Luận văn thạc sĩ về phát triển bền vững và phân phối công bằng nguồn lợi nghêu tự nhiên tại Bến Tre

Luận văn thạc sĩ phân tích phát triển bền vững và phân phối công bằng nguồn lợi nghêu tự nhiên tại Bến Tre, lý luận và thực tiễn pháp lý.

• Tác giả: Trần Văn Phong
• Người hướng dẫn: PGS-TS Võ Trí Hảo
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Phát triển bền vững nguồn lợi nghêu tự nhiên ở Bến Tre
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ luật
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NGUYÊN TẮC VÀ CƠ SỞ PHÁP LÝ KHAI THÁC PHÂN PHỐI NGHÊU TỰ NHIÊN
• 1.1. Phân phối lợi ích công bằng, phát triển bền vững trong khai thác nghêu tự nhiên
• 1.1.1. Phân phối lợi ích công bằng trong khai thác nghêu tự nhiên
• 1.1.2. Nguyên tắc công bằng
• 1.1.3. Nguyên tắc công bằng trong khai thác nghêu tự nhiên
• 1.1.4. Phát triển bền vững
• 1.1.5. Khái niệm về phát triển bền vững
• 1.1.6. Nguyên tắc phát triển bền vững nguồn lợi nghêu tự nhiên
• 1.1.7. Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển bền vững và phân phối nguồn lợi nghêu tự nhiên
• 1.1.7.1. Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển bền vững
• 1.1.7.2. Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về khai thác, phân phối nguồn lợi nghêu tự nhiên để phát triển bền vững
• 1.1.7.2.1. Chủ trương, chính sách của Trung ương
• 1.1.7.2.2. Chủ trương, chính sách của địa phương - tỉnh Bến Tre
• 1.1.8. Quy định của pháp luật về việc khai thác, phân phối nguồn lợi nghêu tự nhiên
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KHAI THÁC, PHÂN PHỐI NGUỒN LỢI NGHÊU TỰ NHIÊN TẠI BẾN TRE VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
• 2.1. Tổng quan đặc điểm của nghêu tự nhiên tại Bến Tre
• 2.2. Quá trình phát triển các mô hình khai thác nghêu tự nhiên tại Bến Tre
• 2.3. Thực tiễn việc phân phối nguồn lợi nghêu tự nhiên tại Bến Tre
• 2.4. Những vấn đề bất cập phát sinh trong quá trình khai thác, phân phối nguồn lợi nghêu tự nhiên tại Bến Tre liên quan đến phát triển bền vững
• 2.4.1. Những vấn đề bất cập phát sinh trong quá trình khai thác, phân phối nguồn lợi nghêu tại Bến Tre
• 2.4.2. Bất cập trong ban hành chủ trương, chính sách và áp dụng pháp luật
• 2.4.3. Hạn chế của đặc tính “tập thể” của mô hình Hợp tác xã
• 2.4.4. Hạn chế về chính sách khoa học công nghệ và khuyến ngư
• 2.4.5. Bất cập trong vai trò của nhà nước đối với việc xúc tiến thương mại, đăng ký chỉ dẫn địa lý
• 2.4.6. Bất cập về tình hình an ninh, trật tự
• 2.4.7. Nguyên nhân của những hạn chế, bất cập
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT ĐỂ PHÂN PHỐI CÔNG BẰNG NGUỒN LỢI NGHÊU TỰ NHIÊN TẠI BẾN TRE, GÓP PHẦN PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
• 3.1. Những vấn đề có liên quan đến quy định của pháp luật và những cơ chế, chính sách của chính quyền địa phương
• 3.2. Phát triển Hợp tác xã khai thác nghêu bền vững
• 3.3. Ổn định tình hình an ninh, trật tự tại các Hợp tác xã nghêu để phát triển bền vững
• Phụ lục 1
• Phụ lục 2
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC VĂN BẢN PHÁP LUẬT

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển bền vững nguồn lợi nghêu tự nhiên ở Bến Tre

Bến Tre, một tỉnh ven biển thuộc Đồng bằng sông Cửu Long, nổi bật với nguồn lợi nghêu tự nhiên phong phú. Nghêu không chỉ là nguồn thực phẩm quan trọng mà còn là nguồn thu nhập chính cho nhiều hộ gia đình. Tuy nhiên, việc khai thác và quản lý nguồn lợi này cần được thực hiện một cách bền vững để đảm bảo sự phát triển lâu dài cho cộng đồng. Phát triển bền vững nguồn lợi nghêu tự nhiên không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn nâng cao đời sống người dân.

