1.3.1. Kinh nghiệm từ một số ngân hàng nước ngoài
• 1.3.2. Bài học kinh nghiệm đối với các Ngân hàng thương mại Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH HOÀNG MAI HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát về Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hoàng Mai Hà Nội
• 2.1.1. Giới thiệu về Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hoàng Mai Hà Nội
• 2.1.2. Chức năng nhiệm vụ và mô hình tổ chức của Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hoàng Mai Hà Nội
• 2.1.3. Thực trạng hoạt động kinh doanh của BIDV – Chi nhánh Hoàng Mai Hà Nội
• 2.2. Thực trạng phát triển dịch vụ phi tín dụng tại BIDV – Chi nhánh Hoàng Mai Hà Nội
• 2.2.1. Dịch vụ thanh toán
• 2.2.2. Dịch vụ bảo lãnh
• 2.2.3. Dịch vụ ngân quỹ
• 2.2.4. Dịch vụ kinh doanh ngoại tệ
• 2.2.5. Nhóm dịch vụ ngân hàng hiện đại
• 2.3. Đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ phi tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hoàng Mai Hà Nội
• 2.3.1. Những kết quả đạt được
• 2.3.2. Những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH HOÀNG MAI HÀ NỘI
• 3.1. Căn cứ đề xuất giải pháp
• 3.1.1. Định hướng phát triển của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 3.1.2. Định hướng phát triển của BIDV – Chi nhánh Hoàng Mai Hà Nội
• 3.2. Giải pháp phát triển dịch vụ phi tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hoàng Mai Hà Nội
• 3.2.1. Nâng cao nhận thức về vai trò phát triển dịch vụ phi tín dụng
• 3.2.2. Xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ phi tín dụng mang tầm dài hạn và phù hợp với điều kiện thực tế tại BIDV – Chi nhánh Hoàng Mai Hà Nội
• 3.2.3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 3.2.4. Tăng cường đầu tư hiện đại hoá công nghệ
• 3.2.5. Đẩy mạnh công tác marketing, tăng cường tiếp thị khách hàng
• 3.2.6. Khai thác hiệu quả mối quan hệ tương hỗ, gắn kết chặt chẽ giữa dịch vụ tín dụng và dịch vụ phi tín dụng
• 3.2.7. Mở rộng hợp tác, liên kết với các Tập đoàn, Tổng Công ty và các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh và cung ứng dịch vụ
• 3.2.8. Hoàn thiện và nâng cao chất lượng các dịch vụ phi tín dụng hiện có và đẩy mạnh nghiên cứu, triển khai các dịch vụ mới
• 3.3. Đối với Ngân hàng nhà nước Việt Nam
• 3.4. Đối với Ngân hàng BIDV hội sở chính
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Dịch Vụ Phi Tín Dụng Tại BIDV Hoàng Mai

Phát triển dịch vụ phi tín dụng tại BIDV Hoàng Mai Hà Nội đang trở thành một xu hướng quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng trong ngành ngân hàng. Dịch vụ phi tín dụng không chỉ giúp ngân hàng đa dạng hóa nguồn thu mà còn nâng cao giá trị dịch vụ cung cấp cho khách hàng. Việc phát triển dịch vụ này là cần thiết để BIDV Hoàng Mai có thể đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

1.1. Khái Niệm Dịch Vụ Phi Tín Dụng Tại Ngân Hàng

Dịch vụ phi tín dụng bao gồm các hoạt động như thanh toán, bảo lãnh, và dịch vụ ngân quỹ. Đây là những dịch vụ không liên quan trực tiếp đến hoạt động cho vay nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra doanh thu cho ngân hàng.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Dịch Vụ Phi Tín Dụng

Dịch vụ phi tín dụng giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro từ hoạt động tín dụng. Đồng thời, nó cũng tạo ra cơ hội tăng trưởng bền vững cho BIDV Hoàng Mai trong bối cảnh thị trường tài chính biến động.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Dịch Vụ Phi Tín Dụng Tại BIDV Hoàng Mai

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc phát triển dịch vụ phi tín dụng tại BIDV Hoàng Mai cũng gặp phải không ít thách thức. Các yếu tố như cạnh tranh từ các ngân hàng khác, sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng và công nghệ mới đang tạo ra áp lực lớn.

2.1. Cạnh Tranh Từ Các Ngân Hàng Khác

Sự gia tăng số lượng ngân hàng và các tổ chức tài chính phi ngân hàng đã tạo ra một môi trường cạnh tranh khốc liệt. BIDV Hoàng Mai cần có chiến lược rõ ràng để nổi bật giữa đám đông.

