Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Cây Ăn Quả Trên Đất Dốc Ở Huyện Mai Sơn, Tỉnh Sơn La

Khám phá luận văn thạc sĩ về phát triển cây ăn quả trên đất dốc tại huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La, với những giải pháp và tiềm năng nổi bật.

• Tác giả: Trần Đại Thắng
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hữu Hồng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Phát triển nông thôn
• Đề tài: Phát Triển Cây Ăn Quả Trên Đất Dốc Tại Huyện Mai Sơn, Sơn La
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Sơn La

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Ý nghĩa và đặc điểm phát triển sản xuất cây ăn quả
• 1.2. Đặc điểm kinh tế, kỹ thuật một số cây ăn quả
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 2.2. Điều kiện tự nhiên
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Thu thập số liệu
• 2.4.2. Phương pháp xử lý số liệu và tổng hợp số liệu
• 2.4.3. Phương pháp phân tích
• 2.4.4. Phương pháp chuyên gia chuyên khảo
• 2.5. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.5.1. Chỉ tiêu kết quả sản xuất
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thực trạng phát triển cây ăn quả trên đất dốc ở huyện Mai Sơn
• 3.2. Thực trạng mô hình sản xuất cây ăn quả trên đất dốc
• 3.3. Công tác đào tạo, tập huấn cho nông dân về phát triển cây ăn quả
• 3.4. Tình hình phát triển cây bưởi tại Mai Sơn
• 3.4.1. Diễn biến diện tích, năng suất, sản lượng cây bưởi qua các năm
• 3.4.2. Công tác nhân giống bưởi tại Mai Sơn
• 3.4.3. Các loại giống bưởi được ưu tiên phát triển ở Mai Sơn
• 3.4.4. Tình hình đầu tư chi phí cho 1 ha của mô hình cây bưởi
• 3.4.5. Tình hình tiêu thụ sản phẩm
• 3.4.6. Số dư khoản vay phát triển cây ăn quả
• 3.4.7. Đánh giá tình hình sản xuất cây bưởi ở huyện Mai Sơn
• 3.4.8. Đánh giá kết quả đạt được. Những tồn tại
• 3.4.9. Đánh giá hiệu quả kinh tế của cây ăn quả tại các hộ điều tra
• 3.4.10. Đánh giá hiệu quả xã hội
• 3.4.11. Đánh giá hiệu quả môi trường
• 3.4.12. Những thuận lợi, khó khăn, cơ hội, thách thức trong sản xuất cây ăn quả trên đất dốc ở huyện Mai Sơn
• 3.5. Thách thức
• 3.6. Định hướng và một số giải pháp phát triển cây ăn quả trên đất dốc ở huyện Mai Sơn
• 3.6.1. Một số quan điểm, phương hướng, mục tiêu sản xuất đến 2020
• 3.6.2. Một số giải pháp về phát triển cây ăn quả
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Cây Ăn Quả Trên Đất Dốc Tại Huyện Mai Sơn

Phát triển cây ăn quả trên đất dốc tại huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La, đang trở thành một xu hướng quan trọng trong nông nghiệp địa phương. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, huyện Mai Sơn có tiềm năng lớn để phát triển các loại cây ăn quả như bưởi, nhãn, xoài. Việc phát triển này không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho người dân mà còn góp phần bảo vệ môi trường và cải thiện cảnh quan. Tuy nhiên, việc phát triển cây ăn quả trên đất dốc cũng đối mặt với nhiều thách thức như xói mòn đất và biến đổi khí hậu.

1.1. Đặc Điểm Tự Nhiên Của Huyện Mai Sơn

Huyện Mai Sơn có địa hình chủ yếu là đồi núi, với nhiều diện tích đất dốc. Khí hậu nơi đây rất phù hợp cho việc trồng cây ăn quả, đặc biệt là các loại cây nhiệt đới. Đất đai tại đây có độ màu mỡ cao, nhưng cũng dễ bị xói mòn nếu không được chăm sóc đúng cách.

