phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục các chữ viết tắt, bảng biểu, và danh mục các tài liệu tham khảo.nội dung chính của luận văn gồm 4 chƣơng với kết cấu nhƣ sau: - Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ bảo lãnh của ngân hàng thƣơng mại - Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu - Chƣơng 3: Thực trạng phát triển dịch vụ bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP đầu tƣ và phát triển Việt Nam - Chi nhánh Cầu Giấy - Chƣơng 4: Giải pháp phát triển dịch vụ bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP đầu tƣ và phát triển Việt Nam - Chi nhánh Cầu Giấy 3 CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ BẢO LÃNH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Tình hình nghiên cứu nước ngoài Phát triển DVBL đã và đang thu hút sự quan tâm của nhiều nhà quản lý và học giả trên thế giới.
Tuy nhiên, đa phần các ấn phẩm liên quan đến vấn đề này mới dừng ở mức xác định khái niệm, mô tả và cung cấp thông tin về DVBL. Một số nghiên cứu sâu về phát triển DVBL có thể kể đến bao gồm: Mahabbat Damirchiyeva (2013) sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu tại bàn, cùng với kinh nghiệm nhiều năm của tác giả trong lĩnh vực ngân hàng, các nghiên cứu trƣớc đó của tác giả để đi sâu phân tích quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia bảo lãnh. Đồng thời, nêu lên một số đặc điểm nổi bật của DVBL: nguyên tắc độc lập, bảo lãnh vô điều kiện, bảo lãnh có thời hạn hiệu lực nhất định, không có giá trị chuyển nhƣợng. Humphrey and Annalisa Prizzon (2014) thực hiện phỏng vấn trực tiếp và điều tra khảo sát tại các tổ chức kinh tế và các định chế tài chính.Nghiên cứu nhấn mạnh 1 số vấn đề: (i) Bảo lãnh có nhiều điểm có lợi hơn phƣơng thức cho vay, chỉ có 1 vài rủi ro nhất định, giúp các nhà đầu tƣ sử dụng vốn vay tại các nƣớc đang phát triển, tuy nhiên, bảo lãnh sẽ có thể gặp rủi ro đạo đức và chi phí cao cho ngƣời đi vay; (ii) Cách đo lƣờng sự phát triển của bảo lãnh, (iii) xu hƣớng phát triển của bảo lãnh tại các ngân hàng đa phƣơng.
Tác giả đã nghiên cứu về nhìn nhận của các ngân hàng đa phƣơng về sự phát triển DVBL và vai trò của bảo lãnh trong sự phát triển. Nghiên cứu đƣa ra sự cần thiết phải phát triển DVBL, đặc biệt nhấn mạnh tới sự cần thiết phát triển DVBL trong hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), những vấn đề cơ bản về bảo lãnh nhƣ: khái niệm, các loại bảo lãnh, rủi ro của các bên tham gia,.Bên cạnh đó, tác giả cũng đƣa ra những trở ngại chính cho sự phát triển DVBL và một số giải pháp để vƣợt qua những trở ngại đó. 4 Quevedo và Mirabile (2014) đã thực hiện 1 cuộc khảo sát tại nhiều tổ chức nhƣ DFIs và các cơ quan viện trợ trong 24 nƣớc DAC và 17 tổ chức tài chính quốc tế để có cái nhìn về quy mô và tốc độ phát triển của bảo lãnh, trong đó có bảo lãnh ngân hàng. Kết quả khảo sát chỉ ra: (i) Sự đóng góp rất lớn của bảo lãnh trong quá trình phát triển kinh tế tại hầu hết các khu vực, (ii) hầu hết khu vực kinh tế tƣ nhân đều sử dụng DVBL của ngân hàng, quỹ đầu tƣ, các công ty có trụ sở tại các nền kinh tế OECD, (iii) Khu vực có lợi nhất từ bảo lãnh là Châu Phi, Châu Á và Đông Âu,.
