Phát Triển Bền Vững Nông Nghiệp Huyện Đại Lộc: Cấp Thiết và Giải Pháp

Luận văn thạc sĩ nông nghiệp nghiên cứu phát triển bền vững nông nghiệp huyện đại lộc tỉnh quảng nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Nông Nghiệp
• Đề tài: Phát Triển Bền Vững Nông Nghiệp Huyện Đại Lộc
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Địa điểm: Đại Lộc

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG NÔNG NGHIỆP
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG NÔNG NGHIỆP
• 1.1.1. Một số khái niệm
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG NÔNG NGHIỆP HUYỆN ĐẠI LỘC THỜI GIAN QUA
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG NÔNG NGHIỆP HUYỆN ĐẠI LỘC THỜI GIAN TỚI
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Bền Vững Nông Nghiệp Huyện Đại Lộc

Phát triển bền vững nông nghiệp là một trong những vấn đề cấp thiết hiện nay, đặc biệt tại huyện Đại Lộc. Nông nghiệp không chỉ là nguồn cung cấp lương thực mà còn là nền tảng cho sự phát triển kinh tế xã hội. Huyện Đại Lộc, với đặc điểm là một huyện nông nghiệp, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát triển bền vững. Việc hiểu rõ về phát triển bền vững nông nghiệp sẽ giúp định hướng cho các giải pháp hiệu quả.

1.1. Khái Niệm Phát Triển Bền Vững Nông Nghiệp

Phát triển bền vững nông nghiệp được hiểu là quá trình phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai. Điều này bao gồm việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và duy trì sự đa dạng sinh học.

1.2. Vai Trò Của Nông Nghiệp Trong Kinh Tế

Nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp lương thực, thực phẩm và nguyên liệu cho công nghiệp. Đối với huyện Đại Lộc, nông nghiệp không chỉ là nguồn thu nhập chính mà còn là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của địa phương.

II. Thực Trạng Nông Nghiệp Huyện Đại Lộc Thách Thức Và Cơ Hội

Mặc dù huyện Đại Lộc đã đạt được nhiều thành tựu trong phát triển nông nghiệp, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết. Việc phát triển nông nghiệp chưa khai thác hết tiềm năng và lợi thế của huyện. Cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục những hạn chế này.

2.1. Những Thách Thức Trong Phát Triển Nông Nghiệp

Huyện Đại Lộc đang đối mặt với nhiều thách thức như năng suất thấp, chất lượng sản phẩm chưa cao và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Những vấn đề này cần được giải quyết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

2.2. Cơ Hội Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững

Huyện Đại Lộc có nhiều cơ hội để phát triển nông nghiệp bền vững thông qua việc áp dụng công nghệ mới, cải tiến quy trình sản xuất và tăng cường hợp tác xã. Những cơ hội này cần được khai thác triệt để.

III. Giải Pháp Phát Triển Bền Vững Nông Nghiệp Tại Đại Lộc

Để phát triển bền vững nông nghiệp tại huyện Đại Lộc, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ tập trung vào sản xuất mà còn bao gồm cả bảo vệ môi trường và phát triển xã hội.

3.1. Ứng Dụng Công Nghệ Mới Trong Nông Nghiệp

Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Công nghệ sinh học, công nghệ thông tin và tự động hóa là những lĩnh vực cần được chú trọng.

3.2. Tăng Cường Hợp Tác Xã Nông Nghiệp

Hợp tác xã nông nghiệp có vai trò quan trọng trong việc kết nối nông dân, chia sẻ kinh nghiệm và tài nguyên. Tăng cường hợp tác sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu rủi ro cho nông dân.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Đại Lộc

Các nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn trong phát triển bền vững nông nghiệp tại huyện Đại Lộc đã cho thấy những kết quả khả quan. Việc áp dụng các giải pháp bền vững đã giúp cải thiện đời sống của người dân và bảo vệ môi trường.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Năng Suất Nông Nghiệp

Nghiên cứu cho thấy năng suất nông nghiệp tại huyện Đại Lộc đã tăng lên đáng kể nhờ vào việc áp dụng các phương pháp sản xuất bền vững. Điều này không chỉ giúp tăng thu nhập cho nông dân mà còn đảm bảo an ninh lương thực.