1.2. Lợi Ích Kinh Tế Từ Việc Phát Triển Cây Ăn Quả

Phát triển cây ăn quả không chỉ tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương. Theo thống kê, mỗi ha cây ăn quả có thể mang lại thu nhập trên 80 triệu đồng/năm, giúp nhiều hộ gia đình thoát nghèo.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Cây Ăn Quả Trên Đất Dốc

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc phát triển cây ăn quả trên đất dốc tại huyện Mai Sơn cũng gặp phải nhiều thách thức. Các yếu tố như khí hậu khắc nghiệt, giá cả vật tư nông nghiệp tăng cao và thiếu hụt kỹ thuật canh tác hiện đại đã ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất. Đặc biệt, tình trạng xói mòn đất do địa hình dốc là một vấn đề nghiêm trọng cần được giải quyết.

2.1. Khó Khăn Về Thời Tiết Và Khí Hậu

Thời tiết tại huyện Mai Sơn có thể thay đổi thất thường, ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của cây ăn quả. Các hiện tượng như mưa lớn, gió lạnh có thể làm giảm năng suất và chất lượng sản phẩm.

2.2. Vấn Đề Kỹ Thuật Trong Chăm Sóc Cây Ăn Quả

Nhiều nông dân vẫn sử dụng các phương pháp canh tác truyền thống, dẫn đến hiệu quả sản xuất không cao. Việc thiếu hụt kiến thức về kỹ thuật chăm sóc cây ăn quả hiện đại là một trong những nguyên nhân chính.

III. Phương Pháp Phát Triển Cây Ăn Quả Trên Đất Dốc

Để phát triển cây ăn quả trên đất dốc một cách bền vững, cần áp dụng các phương pháp canh tác hiện đại và hiệu quả. Việc sử dụng giống cây chất lượng, áp dụng kỹ thuật chăm sóc tiên tiến và quản lý đất đai hợp lý là rất quan trọng. Ngoài ra, cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng trong việc cung cấp thông tin và tài chính cho nông dân.

3.1. Lựa Chọn Giống Cây Phù Hợp

Việc lựa chọn giống cây ăn quả phù hợp với điều kiện tự nhiên của huyện Mai Sơn là rất quan trọng. Các giống cây như bưởi, nhãn, và xoài đã cho thấy khả năng sinh trưởng tốt và mang lại hiệu quả kinh tế cao.

3.2. Kỹ Thuật Chăm Sóc Cây Ăn Quả

Áp dụng các kỹ thuật chăm sóc hiện đại như bón phân hợp lý, tưới tiêu đúng cách và phòng trừ sâu bệnh sẽ giúp cây ăn quả phát triển tốt hơn. Việc tổ chức các lớp tập huấn cho nông dân về kỹ thuật canh tác cũng rất cần thiết.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu về phát triển cây ăn quả trên đất dốc tại huyện Mai Sơn đã chỉ ra nhiều kết quả khả quan. Nhiều mô hình sản xuất cây ăn quả đã được triển khai và cho thấy hiệu quả kinh tế cao. Việc áp dụng các phương pháp canh tác hiện đại đã giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, từ đó cải thiện đời sống của người dân.

4.1. Mô Hình Sản Xuất Cây Ăn Quả Thành Công

Một số mô hình sản xuất cây ăn quả tại huyện Mai Sơn đã thành công trong việc nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Các mô hình này không chỉ giúp tăng thu nhập cho nông dân mà còn tạo ra việc làm cho nhiều lao động địa phương.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế

Theo các số liệu thống kê, việc phát triển cây ăn quả đã giúp nhiều hộ gia đình tăng thu nhập, cải thiện đời sống. Nhiều hộ đã thoát nghèo nhờ vào việc trồng cây ăn quả, đặc biệt là cây bưởi.

V. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai

Phát triển cây ăn quả trên đất dốc tại huyện Mai Sơn là một hướng đi đúng đắn, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả bền vững, cần có sự đầu tư và hỗ trợ từ các cơ quan chức năng. Định hướng trong tương lai là tiếp tục phát triển các mô hình sản xuất cây ăn quả, đồng thời nâng cao kỹ thuật canh tác và bảo vệ môi trường.

5.1. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Cần xây dựng các chiến lược phát triển bền vững cho cây ăn quả, bao gồm việc bảo vệ môi trường và cải thiện chất lượng sản phẩm. Việc áp dụng các công nghệ mới trong sản xuất cũng rất quan trọng.

5.2. Hỗ Trợ Từ Các Cơ Quan Chức Năng

Các cơ quan chức năng cần có chính sách hỗ trợ nông dân trong việc tiếp cận giống cây, kỹ thuật canh tác và thị trường tiêu thụ. Sự hỗ trợ này sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và cải thiện đời sống người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Phát triển cây ăn quả trên đất dốc là một hướng đi quan trọng trong phát triển nông nghiệp bền vững, đặc biệt tại các vùng núi như huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Với hơn 7.000 ha cây ăn quả hiện có và diện tích trồng mới hàng năm tăng đều, cây ăn quả đã trở thành nguồn thu nhập chủ lực cho người dân địa phương. Thu nhập bình quân từ cây ăn quả đạt trên 80 triệu đồng/ha/năm, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân, đồng thời giảm nghèo hiệu quả. Tuy nhiên, việc phát triển cây ăn quả trên đất dốc cũng gặp nhiều thách thức như điều kiện khí hậu, địa hình phức tạp, chi phí sản xuất cao và thị trường tiêu thụ chưa ổn định.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Mai Sơn, thực trạng sản xuất cây ăn quả, đặc biệt là cây bưởi, phân tích thuận lợi và khó khăn, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển bền vững. Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn từ tháng 12/2017 đến tháng 12/2018, với số liệu thứ cấp thu thập từ năm 2015 đến 2017 và số liệu sơ cấp thu thập năm 2018, cập nhật đến đầu năm 2019. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ hoạch định chính sách phát triển nông nghiệp, nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường sinh thái tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình phát triển nông nghiệp bền vững, trong đó có:

• Lý thuyết phát triển nông nghiệp bền vững: Nhấn mạnh sự cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và phát triển xã hội, phù hợp với điều kiện đất dốc và khí hậu vùng núi.
• Mô hình SWOT: Phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong phát triển cây ăn quả trên đất dốc, giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phù hợp.
• Khái niệm về hiệu quả kinh tế trong nông nghiệp: Bao gồm các chỉ tiêu như tổng giá trị sản xuất, chi phí trung gian, giá trị gia tăng, lợi nhuận và thu nhập hỗn hợp, giúp đánh giá hiệu quả sản xuất cây ăn quả.

Các khái niệm chính bao gồm: cây ăn quả lâu năm, đất dốc, hiệu quả kinh tế, phát triển bền vững, và tổ chức sản xuất nông nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp số liệu thứ cấp và sơ cấp. Số liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Sơn La, Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp huyện Mai Sơn, các tài liệu chính thức và nghiên cứu trước đây. Số liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát trực tiếp 90 hộ trồng cây ăn quả tại 3 địa bàn đại diện: xã Hát Lót, xã Cò Nòi và thị trấn Hát Lót.

Phương pháp chọn mẫu là chọn ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện về điều kiện tự nhiên, kinh tế và quy mô sản xuất. Phương pháp thu thập dữ liệu bao gồm phỏng vấn trực tiếp, bảng hỏi, đánh giá nông thôn có sự tham gia (PRA) và phỏng vấn chuyên gia.