1.1. Đặc điểm sinh thái và kinh tế của nguồn lợi nghêu tự nhiên

Nguồn lợi nghêu tự nhiên ở Bến Tre có sự đa dạng sinh học cao, với nhiều loài nghêu khác nhau. Nghêu tự nhiên không chỉ đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái mà còn là nguồn thu nhập chính cho hàng ngàn hộ dân. Việc khai thác nghêu cần được thực hiện theo cách bảo tồn để không làm suy giảm nguồn lợi này.

1.2. Vai trò của cộng đồng trong phát triển bền vững nguồn lợi nghêu

Cộng đồng địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và bảo vệ nguồn lợi nghêu tự nhiên. Sự tham gia của người dân trong các hoạt động bảo tồn và khai thác bền vững sẽ giúp nâng cao nhận thức và trách nhiệm của họ đối với nguồn tài nguyên này.

II. Những thách thức trong phát triển bền vững nguồn lợi nghêu tự nhiên

Mặc dù Bến Tre có tiềm năng lớn về nguồn lợi nghêu tự nhiên, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc phát triển bền vững. Các vấn đề như khai thác quá mức, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu đang đe dọa đến sự tồn tại của nguồn lợi này. Cần có những giải pháp hiệu quả để giải quyết các vấn đề này.

2.1. Khai thác quá mức và ảnh hưởng đến nguồn lợi nghêu

Khai thác quá mức là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm nguồn lợi nghêu tự nhiên. Việc sử dụng các phương pháp khai thác không bền vững đã làm giảm số lượng nghêu trong tự nhiên, ảnh hưởng đến sinh kế của người dân.

2.2. Ô nhiễm môi trường và tác động đến nguồn lợi nghêu

Ô nhiễm từ các hoạt động sản xuất và sinh hoạt đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng nước và môi trường sống của nghêu. Điều này không chỉ làm giảm sản lượng nghêu mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng.

III. Phương pháp quản lý bền vững nguồn lợi nghêu tự nhiên

Để phát triển bền vững nguồn lợi nghêu tự nhiên, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Các chính sách và quy định cần được thực hiện nghiêm ngặt để bảo vệ nguồn lợi này. Việc áp dụng công nghệ mới trong khai thác và bảo tồn cũng là một giải pháp quan trọng.

3.1. Chính sách và quy định về quản lý nguồn lợi nghêu

Các chính sách và quy định hiện hành cần được cập nhật và thực hiện nghiêm ngặt để đảm bảo việc khai thác nguồn lợi nghêu diễn ra bền vững. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để thực hiện hiệu quả các chính sách này.

3.2. Ứng dụng công nghệ trong khai thác và bảo tồn nghêu

Việc áp dụng công nghệ mới trong khai thác và bảo tồn nguồn lợi nghêu sẽ giúp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu tác động đến môi trường. Các công nghệ như nuôi trồng thủy sản bền vững có thể được áp dụng để bảo vệ nguồn lợi nghêu tự nhiên.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu về phát triển bền vững nguồn lợi nghêu tự nhiên đã chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả có thể mang lại nhiều lợi ích cho cộng đồng. Các mô hình hợp tác xã trong khai thác nghêu đã cho thấy hiệu quả trong việc bảo vệ nguồn lợi và nâng cao thu nhập cho người dân.

4.1. Mô hình hợp tác xã trong khai thác nghêu

Mô hình hợp tác xã đã giúp người dân nâng cao hiệu quả khai thác và bảo vệ nguồn lợi nghêu tự nhiên. Sự hợp tác giữa các hộ gia đình trong việc quản lý và khai thác đã tạo ra một mô hình bền vững, góp phần nâng cao thu nhập cho cộng đồng.