2.2. Thay Đổi Nhu Cầu Của Khách Hàng

Khách hàng ngày càng đòi hỏi nhiều hơn về chất lượng dịch vụ và sự tiện lợi. BIDV Hoàng Mai cần phải nắm bắt xu hướng này để phát triển các dịch vụ phi tín dụng phù hợp.

III. Phương Pháp Phát Triển Dịch Vụ Phi Tín Dụng Tại BIDV Hoàng Mai

Để phát triển dịch vụ phi tín dụng, BIDV Hoàng Mai cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Việc nâng cao chất lượng dịch vụ và đầu tư vào công nghệ là những yếu tố then chốt.

3.1. Nâng Cao Chất Lượng Dịch Vụ

Cải thiện chất lượng dịch vụ phi tín dụng thông qua đào tạo nhân viên và cải tiến quy trình phục vụ khách hàng là rất cần thiết. Điều này sẽ giúp tăng cường sự hài lòng của khách hàng.

3.2. Đầu Tư Vào Công Nghệ Hiện Đại

Sử dụng công nghệ mới như ngân hàng điện tử và ứng dụng di động sẽ giúp BIDV Hoàng Mai cung cấp dịch vụ nhanh chóng và tiện lợi hơn cho khách hàng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Dịch Vụ Phi Tín Dụng Tại BIDV Hoàng Mai

Việc áp dụng các dịch vụ phi tín dụng tại BIDV Hoàng Mai đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các dịch vụ như thanh toán điện tử và bảo lãnh đã thu hút được nhiều khách hàng mới.

4.1. Kết Quả Từ Dịch Vụ Thanh Toán

Dịch vụ thanh toán đã giúp BIDV Hoàng Mai tăng trưởng doanh thu đáng kể. Khách hàng có thể thực hiện giao dịch nhanh chóng và an toàn.

4.2. Tác Động Của Dịch Vụ Bảo Lãnh

Dịch vụ bảo lãnh đã tạo ra niềm tin cho khách hàng trong các giao dịch lớn. Điều này không chỉ giúp tăng doanh thu mà còn nâng cao uy tín của ngân hàng.

V. Kết Luận Về Phát Triển Dịch Vụ Phi Tín Dụng Tại BIDV Hoàng Mai

Phát triển dịch vụ phi tín dụng tại BIDV Hoàng Mai là một bước đi cần thiết để ngân hàng có thể tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh hiện nay. Các giải pháp đã được đề xuất sẽ giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

5.1. Tương Lai Của Dịch Vụ Phi Tín Dụng

Dịch vụ phi tín dụng sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong tương lai. BIDV Hoàng Mai cần chuẩn bị sẵn sàng để nắm bắt cơ hội này.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Tiến

Cần có các giải pháp cải tiến liên tục để nâng cao chất lượng dịch vụ phi tín dụng, từ đó tạo ra giá trị gia tăng cho khách hàng và ngân hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và chuyển đổi số ngành ngân hàng, sự phụ thuộc quá mức vào hoạt động tín dụng truyền thống đặt các ngân hàng thương mại trước nhiều rủi ro nợ xấu và biến động chu kỳ kinh tế. Theo thống kê của Viện Chiến lược Ngân hàng, tính đến năm 2015, mật độ tiếp cận dịch vụ ngân hàng tại Việt Nam mới đạt mức 3,72 tổ chức tín dụng trên 100.000 dân, phân bổ chủ yếu tập trung tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hoàng Mai Hà Nội (BIDV Hoàng Mai), thu dịch vụ phi tín dụng năm 2016 đạt đỉnh 44,5 tỷ đồng, tăng trưởng 55,6% so với năm 2015, nhưng sau đó sụt giảm xuống còn 37,8 tỷ đồng năm 2017 và 31,1 tỷ đồng năm 2018. Thực trạng này cho thấy tính thiếu ổn định trong cơ cấu thu nhập ngoài lãi của chi nhánh.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là nhận diện những rào cản nội tại và áp lực cạnh tranh thị trường đang kìm hãm sự bứt phá của mảng dịch vụ phi tín dụng tại BIDV Hoàng Mai. Mục tiêu cụ thể của đề tài bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ phi tín dụng trong ngân hàng thương mại hiện đại; khảo sát, phân tích toàn diện thực trạng cung ứng dịch vụ giai đoạn 2015 - 2018 tại BIDV Hoàng Mai; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp khả thi nhằm tái cơ cấu nguồn thu, gia tăng tỷ trọng thu phí dịch vụ đến năm 2025.

