Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ với đề tài "Phát huy nhân tố con người trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở các tỉnh phía Bắc nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay" do nghiên cứu sinh Buntieng Bunlapheng thực hiện tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, bảo vệ năm 2023, thuộc chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Dưới góc độ triết học Mác - Lênin, con người vừa là sản phẩm vừa là chủ thể của mọi quá trình lịch sử - xã hội. Nhân tố con người giữ vị trí là "nguồn lực của mọi nguồn lực", quyết định hiệu quả khai thác tài nguyên thiên nhiên và các nguồn lực vật chất khác. Đối với nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân (CHDCND) Lào, công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) được Đảng Nhân dân Cách mạng (NDCM) Lào xác định là nhiệm vụ trung tâm trong suốt thời kỳ quá độ nhằm chuyển đổi nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu sang nền kinh tế có cơ sở vật chất - kỹ thuật hiện đại. Các kỳ Đại hội Đảng IX, X và XI đều khẳng định lấy con người làm trung tâm, coi phát triển nguồn nhân lực là khâu đột phá chiến lược.

Khu vực các tỉnh phía Bắc Lào giữ vị trí chiến lược quan trọng nhưng thực tiễn phát huy nhân tố con người còn nhiều hạn chế: quy mô và chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu; người lao động thiếu tác phong lao động công nghiệp và tính chủ động; tỷ lệ thất nghiệp, thiếu việc làm, tình trạng thất học và mù chữ ở vùng sâu, vùng xa còn cao. Mặc dù đã có các công trình nghiên cứu về nguồn nhân lực tại Lào, nhưng chưa có công trình nào dưới dạng luận án tiến sĩ triết học chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử nghiên cứu một cách toàn diện, hệ thống về việc phát huy nhân tố con người trong quá trình CNH, HĐH tại địa bàn đặc thù các tỉnh phía Bắc Lào. Đây là khoảng trống khoa học mà luận án lựa chọn giải quyết.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của luận án là trên cơ sở hệ thống hóa lý luận về phát huy nhân tố con người trong quá trình CNH, HĐH, tiến hành khảo sát, phân tích thực trạng, đánh giá ưu điểm và hạn chế, từ đó đề xuất các giải pháp cơ bản nhằm phát huy nhân tố con người trong quá trình CNH, HĐH ở các tỉnh phía Bắc Lào.

Để đạt được mục đích đó, luận án xác định 4 nhiệm vụ cụ thể:

  1. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan để đánh giá những yếu tố kế thừa và những khoảng trống nghiên cứu cần tiếp tục làm rõ.
  2. Hệ thống hoá một số vấn đề lý luận về phát huy nhân tố con người trong quá trình CNH, HĐH.
  3. Phân tích thực trạng và đánh giá ưu điểm, hạn chế của việc phát huy nhân tố con người trong quá trình CNH, HĐH ở các tỉnh phía Bắc Lào hiện nay.
  4. Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm phát huy nhân tố con người trong quá trình CNH, HĐH ở các tỉnh phía Bắc Lào trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

  • Đối tượng nghiên cứu: Phát huy nhân tố con người trong quá trình CNH, HĐH ở các tỉnh phía Bắc Lào.
  • Phạm vi nội dung: Con người trong độ tuổi lao động tham gia vào quá trình CNH, HĐH ở các tỉnh phía Bắc Lào.
  • Phạm vi không gian: Địa bàn các tỉnh phía Bắc nước CHDCND Lào.
  • Phạm vi thời gian: Từ năm 2010 đến năm 2023.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án tiến hành tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước (chủ yếu tại Việt Nam và Lào) theo 3 nhóm nội dung chính:

+-----------------------------------------------------------------------------------------+
|                                CÁC HƯỚNG NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ                          |
+-----------------------------------------------------------------------------------------+
| 1. Lý luận về nhân tố con người và phát huy nhân tố con người:                          |
|    - Việt Nam: Hoàng Thái Triển, Trần Văn Phòng, Phan Quang Trung, Phạm Công Nhất,      |
|      Đoàn Nam Đàn, Nguyễn Hiền Lương, Vũ Hồng Huy, Trần Thị Hợi, Trần Thị Minh Ngọc...  |
|    - Lào: Khămpheng Thipmuntaly, Xỉ Tha Lườn Khăm Phu Vông, Xư Lao Sô Tu Ky,             |
|      Sysomphone Vongphachanh.                                                           |
+-----------------------------------------------------------------------------------------+
| 2. Thực trạng phát huy nhân tố con người trong quá trình CNH, HĐH:                      |
|    - Đánh giá thực trạng thể lực, trình độ chuyên môn, cơ cấu lao động tại Việt Nam     |
|      và các vùng của Lào (Phạm Công Nhất, Hoàng Thái Triển, Xư Lao Sô Tu Ky,            |
|      Sysomphone Vongphachanh, Sommad Phonesena...).                                     |
+-----------------------------------------------------------------------------------------+
| 3. Giải pháp phát huy nhân tố con người trong bối cảnh CNH, HĐH:                        |
|    - Các nhóm giải pháp về thể chế, chính sách xã hội, giáo dục - đào tạo, giải quyết   |
|      việc làm và phát huy hệ giá trị văn hóa (Trần Văn Phòng, Hoàng Thái Triển,         |
|      Vũ Hồng Huy, Xỉ Tha Lườn Khăm Phu Vông, Sysomphone Vongphachanh...).               |
+-----------------------------------------------------------------------------------------+

Chi tiết các công trình tiêu biểu

  • Về mặt lý luận: Tác giả Hoàng Thái Triển trong cuốn "Phát huy nhân tố con người trong quá trình CNH, HĐH đất nước hiện nay" đã phân tích con người dưới góc độ thực thể tự nhiên mang đặc tính xã hội. Tác giả Trần Văn Phòng trong công trình "Giải pháp đột phá phát huy nhân tố con người Việt Nam trong xây dựng, phát triển đất nước hiện nay" xác định nhân tố con người là hệ thống các thuộc tính quy định vai trò chủ thể trong nhận thức và hoạt động thực tiễn. Tác giả Phạm Công Nhất trong bài viết "Phát huy nhân tố con người trong phát triển lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay" đã hệ thống quan điểm qua các kỳ Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam (Đại hội VII, VIII, X, XII). Tại Lào, tác giả Khămpheng Thipmuntaly phân tích vai trò động lực của nhu cầu và lợi ích; tác giả Sysomphone Vongphachanh chỉ rõ mối liên hệ giữa các nhân tố tự nhiên, kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội với việc phát huy nhân tố con người.
  • Về mặt thực trạng: Tác giả Xư Lao Sô Tu Ky trong luận án tiến sĩ về nguồn nhân lực ở tỉnh Viêng Chăn đã khảo sát cơ cấu số lượng, chất lượng, phong cách làm việc và sự phân bố lao động. Tác giả Xỉ Tha Lườn Khăm Phu Vông tập trung phân tích vai trò của chính sách dân số, việc làm, y tế và xóa đói giảm nghèo tại Lào, đồng thời chỉ ra các nguyên nhân dẫn đến năng suất lao động thấp và tỷ lệ thất nghiệp trong thanh niên. Tác giả Sommad Phonesena chỉ ra những thách thức của Lào trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trước yêu cầu hội nhập kinh tế.
  • Về mặt giải pháp: Các công trình của Hoàng Thái Triển, Trần Văn Phòng, Trần Thị Hợi và Sysomphone Vongphachanh đã đề xuất nhiều nhóm giải pháp như: đổi mới thể chế, cải cách chính sách giáo dục - đào tạo, phát triển kinh tế thị trường gắn với công bằng xã hội, nâng cao nhận thức chính trị dựa trên tư tưởng Cay Sỏn Phôm Vi Hẳn (Kaysone Phomvihane).

Vị trí và khoảng trống luận án giải quyết

Các công trình đi trước đã làm rõ nhiều khía cạnh lý luận chung và thực trạng phát triển nguồn nhân lực ở quy mô quốc gia hoặc tại thủ đô Viêng Chăn. Luận án của Buntieng Bunlapheng kế thừa các luận điểm lý luận mác-xít và phương pháp tiếp cận của các tác giả đi trước, đồng thời tập trung giải quyết khoảng trống nghiên cứu cụ thể: làm rõ đặc thù kinh tế, địa lý miền núi, văn hóa các bộ tộc và thực trạng phát huy nhân tố con người tại địa bàn các tỉnh phía Bắc Lào trong giai đoạn từ năm 2010 đến nay.


Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận và các khái niệm cốt lõi

Luận án vận dụng thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, kết hợp với tư tưởng Cay Sỏn Phôm Vi Hẳn và các nghị quyết, đường lối của Đảng NDCM Lào, chính sách pháp luật của Nhà nước CHDCND Lào.

Trong luận án, các khái niệm trung tâm được xác định rõ:

  • Nhân tố con người: Là tổng hòa các yếu tố, các đặc trưng quy định nên phẩm chất, năng lực của con người, đảm bảo cho mọi hoạt động luôn đạt hiệu quả, đáp ứng với yêu cầu của quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Luận án khẳng định nhân tố con người là chỉnh thể thống nhất giữa mặt tự nhiên (sinh học) và mặt xã hội, trong đó bản chất xã hội giữ vai trò quyết định.
  • Phát huy nhân tố con người: Là quá trình phát hiện, làm bộc lộ và khai thác, sử dụng những phẩm chất, năng lực của con người; đồng thời tạo ra môi trường thuận lợi để mỗi người thể hiện tối đa khả năng của mình trong mọi hoạt động nhằm thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Tiêu chí phân tích Nội dung thể hiện trong luận án
Chủ thể phát huy Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Nhà nước Lào, Đảng bộ và chính quyền các tỉnh phía Bắc, các doanh nghiệp và chính bản thân người dân Lào.
Nội dung phát huy Đào tạo, bồi dưỡng thể lực, trí lực và phẩm chất đạo đức; bố trí, sử dụng hợp lý nguồn lao động; tạo động lực kinh tế - xã hội thông qua lợi ích vật chất và tinh thần.
Phương thức phát huy Thông qua hệ thống chủ trương, đường lối chính trị, cơ chế chính sách pháp luật, giáo dục đào tạo, môi trường văn hóa và hoạt động thực tiễn sản xuất.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng phương pháp luận triết học mác-xít cùng các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành và liên ngành:

  • Phương pháp lịch sử và phương pháp lôgíc: Xem xét quá trình phát triển và biến đổi của nhân tố con người gắn với từng giai đoạn CNH, HĐH tại Lào.
  • Phương pháp phân tích và tổng hợp: Phân tích các yếu tố cấu thành nhân tố con người và tổng hợp thực trạng phát triển kinh tế - xã hội ở các tỉnh phía Bắc Lào.
  • Phương pháp so sánh và hệ thống hóa: Đối chiếu các chính sách, số liệu nguồn nhân lực giữa các giai đoạn và chuẩn hóa hệ thống khái niệm.
  • Phương pháp điều tra xã hội học: Thu thập thông tin, ý kiến đánh giá thực tế từ đội ngũ cán bộ, công chức và người lao động tại địa phương.

Nguồn tư liệu

Dữ liệu nghiên cứu được khai thác từ các văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng NDCM Lào (Đại hội IX, X, XI), các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước CHDCND Lào, báo cáo thống kê kinh tế - xã hội của các tỉnh phía Bắc Lào, cùng các tài liệu tham khảo khoa học xuất bản tại Lào và Việt Nam.


Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến luận án

Chương 1 hệ thống hóa các tài liệu nghiên cứu đã công bố theo 3 cụm vấn đề: lý luận về nhân tố con người; thực trạng phát huy nhân tố con người trong CNH, HĐH; và hệ thống giải pháp phát huy nhân tố con người. Tác giả phân tích các kết quả đạt được từ các nghiên cứu tại Việt Nam (các công trình của Viện Triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh) và các nghiên cứu tại Lào (Đại học Quốc gia Lào, Học viện Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào). Từ đó, chương này khẳng định những giá trị lý luận có thể kế thừa và làm rõ tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài tại khu vực các tỉnh phía Bắc Lào.

Chương 2: Phát huy nhân tố con người trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở các tỉnh phía Bắc nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay - Một số vấn đề lý luận

Chương 2 làm rõ cơ sở lý luận triết học về con người và phát huy nhân tố con người:

  • Phân tích mối quan hệ giữa khái niệm "con người", "nhân tố con người" và "nguồn lực con người". Khẳng định con người là thực thể sinh học - xã hội, trong đó mặt sinh học là tiền đề tự nhiên, còn bản chất xã hội được hình thành thông qua quá trình lao động sản xuất.
  • Xác định hệ thống chủ thể tác động, bao gồm vai trò định hướng của Đảng NDCM Lào, vai trò quản lý điều tiết của Nhà nước, sự chỉ đạo trực tiếp của cấp ủy, chính quyền địa phương, vai trò của doanh nghiệp và tính tự giác của bản thân người lao động.
  • Khảo sát các yếu tố văn hóa truyền thống đặc thù của Lào ảnh hưởng đến nhân tố con người, bao gồm văn hóa Phật giáo, lối sống hòa hợp với thiên nhiên, các phong tục tập quán, lễ hội truyền thống như Het Bun, Hit Xip Xuong, Bun Pi May (Tết Lào), lễ buộc chỉ cổ tay (Ba Si Su Khuan) và phong tục té nước.
  • Phân tích các nhân tố tự nhiên, kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội tác động đến quá trình CNH, HĐH tại các tỉnh miền núi phía Bắc Lào, từ đó đưa ra các yêu cầu khách quan đối với phẩm chất, trình độ, kỹ năng của người lao động trong thời kỳ mới.
  • Tổng hợp cơ cấu trình độ cán bộ lãnh đạo, quản lý thông qua số liệu cụ thể:
Cấp bậc lãnh đạo quản lý Trình độ chuyên môn (Đại học, Sau đại học, Lý luận chính trị)
Cấp Bộ trưởng, Thứ trưởng Được chuẩn hóa theo quy hoạch cán bộ của Đảng NDCM Lào, nâng cao tỷ lệ qua đào tạo lý luận và chuyên ngành.
Cấp Vụ trưởng và tương đương Được thống kê cụ thể tại Bảng 2.1 của luận án nhằm đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ công chức cơ quan quản lý.

Chương 3: Phát huy nhân tố con người trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở các tỉnh phía Bắc nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay - Thực trạng và nguyên nhân

Chương 3 khảo sát thực tế và phân tích hai mặt thành tựu và hạn chế trong việc phát huy nhân tố con người tại các tỉnh phía Bắc Lào từ năm 2010 đến năm 2023:

  • Những kết quả đạt được:
    • Nhận thức của các cấp ủy đảng và chính quyền địa phương về vai trò của nhân tố con người có chuyển biến tích cực.
    • Mạng lưới giáo dục - đào tạo từng bước được củng cố và mở rộng từ bậc mầm non, tiểu học đến cao đẳng, đại học; cơ sở vật chất cho đào tạo nghề được chú trọng hơn.
    • Công tác phân công, bố trí và sử dụng lao động trong các ngành kinh tế (nông - lâm nghiệp, thủy điện, khai khoáng, dịch vụ, du lịch) có sự điều chỉnh theo hướng chuyên môn hóa.
    • Đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào các bộ tộc từng bước được cải thiện, tỷ lệ hộ nghèo giảm dần theo từng giai đoạn.
  • Những hạn chế, bất cập:
    • Quy mô và chất lượng nguồn nhân lực nhìn chung còn thấp, tỷ lệ lao động qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật chưa đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH.
    • Người lao động còn mang nặng tâm lý sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ, tự cấp tự túc, thiếu tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động và tinh thần chủ động sáng tạo.
    • Tình trạng thiếu việc làm, thất nghiệp trong lứa tuổi thanh niên vẫn còn diễn ra; thu nhập và điều kiện làm việc của người lao động ở khu vực miền núi còn nhiều khó khăn.
    • Cơ chế, chính sách thu hút, sử dụng và đãi ngộ nhân tài chưa đủ mạnh; còn biểu hiện hành chính hóa trong quản lý nguồn nhân lực.
  • Nguyên nhân của thực trạng:
    • Nguyên nhân khách quan: Điểm xuất phát kinh tế - xã hội của Lào thấp; địa hình các tỉnh phía Bắc chủ yếu là núi cao hiểm trở, giao thông đi lại khó khăn; ngân sách đầu tư cho giáo dục, y tế và cơ sở hạ tầng còn hạn chế; hậu quả chiến tranh để lại nặng nề.
    • Nguyên nhân chủ quan: Một số cấp ủy, chính quyền địa phương chưa nhận thức sâu sắc về vai trò trung tâm của nhân tố con người; việc cụ thể hóa các nghị quyết của Đảng NDCM Lào thành chính sách cụ thể còn chậm và thiếu đồng bộ; công tác quản lý phát triển xã hội còn lúng túng; bản thân một bộ phận người dân còn tư tưởng tự mãn, ỷ lại.