4.2. Kết quả từ các dự án bảo tồn nguồn lợi nghêu

Các dự án bảo tồn nguồn lợi nghêu đã mang lại nhiều kết quả tích cực, giúp phục hồi số lượng nghêu trong tự nhiên. Những dự án này không chỉ bảo vệ môi trường mà còn nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo tồn nguồn lợi này.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho nguồn lợi nghêu tự nhiên

Phát triển bền vững nguồn lợi nghêu tự nhiên ở Bến Tre là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, cộng đồng và các tổ chức phi chính phủ để đảm bảo nguồn lợi này được bảo vệ và phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của việc bảo tồn nguồn lợi nghêu

Bảo tồn nguồn lợi nghêu không chỉ giúp duy trì sự đa dạng sinh học mà còn đảm bảo sinh kế cho hàng ngàn hộ gia đình. Việc bảo tồn này cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả.

5.2. Định hướng phát triển bền vững trong tương lai

Định hướng phát triển bền vững nguồn lợi nghêu tự nhiên cần được xây dựng dựa trên các nghiên cứu khoa học và thực tiễn. Cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động bảo tồn và khai thác bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRẦN VĂN PHONG “PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG, PHÂN PHỐI CÔNG BẰNG NGUỒN LỢI NGHÊU TỰ NHIÊN - LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN PHÁP LÝ Ở BẾN TRE” LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRẦN VĂN PHONG “PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG, PHÂN PHỐI CÔNG BẰNG NGUỒN LỢI NGHÊU TỰ NHIÊN - LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN PHÁP LÝ Ở BẾN TRE” Chuyên ngành: Luật kinh tế Mã số: 8380107 LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT Người hướng dẫn khoa học: PGS-TS VÕ TRÍ HẢO TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2018 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TÓM TẮT LUẬN VĂN PHẦN MỞ ĐẦU . 1 CHƯƠNG 1: NGUYÊN TẮC VÀ CƠ SỞ PHÁP LÝ KHAI THÁC PHÂN PHỐI NGHÊU TỰ NHIÊN . Phân phối lợi ích công bằng, phát triển bền vững trong khai thác nghêu tự nhiên. Phân phối lợi ích công bằng trong khai thác nghêu tự nhiên . Nguyên tắc công bằng . Nguyên tắc công bằng trong khai thác nghêu tự nhiên . Phát triển bền vững. Khái niệm về phát triển bền vững . Nguyên tắc phát triển bền vững nguồn lợi nghêu tự nhiên . Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển bền vững và phân phối nguồn lợi nghêu tự nhiên . Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển bền vững 13 1. Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về khai thác, phân phối nguồn lợi nghêu tự nhiên để phát triển bền vững . Chủ trương, chính sách của Trung ương . Chủ trương, chính sách của địa phương - tỉnh Bến Tre. Quy định của pháp luật về việc khai thác, phân phối nguồn lợi nghêu tự nhiên. 17 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KHAI THÁC, PHÂN PHỐI NGUỒN LỢI NGHÊU TỰ NHIÊN TẠI BẾN TRE VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG. Tổng quan đặc điểm của nghêu tự nhiên tại Bến Tre. Quá trình phát triển các mô hình khai thác nghêu tự nhiên tại Bến Tre . Thực tiễn việc phân phối nguồn lợi nghêu tự nhiên tại Bến Tre . Những vấn đề bất cập phát sinh trong quá trình khai thác, phân phối nguồn lợi nghêu tự nhiên tại Bến Tre liên quan đến phát triển bền vững. Những vấn đề bất cập phát sinh trong quá trình khai thác, phân phối nguồn lợi nghêu tại Bến Tre. 28 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Bất cập trong ban hành chủ trương, chính sách và áp dụng pháp luật . Hạn chế của đặc tính “tập thể”của mô hình Hợp tác xã . Hạn chế về chính sách khoa học công nghệ và khuyến ngư . Bất cập trong vai trò của nhà nước đối với việc xúc tiến thương mại, đăng ký chỉ dẫn địa lý . Bất cập về tình hình an ninh, trật tự . Nguyên nhân của những hạn chế, bất cập . 