4.2. Ảnh Hưởng Đến Môi Trường

Việc phát triển bền vững nông nghiệp đã góp phần bảo vệ môi trường, giảm thiểu ô nhiễm và bảo tồn đa dạng sinh học. Những kết quả này cho thấy tầm quan trọng của việc kết hợp phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường.

V. Kết Luận Tương Lai Của Phát Triển Bền Vững Nông Nghiệp Tại Đại Lộc

Phát triển bền vững nông nghiệp tại huyện Đại Lộc là một yêu cầu cấp thiết. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, nông dân và các tổ chức xã hội. Tương lai của nông nghiệp bền vững tại Đại Lộc phụ thuộc vào những giải pháp được triển khai ngay từ bây giờ.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Định hướng phát triển bền vững nông nghiệp trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao năng lực sản xuất, bảo vệ môi trường và cải thiện đời sống cho người dân. Các chính sách cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn địa phương.

5.2. Vai Trò Của Cộng Đồng Trong Phát Triển Bền Vững

Cộng đồng có vai trò quan trọng trong việc thực hiện các giải pháp phát triển bền vững. Sự tham gia của người dân sẽ giúp nâng cao hiệu quả và tính bền vững của các chương trình phát triển nông nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của nhiều quốc gia, đặc biệt là các nước đang phát triển như Việt Nam. Với hơn 70% dân số sống ở nông thôn và 56% lao động làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp, ngành này không chỉ cung cấp lương thực, thực phẩm thiết yếu mà còn tạo ra 68% tổng giá trị kinh tế nông thôn. Tuy nhiên, năng suất khai thác ruộng đất còn thấp và quá trình sản xuất gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường. Do đó, phát triển bền vững nông nghiệp trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao năng suất lao động, cải thiện đời sống người nông dân, bảo vệ môi trường và thực hiện công bằng xã hội.

Huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam, là một địa phương có nền nông nghiệp phát triển với đa dạng sản phẩm, năng suất và chất lượng được cải thiện, tạo ra khối lượng hàng hóa đáp ứng nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, nông nghiệp tại đây vẫn còn nhiều hạn chế như chưa khai thác hết tiềm năng, phát triển theo chiều rộng mà chưa chú trọng chiều sâu, chưa quan tâm đầy đủ đến môi trường và các vấn đề xã hội. Nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng phát triển bền vững nông nghiệp tại huyện Đại Lộc trong giai đoạn gần đây và đề xuất các giải pháp phù hợp để thúc đẩy phát triển bền vững trong tương lai.

Mục tiêu nghiên cứu bao gồm hệ thống hóa các vấn đề lý luận về phát triển bền vững nông nghiệp, phân tích thực trạng tại huyện Đại Lộc và đề xuất giải pháp phát triển bền vững. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường của phát triển bền vững nông nghiệp tại địa phương trong giai đoạn 2006-2010. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng phát triển nông nghiệp bền vững, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, bảo vệ tài nguyên và cải thiện đời sống người dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình phát triển bền vững nông nghiệp, tập trung vào ba trụ cột chính: kinh tế, xã hội và môi trường.

1. Lý thuyết phát triển bền vững: Được Ủy ban Thế giới về Môi trường và Phát triển (WCED, 1987) định nghĩa là sự phát triển đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai. Lý thuyết nhấn mạnh sự hài hòa giữa phát triển kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường.

2. Mô hình phát triển bền vững nông nghiệp: Theo FAO, phát triển bền vững nông nghiệp là quản lý và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, thay đổi tổ chức và kỹ thuật nhằm thỏa mãn nhu cầu hiện tại và tương lai mà không gây tổn hại môi trường. Mô hình này bao gồm các yếu tố như tăng trưởng quy mô sản xuất, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, sử dụng hiệu quả nguồn lực, giải quyết việc làm, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường.

3. Khái niệm về chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Quá trình thay đổi cơ cấu ngành kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, giảm tỉ trọng nông nghiệp, tăng tỉ trọng công nghiệp và dịch vụ, phù hợp với điều kiện phát triển của địa phương.