Nhìn chung, các nghiên cứu trên thế giới đa phần đều phân tích về nội dung của DVBL, tìm hiểu về vai trò cũng nhƣ tác động của DVBL đến quá trình phát triển kinh tế, rất ít nghiên cứu tập trung vào việc phát triển DVBL tại một tổ chức tín dụng riêng lẻ. Tình hình nghiên cứu trong nước Các nghiên cứu về phát triển dịch vụ ngân hàng nói chung và một số dịch vụ ngân hàng riêng lẻ (ngoài DVBL) đã đƣợc thực hiện nhiều nhƣng nghiên cứu về DVBL còn ít. Một số nghiên cứu có liên quan đến DVBL trong cùng hệ thống Ngân hàng TMCP đầu tƣ và phát triển Việt Nam tiêu biểu nhƣ: Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh “Phát triển dịch vụ bảo lãnh tại ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Bình Định” của tác giả Lƣơng Thị Thanh Thúy, đƣợc hoàn thành năm 2012. Bài viết đã khái quát chung các vấn đề cơ bản liên quan đến hoạt động bảo lãnh, quan điểm về phát triển DVBL, các tiêu chí đánh giá sự phát triển DVBL, các nhân tố ảnh hƣởng đến phát triển DVBL.
Qua việc phân tích, đánh giá thực trạng phát triển DVBL, tác giả đã chỉ ra những điểm mạnh, điểm yếu và những hạn chế tồn tại. Trên cơ sở đó, đƣa ra nhóm giải pháp phát triển DVBL tại BIDV Bình Định gồm: Nhóm giải pháp mang tính cạnh tranh; nhóm giải pháp hạn chế rủi ro; nhóm giải pháp hỗ trợ. Tác giả Nguyễn Thị Phƣơng Thảo với đề tài “Phát triển dịch vụ bảo lãnh tại Chi nhánh Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Thái Nguyên” (2014 - Đại học Thái Nguyên). Tác giả đã hệ thống hóa và làm rõ các vấn đề liên quan đến phát triển DVBL tại NHTM, trong đó tập trung vào nội dung, các chỉ tiêu đánh giá và nhân tố ảnh hƣởng đến phát triển DVBL tại NHTM.
Đề tài đi sâu phân tích thực 5 trạng phát triển DVBL của BIDV Thái Nguyên trong giai đoạn 2011 - 2013, đề xuất nhóm các giải pháp nhằm nâng cao tính cạnh tranh nhằm tăng trƣởng quy mô và thu nhập từ DVBL, các giải pháp nhằm hạn chế rủi ro trong quá trình phát triển DVBL, nhóm các giải pháp hỗ trợ nhằm phát triển DVBL tại BIDV Thái Nguyên. Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Thị Hồng Yến “Phát triển dịch vụ ngân hàng taị Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu t ư và Phát triển Việt Nam” (2015). Nghiên cứu đề cập đến sự phát triển dịch vụ ngân hàng nói chung chứ không đi sâu phân tích về sự phát triển của DVBL. Trong nghiên cứu, tác giả sử dụng mô hình SERVQUAL để phân tích sự hài lòng của khách hàng đối với dịch vụ ngân hàng của BIDV, dùng phƣơng pháp khảo sát, thống kê hồi quy để chỉ ra nhóm các nhân tố có tác động mạnh nhất đến chất lƣợng dịch vụ ngân hàng, từ đó đƣa ra các giải pháp và kiến nghị để phát triển dịch vụ ngân hàng tại BIDV.
Đề tài của tác giả có ý nghĩa cao khi hiện nay BIDV là một trong những ngân hàng dẫn đầu về dịch vụ. Ngoài ra, có nhiều công trình nghiên cứu về sự phát triển DVBL tại các NHTM khác nhƣ: Tác giả Thái Đình Hoàng với luận văn thạc sĩ tài chính ngân hàng “Phát triển hoạt động bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Quân đội - Chi nhánh Hoàn Kiếm, Hà Nội” hoàn thành năm 2015. Luận văn cũng đã khái quát những vấn đề lý luận về BL và phát triển hoạt động BL ngân hàng. Tác giả sử dụng phƣơng pháp điều tra xã hội học và phỏng vấn chuyên gia để phân tích, đánh giá thực trạng về phát triển hoạt động bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Quân đội - Chi nhánh Hoàn Kiếm, Hà Nội.
