Tài liệu Kinh tế: Phát triển dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng tmcp ngoại

Tìm hiểu chiến lược phát triển dịch vụ phi tín dụng tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam chi nhánh Bắc Giang, các giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh.

• Tác giả: Trần Việt Hùng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thanh Phương
• Trường học: Trường Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Phát triển dịch vụ phi tín dụng của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang
• Loại tài liệu: Đề án tốt nghiệp thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Bắc Giang

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• PHẦN MỞ ĐẦU
• Lý do lựa chọn đề án
• Mục tiêu và nhiệm vụ của đề án
• Đối tượng và phạm vi của đề án
• Quy trình và phương pháp thực hiện đề án
• Kết cấu đề án
• 1. PHẦN 1: TỔNG QUAN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Dịch vụ phi tín dụng và phát triển dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Quan điểm về dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Đặc điểm của dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.1.3. Các dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.1.4. Phát triển dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.2. Căn cứ xây dựng đề án
• 1.2.1. Căn cứ thực tiễn
• 2. PHẦN 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH BẮC GIANG
• 2.1. Khái quát về Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang và phân tích môi trường kinh doanh của Chi nhánh
• 2.1.1. Khái quát về Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang
• 2.1.2. Phân tích môi trường kinh doanh của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang
• 2.2. Thực trạng phát triển dịch vụ phi tín dụng tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang
• 2.2.1. Thực trạng nội dung phát triển dịch vụ phi tín dụng tại chi nhánh
• 2.2.2. Thực trạng kết quả phát triển dịch vụ phi tín dụng tại chi nhánh
• 2.3. Đánh giá chung về phát triển dịch vụ phi tín dụng tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang
• 2.3.1. Những kết quả đạt được
• 2.3.2. Những hạn chế
• 2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 3. PHẦN 3: MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ, KIẾN NGHỊ NHẰM PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH BẮC GIANG
• 3.1. Bối cảnh đề xuất khuyến nghị
• 3.1.1. Dự báo môi trường kinh doanh trung hạn của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang
• 3.1.2. Chiến lược trung hạn của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang về phát triển dịch vụ phi tín dụng
• 3.2. Các khuyến nghị với Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang về phát triển dịch vụ phi tín dụng
• 3.2.1. Hoàn thiện hoạt động marketing đối với dịch vụ phi tín dụng
• 3.2.2. Tăng cường bán chéo sản phẩm dịch vụ phi tín dụng
• 3.2.3. Hoàn thiện chính sách chăm sóc khách hàng
• 3.2.4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cung cấp dịch vụ phi tín dụng
• 3.2.5. Hoàn thiện công tác kiểm soát rủi ro trong cung ứng dịch vụ phi tín dụng
• 3.3. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước — Chi nhánh tỉnh Bắc Giang
• 3.4. Kiến nghị với Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• BẢN CAM ĐOAN

Tóm tắt

I. Khái niệm và tầm quan trọng của dịch vụ phi tín dụng

Dịch vụ phi tín dụng là những hoạt động ngân hàng không liên quan trực tiếp đến cấp tín dụng, bao gồm các dịch vụ tài chính, thanh toán và tư vấn. Tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam, các dịch vụ phi tín dụng đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển toàn diện. Những năm gần đây, sự phát triển dịch vụ phi tín dụng trở thành xu hướng chính của các ngân hàng thương mại trên thế giới và Việt Nam. Các dịch vụ này giúp ngân hàng tăng doanh thu, đa dạng hóa danh mục sản phẩm và nâng cao khả năng cạnh tranh. Phát triển dịch vụ phi tín dụng không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn cải thiện trải nghiệp khách hàng và xây dựng lòng tin dài hạn.

1.1. Định nghĩa dịch vụ phi tín dụng

Dịch vụ phi tín dụng bao gồm hoạt động thanh toán, chuyển tiền, bảo hiểm, ủy thác, quản lý tài sản và tư vấn tài chính. Đây là những dịch vụ không phát sinh rủi ro tín dụng trực tiếp nhưng mang lại doanh thu ổn định cho ngân hàng thương mại. Các dịch vụ này ngày càng trở nên không thể thiếu trong hoạt động ngân hàng hiện đại.