Các khái niệm chính bao gồm: phát triển bền vững, phát triển bền vững nông nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, sử dụng hiệu quả nguồn lực, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích thực chứng, phân tích chuẩn tắc, so sánh và tổng hợp nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển bền vững nông nghiệp tại huyện Đại Lộc.

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê từ niên giám huyện Đại Lộc giai đoạn 2006-2010, báo cáo ngành nông nghiệp, các văn bản pháp luật liên quan đến phát triển bền vững và tài liệu nghiên cứu học thuật.

• Phương pháp phân tích: Phân tích số liệu thống kê về quy mô sản xuất, cơ cấu kinh tế, sử dụng nguồn lực, thu nhập và các chỉ tiêu xã hội, môi trường. So sánh các chỉ tiêu qua các năm để đánh giá xu hướng phát triển. Tổng hợp các kết quả để rút ra nhận định và đề xuất.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Dữ liệu thu thập từ toàn bộ các cơ sở sản xuất nông nghiệp, hộ sản xuất và trang trại trên địa bàn huyện, đảm bảo tính đại diện cho toàn huyện.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2006-2010, phân tích các biến động và xu hướng phát triển trong khoảng thời gian này.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng quy mô sản xuất nông nghiệp: Vốn đầu tư cho nông nghiệp tăng bình quân 11,05%/năm, từ 12,41 tỉ đồng năm 2006 lên 20,96 tỉ đồng năm 2010. Tuy nhiên, diện tích đất nông nghiệp giảm nhẹ 0,07%/năm, từ 41.503,11 ha xuống 41.351,42 ha, và lao động trong ngành giảm 3,93%/năm, từ 56.049 người xuống 45.877 người. Số lượng cơ sở sản xuất nông nghiệp giảm 2,30%/năm, trong khi số trang trại tăng từ 79 lên 128 trang trại, với diện tích bình quân trang trại tăng từ 5,51 ha lên 6,09 ha.

2. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Tỉ trọng giá trị sản xuất ngành công nghiệp-xây dựng tăng từ 51,66% năm 2006 lên 59,07% năm 2010; ngành thương mại-dịch vụ duy trì khoảng 20%; trong khi tỉ trọng ngành nông-lâm-thủy sản giảm từ 28,9% xuống 20,02%. Điều này phản ánh xu hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

3. Sử dụng hiệu quả nguồn lực: Mặc dù diện tích đất nông nghiệp giảm nhẹ, nhưng việc tăng vốn đầu tư và phát triển trang trại cho thấy sự tập trung sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn. Năng suất lao động và năng suất ruộng đất có xu hướng cải thiện nhờ áp dụng kỹ thuật mới và tổ chức sản xuất quy mô lớn hơn.

4. Phát triển bền vững xã hội và môi trường: Lao động nông nghiệp chiếm 77,8% tổng lao động, phần lớn có trình độ học vấn thấp và độ tuổi lớn, ảnh hưởng đến khả năng tiếp thu kỹ thuật mới. Hệ thống cơ sở hạ tầng như giao thông, thủy lợi, điện và viễn thông được cải thiện đáng kể, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất và tiêu thụ nông sản. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại các vấn đề về ô nhiễm môi trường, suy thoái đất và thiếu nước tưới chủ động trong mùa khô.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng vốn đầu tư và phát triển trang trại cho thấy huyện Đại Lộc đang chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại và bền vững hơn, phù hợp với lý thuyết phát triển bền vững nông nghiệp. Việc giảm diện tích đất nông nghiệp và lao động trong ngành phản ánh xu hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đồng thời đặt ra thách thức trong việc duy trì sản lượng và đảm bảo an ninh lương thực.