Phân tích số liệu sử dụng phần mềm Excel với các phương pháp thống kê mô tả, so sánh và phân tích SWOT. Ngoài ra, phương pháp dự báo thống kê được áp dụng để dự đoán xu hướng phát triển cây ăn quả trong tương lai. Ý kiến chuyên gia được thu thập để bổ sung và kiểm chứng kết quả nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Diện tích và sản lượng cây ăn quả tăng trưởng ổn định: Diện tích cây ăn quả tại Mai Sơn đạt trên 7.000 ha, với diện tích trồng mới hàng năm khoảng 1.000 ha. Sản lượng cây bưởi tăng từ 241,5 nghìn tấn năm 2005 lên 471,4 nghìn tấn năm 2016, tương ứng tốc độ tăng trưởng bình quân 5,1%/năm.

2. Hiệu quả kinh tế cao: Thu nhập bình quân từ cây ăn quả đạt trên 80 triệu đồng/ha/năm. Chi phí đầu tư cho 1 ha cây bưởi khoảng 150 triệu đồng, trong đó chi phí vật tư chiếm 60%, công lao động 25%. Lợi nhuận thu được từ cây bưởi đạt khoảng 50 triệu đồng/ha/năm, cao hơn nhiều so với các cây trồng khác.

3. Thuận lợi và khó khăn trong sản xuất: Thuận lợi gồm điều kiện khí hậu, đất đai phù hợp, nguồn lao động dồi dào và sự quan tâm hỗ trợ của chính quyền địa phương. Khó khăn gồm trình độ kỹ thuật sản xuất chưa đồng đều, chi phí sản xuất cao, thị trường tiêu thụ bấp bênh và rủi ro thiên tai như xói mòn đất, lũ quét.

4. Công tác đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật còn hạn chế: Chỉ khoảng 40% nông dân được tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật, trong khi đó nhiều kiến thức truyền đạt chưa sát thực tế và chưa bám sát thời vụ cây trồng.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy phát triển cây ăn quả, đặc biệt là cây bưởi trên đất dốc tại Mai Sơn đã góp phần quan trọng vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân. So với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, tốc độ tăng trưởng diện tích và sản lượng cây ăn quả tại Mai Sơn tương đối cao, phù hợp với xu hướng phát triển nông nghiệp bền vững trên đất dốc.

Tuy nhiên, các khó khăn về kỹ thuật, thị trường và môi trường vẫn là rào cản lớn. Việc trình bày dữ liệu qua biểu đồ tăng trưởng diện tích, sản lượng và lợi nhuận theo năm sẽ giúp minh họa rõ nét xu hướng phát triển và các điểm cần cải thiện. So sánh với các vùng tương tự cho thấy Mai Sơn có tiềm năng phát triển lớn nhưng cần tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật và tổ chức sản xuất hiệu quả hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo kỹ thuật cho nông dân: Tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu, thực hành tại vườn, tập trung vào kỹ thuật trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh cây ăn quả, đặc biệt là cây bưởi. Thời gian thực hiện trong vòng 1-2 năm, do Sở Nông nghiệp phối hợp với các trung tâm khuyến nông địa phương thực hiện.

2. Hỗ trợ vốn vay ưu đãi cho nông dân: Thiết lập các chương trình tín dụng ưu đãi với lãi suất thấp, thủ tục đơn giản để khuyến khích đầu tư mở rộng diện tích và áp dụng công nghệ mới. Mục tiêu tăng tỷ lệ hộ vay vốn lên 60% trong 3 năm tới, do Ngân hàng Chính sách xã hội và các tổ chức tín dụng địa phương phối hợp thực hiện.

3. Quản lý và cung cấp giống cây chất lượng cao: Xây dựng hệ thống quản lý giống cây ăn quả, đặc biệt là giống bưởi, đảm bảo nguồn giống sạch bệnh, phù hợp với điều kiện đất dốc. Thời gian triển khai trong 2 năm, do Trung tâm Giống cây trồng và các cơ quan chuyên môn thực hiện.