Phạm vi nghiên cứu được xác định không gian tại BIDV Chi nhánh Hoàng Mai - Hà Nội và thời gian từ năm 2015 đến năm 2018. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc xây dựng mô hình phát triển cân bằng giữa tín dụng và phi tín dụng, giúp chi nhánh kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dưới ngưỡng 2,3% và tối ưu hóa quy mô tài sản luân chuyển đạt trên 150.000 tỷ đồng mỗi năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên Lý thuyết trung gian tài chính hiện đại (Financial Intermediation Theory) và Lý thuyết đa dạng hóa danh mục thu nhập ngân hàng (Portfolio Theory in Banking Revenue). Theo lý thuyết trung gian tài chính, ngân hàng không chỉ thực hiện chức năng dẫn vốn truyền thống mà còn đóng vai trò cung cấp các dịch vụ tiện ích thanh toán, quản lý tài sản và bảo hiểm rủi ro cho nền kinh tế. Đồng thời, lý thuyết đa dạng hóa chứng minh rằng việc nâng cao tỷ trọng thu nhập ngoài lãi (non-interest income) từ dịch vụ phi tín dụng giúp giảm thiểu biến động lợi nhuận tổng thể và phân tán rủi ro tín dụng.

Các khái niệm then chốt được vận dụng trong luận văn gồm:

• Dịch vụ phi tín dụng (Non-credit Banking Services): Toàn bộ các hoạt động dịch vụ ngân hàng cung ứng cho khách hàng không kèm theo cam kết cấp tín dụng trực tiếp, bao gồm thanh toán, chuyển tiền, bảo lãnh, kinh doanh ngoại hối, ngân quỹ, thẻ và dịch vụ ngân hàng điện tử.
• Thanh toán không dùng tiền mặt (Non-cash Payment): Phương thức chi trả qua tài khoản ngân hàng thông qua các công cụ thanh toán như ủy nhiệm chi, séc, thẻ ngân hàng, thanh toán điện tử liên ngân hàng.
• Bảo lãnh ngân hàng (Bank Guarantee): Cam kết bằng văn bản của ngân hàng với bên nhận bảo lãnh về việc thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng khi khách hàng không thực hiện đúng cam kết.
• Ngân hàng số (Digital Banking): Việc số hóa toàn bộ các hoạt động, quy trình và sản phẩm dịch vụ ngân hàng truyền thống trên môi trường trực tuyến.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, sử dụng nguồn dữ liệu đa chiều được thu thập trong suốt quá trình nghiên cứu từ năm 2015 đến năm 2018.

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ báo cáo tài chính kiểm toán, bảng cân đối kế toán, báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh thường niên của BIDV Hoàng Mai giai đoạn 2015 - 2018; các báo cáo chuyên đề của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và hệ thống chỉ tiêu thống kê của Hội sở chính BIDV.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Khảo sát phỏng vấn sâu trực tiếp 15 cán bộ quản lý (gồm Giám đốc, Phó Giám đốc, Trưởng/Phó các phòng nghiệp vụ) và điều tra bảng hỏi đối với 150 khách hàng cá nhân cùng doanh nghiệp đang mở tài khoản thanh toán tại chi nhánh.
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Cỡ mẫu sơ cấp gồm 165 đối tượng. Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu định mức có chủ đích (purposive sampling) đối với cán bộ quản lý nhằm thu thập đánh giá chuyên sâu về quy trình quản trị nội bộ; áp dụng chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng (stratified random sampling) đối với khách hàng theo hai nhóm khách hàng doanh nghiệp và khách hàng bán lẻ.
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Áp dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian (time-series comparison), phân tích tỷ trọng cơ cấu tài chính, phân tích SWOT để chỉ rõ điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm đảm bảo tính khách quan của số liệu lịch sử, đồng thời phản ánh chân thực đánh giá thực tiễn từ người sử dụng dịch vụ. Timeline nghiên cứu được thực hiện liên tục trong 12 tháng để hoàn thiện bộ chỉ số phân tích.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh tại BIDV Chi nhánh Hoàng Mai giai đoạn 2015 - 2018 chỉ ra bốn phát hiện trọng tâm:

Thứ nhất, mảng dịch vụ thanh toán trong nước và dịch vụ thẻ ghi nhận tốc độ tăng trưởng quy mô ấn tượng. Doanh số thanh toán trong nước tăng liên tục với số lượng giao dịch từ 689.319 món năm 2015 lên 969.340 món năm 2018, tương ứng mức tăng 40,6%. Doanh số luân chuyển bình quân hàng năm qua hệ thống thanh toán đạt trên 150.000 tỷ đồng. Đối với dịch vụ thẻ, tổng số thẻ phát hành lũy kế đạt 94.655 thẻ vào năm 2018, tăng 7,8% so với năm 2017; tổng số dư tiền gửi duy trì trên tài khoản thẻ tăng vọt 75,8%, đạt 114,89 tỷ đồng năm 2018 so với mức 55,9 tỷ đồng năm 2015.