Chương 4: Một số giải pháp cơ bản phát huy nhân tố con người trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở các tỉnh phía Bắc nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay

Chương 4 đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp cơ bản mang tính đồng bộ:

  1. Nâng cao nhận thức của các chủ thể: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng nhằm quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng NDCM Lào và tư tưởng Cay Sỏn Phôm Vi Hẳn về vị trí, vai trò của nhân tố con người; nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, doanh nghiệp và các tầng lớp nhân dân đối với sự nghiệp CNH, HĐH.
  2. Đẩy mạnh công tác đào tạo - bồi dưỡng nhân tố con người: Đổi mới căn bản nội dung, chương trình giáo dục theo hướng gắn liền lý thuyết với thực hành; tập trung phát triển hệ thống trường dạy nghề, đào tạo kỹ thuật viên và công nhân lành nghề; chú trọng bồi dưỡng thể lực, trí lực, đạo đức nghề nghiệp và tác phong lao động công nghiệp cho thế hệ trẻ.
  3. Sử dụng hợp lý, hiệu quả nhân tố con người: Bố trí, sắp xếp lực lượng lao động phù hợp với cơ cấu kinh tế từng vùng, từng địa phương ở phía Bắc Lào; thực hiện tuyển dụng, bổ nhiệm cán bộ dựa trên năng lực và hiệu quả công việc thực tế; giải quyết việc làm tại chỗ thông qua phát triển các ngành tiểu thủ công nghiệp, nông nghiệp hàng hóa và dịch vụ du lịch.
  4. Hoàn thiện cơ chế, chính sách: Đổi mới chính sách tiền lương, thu nhập và khen thưởng nhằm tạo động lực kinh tế trực tiếp cho người lao động; xây dựng chính sách ưu đãi, thu hút trí thức, chuyên gia và công nhân kỹ thuật về công tác tại các vùng sâu, vùng xa; bảo đảm các chính sách an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, kết hợp phát triển kinh tế với bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống của các bộ tộc Lào.

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt khoa học và lý luận

  • Luận án là công trình nghiên cứu khoa học đầu tiên dưới dạng luận án tiến sĩ chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử nghiên cứu một cách toàn diện và chuyên sâu về phát huy nhân tố con người trong quá trình CNH, HĐH tại địa bàn các tỉnh phía Bắc nước CHDCND Lào.
  • Góp phần hệ thống hóa và phát triển lý luận triết học Mác - Lênin, tư tưởng Cay Sỏn Phôm Vi Hẳn về vai trò chủ thể của con người trong điều kiện thực tiễn của một quốc gia đang trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa như Lào.
  • Làm rõ cấu trúc các yếu tố ảnh hưởng, đặc biệt là sự tương tác giữa hệ giá trị văn hóa truyền thống của các bộ tộc Lào (văn hóa Phật giáo, tinh thần cộng đồng bản mường) với yêu cầu xây dựng con người mới trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Đóng góp về mặt thực tiễn

  • Cung cấp bức tranh tổng thể, khách quan về thực trạng nguồn nhân lực và việc phát huy nhân tố con người tại các tỉnh phía Bắc Lào giai đoạn 2010–2023, chỉ ra những nguyên nhân cốt lõi của các hạn chế tồn tại.
  • Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp có tính khả thi, cung cấp cơ sở khoa học để Đảng bộ và chính quyền các tỉnh phía Bắc Lào tham khảo trong quá trình xây dựng quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đổi mới chính sách giáo dục - đào tạo và quản lý nguồn nhân lực.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế: Luận án tập trung nghiên cứu trên phạm vi không gian là các tỉnh phía Bắc Lào từ năm 2010 đến năm 2023, do điều kiện địa lý miền núi phức tạp nên nguồn dữ liệu thống kê chi tiết về từng nhóm đồng bào dân tộc thiểu số tại một số vùng sâu, vùng xa còn chưa thật đồng đều.
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu so sánh về mô hình phát huy nhân tố con người giữa các vùng kinh tế trọng điểm (phía Bắc, miền Trung và phía Nam Lào); nghiên cứu chuyên sâu về tác động của quá trình chuyển đổi số và các tuyến hành lang kinh tế khu vực đối với sự biến đổi nhân cách, lối sống của người lao động Lào.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo phục vụ các nhóm đối tượng:

  • Cơ quan hoạch định chính sách: Ban Tổ chức Trung ương Đảng NDCM Lào, Bộ Lao động và Phúc lợi xã hội Lào, Bộ Giáo dục và Thể thao Lào, cùng Tỉnh ủy và Ủy ban chính quyền các tỉnh phía Bắc Lào trong việc hoạch định chính sách cán bộ, đào tạo nghề và an sinh xã hội.
  • Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên: Giảng viên, nhà nghiên cứu thuộc các chuyên ngành Triết học, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Xây dựng Đảng, Quản lý công và Xã hội học tại Học viện Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào, Đại học Quốc gia Lào và các học viện, trường đại học tại Việt Nam.
  • Phần có giá trị tham khảo cao: Khung lý luận về nhân tố con người trong bối cảnh văn hóa đặc thù Lào tại Chương 2; Đánh giá thực trạng và chỉ ra nguyên nhân hạn chế tại Chương 3; Hệ thống các giải pháp chính sách tại Chương 4.

Câu hỏi thường gặp

1. Mục đích chính của luận án là gì?

Mục đích của luận án là hệ thống hóa lý luận về phát huy nhân tố con người trong quá trình CNH, HĐH; phân tích thực trạng, đánh giá ưu điểm và hạn chế tại các tỉnh phía Bắc Lào giai đoạn 2010–2023; từ đó đề xuất các giải pháp cơ bản nhằm phát huy nhân tố con người phục vụ sự nghiệp đổi mới ở địa phương trong thời gian tới.

2. Luận án định nghĩa "nhân tố con người" như thế nào?

Theo luận án, nhân tố con người là tổng hòa các yếu tố, các đặc trưng quy định nên phẩm chất, năng lực của con người, đảm bảo cho mọi hoạt động luôn đạt hiệu quả, đáp ứng với yêu cầu của quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Khái niệm này khẳng định vai trò chủ thể tích cực, sáng tạo của con người trong cải tạo tự nhiên và xã hội.

3. Những chủ thể nào tham gia vào quá trình phát huy nhân tố con người theo luận án?

Các chủ thể bao gồm: Đảng Nhân dân Cách mạng Lào (giữ vai trò định hướng đường lối); Nhà nước Lào (hoạch định chính sách và pháp luật); Đảng bộ và chính quyền các tỉnh phía Bắc (tổ chức triển khai cụ thể); các doanh nghiệp (môi trường sử dụng và đào tạo lao động); và chính bản thân con người Lào (chủ thể tự ý thức, tự rèn luyện và phát triển).

4. Luận án chỉ ra những nét văn hóa truyền thống nào của Lào có ảnh hưởng đến nhân tố con người?

Văn hóa Phật giáo với tính nhân văn, lối sống hòa hợp với thiên nhiên; các nét đẹp truyền thống trong đời sống bản mường; các phong tục tập quán và lễ hội dân gian như lễ hội hàng năm (Het Bun), lễ hàng tháng (Hit Xip Xuong), phong tục kiêng kỵ (Khoang Xip Xi), Tết Bun Pi May, tục buộc chỉ cổ tay (Ba Si Su Khuan) và văn hóa té nước.

5. Luận án đề xuất mấy nhóm giải pháp ở Chương 4?

Luận án đề xuất 4 nhóm giải pháp cơ bản:

  1. Nâng cao nhận thức của các chủ thể về vị trí, vai trò của nhân tố con người.
  2. Đẩy mạnh công tác đào tạo - bồi dưỡng nhân tố con người đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH.
  3. Sử dụng hợp lý, hiệu quả nhân tố con người trong các ngành và địa phương.
  4. Hoàn thiện cơ chế, chính sách kinh tế - xã hội, tiền lương, đãi ngộ và an sinh xã hội.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của Buntieng Bunlapheng đã luận giải một cách có hệ thống những vấn đề lý luận và thực tiễn về phát huy nhân tố con người trong quá trình CNH, HĐH tại các tỉnh phía Bắc nước CHDCND Lào dưới lăng kính của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử. Công trình đã phản ánh thực trạng nguồn nhân lực, chỉ ra những nguyên nhân cốt lõi của những hạn chế và đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ từ nhận thức, đào tạo, sử dụng đến hoàn thiện cơ chế, chính sách. Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo hữu ích cho công tác đào tạo học thuật cũng như quá trình hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội tại nước CHDCND Lào hiện nay.