4. Phát triển thị trường tiêu thụ và chế biến sản phẩm: Hỗ trợ xây dựng các hợp tác xã, liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, đồng thời phát triển các cơ sở chế biến để nâng cao giá trị gia tăng. Mục tiêu tăng tỷ lệ sản phẩm chế biến lên 30% trong 5 năm, do UBND huyện phối hợp với các doanh nghiệp và tổ chức kinh tế thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách nông nghiệp: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng các chính sách phát triển cây ăn quả trên đất dốc, góp phần phát triển kinh tế vùng núi.

2. Nông dân và hợp tác xã trồng cây ăn quả: Cung cấp thông tin về kỹ thuật, hiệu quả kinh tế và các giải pháp phát triển cây ăn quả, giúp nâng cao năng suất và thu nhập.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành phát triển nông thôn, nông nghiệp: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp nghiên cứu, phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển cây ăn quả trên đất dốc.

4. Các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp đầu tư nông nghiệp: Hiểu rõ tiềm năng, khó khăn và nhu cầu của người trồng cây ăn quả để thiết kế các sản phẩm tài chính và đầu tư phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Phát triển cây ăn quả trên đất dốc có những lợi ích gì?
   Phát triển cây ăn quả trên đất dốc giúp tăng thu nhập cho nông dân, cải thiện môi trường sinh thái, hạn chế xói mòn đất và góp phần phủ xanh đất trống đồi núi trọc. Ví dụ, tại Mai Sơn, thu nhập từ cây ăn quả đạt trên 80 triệu đồng/ha/năm.

2. Khó khăn chính trong sản xuất cây ăn quả trên đất dốc là gì?
   Khó khăn gồm chi phí sản xuất cao, kỹ thuật canh tác chưa đồng đều, thị trường tiêu thụ không ổn định và rủi ro thiên tai như lũ quét, xói mòn đất. Điều này làm người dân còn e ngại đầu tư mở rộng.

3. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả kinh tế của cây bưởi?
   Cần áp dụng kỹ thuật chăm sóc đúng quy trình, sử dụng giống chất lượng, quản lý dịch bệnh hiệu quả và phát triển thị trường tiêu thụ ổn định. Hỗ trợ vốn và đào tạo kỹ thuật cũng rất quan trọng.

4. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng trong luận văn?
   Luận văn sử dụng phương pháp điều tra hộ, phỏng vấn trực tiếp, thu thập số liệu thứ cấp, phân tích thống kê mô tả, so sánh và phân tích SWOT, kết hợp ý kiến chuyên gia để đảm bảo tính khách quan và chính xác.

5. Giải pháp nào được đề xuất để phát triển cây ăn quả bền vững?
   Các giải pháp gồm tăng cường đào tạo kỹ thuật, hỗ trợ vốn vay ưu đãi, quản lý giống cây chất lượng, phát triển thị trường và chế biến sản phẩm. Thực hiện đồng bộ các giải pháp này sẽ nâng cao hiệu quả và bền vững.

Kết luận

• Huyện Mai Sơn có tiềm năng lớn về phát triển cây ăn quả trên đất dốc với hơn 7.000 ha diện tích và thu nhập bình quân trên 80 triệu đồng/ha/năm.
• Phát triển cây ăn quả góp phần nâng cao đời sống, giảm nghèo và bảo vệ môi trường sinh thái địa phương.
• Các khó khăn chính gồm chi phí sản xuất cao, kỹ thuật chưa đồng đều và thị trường tiêu thụ bấp bênh.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm đào tạo kỹ thuật, hỗ trợ vốn, quản lý giống và phát triển thị trường tiêu thụ.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc hoạch định chính sách và phát triển nông nghiệp bền vững tại Mai Sơn và các vùng đất dốc tương tự.

Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm tới, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng để nâng cao hiệu quả và bền vững trong phát triển cây ăn quả trên đất dốc. Đề nghị các cơ quan chức năng, nhà nghiên cứu và người dân phối hợp thực hiện để đạt được mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 1. Ý nghĩa và đặc điểm phát triển sản xuất cây ăn quả 1. Ý nghĩa của việc phát triển sản xuất cây ăn quả Trồng cây ăn quả cung cấp sản phẩm hoa quả tươi cho con người. Các nguồn quả tươi là nguồn dinh dưỡng quý giá đối với con người mà các sản phẩm khác khó có thể thay thế được; là mặt hàng nông sản độc đáo và quan trọng trong xuất khẩu nông sản, giá trị ngoại tệ thu về từ xuất khẩu quả tươi rất lớn, góp phần đáng kể vào việc phát triển kinh tế của một quốc gia.

Việc phát triển cây ăn quả cũng đồng thời thúc đẩy nền công nghiệp chế biến phát triển, các nhà mày đồ hộp, sản xuất nước hoa quả, bia rượu mọc lên và các ngành khác như bao bì, thuỷ tinh, sành sứ cũng được phát triển theo, tạo nhiều công ăn việc làm cho người lao động; Bên cạnh đó nguồn hoa từ cây ăn quả là tiềm năng, tiền đề cho ngành nuôi ong phát triển. Phát triển cây ăn quả góp phần phá vỡ thế độc canh, tăng hiệu quả sử dụng đất trong nông nghiệp, góp phần nâng cao đời sống của người làm vườn, xoá đói giảm nghèo, ổn định đời sống, tinh thần cho người nông dân; ý nghĩa về phương diện y học, mỹ học. Phát triển cây ăn quả có ý nghĩa với môi trường sinh thái, phủ xanh đất trống đồi núi trọc, có tác dụng trong việc hạn chế rửa trôi, xói mòn đất, cải thiện chế độ nhiệt, ẩm độ, mực nước ngầm, làm tăng độ mùn và dinh dưỡng trong đất, bên cạnh đó việc kết hợp các mô hình và chế độ thâm canh hợp lý có tác dụng cải tạo, nâng cao độ màu mỡ của đất. Vì vậy, phát triển cây ăn quả giữ vai trò quan trọng, không thể tách rời trong phát triển nông nghiệp, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn, từng bước góp phần công nghiệp hoá - hiện đại hoá nông nghiệp và đô thị hoá nông thôn.

Đồng thời tham gia tích cực vào chương trình quốc gia về LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 phủ xanh đất trống đồi núi trọc, tăng độ che phủ đất, cải thiện và bảo vệ môi trường sinh thái. Đặc điểm kinh tế, kỹ thuật một số cây ăn quả Cây ăn quả phải trải qua thời kỳ chăm bón kéo dài từ 2-3 năm tuỳ theo từng loại cây ăn quả, sau đó mới cho thu hoạch nhưng năng suất không cao mà dần dần tăng lên trong những năm tiếp theo năng suất mới ổn định. Thời kỳ này, về kỹ thuật canh tác nên trồng xen các loại cây họ đậu ngắn ngày như đỗ, lạc,. vừa có tác dụng chống trừ cỏ dại, chống xói mòn, tăng độ phì nhiêu cho đất, vừa có thu nhập để thực hiện “ lấy ngắn nuôi dài”.

Do vậy, khi đưa một loại cây trồng vào sản xuất phải tìm hiểu, khảo nghiệm nếu thích hợp với điều kiện tự nhiên, đất đai. thì đưa vào sản xuất theo đúng yêu cầu và quy trình kỹ thuật đối với từng loại cây ăn quả như nhiệt độ phải thích hợp; tình hình sinh trưởng và phát triển của cây bị ảnh hưởng nhiều do điều kiện tự nhiên như thời kỳ gió nóng, gió lạnh là giai đoạn ra hoa kết quả. Hầu hết cây ăn quả là loại cây trồng cạn, có tính chịu hạn, không kén đất, do điều kiện khí hậu nước ta rất phù hợp cho sinh trưởng của cây ăn quả nhiệt đới nên cây ăn quả phân bố tương đối rộng, thường là cây lâu năm. Sau thời kỳ kỹ thuật chăm bón đến thời kỳ kinh doanh, thời kỳ kinh doanh kéo dài hàng chục năm; một số cây ăn quả có hiện tượng ra quả cách năm như nhãn.