Thứ hai, hoạt động thanh toán quốc tế và thư tín dụng chứng từ (L/C) có sự sụt giảm và mất cân đối cơ cấu nghiêm trọng. Doanh số chuyển tiền kiều hối và thanh toán quốc tế giảm mạnh; trong đó doanh số chuyển tiền đến năm 2017 sụt giảm 71% so với năm 2015, phí dịch vụ chuyển tiền đi giảm 33%. Đặc biệt, cơ cấu L/C mất cân đối tuyệt đối khi L/C nhập khẩu chiếm tỷ trọng áp đảo (đạt 532 triệu USD năm 2015 và 370 triệu USD năm 2018), trong khi L/C xuất khẩu giảm từ 0,161 triệu USD năm 2015 về mức 0 USD trong hai năm 2017 và 2018.

Thứ ba, dịch vụ bảo lãnh ngân hàng có sự biến động khó lường về doanh số và thu phí. Doanh số bảo lãnh năm 2016 tăng 10,4% và thu phí bảo lãnh tăng mạnh 86,6% so với năm 2015. Tuy nhiên, sang năm 2017, doanh số bảo lãnh giảm sâu 56% và phí giảm 30%. Đến năm 2018, doanh số bảo lãnh phục hồi đạt 1.098 tỷ đồng với tổng thu phí đạt 5,746 tỷ đồng, tập trung chủ yếu ở bảo lãnh thực hiện hợp đồng với quy mô 347,6 tỷ đồng năm 2017.

Thứ tư, nguồn thu từ dịch vụ phi tín dụng đóng góp tỷ trọng còn thấp và có xu hướng suy giảm trong tổng thu nhập. Sau khi tăng từ 28,6 tỷ đồng năm 2015 lên 44,5 tỷ đồng năm 2016 (+55,6%), thu dịch vụ phi tín dụng đã giảm liên tiếp 15,1% năm 2017 (xuống 37,8 tỷ đồng) và giảm tiếp 17,7% năm 2018 (xuống 31,1 tỷ đồng). Thu nhập chi nhánh vẫn dựa chủ yếu vào nguồn thu chênh lệch lãi suất tín dụng truyền thống.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự sụt giảm nguồn thu dịch vụ giai đoạn 2017 - 2018 xuất phát từ cả yếu tố vĩ mô và vi mô. Về mặt khách quan, biến động kinh tế thế giới, áp lực nợ công tại một số khu vực và sự siết chặt quản lý ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước đã làm giảm lưu lượng kiều hối và giao dịch ngoại thương của các doanh nghiệp đối tác. Về mặt chủ quan, việc tái cấu trúc mạng lưới tín dụng (buộc chi nhánh cắt giảm 1.500 tỷ đồng dư nợ ngoài kế hoạch năm 2017) đã kéo theo sự sụt giảm các dịch vụ phi tín dụng phái sinh đi kèm. Bên cạnh đó, hạ tầng công nghệ thanh toán quốc tế chưa được phân cấp đồng bộ xuống các phòng giao dịch, khiến khách hàng phải trực tiếp đến hội sở chi nhánh để xuất trình chứng từ phức tạp.

So sánh với các nghiên cứu của Phan Thị Thu Hà hay Lê Xuân Nghĩa, kết quả nghiên cứu tại BIDV Hoàng Mai tái khẳng định mô hình kinh doanh của các ngân hàng thương mại Việt Nam vẫn mang nặng tính truyền thống. Tuy nhiên, điểm khác biệt tại BIDV Hoàng Mai là khả năng duy trì lượng tiền gửi không kỳ hạn giá rẻ quy mô lớn nhờ phục vụ các tập đoàn kinh tế hàng đầu như Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel) và Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex).

Dữ liệu nghiên cứu được minh chứng rõ nét qua các bảng biểu tổng hợp: Bảng 2.1 (Chỉ tiêu kinh doanh chính), Bảng 2.4 (Kết quả thanh toán nội địa), Bảng 2.6 (Cơ cấu L/C nhập - xuất), Bảng 2.8 (Chỉ tiêu dịch vụ thẻ), cùng Biểu đồ 2.1 và Biểu đồ 2.2 so sánh tương quan tỷ trọng doanh thu dịch vụ của BIDV Hoàng Mai với các chi nhánh Thăng Long, Hà Nội và Sở Giao dịch 1.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng và định hướng chiến lược bán lẻ của BIDV, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Đẩy mạnh đầu tư công nghệ số và chuẩn hóa quy trình giao dịch tự động Nâng cấp nền tảng ngân hàng lõi IPCAS, mở rộng tính năng trên ứng dụng BIDV SmartBanking, tích hợp thanh toán hóa đơn tự động và mở rộng mạng lưới thiết bị tự phục vụ. Chi nhánh cần lắp đặt thêm tối thiểu 10 máy ATM thế hệ mới và 20 máy POS tại các trung tâm thương mại lớn trên địa bàn quận Hoàng Mai, Thanh Xuân và Hai Bà Trưng. Mục tiêu nâng tỷ lệ giao dịch số hóa lên 85% và tăng số dư tiền gửi trên thẻ đạt mức tăng trưởng trên 20%/năm trong giai đoạn 2020 - 2023. Đơn vị chủ trì thực hiện: Ban Giám đốc và Phòng Quản trị Công nghệ Thông tin.

