CHƯƠNG I MỘT SỞ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIÊN CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI I.Tông quan về cho vay khách hàng cá nhân của NHTM 1.Khải niệm và đặc điểm cho vay khách hàng cá nhân Ì.L Khải niệm cho vay khách hàng cả nhân Ngân hàng thương mại là một trong những tô chức tài chính quan trọng nhất của nên kinh tế. Hoạt động chủ yêu của NHTM là thu hút tiền gửi từ hàng triệu cá nhân. hộ gia đình, các doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế - xã hội, sau đó sử dụng số tiên đó để cho vay. Trước đây NHTM chỉ dùng lại ở các hoạt động truyền thông như nhận tiền gửi và cho vay.
thì bây giờ NH đã chuyên sang cung cấp nhiều dịch vụ tài chính đa dạng như thanh toán hộ. chuyên tiền, báo lãnh. Tuy nhiên, hoại động cho vay vân được coi là hoạt động kinh doanh cơ bản, mang lại lợi nhuận lớn nhất cho ngân hàng. Theo Luật các Tô chức tín dụng số 47/2010/QH12: “Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết cho khách hàng một khoản tiền để sư dụng vào mục đích xác định, trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên täc có hoàn trả cả gốc và lãi”.
Tùy theo mục đích nghiên cứu và quản lý khác nhau mà người ta phần loại hoạt động cho vay theo những tiểu thức khác nhau như: theo thời hạn cho vay, theo phương thức cho vay, theo hình thức đam bao, theo đối tượng khách hảng. Nếu dựa vào đối tượng khách hàng, hoạt động cho vay của NHTM bao gồm: cho vay khách hàng doanh nghiệp, cho vay tô chức tài chỉnh và cho vay khách hàng cá nhân. Như vậy, cho vay khách hàng cả nhân là hình thức cấp tín dụng mà trong đó NHTM giao cho khách hàng là cá nhân, hộ gia định, hộ kinh doanh một khoản tiễn đê sử dụng trong một thời hạn nhất định, theo nguyên tắc hoàn trả cả gốc vả lãi, với mục đích đáp ứng nhu cầu vay vỏn đề tiểu dùng và phục vụ sản xuất, kinh doanh. Cho vay khách hàng cá nhân đã phát triên từ lâu trên thể giới, nhưng là một khái niệm chưa được phát triên rộng rãi ở thị trường Việt Nam.
Hiện nay xu hướng chỉ tiêu cho tiêu đùng tăng nhanh, nhất là ở các thành phố lớn. Chính vì thể, nhiều NHTM Việt Nam đã và đang đưa ra nhiều các sản phẩm tín dụng cá nhân nhằm phát triên thị trường mới nhiều tiêm năng này.Đặc điềm của cho vay khách hàng ca nhán Thứ nhát, KHCN thường có số lượng rất lớn, nhu cầu vay vốn rất đa dạng song không thường xuyên và chịu sự ảnh hưởng nhiều của môi trường kinh lễ, văn hóa, xã hội. Chính vi vậy, ở mỗi khu vự khác nhau, nhụ câu vay vốn của KHCN cũng rất khác nhau. Thứ hai, thông thường các khoản cho vay KHCN có quy mô vốn nhỏ hơn so với cho vay khách hàng là đoanh nghiệp.
Đôi với NHTM hoạt động theo định hướng lả ngân hảng bản lé thường có số lượng các khoản vay KHCN chiếm tỷ trọng lớn. Thư ba, chỉ phí mà NHTM bỏ ra đổi với các khoan cho vay KHCN thường lớn cả về nhân lực. Bởi đối tượng cho vay là khách hàng cá nhân có diễn biến phức tạp, số lượng các khoản vay là lớn, song quy mô mỗi khoản vay lại tương đối nhỏ. Thư tr, lãi suất cho vay của các khoản cho vay KHCN thường cao hơn so với các khoản cho vay khách hàng là doanh nghiệp.