1.2. Vai trò trong chiến lược phát triển ngân hàng

Phát triển dịch vụ phi tín dụng giúp Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam tăng nguồn doanh thu không phụ thuộc vào lãi suất, giảm rủi ro tập trung và cải thiện tỷ lệ lợi nhuận. Dịch vụ phi tín dụng cũng tạo cơ hội kết nối sâu hơn với khách hàng cá nhân và doanh nghiệp.

II. Thực trạng phát triển dịch vụ phi tín dụng tại Chi nhánh Bắc Giang

Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang đã triển khai một loạt dịch vụ phi tín dụng như thanh toán quốc tế, tư vấn tài chính và dịch vụ bảo hiểm liên kết. Tuy nhiên, tình hình phát triển còn gặp nhiều thách thức. Theo khảo sát, Chi nhánh Bắc Giang đạt được một số kết quả tích cực với tăng trưởng doanh thu từ dịch vụ phi tín dụng đạt 15-20% hàng năm. Nhưng so với các chi nhánh ngân hàng khác, tốc độ tăng trưởng vẫn chậm. Những hạn chế chính bao gồm thiếu nhân lực chuyên môn, hạn chế trong marketing dịch vụ và chưa tập trung tốt vào phát triển dịch vụ phi tín dụng như một lĩnh vực chiến l略.

2.1. Các loại dịch vụ phi tín dụng hiện đang triển khai

Chi nhánh Bắc Giang cung cấp các dịch vụ phi tín dụng chính như: chuyển tiền quốc tế, phát hành thẻ tín dụng, dịch vụ safe deposit, tư vấn đầu tư, bảo hiểm nhân thọ và tổng hợp. Các dịch vụ này được triển khai với mức độ khác nhau, trong đó dịch vụ thanh toán là mạnh nhất.

2.1. Kết quả và thách thức hiện tại

Doanh thu từ dịch vụ phi tín dụng chiếm khoảng 25-30% tổng doanh thu của Chi nhánh. Tuy nhiên, sự chênh lệch lợi nhuận so với các ngân hàng cạnh tranh vẫn còn. Thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt trong chiến lược marketing và chưa phát huy hết tiềm năng bán chéo sản phẩm dịch vụ phi tín dụng.

III. Các nguyên nhân hạn chế phát triển dịch vụ phi tín dụng

Sự hạn chế trong phát triển dịch vụ phi tín dụng của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Thứ nhất, nhân lực cung cấp dịch vụ phi tín dụng chưa đáp ứng yêu cầu về chuyên môn và kỹ năng giao dịch. Thứ hai, hoạt động marketing và quảng bá dịch vụ còn hạn chế, khiến khách hàng chưa hiểu rõ về các sản phẩm. Thứ ba, hệ thống công nghệ thông tin chưa được hiện đại hóa đầy đủ để hỗ trợ dịch vụ phi tín dụng hiệu quả. Thứ tư, chính sách khuyến khích bán chéo sản phẩm chưa đủ mạnh mẽ. Cuối cùng, chi nhánh chưa xây dựng được chiến lược riêng biệt cho từng loại dịch vụ phi tín dụng.

3.1. Yếu tố liên quan đến nguồn nhân lực

Đội ngũ nhân viên cung cấp dịch vụ phi tín dụng tại Chi nhánh chủ yếu được đào tạo về tín dụng truyền thống. Họ thiếu kiến thức sâu về các dịch vụ phi tín dụng mới, công nghệ fintech và xu hướng thị trường. Cần phải nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển năng lực chuyên môn cho nhân viên.

3.2. Hạn chế về marketing và tương tác khách hàng

Chi nhánh chưa có chiến lược marketing tích cực cho dịch vụ phi tín dụng. Các hoạt động quảng bá chủ yếu tập trung vào các khoản vay truyền thống. Cần xây dựng chiến lược marketing toàn diện nhằm nâng cao nhận thức khách hàng về giá trị dịch vụ phi tín dụng và tạo nhu cầu.

IV. Giải pháp và khuyến nghị phát triển dịch vụ phi tín dụng

Để phát triển bền vững dịch vụ phi tín dụng, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang cần thực hiện một số giải pháp toàn diện. Thứ nhất, xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ phi tín dụng rõ ràng với mục tiêu cụ thể và lộ trình thực hiện. Thứ hai, đầu tư vào nâng cao chất lượng nhân lực thông qua các khóa đào tạo chuyên sâu. Thứ ba, hoàn thiện hệ thống công nghệ thông tin để hỗ trợ cung cấp dịch vụ phi tín dụng hiệu quả. Thứ tư, triển khai các chương trình khuyến khích bán chéo sản phẩm và tương tác khách hàng. Thứ năm, tăng cường hoạt động marketing và giao tiếp với thị trường. Cuối cùng, thiết lập hệ thống quản lý rủi ro toàn diện cho các dịch vụ phi tín dụng.