So sánh với các nghiên cứu về phát triển bền vững nông nghiệp tại các địa phương khác, như huyện Chợ Lách và Sapa, Đại Lộc có nhiều điểm tương đồng về việc tập trung phát triển cây trồng chủ lực, áp dụng kỹ thuật mới và nâng cao chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, Đại Lộc cần chú trọng hơn đến bảo vệ môi trường và nâng cao trình độ lao động để phát triển bền vững toàn diện.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng vốn đầu tư, biểu đồ chuyển dịch cơ cấu kinh tế và bảng so sánh các chỉ tiêu sử dụng nguồn lực qua các năm, giúp minh họa rõ nét xu hướng phát triển và các vấn đề tồn tại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư phát triển hạ tầng thủy lợi nhằm đảm bảo tưới tiêu chủ động cho diện tích đất màu, nâng cao hệ số sử dụng đất, giảm thiệt hại do thiên tai. Thời gian thực hiện trong 3-5 năm, chủ thể là chính quyền địa phương phối hợp với ngành nông nghiệp.

2. Khuyến khích phát triển trang trại quy mô lớn và áp dụng công nghệ cao để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và sử dụng hiệu quả nguồn lực. Đẩy mạnh đào tạo kỹ thuật cho người nông dân, thời gian 2-4 năm, do các tổ chức đào tạo và chính quyền địa phương thực hiện.

3. Xây dựng chương trình nâng cao trình độ lao động nông nghiệp, tập trung vào đào tạo kỹ thuật, quản lý sản xuất và bảo vệ môi trường, nhằm nâng cao năng lực tiếp thu công nghệ mới và phát triển bền vững. Thời gian 3 năm, do các cơ sở đào tạo nghề và chính quyền địa phương phối hợp thực hiện.

4. Thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường và cải tạo đất đai, bao gồm áp dụng mô hình canh tác sinh thái, sử dụng phân bón hữu cơ, xử lý chất thải chăn nuôi và bảo vệ nguồn nước. Thời gian liên tục, chủ thể là người dân, doanh nghiệp và chính quyền địa phương.

5. Đẩy mạnh phát triển dịch vụ thương mại và thị trường tiêu thụ nông sản nhằm tăng giá trị sản phẩm và thu nhập cho người nông dân. Tăng cường kết nối giữa sản xuất và tiêu thụ, thời gian 2-3 năm, do các tổ chức kinh tế và chính quyền địa phương thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý và hoạch định chính sách nông nghiệp: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng các chính sách phát triển bền vững, điều chỉnh cơ cấu kinh tế và đầu tư hạ tầng phù hợp với điều kiện địa phương.

2. Các nhà nghiên cứu và học viên cao học ngành nông nghiệp, phát triển nông thôn: Tham khảo khung lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn để phát triển các đề tài nghiên cứu liên quan.

3. Doanh nghiệp và hợp tác xã nông nghiệp: Áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất, phát triển trang trại và áp dụng công nghệ mới nhằm tăng năng suất và chất lượng sản phẩm.

4. Người nông dân và tổ chức đào tạo nghề nông nghiệp: Nâng cao nhận thức về phát triển bền vững, kỹ thuật sản xuất và bảo vệ môi trường, từ đó cải thiện thu nhập và chất lượng cuộc sống.

Câu hỏi thường gặp

1. Phát triển bền vững nông nghiệp là gì?
   Phát triển bền vững nông nghiệp là quá trình tăng năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp trong khi sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường và đảm bảo công bằng xã hội, đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại đến thế hệ tương lai.

2. Tại sao phát triển bền vững nông nghiệp lại quan trọng đối với huyện Đại Lộc?
   Vì Đại Lộc có nền nông nghiệp chiếm tỉ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế, với nhiều tiềm năng nhưng cũng đối mặt với hạn chế như giảm diện tích đất nông nghiệp, lao động giảm và ảnh hưởng môi trường. Phát triển bền vững giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, bảo vệ tài nguyên và cải thiện đời sống người dân.

3. Những nhân tố nào ảnh hưởng đến phát triển bền vững nông nghiệp tại Đại Lộc?
   Bao gồm điều kiện tự nhiên (địa hình, khí hậu, tài nguyên đất, nước, rừng), kinh tế (cơ cấu kinh tế, hạ tầng, chính sách), xã hội (dân số, lao động, truyền thống văn hóa) và các yếu tố kỹ thuật, công nghệ.

4. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng trong luận văn?
   Luận văn sử dụng phương pháp phân tích thực chứng, phân tích chuẩn tắc, so sánh và tổng hợp dựa trên số liệu thống kê và tài liệu liên quan trong giai đoạn 2006-2010.