Bởi vì, chỉ phí cho vay (về thời gian, nhân lực đi thâm định, quản lý các khoan cho vay này) KHCN tính trên mỗi đơn vị đồng vôn cho vay là lớn, mức độ rủi ro của khoản vay cao và kém nhạy bén với lãi suấi. các khoản cho vay KHCN bao giờ cũng tiên ân rủi ro tín dụng cao. Bởi lẽ, khả năng trả nợ của KHCN chịu ảnh hưởng bởi nhiều yêu tổ như sự biến động về tình trạng sức khoẻ, công việc. Mặt khác, việc thâm định cho vay KHCN thưởng gặp khó khăn do vân đề thông tin không đây đủ, không rõ rảng.
Tuy nhiên, các khoản cho vay này lại có độ phân tán ru) ro lớn. Phản loại cho vay khách hàng ca nhân « Căn cứ vào thời hạn chao vay Cho van: ngắn hạn là khoản vay có thời gian dưới 12 tháng, được sử dụng đề bù đắp sự thiểu hụt chỉ tiêu ngân hạn của các cá nhân và hộ gia đình. Rúi ro của khoản vay này khá nhỏ, vì trong thời gian ngắn ít có biến động xảy ra. Cho vay trung hạn là khoan vay có thời hạn từ trên 12 tháng đến 60 tháng, được sử đụng để phục vụ cho các nhủ câu vốn có thời hạn dải hơn như mua ô tô, xây dụng nhà cửa, du học.
Cho vay dài hạn là khoản vay có thời hạn trên 60 tháng hay tỗi đa lên tới 20 năm, phục vụ cho các nhu câu vay vốn lớn như: mua sắm đất đai, nhà cửa. Nhìn chung, đôi với ngần hảng thương mại, tín dụng đải hạn tiềm ẩn rúi ro lớn. ø Căn cứ theo loại tiền Cho vay đồng nội tệ là khoản vay được giải ngân cho khách hàng bang đồng nội tệ. Cho vay đồng ngoại tệ là khoản vay được giái ngân theo nhu cầu của khách hàng bãng đông ngoại tệ nhưng vẫn đam bảo được quy định về quản lý ngoại hỏi của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
« Căn cứ vào mục địch cho vap Cho vay KHCN nhằm phục vụ mục đích cư trú: Là các khoản cho vay nhằm tải trợ cho nhu cầu mua sâm, xây dựng hay cai tạo nha ở của khách hàng là cá nhân hay hộ gia đỉnh. Đặc điểm cua khoan vay nảy là thời gian vay dải và quy mỗ khoản vay la lớn. Cho vay KIICN nhằm phục vụ mục đích tiêu dùng: Do là các khoản cho vay phục vụ nhu cầu nâng cao, cải thiện đời sông như mua sắm phương tiện, đô dùng sinh hoạt. du lịch, giải trí.
Đặc điểm của khoan vay này là quy mô nhỏ, thời gian ngàn, rủi ro thấp hơn cho vay KHCN phục vụ mục đích cư trú. Cho vay KHCN nhằm phục vụ trục đícÍH san xuất kính doanh. Là các khoản cho vay để thực hiện các phương án sản xuất kinh doanh ở từng hộ gia đình, thuê cửa hàng. Đặc điểm của các khoản cho vay này là thời gian vay thường đài, qui mô tuỷ l0 thuộc vào phương án kinh doanh của khách hàng.
rủi ro của khoản vay này rất cao và có khả năng xảy ra rủi ro đạo đức. e Căn cứ vào phương thức hoàn trả Cho vay KHCN trả một lần khi đảo hạn: Là các khoản vay ngân hạn của các cá nhân và hộ gia đình đề đáp ứng nhu câu tiên mặt tức thời và được thanh toán mội lần khi khoản vay đáo hạn. Qui mô của khoản vay là tương đối nhỏ. Cho tay tra góp: Là khoản cho vay ngân hạn hoặc trung hạn.
