phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục chữ viết tắt, danh mục bảng biểu, tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc chia thành 4 chƣơng: Chƣơng 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử trong ngân hàng thƣơng mại. Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3. Thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần đầu tƣ và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bắc Ninh.
Giải pháp, kiến nghị phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần đầu tƣ và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bắc Ninh. 3 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ TRONG NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài nghiên cứu của tác giả, tại Việt Nam đã có một số đề tài nghiên cứu nhƣ sau: “Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần (TMCP) Á Châu”, luận văn thạc sỹ kinh tế của Lƣu Thanh Thảo, Trƣờng Đại học kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh năm 2008: Đề tài phân tích thực trạng, những thuận lợi, thành công cũng nhƣ những khó khăn, hạn chế trong việc phát triển dịch vụ tại Ngân hàng TMCP Á Châu t đó đề xuất các giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng TMCP Á Châu, thời gian nghiên cứu của đề tài là t 2003 đến 2007. “Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế”, luận văn tiến sỹ kinh tế của Phạm Thu Hƣơng – Trƣờng Đại học Ngoại Thƣơng năm 2012: Luận văn nghiên cứu những vấn đề lý luận về phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế; phân tích thực trạng các nhân tố ảnh hƣởng tới sự phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử và các giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.
“Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng đầu tƣ và phát triển Việt Nam giai đoạn 2011-2015”, luận văn thạc sỹ của Nguyễn Thị Kim Thoa năm 2010: Phân tích thực trạng, những thành công, thuận lợi cũng nhƣ khó khăn trong quá trình phát triển ngân hàng điện tử tại Ngân hàng đầu tƣ và phát triển Việt Nam, t đó đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện và phát triển ngân hàng điện tử tại Ngân hàng đầu tƣ và phát triển Việt Nam trong thời gian tới. Thời gian nghiên cứu của đề tài là t năm 2008 đến 2010. 4 “Phát triển dịch vụ Thanh toán không dùng tiền mặt cho khu vực dân cƣ ở Việt Nam”. Luận án Đại học Kinh tế - Đại học quốc gia Hà Nội (2015) – Tác giả: Đặng Công Hoàn.
Đề tài tập trung vào việc nghiên cứu về phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt giành cho khu vực dân cƣ Việt Nam, trong đó đặt trọng tâm vào nghiên cứu đánh giá sự phát triển, và lợi ích mà việc phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt mang lại cho dân cƣ và nền kinh tế thị trƣờng. Đề xuất định hƣớng, giải pháp cho việc phát triển dịch vụ này một cách hiệu quả nhất, phù hợp với điều kiện thực tế Việt Nam. Thân Thị Xuân (2013), Luận văn: “Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần Sài Gòn chi nhánh Hà Nội”, Luận văn thạc sĩ, Đại hoạc Kinh tế quốc dân. Đề tài đã hệ thống hóa các lý luận về dịch vụ ngân hàng điện tử, phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử, các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử.
Tác giả tiến hành khảo sát, điều tra trên cơ sở đó đƣa ra một số kiến nghị để phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử. Tuy nhiên, hệ thống câu hỏi phỏng vấn còn chung chung, và khía cạnh thanh toán liên ngân hàng vẫn chƣa đƣợc tác giả đề cập đến nhiều. Kết quả nghiên cứu thu thập sẽ chƣa đáp ứng đầy đủ mục đích và yêu cầu của đề tài. Nguyễn Văn Nghĩa (2011), “Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại ngân hàng TMCP Ngoại Thƣơng Việt Nam – chi nhánh Quảng Nam”, Luận văn thạc sỹ kinh tế, trƣờng đại học Đà Nẵng.
Nghiên cứu này hệ thống hóa một số lý luận về phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử của các ngân hàng thƣơng mại nói chung. Tác giả đã đƣa ra các cơ sở lý luận chung về dịch vụ ngân hàng điện tử: khái niệm, vai trò, vị trí của phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử và kinh nghiệm của các ngân hàng quốc tế trong vấn đề này và bài học với ngân hàng TMCP Ngoại Thƣơng – chi nhánh Quảng Nam. Đồng thời phân tích, đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Vietcombank Quảng Nam và nguyên nhân của thực trạng đó để đề xuất định hƣớng giải pháp giúp dịch vụ ngân hàng điện tử ngày càng phát triển. Cũng giống một số các đề tài đã nghiên cứu trƣớc đây, với đề tài “Phát triển dịch vụ Ngân hàng điện tử tại ngân hàng TMCP đầu tƣ và phát triển Việt Nam 5 (BIDV) – Chi nhánh Bắc Ninh” tác giả cũng đi sâu nghiên cứu các vấn đề lý luận về phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử, thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại một ngân hàng và đƣa ra các giải phát nhằm phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại ngân hàng này.