Do đó, để nâng cao hiệu quả kinh tế cần áp dụng các tiến bộ kỹ thuật tạo điều kiện cho cây hạn chế hiện tượng này. Năng suất cây ăn quả có quan hệ mật thiết đến tuổi cây, mật độ cây/ha. Cây ăn quả có thể trồng phân tán trong các vườn nhà hoặc trồng ở các trang trại; từ đặc điểm này dẫn đến việc tập hợp chi phí và tính toán các chỉ tiêu kết quả và hiệu quả cây ăn quả thường gặp phải những trở ngại nhất định. Cây ăn quả là cây trồng có tính mùa vụ rất cao, ra quả tập trung và thu hoạch trong thời gian ngắn; sản phẩm cây ăn quả có khối lượng lớn, thuỷ phần cao, thời gian thu hoạch lớn; vấn đề này đặt ra các giải pháp liên quan LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 đến công tác phòng trừ sâu bệnh, bảo quản chế biến và tiêu thụ sản phẩm một cách hợp lý.

Trồng cây ăn quả cần vốn đầu tư ban đầu lớn hơn so với các loại cây trồng khác như giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, công lao động. Hiệu quả kinh tế cây ăn quả bị chi phối bởi các yếu tố tự nhiên, kinh tế xã hội. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển cây ăn quả * Các nhân tố về điều kiện tự nhiên - Nhiệt độ, lượng mưa, ẩm độ. Đây là chỉ tiêu rất quan trọng để quyết định chọn cây gì, con gì cho vùng sinh thái đó, vì các loài khác nhau có những yêu cầu khác nhau về nhiệt độ, ẩm độ như: Bảng 1.1: Yêu cầu nhiệt độ, lượng mưa của một số loại cây ăn quả Nhiệt độ trung bình (0c) Lượng mưa Cây trồng Trung bình Trung bình thích hợp Thích hợp tối cao tối thấp (mm) Nhãn 22-24 28 10 >1.500 Nguồn: Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Mai Sơn- 2018 - Đất đai và địa hình: phải tìm hiểu xem đất đai của vùng có bao nhiều khu vực khác nhau, có độ dày tầng đất, thành phần cấu trúc đất, mực nước ngầm về địa hình độ cao, độ dốc khác nhau như thế nào? Đây là cơ sở để đưa nhiều loại cây trồng phù hợp với điều kiện đất đai của vùng.

Để hiểu rõ hơn và đề xuất các phương hướng phát triển cây ăn quả, chúng tôi xin trích đẫn các yêu cầu về đất đai cần đạt được khi muốn trồng chúng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2: Yêu cầu về đất đai để trồng một số loại cây ăn quả Cây Yêu cầu về đất để trồng một số loại cây ăn quả trồng Nhãn Trồng được trên đất phù sa, đất thịt nhẹ, đất đồi, đất có tầng dầy trên 70 cm, tỷ lệ mùn 2%, độ pH từ 5,5-6,5. Xoài Có tính thích ứng rộng không kén đất, chịu hạn, độ pH từ 5,5-6,5. Sườn đồi có tầng đất dày trên 70 cm, độ dốc dưới 250.

Bưởi Đất nhiều mùn, thoáng khí, giữ ẩm và thoát nước, tầng đất dày, mực nước ngầm thấp. Na Không kén đất, tốt nhất trên đất có tầng dầy >= 70 cm, đất phù sa ven sông, phù sa cổ, đất ven đồi núi, ưa đất chua pH =5-5,5. Nguồn:tài liệu kỹ thuật Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Mai Sơn. - Thực bì: Thành phần cây trồng phân bố tự nhiên ở trong vùng đặc biệt là các loại cây ăn quả, các cây hoang dại và bán hoang dại có thể sử dụng trong cơ cấu cây làm gốc ghép, làm đai rừng phòng hộ, làm cây thụ phấn.