34 CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT ĐỂ PHÂN PHỐI CÔNG BẰNG NGUỒN LỢI NGHÊU TỰ NHIÊN TẠI BẾN TRE, GÓP PHẦN PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG . Những vấn đề có liên quan đến quy định của pháp luật và những cơ chế, chính sách của chính quyền địa phương . Phát triển Hợp tác xã khai thác nghêu bền vững . Ổn định tình hình an ninh, trật tự tại các Hợp tác xã nghêu để phát triển bền vững . 47 Phụ lục 1 Phụ lục 2 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC CÁC VĂN BẢN PHÁP LUẬT TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi tên là Trần Văn Phong – mã số học viên: 7701270088A, là học viên lớp Cao học Luật. Khóa chuyên ngành Luật kinh tế, Khoa Luật, Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, là tác giả của Luận văn thạc sĩ luật học với đề tài “Phát triển bền vững, phân phối công bằng nguồn lợi nghêu tự nhiên - Lý luận và thực tiễn pháp lý ở Bến Tre” (Sau đây gọi tắt là “Luận văn”). Tôi xin cam đoan tất cả các nội dung được trình bày trong Luận văn này là kết quả nghiên cứu độc lập của cá nhân tôi dưới sự hướng dẫn của người hướng dẫn khoa học. Trong Luận văn có sử dụng, trích dẫn một số ý kiến, quan điểm khoa học của một số tác giả. Các thông tin này đều được trích dẫn nguồn cụ thể, chính xác và có thể kiểm chứng. Các số liệu, thông tin được sử dụng trong Luận văn là hoàn toàn khách quan và trung thực. Học viên thực hiện Trần Văn Phong TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT HTX: Hợp tác xã LMHTX: Liên minh Hợp tác xã BQT: Ban quản trị ANTT: An ninh, trật tự TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Luận văn UEH LLM – www.vn TÓM TẮT LUẬN VĂN Sự phát triển của một quốc gia nói chung, một địa phương nói riêng, không chỉ thể hiện ở sự phát triển về kinh tế, mà còn thể hiện ở sự phát triển về xã hội. Sự phát triển về kinh tế và sự phát triển về mặt xã hội có liên quan mật thiết với nhau. Công bằng xã hội là một nội dung quan trọng trong sự phát triển về mặt xã hội. Nếu quốc gia (địa phương) nào chỉ chú trọng phát triển về kinh tế mà không chú trọng bảo đảm công bằng xã hội, thì sự phát triển về kinh tế sẽ không bền vững. Thời gian qua, bên cạnh những thành công trong thực hiện mục tiêu công bằng xã hội, Việt Nam nói chung, Bến Tre nói riêng, còn phải đối mặt với nhiều vấn đề xã hội đặt ra, trong đó có vấn đề phân phối chưa hợp lý của cải, cụ thể ở Bến Tre là phân phối nguồn lợi nghêu tự nhiên. Vì sự chưa hợp lý đó mà kinh tế thủy sản của Bến Tre phát triển chưa tương xứng với tiềm năng; các cấp chính quyền và ngành chức năng chưa triển khai hướng dẫn thực hiện đầy đủ những quy định của pháp luật; người dân vùng ven biển chưa phát huy hết tinh thần, trách nhiệm trong quản lý, khai thác, phân phối nguồn lợi nghêu tự nhiên; chưa xác định đúng giá trị con nghêu để giảm nghèo, vươn lên làm giàu. Mặc dù quá trình khai thác, phân phối nguồn lợi nghêu tự nhiên ở Bến Tre còn những hạn chế, bất cập do nhiều nguyên nhân khác nhau. Song, với những chính sách, pháp luật hiện hành và những nguồn lực hiện có tại địa phương, nhất là khả năng, điều kiện về yếu tố con người và nguồn lực nghêu do thiên nhiên ưu đãi, chắc chắn rằng nguồn lợi nghêu tự nhiên sẽ hướng đến sự phân phối công bằng và góp phần phát triển kinh tế bền vững. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Luận văn UEH LLM – www.vn PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Bến Tre là tỉnh thuộc Vùng Đồng bằng sông Cửu Long, có tổng diện tích tự nhiên khoảng 2.360 km2, được hợp thành bởi Cù lao An Hóa, Cù lao Bảo và Cù lao Minh, do phù sa của 4 nhánh sông Tiền, sông Ba Lai, sông Hàm Luông và sông Cổ Chiên bồi tụ thành. Phía Bắc tỉnh Bến Tre giáp tỉnh Tiền Giang, phía Tây và phía Nam giáp tỉnh Vĩnh Long và Trà Vinh, phía Đông hướng ra Biển Đông. Tỉnh Bến Tre nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, với hai mùa rõ rệt: Mùa mưa khoảng từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô khoảng từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau. Lượng mưa trung bình hàng năm từ 2.300 mm, nhiệt độ trung bình trong năm từ 260C - 270C. Với vị trí nằm tiếp giáp biển Đông, nhưng Bến Tre ít chịu ảnh hưởng của bão lũ, có khí hậu ôn hòa, mát mẻ quanh năm, có bờ biển dài trên 65km và vùng lãnh hải rộng hơn 26.000km2… Đây là điều kiện thuận lợi, là thế mạnh để phát triển, sản xuất nông nghiệp, nhất là ngành thủy sản. Đặc biệt, hệ đa dạng sinh học vùng cửa sông ven biển rất phong phú (hơn 280 loài tảo đơn bào, 96 giống loài động vật nổi, 16 nhóm giống loài thủy sinh; với hơn 7.130 ha rừng ngập mặn ven biển có 3.250 ha được bảo tồn …) là điều kiện thuận lợi để nghề nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản phát triển. Cộng đồng dân cư vùng ven biển từ hàng trăm năm qua đã gắn bó với nghề truyền thống này dựa vào nếp sống cộng đồng để sinh kế và làm chỗ dựa cho các hoạt động cách mạng qua các thời kỳ đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước. Với tiềm năng về biển, tỉnh Bến Tre có cơ sở và điều kiện để khai thác, nuôi trồng và phát triển ngành thủy sản, đặc biệt là nghề nuôi nghêu. Hiện nay, Bến Tre là một trong những tỉnh đứng đầu cả nước về phát triển nuôi nghêu. Toàn tỉnh hiện có 9 Hợp tác xã thủy sản nuôi nghêu với trên 11.042 hộ gia đình tham gia nuôi nghêu. Tổng diện tích đưa vào khai thác khoảng 4.878 ha (trong khoảng 7.200 ha có thể phát triển nuôi nghêu). Việc quản lý, bảo vệ, khai thác, bán sản phẩm nghêu tự nhiên có sự tham gia của cộng đồng địa phương là tương đối toàn diện. Hàng năm, nguồn lợi nghêu tại địa phương cho sản lượng rất lớn (dao động khoảng 5.000 tấn nghêu giống và thương phẩm). Hàng chục năm qua nghề nuôi nghêu ở tỉnh Bến Tre không chỉ đem lại hiệu quả kinh tế cao, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho hàng chục ngàn dân nghèo ven biển, góp phần xóa đói giảm nghèo và bảo đảm an sinh xã hội, mà còn giúp hồi sinh nhiều vùng đất ven biển… Có thể 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Luận văn UEH LLM – www.vn khẳng định rằng, nguồn lợi nghêu tự nhiên đã đóng góp đáng kể cho nền kinh tế - xã hội của tỉnh. Đặc biệt, nghêu của tỉnh Bến Tre đã được Hội đồng Quản lý biển quốc tế MSC (Marine Stewardship Council) thuộc Quỹ Bảo tồn thiên nhiên thế giới (WWF) cấp chứng nhận đạt tiêu chuẩn thương hiệu MSC.