2. Đổi mới chính sách Marketing và cá nhân hóa sản phẩm dịch vụ theo phân khúc Xây dựng chính sách phí linh hoạt, áp dụng cơ chế miễn giảm phí thanh toán có điều kiện cho khách hàng duy trì số dư tiền gửi thanh toán lớn. Triển khai các chiến dịch tiếp thị số (Digital Marketing) hướng tới nhóm khách hàng trẻ tại các trường đại học và khu đô thị mới. Mục tiêu nâng tổng số lượng thẻ phát hành đạt mốc 150.000 thẻ vào cuối năm 2023. Đơn vị chủ trì thực hiện: Phòng Khách hàng Bán lẻ phối hợp với Tổ Marketing.

3. Phát triển mô hình bán chéo liên kết chặt chẽ giữa tín dụng và phi tín dụng Khai thác tối đa hệ sinh thái khách hàng doanh nghiệp hiện hữu để cung cấp trọn gói các giải pháp tài chính: cấp tín dụng đi kèm phát hành L/C, bảo lãnh thanh toán, chi trả lương qua tài khoản thẻ (Payroll) và quản lý ngân quỹ tập trung. Đặt mục tiêu nâng doanh số bảo lãnh vượt mức 1.500 tỷ đồng/năm, đưa tốc độ tăng trưởng thu phí phi tín dụng đạt từ 15% đến 20%/năm trong giai đoạn 2020 - 2024. Đơn vị chủ trì thực hiện: Phòng Khách hàng Doanh nghiệp.

4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và chuẩn hóa kỹ năng tư vấn chuyên sâu Tổ chức đào tạo định kỳ 100% cán bộ giao dịch viên và chuyên viên quan hệ khách hàng về nghiệp vụ thanh toán quốc tế, quy tắc thực hành thống nhất tín dụng chứng từ (UCP 600) và kỹ năng xử lý khiếu nại khách hàng. Đơn vị chủ trì thực hiện: Phòng Tổ chức Cán bộ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

1. Ban lãnh đạo và cán bộ quản lý tại các chi nhánh ngân hàng thương mại: Cung cấp khung đánh giá thực tiễn và bộ giải pháp giúp tái cơ cấu danh mục doanh thu, chuyển dịch từ mô hình kinh doanh tín dụng truyền thống sang mô hình ngân hàng đa dịch vụ.
2. Học viên cao học, sinh viên và nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo học thuật giá trị về phương pháp phân tích số liệu tài chính, chuỗi dữ liệu lịch sử giai đoạn 2015 - 2018 và kỹ thuật thiết kế nghiên cứu trường hợp (case study).
3. Chuyên gia phát triển sản phẩm và nghiên cứu thị trường ngân hàng số: Tìm thấy các cứ liệu thực tế về thói quen thanh toán, rào cản chuyển đổi số và tiềm năng bán chéo sản phẩm dịch vụ thẻ, ví điện tử và ngân sách số.
4. Lãnh đạo và chuyên viên tài chính tại các doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Nắm bắt rõ quy trình phát hành bảo lãnh, quản lý rủi ro tỷ giá ngoại hối và các phương thức tài trợ thương mại (L/C, nhờ thu) để tối ưu hóa dòng tiền doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Nguyên nhân nào khiến thu phí dịch vụ phi tín dụng tại BIDV Hoàng Mai sụt giảm trong năm 2017 và 2018? Sự sụt giảm từ 44,5 tỷ đồng năm 2016 xuống còn 31,1 tỷ đồng năm 2018 chủ yếu do áp lực cắt giảm 1.500 tỷ đồng dư nợ tín dụng ngoài kế hoạch, kéo theo suy giảm các dịch vụ thanh toán và bảo lãnh phái sinh, kết hợp sự suy thoái kinh tế thế giới làm giảm mạnh lưu lượng kiều hối chuyển về.

2. Dịch vụ thanh toán trong nước của BIDV Hoàng Mai có thế mạnh vượt trội nào? Chi nhánh khai thác hiệu quả nền tảng IPCAS và mạng lưới thanh toán song phương liên ngân hàng, xử lý bình quân trên 969.340 món giao dịch/năm với doanh số luân chuyển trên 150.000 tỷ đồng, phục vụ các tài khoản chuyên thu chi của các tập đoàn kinh tế lớn như Viettel và Petrolimex.