5. Giải pháp nào được đề xuất để phát triển bền vững nông nghiệp tại Đại Lộc?
   Bao gồm tăng cường đầu tư hạ tầng thủy lợi, phát triển trang trại công nghệ cao, nâng cao trình độ lao động, bảo vệ môi trường và phát triển thị trường tiêu thụ nông sản.

Kết luận

• Phát triển bền vững nông nghiệp tại huyện Đại Lộc là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường.
• Giai đoạn 2006-2010, vốn đầu tư tăng, số trang trại phát triển, nhưng diện tích đất và lao động nông nghiệp giảm nhẹ.
• Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, giảm tỉ trọng nông nghiệp.
• Các nhân tố tự nhiên, kinh tế và xã hội ảnh hưởng đa chiều đến phát triển bền vững nông nghiệp.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tăng cường hạ tầng, nâng cao trình độ lao động, bảo vệ môi trường và phát triển thị trường.

Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và thời gian để đánh giá hiệu quả phát triển bền vững nông nghiệp tại Đại Lộc. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và người dân nên phối hợp chặt chẽ để thực hiện mục tiêu phát triển bền vững, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG NÔNG NGHIỆP 1. TỔNG QUAN VỀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG NÔNG NGHIỆP 1. Một số khái niệm a. Nông nghiệp Nông nghiệp nếu hiểu theo nghĩa hẹp chỉ có ngành trồng trọt, ngành chăn nuôi.

Còn nông nghiệp hiểu theo nghĩa rộng nó còn bao gồm cả ngành lâm nghiệp và ngành thủy sản nữa [5]. Nông nghiệp là ngành duy nhất tạo ra lương thực, thực phẩm, đây là yếu tố đầu tiên, có tính chất quyết định sự tồn tại phát triển của con người và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Như vậy, nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản, giữ vai trò to lớn trong việc phát triển kinh tế ở hầu hết các nước, nhất là ở các nước đang phát triển. Ở những nước này còn nghèo, đại bộ phận sống bằng nghề nông.

Tuy nhiên, ngay cả những nước có nền công nghiệp phát triển cao, mặc dù tỉ lệ GDP nông nghiệp không lớn, nhưng khối lượng nông sản của các nước này khá lớn và không ngừng tăng lên, đảm bảo cung cấp đủ cho đời sống con người những sản phẩm tối cần thiết đó là lương thực, thực phẩm. Nông nghiệp là ngành sản xuất mà đối tượng của nó là cơ thể sống - cây trồng và vật nuôi, bị chi phối bởi quy luật sinh học và các điều kiện ngoại cảnh. Vì vậy trong quá trình phát triển nông nghiệp, con người không thể ngăn cản hay can thiệp thô bạo vào quá trình sinh vật, trái lại phải nghiên cứu và nhận thức đúng đắn quy luật sinh trưởng, phát triển của mỗi loại cây và sự biến thiên về điều kiện thời tiết - khí hậu để vận dụng thích hợp vào sản xuất. Đòi hỏi có những giải pháp thích hợp đảm bảo cho phát triển nông nghiệp bền Luan van 5 vững như phân vùng, quy hoạch các vùng nông nghiệp, bố trí cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế từng vùng, từng địa phương.

Chu kỳ sản xuất nông nghiệp dài và phụ thuộc vào chu kỳ sinh học nên trong nông nghiệp, thời gian lao động không trùng khớp với thời gian tạo ra sản phẩm. Khi kết thúc một quá trình lao động cụ thể như làm đất, gieo trồng. chưa có sản phẩm ngay mà phải chờ đến khi thu hoạch. Vì vậy, đòi hỏi trong nông nghiệp phải tìm ra hình thức tổ chức kinh tế phù hợp gắn người lao động với đối tượng sản xuất và với kết quả cuối cùng để họ quan tâm và tìm cách tạo ra nhiều sản phẩm với chất lượng cao, giá thành hạ và đòi hỏi phải phát triển ngành nghề dịch vụ, tạo thêm việc làm ở những thời kỳ nông nhàn, tăng thêm thu nhập cho nông dân.