Tuy nhiên khác với các đề tài nghiên cứu trƣớc đây, đề tài của tác giả khác về không gian nghiên cứu và thời gian nghiên cứu. Các đề tài trƣớc đây nghiên cứu về các ngân hàng nhƣ ngân hàng Ngoại thƣơng, ngân hàng TMCP Á Châu, hoặc là các ngân hàng tại Việt Nam nói chung, còn không gian nghiên cứu đề tài của tác giả là tại Ngân hàng TMCP đầu tƣ và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bắc Ninh. Tuy có tƣơng đối giống với đề tài của tác giả Nguyễn Thi Kim Thoa, nhƣng đề tài của tác giả nghiên cứu sâu hơn về chính không gian nghiên cứu và thời gian nghiên cứu. Của tác giả Nguyễn Thi Kim Thoa là t 2008 đến 2010 khi Ngân hàng TMCP đầu tƣ và phát triển Việt Nam chƣa cổ phần hóa và chƣa ra đời một số sản phẩm dịch vụ ngân hàng điện tử mới, hơn nữa không gian nghiên cứu là chung của hệ thống BIDV.
Tác giả đi sâu vào nghiên cứu đối với Ngân hàng TMCP đầu tƣ và phát triển Việt nam (BIDV) – Chi nhánh Bắc Ninh thời gian nghiên cứu của đề tài này là t 2014 đến 2017. Vì vậy các giải pháp đƣa ra trong đề tài này khác với các đề tài trƣớc đây để phù hợp với không gian nghiên cứu cũng nhƣ phù hợp với thời đại mới. DỊCH VỤ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ TRONG NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Khái niệm dịch vụ ngân hàng điện tử Thƣơng mại điện tử (TMĐT) và sự ứng dụng của nó trong xã hội, đặc biệt là trong lĩnh vực ngân hàng ngày càng phát triển.
Việc ứng dụng thƣơng mại điện tử vào cung cấp các dịch vụ ngân hàng đã tạo ra một kênh phân phối sản phẩm mới, giúp ngân hàng ngày càng đa dạng hoá sản phẩm và mở rộng phạm vi hoạt động của mình. Do vậy, để tìm hiểu khái niệm dịch vụ ngân hàng điện tử, chúng ta đi tìm hiểu về thƣơng mại điện tử, bởi khái niệm dịch vụ ngân hàng điện tử xuất phát t khái niệm thƣơng mại điện tử. 6 Thƣơng mại điện tử là một khái niệm dùng để chỉ quá trình mua và bán một sản phẩm (hữu hình) hoặc dịch vụ (vô hình) thông qua một mạng điện tử (electronic network), phƣơng tiện trung gian (medium) phổ biến nhất của TMĐT là Internet. Qua môi trƣờng mạng, ngƣời ta có thể thiết lập giao dịch, thanh toán, mua bán bất cứ sản phẩm gì t hàng hoá cho đến dịch vụ, kể cả dịch vụ ngân hàng.
Dịch vụ ngân hàng điện tử (NHĐT) là một dạng của thƣơng mại điện tử (Electronic Commerce hay E- Commerce) ứng dụng trong hoạt động kinh doanh ngân hàng. Có thể định nghĩa cụ thể hơn, dịch vụ ngân hàng điện tử là một hệ thống phần mềm tin học cho phép khách hàng có thể tìm hiểu thông tin hay thực hiện một số giao dịch ngân hàng thông qua phƣơng tiện điện tử (công nghệ thông tin, điện tử, kỹ thuật số, t tính, truyền dẫn không dây, quang học, điện t hoặc công nghệ tƣơng tự). Theo Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam, dịch vụ ngân hàng điện tử đƣợc hiểu là: “Các dịch vụ và sản phẩm ngân hàng hiện đại và đa tiện ích đƣợc phân phối đến khách hàng bán buôn và bán lẻ một cách nhanh chóng (trực tuyến, liên tục 24h/ngày và 7 ngày/tuần, không phụ thuộc vào không gian và thời gian) thông qua kênh phân phối (Internet và các thiết bị truy nhập đầu cuối khác nhƣ máy tính, ATM, POS, điện thoại để bàn, điện thoại di động. Đặc điểm dịch vụ ngân hàng điện tử Dịch vụ ngân hàng điện tử là dịch vụ tài chính do ngân hàng cung cấp nên cũng mang đầy đủ các đặc điểm của dịch vụ ngân hàng.
Thứ nhất, dịch vụ ngân hàng điện tử mang tính vô hình. Đây là đặc điểm cơ bản để phân biệt dịch vụ ngân hàng với các sản phẩm của ngành sản xuất khác. Dịch vụ của ngân hàng không tồn tại dƣới dạng vật chất cụ thể vì vậy khi khách hàng mua dịch vụ không thể sờ nắm đƣợc. Khách hàng tiếp nhận và tiêu dùng dịch vụ ngân hàng thông qua hoạt động giao tiếp, tiếp nhận thông tin và kết quả là nhu cầu đƣợc đáp ứng.
Khách hàng thƣờng gặp khó khăn trong việc đƣa ra các quyết định lựa chọn. Khách hàng chỉ có thể kiểm tra và xác định chất lƣợng sản phẩm dịch vụ trong khi sử dụng. Do đặc tính vô hình nên trong kinh doanh ngân 7 hàng phải lựa chọn trên cơ sở lòng tin. Để giảm bớt sự không chắc chắn khi sử dụng sản phẩm dịch vụ ngân hàng, khách hàng buộc phải tìm kiếm các dấu hiệu chứng tỏ chất lƣợng sản phẩm dịch vụ nhƣ địa điểm giao dịch, mức độ trang bị công nghệ, uy tín của ngân hàng.
Thứ hai, dịch vụ ngân hàng điện tử mang tính không thể tách rời. Thực tế cho thấy, quá trình cung ứng sản phẩm dịch vụ ngân hàng thƣờng diễn ra đồng thời với quá trình tiêu thụ.