3. Tình trạng mất cân đối trong cơ cấu thanh toán L/C xuất - nhập khẩu phản ánh điều gì? Doanh số L/C nhập khẩu đạt hàng trăm triệu USD trong khi L/C xuất khẩu gần như bằng 0 trong năm 2017 và 2018 phản ánh sự thiếu hụt khách hàng là doanh nghiệp xuất khẩu lớn trên địa bàn, đồng thời mức độ tín nhiệm của các đối tác ngoại quốc đối với dịch vụ thanh toán quốc tế của chi nhánh còn khiêm tốn.

4. Bán chéo sản phẩm tín dụng và phi tín dụng đem lại lợi ích gì cho ngân hàng? Việc tích hợp cấp vốn với dịch vụ bảo lãnh, thanh toán lương qua thẻ và quản lý ngân quỹ giúp ngân hàng giữ chân khách hàng lâu dài, khai thác tối đa nguồn tiền gửi không kỳ hạn lãi suất thấp và giảm thiểu rủi ro biến động tỷ giá.

5. Dịch vụ thẻ ngân hàng đóng góp như thế nào vào sự phát triển chung của chi nhánh? Dịch vụ thẻ giúp chi nhánh phát hành 94.655 thẻ vào năm 2018, duy trì nguồn vốn huy động không kỳ hạn giá rẻ lên tới 114,89 tỷ đồng và thu về hơn 617,9 triệu đồng tiền phí dịch vụ mỗi năm, tạo tiền đề vững chắc cho chuyển đổi ngân hàng số.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận và khẳng định tính tất yếu của việc phát triển dịch vụ phi tín dụng nhằm giảm thiểu rủi ro hoạt động ngân hàng.
• Phân tích chi tiết thực trạng tại BIDV Hoàng Mai giai đoạn 2015 - 2018 với quy mô thanh toán nội địa đạt trên 150.000 tỷ đồng/năm nhưng nguồn thu phí còn biến động mạnh (từ 44,5 tỷ đồng giảm về 31,1 tỷ đồng).
• Nhận diện các điểm nghẽn cốt lõi trong thanh toán L/C xuất khẩu, quản lý ngoại hối và mức độ phân cấp công nghệ tại các phòng giao dịch.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp toàn diện bao gồm số hóa hạ tầng, cá nhân hóa marketing, phát triển bán chéo sản phẩm và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
• Định hướng nghiên cứu tiếp theo cần tập trung đánh giá tác động của công nghệ tài chính (FinTech) và ngân hàng mở (Open Banking) đối với việc đa dạng hóa thu nhập ngoài lãi của các chi nhánh ngân hàng thương mại.

Hãy áp dụng ngay các giải pháp thực tiễn từ luận văn để tối ưu hóa chiến lược chuyển dịch cơ cấu doanh thu và nâng cao năng lực cạnh tranh cho đơn vị của bạn!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Tổng quan về ngân hàng thương mại Theo Luật Các tổ chức tín dụng do Quốc hội Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngay 16 tháng 6 năm 2010, tại Điều 4 có nêu: - Tổ chức tín dụng là doanh nghiệp thực hiện một, một số hoặc tất cả các hoạt động ngân hàng. Tổ chức tín dụng bao gồm ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng, tổ chức tài chính vi mô và quỹ tín dụng nhân dân - Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng có thể được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật này. Theo tính chất và mục tiêu hoạt động, các loại hình ngân hàng bao gồm ngân hàng thương mại, ngân hàng chính sách, ngân hàng hợp tác xã. - Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận.

Hoạt động của Ngân hàng thương mại đã được mô tả chi tiết từ Điều 98 đến Điều 107 tại Mục 2, Chương IV của Luật các tổ chức tín dụng năm 2010.2 Dịch vụ phi tín dụng và phát triển dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại 1.1 Dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm Hiện nay dịch vụ ngân hàng nói chung và dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại nói riêng chưa được định nghĩa một cách rõ ràng và cụ thể trong các tự điển về kinh tế - tài chính. Trong luận văn này, dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại là thương mại thực hiện cung cấp sản phẩm dịch vụ thanh toán trên cơ sở nắm giữ các tài khoản thanh toán của các tổ chức, cá nhân và có mối liên hệ thanh toán liên ngân hàng với nhau qua các kênh thanh toán được thiết lập riêng cho hoạt động ngân hàng. - Thanh toán và chuyển tiền trong nước Thanh toán và chuyển tiền trong nước là sản phẩm dịch vụ mà ngân hàng thương mại thực hiện theo lệnh của khách hàng, chuyển tiền cho một người thụ hưởng nhất định, hay ngân hàng thương mại trích một khoản tiền từ tài khoản theo lệnh của 5 khách hàng, để ghi có cho tài khoản của người khác và ngân hàng thương mại thu được một khoản phí nhất định. Để thực hiện yêu cầu thanh toán và chuyển tiền của khách hàng, ngân hàng thương mại sử dụng các phương thức thanh toán giữa các ngân hàng như thanh toán bù trừ giữa các ngân hàng; thanh toán qua tài khoản tiền gửi tại Ngân hàng Nhà nước; thanh toán thu hộ, chi hộ giữa các ngân hàng; thanh toán điện tử liên ngân hàng; thanh toán qua tài khoản tiền gửi tại các ngân hàng thương mại khác.