4.1. Hoàn thiện chiến lược marketing dịch vụ phi tín dụng

Phát triển chiến lược marketing toàn kênh bao gồm quảng cáo số, truyền thông trực tiếp, và các sự kiện khách hàng. Xây dựng các chương trình khuyến mãi hấp dẫn để khách hàng trải nghiệm dịch vụ phi tín dụng. Tạo nội dung thông tin hữu ích giúp khách hàng hiểu rõ lợi ích của các dịch vụ phi tín dụng từ ngân hàng thương mại.

4.2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Triển khai chương trình đào tạo định kỳ về dịch vụ phi tín dụng, công nghệ fintech và kỹ năng bán hàng. Tuyển dụng nhân viên có chuyên môn cao trong các lĩnh vực dịch vụ phi tín dụng cụ thể. Xây dựng hệ thống thưởng, khen thưởng khuyến khích nhân viên tăng doanh số từ dịch vụ phi tín dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, danh mục từ viết tắt, danh mục bảng, hình, nội dung chính của đề án gồm ba phân: Phần 1: Tổng quan về phát triển dịch vụ PTD của ngân hàng thương mại và căn cứ xây dựng đề án Phần 2: Thực trạng phát trién dich vu PTD tai Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang Phần 3: Một số khuyến nghị, kiến nghị nhằm phát triển dịch vụ PTD tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang PHAN 1: TONG QUAN VE PHAT TRIEN DICH VU PHI TIN DUNG CUA NGAN HANG THUONG MAI 1. Dịch vụ phi tín dụng và phát triển dịch vụ phi tín dụng của ngân hang thương mại 1. Quan điểm về dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại Hiện nay, chưa có khái niệm thống nhất về dịch vụ PTD. Một số quan điểm về dịch vụ PTD được đưa ra như sau: Otieno, P.

(2010) cho rằng: Dịch vụ PTD của ngân hàng thương mại là một phần quan trọng của hệ thống dịch vụ ngân hàng, đó là các dịch vụ mà ngân hàng cung cấp cho khách hàng mà không liên quan đến việc mở rộng tín dụng hoặc huy động vốn. Thay vào đó, chúng là các dịch vụ được cung cấp trên cơ sở lệ phí và nhằm mục đích hỗ trợ cho các hoạt động tài chính của khách hàng doanh nghiệp và các tô chức tài chính. (2019) chi ra: Cac dich vu PTD bao gom một loạt các hoạt động như thu chi phiếu, quản lý tiền mặt, các dịch vụ ủy thác và cung cấp thông tin tài khoản qua các kênh điện tử. Mục tiêu của các dịch vụ này là cung cấp một cách tiện lợi và hiệu quả cho khách hàng trong việc quản lý tài chính và giao dịch hàng ngày của họ.

Ngân hàng thương mại thu phí từ các dịch vụ này, giúp tạo ra nguồn thu nhập đáng kề và đóng góp vào lợi nhuận tổng thể của ngân hàng. Thu nhập này có thê đến từ các khoản phí cho các giao dịch, dịch vụ tư van, hoặc các khoản phí khác liên quan đến các hoạt động tài chính. (2023) cho biết thêm: Mặc dù dịch vụ PTD không phải là một phần chính của ngân hàng thương mại như vay vốn hoặc huy động vốn, nhưng chúng đóng một vai trò quan trọng trong việc mở rộng phạm vi dich vu cua ngân hàng và tạo ra các nguôn thu nhập bố sung. Đồng thời, chúng cũng đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của các khách hàng doanh nghiệp và tô chức tài chính trong việc quản lý tài chính và giao dịch ngân hàng.