Khoản vay được trả làm nhiễu lần (theo tháng hoặc quý) theo thỏa thuận giữa ngân hàng và khách hàng. phương thức này được dùng đê phục vụ cho việc mua săm các vật dụng đắt tiền như ô tô, nhà. hoặc để phục vụ cho các phương án sản xuất kinh doanh, thuê cửa hàng, mua sảm tài sản lưu động khác. Cho vay thẻ tín dụng: Thẻ tín dụng ngàn hàng cũng như các loại the thanh toán khác đã nhanh chóng được sử dụng phô biến, thẻ tin dụng cung cấp một hạn mức tin dụng thường xuyên và quay vòng mà khách hàng có thê sử dụng bất cứ khi nào họ có nhu cầu.
Khách hàng cá nhân sử dụng thẻ tín dụng có thê vay trả dần hoặc tra một lần tủy vào khả năng tài chính của họ. e Căn cứ theo hình thức bảo đảm tiễn vay Cho vay có tài san bao đam Là hinh thức cho vay dựa trên cơ sở khoản vay được bảo đảm bàng tài sản như: bất động sản, động sản. hợp pháp của chủ sở hữu. Tài sản báo đảm làm tăng tính an toàn cho khoan vay do ngân hàng có thê phải mại tải san đam bao khi khách hàng không trả được nợ, giúp giảm bớt tôn thất cho Ngân hàng.
Cho vay có tài sản đam bảo gâm hai loại: Loại Ì cho vay có tài sản bảo đam đã hình thành thuộc sở hữu hoặc sử dụng lâu dài của khách hàng cá nhân/bên thứ ba. Có 2 loại hình thức bảo đảm: cảm có và thế chấp. Loại 2 cho vay có bảo đảm bằng tài sản hình thành từ vốn vay. Khi khách hàng cá nhân có nhu cầu vay vốn nhưng không có tài sản đã hình thành đê đảm bảo thì khách hàng có thê sử dụng chính tài sản được hình thành từ nguồn tải trợ cửa ngân hàng đề làm vật đảm bảo.
Cho vay không có tài san bảa đam Là hình thức cho vay dựa trên uy tín (tín chấp) hoặc bảo lãnh của bên thứ ba, khong cỏ tải sản bảo đàm. Ngân hàng lựa chọn khách hàng có uy tín và khả năng trả nợ tốt để cho vay. Ngân hàng cho khách hàng vay để đáp ứng nhụ câu của khách hàng trên cơ sở tin chấp lương, được áp dụng đôi với khách hàng có thu nhập ôn định, ngoải việc trang trải các chị tiêu thường xuyên còn có một phân tích luy đề trả nợ vay (công chức, viên chức trong biên chế nhà nước, nhân viên có hợp đông lao động dài hạn.), các cần bộ công nhân viên tại các doanh nghiệp có quan hệ với ngân hàng; ngoài ra thu nhập từ hoại động sản xuất kinh doanh cũng có thể được dùng làm nguồn trá nợ. Hình thức này phù hợp với những khoản vay giá trị không lớn vả thời hạn vay ngắn.3, Vai trò của cho vay khách hàng cá nhân Ngoài những vai tro chung của hoạt động tín dụng, hoạt động cho vay khách hàng cá nhân côn có những vai trò cụ thể riêng đổi với các đổi tượng của nên kinh tế: Đôi với ngắn hàng thương mọi Trước hết cho vay khách hàng cá nhân là một hoạt động giúp nâng cao hiệu quà sứ dụng vốn, đa dạng hóa danh mục cho vay, phân tán rủi ro và mang lại lợi nhuận cho ngân hàng.
góp phản vào việc phát triên và quảng bá hình ảnh của ngân hàng tới khách hảng. Bên cạnh đó, cho vay khách hàng cá nhản cũng giúp cho ngắn hàng mở rộng thêm đối tượng khách hàng. tăng doanh số bán chéo sản phâm., từ đó tăng được sức cạnh tranh đẳng thời cũng tạo được những nét đặc trưng hấp dẫn riêng cho ngân hàng. e Đôi với khách hàng Là giải pháp tốt đê giải quyết các nhụ cầu tải chính cấp bách của cá nhân và hộ gia đình.