Trên cơ sở đó, tác giả cũng đã xây dựng một số giải pháp phát triển DVBL nhƣ: Nâng cao công tác tổ chức, đào tạo cán bộ ngân hàng, ứng dụng marketing hỗn hợp vào hoạt động bảo lãnh, xây dựng chính sách thu hút khách hàng, tăng cƣờng công tác kiểm tra, đánh giá chất lƣợng và hiệu quả của bảo lãnh.Đồng thời, tác giả cũng đƣa ra 1 số kiến nghị đối với Chính phủ các cơ quan Nhà Nƣớc, kiến nghị với NHNN Việt Nam và kiến nghị với hội sở ngân hàng TMCP Quân Đội. Luận văn thạc sĩ kinh tế “Chất lượng hoạt động bảo lãnh tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Thành phố Nam Định” của tác giả Vũ Thị Bích Hảo (2016). Luận văn đã hệ thống hóa đƣợc những vấn đề lý 6 luận cơ bản về bảo lãnh ngân hàng, các chỉ tiêu đánh giá chất lƣợng hoạt động bảo lãnh ngân hàng,.Trong nghiên cứu, tác giả có sử dụng phƣơng pháp điều tra xã hội học và phỏng vấn chuyên gia để có kết quả đánh giá về chất lƣợng hoạt động bảo lãnh dƣới góc độ khách hàng, từ đó nêu lên thực trạng về chất lƣợng hoạt động bảo lãnh tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Thành phố Nam Định. Đồng thời, tác giả cũng đƣa ra một số giải pháp để nâng cao chất lƣợng hoạt động bảo lãnh tại Chi nhánh nhƣ: Hoàn thiện quy trình bảo lãnh, nâng cao chất lƣợng thẩm định, đẩy mạnh hợp tác với các ngân hàng khác để phân tán rủi ro.
Do phạm vi đề tài, tác giả chƣa nêu lên các giải pháp phát triển DVBL đồng bộ cả về quy mô và chất lƣợng. Khoảng trống nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu và kế thừa các công trình trên, tác giả nhận thấy các công trình đều đã hệ thống hóa các lý luận cơ bản về DVBL và phát triển DVBL của NHTM, các nhân tố ảnh hƣởng đến sự phát triển DVBL ngân hàng. Đồng thời, các tác giả này đều nghiên cứu về sự phát triển DVBL trong phạm vi một NHTM hoặc một Chi nhánh NHTM thông qua các chỉ tiêu định tính và định lƣợng trong từng giai đoạn lịch sử nhất định. Mặc dù có nhiều công trình nghiên cứu về sự phát triển DVBL tại các NHTM, song tác giả nhận thấy chƣa có bất kỳ công trình nào đề cập đến phát triển DVBL tại Ngân hàng TMCP đầu tƣ và phát triển Việt Nam - Chi nhánh Cầu Giấy.
Đồng thời, các công trình nghiên cứu viết về phát triển DVBL tại các Chi nhánh khác thuộc hệ thống BIDV chủ yếu đều từ trƣớc năm 2013, do đó các nhóm giải pháp đƣa ra chƣa thực sự mới và phù hợp trong giai đoạn hiện nay. Vì vậy, đề tài nghiên cứu "Phát triển DVBL tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Cầu Giấy" đƣợc lựa chọn thực sự có ý nghĩa. Tổng quan về DVBL của ngân hàng 1. Khái niệm bảo lãnh ngân hàng Hiện nay, khái niệm bảo lãnh ngân hàng chƣa đƣợc sử dụng một cách thống nhất.
Theo luật Mỹ, bảo lãnh là thỏa thuận trong đó ngƣời bão lãnh (ngân hàng) 7 đồng ý sẽ thực hiện nghĩa vụ trả nợ của bên nợ khi bên nợ không trả nợ; bảo lãnh là việc bên hứa thực hiện nghĩa vụ trong trƣờng hợp bên có nghĩa vụ không thực hiện nghĩa vụ.