Tại Việt Nam, Định Văn Chức (2021) cho rằng: Dịch vụ phi tín dụng là các dịch vụ tài chính, tiền tệ được ngân hàng cung cấp, đáp ứng nhu cầu của khách hàng nhằm trực tiếp hoặc gián tiếp đem lại cho ngân hàng một khoản thu nhập, không bao gồm dịch vụ tín dụng. Như vậy, trong phạm vi nghiên cứu của đề án, có thể hiểu: Dịch vu PTD cua NHTM là một bộ phận cấu thành của DỰNH, đó là những dịch vụ được ngân hang cung cấp tới khách hàng đáp ứng nhu cầu về tài chính, tiên tệ của khách hàng nhằm trực tiếp hoặc gián tiếp đem lại cho ngân hàng một khoản thu nhập nhất định, không bao gôm dịch vụ cho vay vốn và dịch vụ huy động vốn. Hay nói cách khác: dich vu PTD la cac dich vu thu phí của NHTM. Đặc điểm của dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại Dịch vụ PTD của NHTM mang day đủ các đặc điểm của dịch vụ ngân hàng như: Tính vô hình; Tính không thể tách biệt; Tính không ồn định; Tính không lưu giữ được.

Ngoài ra, dịch vụ PTD còn có các đặc điểm riêng như sau: Một là, dịch vụ PTD của ngân hàng không đòi hỏi các NHTM phải sử dụng nguồn vốn của mình đề thực hiện nghĩa vụ ngay khi giao kết hợp đồng (trừ nguồn vốn phải đầu tư ban dau). Khac voi cac dich vu tin dung, cac dich vu PTD chi can đầu tư nguồn vốn ban đầu đề trang bi cơ sở hạ tầng công nghệ ngân hàng và dau tu nguôn nhân lực phục vụ cho hoạt động cung cấp dịch vụ mà không cần phải sử dụng vốn của ngân hàng. Chăng hạn như: đối với dịch vụ chuyền tiền, NHTM chỉ thu phí chuyền tiền từ khách hàng, không sử dụng vốn của mình để thực hiện giao dịch. Hai là, các dịch vụ PTD của ngân hàng có khả năng mang lại lợi nhuận cao cho NHTM bởi chỉ phí ban đầu thường rất thấp, việc phát triển dịch vụ chủ yếu tận dụng vào cơ sở hạ tầng công nghệ đã được đâu tư trước đó.

Như đã phân tích ở trên, NHTM có thể tận dụng cơ sở hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực sẵn có của ngân hàng để cung cấp dịch vụ. Do do, chi phi cua cdc dich vu PTD thường rất thấp. Nhưng nguồn thu từ phí dịch vụ PTD của NHTM thường cao, ồn định và ít chịu ảnh hưởng bởi biến động của thị trường so với dịch vụ tín dụng. Ba là, dịch vụ PTD của NHTM được xếp vào những lĩnh vực kinh doanh tương đối an toàn, rủi ro thấp.

Các rủi ro của dịch vụ PTD chủ yếu liên quan đến hoạt động thanh toán, bảo quản tài sản và rủi ro pháp lý,. NHTM có thể kiểm soát tốt các rủi ro này thông qua quy trình quản lý rủi ro hiệu quả. Vì thế mở rộng dịch vụ PTD sẽ giúp cho NHTM hạn chế được những rủi ro như rủi ro lãi suất, đặc biệt là rủi ro tín dụng. Bốn là, các dịch vụ PTD của ngân hàng có tính hỗ trợ cao và liên kết chặt chẽ với nhau.

Chăng hạn như: dịch vụ bảo lãnh thanh toán quốc tế thường đi kèm với dich vu chuyén tién quốc tế. Các DV luôn đòi hỏi đi kèm với nhau, sự tồn tại và phát trién cua DV nay gan liền với các dịch vụ khác. Do đó, dịch vụ PTD của NHTM đòi hỏi sự phát triển đồng bộ. Năm là, dịch vụ PTD ngân hàng vô cùng da dạng, phong phú và không ngừng phát triển.

Hiện nay, trên thế g101 CO rât nhiều loại hình dịch vụ PTD như dịch vụ thanh toán, dịch vụ bảo lãnh, dịch vụ thu hộ, dịch vụ ủy thác đầu tư, dịch vụ tư vấn tài chính. Với mỗi loại hình DV, các NH đều đa dạng các loại hình cung cấp đề đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng. Sáu là, nhiều dịch vụ PTD ngân hàng chứa hàm lượng công nghệ cao. Khách hàng không cần đến NH mà có thể ngôi tại nhà đề thực hiện các giao dịch thông quacác kênh giao dịch hiện đại như: E- Banking, Home Banking.