* Các nhân tố kinh tế - xã hội Các nhân tố về kinh tế - xã hội như tình hình sản xuất nông lâm nghiệp của vùng, tỷ trọng sản lượng và giá trị sản lượng cây ăn quả trong sản xuất nông nghiệp; tình hình tiêu thụ sản phẩm cây ăn quả của vùng, khả năng tiêu thụ quả tươi, xuất khẩu, chế biến; sự phát triển về dân số của vùng, khả năng cung cấp sức lao động hàng năm, bình quân đất đai cho một lao động; giao thông trong vùng có thể vận chuyển vật tư và sản phẩm quả tươi; quỹ đất cho phát triển cây ăn quả. Từ đó có quyết định chọn cây gì là chính, cây gì là phụ trợ cho vùng. * Các nhân tố về tổ chức sản xuất, khoa học kỹ thuật và công nghệ Phát triển sản xuất cây ăn quả có định hướng, chiến lược hệ thống, quy hoạch nhất định đòi hỏi phải có sự phối hợp đồng bộ của nhiều cấp, nhiều LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 ngành trong xã hội. Các vấn đề hỗ trợ nguồn vốn kịp thời cho sản xuất với lãi suất thấp, đặc biệt là các hộ nghèo là cần thiết và cấp bách.

Cần lưu ý trình độ khoa học kỹ thuật phục vụ cho việc phát triển sản xuất cây ăn quả của người dân Sơn La còn hạn chế, việc áp dụng khoa học kỹ thuật ở các vùng nông thôn chưa phổ biến kỹ thuật thâm canh, kỹ thuật trong khâu trồng và chăm sóc, do vậy năng suất và chất lượng quả không cao. Hiện nay sản xuất cây ăn quả phần lớn đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và cũng đã có 1 phần cho nhu cầu xuất khẩu, tuy nhiên giá cả thị trường không ổn định, sản phẩm cây ăn quả là sản phẩm tươi sống, việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào bảo quản chế biến chưa phổ biến rộng rãi trong nhân dân. Các vùng sản xuất cây ăn quả tập trung, theo hướng sản xuất hàng hoá cần phải xây dựng các nhà máy chế biến tại vùng đó, làm đa dạng hoá các sản phẩm của cây ăn quả đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của thị trường trong nước và thị trường quốc tế. Cơ sở thực tiễn 1.

Tình hình phát triển cây ăn quả trên thế giới Cây ăn quả là những cây cung cấp quả tươi cho con người, cho đến nay và mãi về sau này thì chắc chắn hoa quả vẫn không thể thiếu được trong cuộc sống của con người. Phát triển sản xuất cây ăn quả góp phần đáng kể vào việc phát triển kinh tế của người dân, của một quốc gia. Vì vậy, vai trò của khuyến nông trong phát triển cây ăn quả rất quan trọng, tổ chức khuyến nông trên thế giới được thành lập đã góp phần làm diện tích và sản lượng hoa quả trên thế giới tăng dần qua các năm. Diện tích cây ăn quả năm 2014 tăng 77.834 ha so với năm 2011; sản lượng hoa quả năm 2014 tăng 10.781,441 tấn so với năm 2011 (bảng 1.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3: Diện tích, Sản lượng một số cây ăn quả trên Thế giới Năm 2011 2012 2013 2014 Loại cây ăn quả I.767 Nguồn: Theo thống kê của FAO (Trang web năm 2017) 1.Tình hình phát triển sản xuất cây ăn quả ở Việt Nam Phát triển sản xuất cây ăn quả ở Việt Nam đặc biệt được chú trọng, quan tâm.