với các công cụ thanh toán chủ yếu: + Thanh toán séc: Séc là phương tiện thanh toán do người chủ tài khoản lập dưới hình thức chứng từ theo mẫu in sẵn, lệnh cho ngân hàng thương mại trả không điều kiện một số tiền nhất định cho người thụ hưởng có tên trên séc hay cho chính người cầm tờ séc. Séc được dùng để thanh toán tiền hàng, dịch vụ, nộp thuế, trả nợ. hoặc để rút tiền mặt tại các ngân hàng thương mại với nhiều loại: séc ký danh, séc vô danh, séc tiền mặt, séc chuyển khoản, séc bảo chi, séc du lịch… + Thanh toán bằng lệnh chi hoặc uỷ nhiệm chi: Lệnh chi hoặc uỷ nhiệm chi là lệnh chi tiền của chủ tài khoản yêu cầu ngân hàng thương mại phục vụ mình trích một số tiền nhất định từ tài khoản của mình để trả cho người thụ hưởng có tên trên lệnh chi hoặc uỷ nhiệm chi. Lệnh chi hoặc uỷ nhiệm chi được áp dụng trong thanh toán tiền hàng hoá, dịch vụ, nộp thuế, trả nợ hoặc chuyển tiền của người sử dụng dịch vụ thanh toán tại một chi nhánh ngân hàng thương mại hoặc giữa các chi nhánh ngân hàng thương mại cùng hoặc khác hệ thống trong phạm vi cả nước.

+ Thanh toán bằng nhờ thu hoặc uỷ nhiệm thu: Uỷ nhiệm thu là giấy uỷ nhiệm do người thụ hưởng lập nhờ ngân hàng thương mại thu hộ tiền trên cơ sở khối lượng hàng hoá đã giao, dịch vụ đã cung ứng. Uỷ nhiệm thu được sử dụng để thanh toán hàng hoá, dịch vụ giữa các chủ thể mở tài khoản tại cùng một ngân hàng thương mại hoặc các chi nhánh ngân hàng thương mại cùng hệ thống hoặc khác hệ thống trên cơ sở có thoả thuận bằng hợp đồng về điều kiện thu hộ giữa bên trả tiền và bên thụ hưởng. + Thanh toán bằng thẻ ngân hàng: Thẻ ngân hàng là công cụ thanh toán do ngân hàng thương mại phát hành và bán cho khách hàng sử dụng để trả tiền hàng hoá, dịch vụ, các khoản thanh toán khác hoặc rút tiền mặt tại các máy rút tiền tự động. Để được sử dụng thẻ ngân hàng, khách hàng phải thực hiện thủ tục đăng ký sử dụng thẻ và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của ngân hàng thương mại phát hành thẻ.

Các ngân hàng thương mại Hiện nay, đang phát hành và thực hiện thanh toán các loại thẻ: 6 ● Thẻ ghi nợ quốc tế: Là loại thẻ gắn liền với tài khoản tiền gửi thanh toán hay tài khoản séc của khách hàng. Khách hàng có thể sử dụng thẻ để thanh toán, chi trả tiền mua hàng hoá, dịch vụ ở bất kỳ quốc gia nào có đặt máy đọc thẻ của ngân hàng thương mại, không phải trực tiếp đến ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh của nó. Khi khách hàng sử dụng loại thẻ này để thanh toán thì giá trị giao dịch được khấu trừ ngay vào tài khoản của khách hàng đồng thời ghi có ngay vào tài khoản của người thụ hưởng thông qua mạng máy tính điện tử tự động. ● Thẻ tín dụng: Là loại thẻ được sử dụng phổ biến, ngân hàng thương mại cho phép chủ thẻ không cần có số dư trên tài khoản và được sử dụng một hạn mức nhất định.

Thẻ tín dụng được dùng để mua hàng hoá và các dịch vụ trả tiền sau. Việc thanh toán hàng hoá, dịch vụ được thực hiện tại những nơi có máy đọc thẻ và tại các điểm bán lẻ có các ký hiệu của loại thẻ tín dụng mà chúng chấp nhận. Các ngân hàng thương mại cấp thẻ tín dụng cho các khách hàng có quan hệ thường xuyên, có tình hình tài chính tốt, luôn đảm bảo khả năng thanh toán. ● Thẻ ghi nợ nội địa: Với chức năng chuyên biệt chỉ để rút tiền mặt từ tài khoản thanh toán của khách hàng.