Cac dich vu phi tin dung cua ngan hang thuong mai 1. Nhóm dịch vụ phi tín dụng truyền thống - Dịch vụ thanh toán: là loại hình dịch vụ trong đó các ngân hàng cung ứng phương tiện thanh toán; thực hiện dịch vụ thanh toán séc, lệnh chi, ủy nhiệm chị, nhờ thu, ủy nhiệm thu, thẻ ngân hàng, thư tín dụng và các dịch vụ thanh toán khác cho khách hàng thông qua tài khoản của khách hàng. Dịch vụ thanh toán qua tài khoản gồm dịch vụ thanh toán qua tài khoản trong nước và quốc tế. - Dịch vụ ngân quỹ: là dịch vụ mà ngân hàng quản lý thu chi tiền mặt cho khách hàng.

Việc thu chi tiền mặt có thể được thực hiện tại quây của ngân hàng hoặc tại địa điểm mà khách hàng yêu cau. - Dịch vụ quản lý tài sản: bao gồm DV quản lý tiền mặt, DV cất giữ tài sản và DV tín thác. Dịch vụ quản lý tiền mặt là việc NH quản lý thu chi tiền mặt và tiến hành đầu tư phần thặng dư tiền mặt tạm thời nhằm mang lại hiệu quả tối đa cho khách hàng. - Dịch vụ kinh doanh ngoại tệ giao ngay: là giao dịch mua bán hai loại tiền tệ khác nhau với tỷ giá giao ngay tại thời điểm giao dịch và thanh toán được thực hiện trong vòng hai ngày làm việc tiếp theo.

Nhom dich vu phi tin dụng hiện đại - Dịch vụ thẻ (trừ dịch vu the tín dụng): Thẻ là phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt mà chủ thẻ có thể sử dụng đề rút tiền mặt, chuyền khoản, vấn tin số dư. tại các máy rút tiền tự động (ATM) hoặc thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ tại các tô chức chấp nhận thẻ. Đối với NHTM việc phát hành và thanh toán thẻ là hoạt động bao gồm các nghiệp vụ cho vay, huy động vốn, thanh toán trong và ngoài nước. Có hai loại thẻ chính đó là thẻ nội địa và thẻ quốc tế.

- Dịch vụ ngân hàng điện tử: là dịch vụ được ngân hàng cung cấp mà giao dịch giữa ngân hàng và khách hàng dựa trên quá trình xử lý và chuyền giao dữ liệu số hóa. Trên thế giới, dịch vụ ngân hàng điện tử đã được các ngân hàng cung cấp, cho phép khách hàng thực hiện các giao dịch ngân hàng một cách trực tuyến thông qua các phương tiện như máy vi tính, điện thoại di động, máy tính bảng,. - Dịch vụ kinh doanh ngoại tệ, vàng bạc đá quỷ (trừ kinh doanh ngoại tệ giao ngay): Ngoài kinh doanh ngoại tệ giao ngay, các dịch vụ kinh doanh ngoại tệ hiện đại bao gồm kinh doanh ngoại tệ kỳ hạn, quyền chọn, hoán đôi, ky quy,. - Dịch vụ tr vấn và cung cấp thông tin: là một lĩnh vực nhằm phân tích dự báo các thông tin về tình hình kinh tế xã hội - pháp luật - thị trường giá cả, liên quan đến vân đề đầu tư giúp khách hàng đưa ra quyết định một cách đúng đắn, an toàn và có hiệu quả.

Phát triển dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại 1. Quan điểm về phát triển dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại Theo từ điển bách khoa, phát triển là sự biến đổi hoặc làm cho biến đổi từ ít đến nhiêu, hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phức tạp. Theo chủ nghĩa Marx — Lenin, phát triển là quá trình vận động tiến lên từ thấp đến cao, từ chưa tốt đến hoàn hảo về mọi mặt. Quá trình vận động đó diễn ra vừa dần dần, vừa nhảy vọt đề đưa tới sự ra đời của cái mới thay thế cái cũ.

Sự phát triển là kết quả của quá trình thay đổi dân về lượng dẫn đến sự thay đôi về chất, quá trình diễn ra theo đường xoăn ốc và hết mỗi chu kỳ sự vật lặp lại dường như sự vật ban đầu nhưng ở mức (cấp độ) cao hơn.