Phát triển Phát triển là xu hướng tự nhiên, đồng thời là quyền của mỗi một cá nhân, mỗi cộng đồng hay mỗi quốc gia. Phát triển là một quá trình thay đổi theo hướng hoàn thiện về mọi mặt của nền kinh tế. Mục tiêu của sự phát triển là không ngừng cải thiện chất lượng cuộc sống vật chất, văn hóa, tinh thần của con người. Nói cách khác, phát triển là tạo điều kiện cho con người được thỏa mãn các nhu cầu sống, được hưởng những thành tựu về văn hóa và tinh thần, có đủ tài nguyên cho một cuộc sống sung túc, được sống trong một môi trường trong lành, được hưởng các quyền cơ bản của con người và được bảo đảm an ninh, an toàn, không bạo lực [1].

Theo nhà kinh tế học Dudley Seers, ít nhất phải bổ sung thêm ba đòi hỏi bắt buộc vào khái niệm phát triển, đó là giảm đói nghèo và suy dinh dưỡng, giảm bất bình đẳng thu nhập và cải thiện điều kiện việc làm. Nhà kinh tế được trao giải Nobel về kinh tế năm 1974, Gunnar Myrdal, cho rằng có một số nhóm các "giá trị phát triển" như tăng trưởng kinh tế, tăng mức sống, giảm bất bình đẳng xã hội và kinh tế, độc lập, đoàn kết dân tộc, Luan van 6 dân chủ hóa chính trị, những thay đổi tích cực về cấu trúc gia đình, văn hóa của các xã hội nông nghiệp, công nghiệp hóa và bảo vệ môi trường. Stiglitz (1989) cho rằng, "một nước có thể tăng trưởng kinh tế nhanh, nhưng vẫn ở trong tình cảnh tồi tệ khi xét tới các mặt như trình độ biết đọc, biết viết của người dân, sức khỏe, tuổi thọ và dinh dưỡng". Theo Chương trình phát triển của Liên hiệp quốc, "Mục đích của phát triển là tạo ra một môi trường thuận lợi cho phép con người được hưởng cuộc sống lâu dài, mạnh khỏe và sáng tạo", mở rộng cơ hội lựa chọn cho người dân và tạo điều kiện để họ thực hiện sự lựa chọn đó, luôn xem "con người là trung tâm của phát triển", sự phát triển vì con người, của con người và do con người.

Phát triển phải là một quá trình lâu dài và do các nhân tố nội tại của nền kinh tế quyết định. Phát triển kinh tế là yếu tố cơ bản của sự phát triển nói chung. Phát triển kinh tế là quá trình tăng tiến về mọi mặt của nền kinh tế [6]. Phát triển kinh tế được xem như là quá trình biến đổi cả về lượng và về chất; nó là sự kết hợp một cách chặt chẽ quá trình hoàn thiện của hai vấn đề về kinh tế và xã hội ở mỗi quốc gia; là sự gia tăng tổng mức thu nhập của nền kinh tế và mức gia tăng thu nhập bình quân trên một đầu người; là sự biến đổi theo đúng xu thế của cơ cấu kinh tế và là sự biến đổi ngày càng tốt hơn trong các vấn đề xã hội.

Mục tiêu cuối cùng của sự phát triển kinh tế trong các quốc gia không phải là tăng trưởng hay chuyển dịch cơ cấu kinh tế, mà là việc xóa bỏ nghèo đói, suy dinh dưỡng, sự tăng lên của tuổi thọ bình quân, khả năng tiếp cận đến các dịch vụ y tế, nước sạch, trình độ dân trí giáo dục của quảng đại quần chúng nhân dân. Phát triển bền vững Giữa môi trường và sự phát triển kinh tế có mối quan hệ hết sức chặt chẽ: Môi trường là địa bàn và đối tượng của sự phát triển kinh tế, còn phát triển kinh tế là nguyên nhân tạo nên các biến đổi của môi trường. Trong lịch sử đã có lúc phát triển kinh tế được đặt lên hàng đầu, lấn át những yếu tố khác như: xã hội, môi trường.Khuynh hướng này đã gây ra hậu quả hết sức tai hại cho cả môi trường lẫn xã hội. Ngược lại với quan điểm trên là quan điểm "tăng trưởng bằng hoặc không âm" để bảo vệ các nguồn tài nguyên hoặc "chủ nghĩa bảo tồn" chủ trương không đụng chạm vào thiên nhiên.