Hiện nay thẻ rút tiền mặt dùng để rút tiền tại các máy ATM và chủ thẻ có thể thực hiện các giao dịch thanh toán các chi phí điện, nước, điện thoại,. + Dịch vụ ngân hàng điện tử: Khách hàng có tài khoản tiền gửi thanh toán mở tại ngân hàng thương mại muốn sử dụng các dịch vụ ngân hàng điện tử phải có thỏa thuận trước với ngân hàng thương mại về việc yêu cầu ngân hàng thương mại cung cấp dịch vụ ngân hàng điện tử. Ngân hàng thương mại sẽ cung cấp cho khách hàng “mã số” để truy cập đến các dịch vụ ngân hàng. Các dịch vụ này khách hàng được ngân hàng thương mại đáp ứng dựa trên việc xử lý thông tin hai chiều giữa ngân hàng thương mại và khách hàng qua mạng Internet hoặc mạng điện thoại di động.

Ngân hàng thương mại cung cấp các dịch vụ ngân hàng điện tử như: ● Internet Banking: Dịch vụ Internet Banking là dịch vụ ngân hàng mà khách hàng giao dịch với ngân hàng thông qua Internet. Khách hàng có thể kiểm tra các thông tin về tài khoản, số dư, tiền gửi, tiền vay và thực hiện các giao dịch như chuyển tiền, thanh toán hóa đơn,. Hiện tại, ở Việt Nam đã có một số ngân hàng thử nghiệm và đưa vào phục vụ khách hàng dịch vụ này như: BIDV, Vietcombank, Vietinbank, ACB, Techcombank, BIDV,. ● Telephone Banking: Dịch vụ Telephone Banking là loại hình dịch vụ mà khách hàng sử dụng điện thoại gọi đến một số máy cố định của ngân hàng cung cấp dịch vụ để thực hiện các giao dịch hoặc kiểm tra thông tin tài khoản (tùy thuộc vào dịch vụ ngân hàng cung cấp).

7 ● Mobile Banking: Dịch vụ Mobile Banking là loại hình dịch vụ ngân hàng giao dịch qua điện thoại di động. Mobile Banking cho phép khách hàng thông qua điện thoại di động có thể truy cập các thông tin về tài khoản cá nhân hoặc thực hiện các giao dịch thanh toán hoá đơn và nhận thông tin về tỷ giá hối đoái, giá cả thị trường, lãi suất tiết kiệm. - Thanh toán và chuyển tiền quốc tế Thanh toán quốc tế là việc chi trả các nghĩa vụ và yêu cầu về tiền tệ phát sinh từ các quan hệ kinh tế, tài chính giữa các tổ chức kinh tế quốc tế, giữa các doanh nghiệp, giữa các cá nhân của các nước khác nhau để kết thúc một chu trình hoạt động trong lĩnh vực kinh tế đối ngoại, bằng các hình thức chuyển tiền hay bù trừ trên các tài khoản tại các ngân hàng thương mại. + Các công cụ thanh toán ● Hối phiếu: là tờ lệnh vô điều kiện do một người ký phát để đòi tiền người khác bằng việc yêu cầu người này, khi nhìn thấy hối phiếu hoặc đến một ngày nhất định; hoặc đến một ngày có thể xác định trong tương lai, phải trả một số tiền nhất định cho người hưởng lợi quy định trên hối phiếu; hoặc theo lệnh của người này trả cho người khác; hoặc trả cho người cầm phiếu.

● Séc: là một tờ mệnh lệnh trả tiền vô điều kiện do chủ tài khoản phát hành yêu cầu NHTM phục vụ mình trích tài khoản để trả cho người thụ hưởng có tên trên séc hoặc trả cho người cầm tờ séc. + Các phương thức thanh toán ● Thư tín dụng (L/C): Phương thức thanh toán này là một sự thoả thuận mà trong đó một ngân hàng nơi mở thư tín dụng theo yêu cầu của khách hàng (người xin mở thư tín dụng) cam kết sẽ trả một số tiền nhất định cho một người thứ ba (người hưởng lợi số tiền của thư tín dụng) khi người thứ ba này xuất trình cho ngân hàng một bộ chứng từ thanh toán phù hợp với những quy định đề ra trong thư tín dụng nếu bên bán thực hiện đúng và đầy đủ những quy định theo thư tín dụng. Phương thức thanh toán này có độ an toàn và chuẩn xác cao, do đó, nó được dùng phổ biến trong quan hệ thanh toán quốc tế.