Vì vậy, theo các nhà khoa học con đường để giải quyết mâu thuẫn giữa môi trường và phát triển là phát triển bền vững. Chiến lược bảo vệ toàn cầu được công bố năm 1980 bởi Hiệp hội Quốc tế về bảo vệ thiên nhiên - IUCN, đã nhấn mạnh rằng loài người tồn tại như một bộ phận của thiên nhiên. Loài người sẽ không có tương lai nếu thiên nhiên và các tài nguyên thiên nhiên không được bảo vệ. Thuật ngữ phát triển bền vững lần đầu tiên được sử dụng trong bản Chiến lược này, khi nhấn mạnh sự phụ thuộc lẫn nhau giữa bảo vệ môi trường và phát triển.

Đến nay, đã có nhiều định nghĩa khác nhau về phát triển bền vững. Ủy ban Thế giới về Môi trường và Phát triển (WCED - 1987) định nghĩa "phát triển bền vững là sự phát triển đáp ứng được các nhu cầu của thế hệ hiện tại nhưng không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai" và quan niệm về phát triển bền vững của tác giả Tatyana P.Soubbotina, "Phát triển "bền vững" cũng có thể được gọi bằng cách khác là phát triển "bình đẳng và cân đối", có nghĩa là để duy trì sự phát triển mãi mãi, cần cân bằng giữa lợi ích của các nhóm người trong cùng một thế hệ và giữa các thế hệ, và thực hiện điều này đồng thời trên cả ba lĩnh vực quan trọng có mối quan hệ qua lại với nhau - kinh tế, xã hội và môi trường" [2]. Luan van 8 Hội nghị Thượng đỉnh Trái đất về môi trường và phát triển tổ chức ở Rio de Janeiro (Braxin) năm 1992 và Hội nghị Thượng đỉnh Thế giới về Phát triển bền vững tổ chức ở Johannesburg (Cộng hòa Nam Phi) năm 2002 đã xác định "phát triển bền vững" là quá trình phát triển có sự kết hợp chặt chẽ, hợp lý, hài hòa giữa 3 mặt của sự phát triển, gồm: phát triển kinh tế, phát triển xã hội và bảo vệ môi trường. Như vậy, có nhiều khái niệm về phát triển bền vững, thậm chí có nhiều quan điểm khác nhau.

Tổng hợp các quan điểm có thể hiểu rằng: Phát triển bền vững là sự phát triển trong đó kết hợp chặt chẽ, hợp lý và hài hòa giữa ba mặt của sự phát triển là kinh tế, xã hội và môi trường nhằm thỏa mãn được nhu cầu cầu xã hội hiện tại nhưng không tổn hại tới sự thỏa mãn các nhu cầu của thế hệ tương lai. Đối với Việt Nam, Đảng và Nhà nước rất quan tâm đến phát triển bền vững. Phát triển bền vững đã trở thành đường lối, quan điểm của Đảng và chính sách của Nhà nước. Chủ trương và mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam được thể hiện từ trong các Văn kiện Đại hội của Đảng và trong các chương trình hành động của Chính phủ.

Phương châm phát triển đất nước trong những năm gần đây là chủ động kết hợp giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế với mục tiêu công bằng và tiến bộ xã hội; phát triển con người và bảo vệ môi trường; phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững. Để thực hiện mục tiêu phát triển bền vững, nhiều chỉ thị, nghị quyết của Đảng, nhiều văn bản của Nhà nước đã được ban hành, triển khai thực hiện và "Định hướng chiến lược phát triển bền vững ở Việt Nam" được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2004 là một chiến lược khung, bao gồm những định hướng lớn làm cơ sở pháp lý để các bộ, ngành, địa phương, các tổ chức và cá nhân có liên quan triển khai thực hiện và phối hợp hành động nhằm bảo đảm phát triển bền vững đất nước trong thế kỷ 21.