Phát Huy Nhân Tố Con Người Trong Phát Triển Kinh Tế Du Lịch Ở Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Lào

Phát huy nhân tố con người là yếu tố then chốt trong phát triển kinh tế du lịch ở Lào. 191 trang · Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh · 2022.

• Tác giả: Khampheth Sengsoulatthana
• Người hướng dẫn: Lê Hồng Phong
• Trường học: Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử
• Đề tài: Phát Huy Nhân Tố Con Người Trong Phát Triển Kinh Tế Du Lịch Ở Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Lào
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 1.1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến những vấn đề lý luận chung về nhân tố con người
• 1.2. Các công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch
• 1.3. Các công trình nghiên cứu liên quan đến giải pháp phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch
• 1.4. Những giá trị của các công trình khoa học đã tổng quan và những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: PHÁT HUY NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ DU LỊCH Ở CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO HIỆN NAY - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG
• 2.1. Quan niệm về nhân tố con người và nội dung phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
• 2.2. Vai trò của phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
• 2.3. Những nhân tố cơ bản tác động đến việc phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
• 3. CHƯƠNG 3: PHÁT HUY NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ DU LỊCH Ở CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO HIỆN NAY - THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN
• 3.1. Khái quát chung về phát triển kinh tế du lịch ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
• 3.2. Một số thành tựu cơ bản về phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay và nguyên nhân
• 3.3. Một số hạn chế cơ bản về phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay và nguyên nhân
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ NHÓM GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM PHÁT HUY HIỆU QUẢ NHÂN TỐ CON NGƯỜI TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ DU LỊCH Ở CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO THỜI GIAN TỚI
• 4.1. Nhóm giải pháp về nâng cao nhận thức của hệ thống chính trị và toàn xã hội về phát huy hiệu quả nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào thời gian tới
• 4.2. Nhóm giải pháp về nâng cao hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào thời gian tới
• 4.3. Nhóm giải pháp về tạo môi trường gia tăng động lực nhằm phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào thời gian tới
• 4.4. Nhóm giải pháp về sử dụng hiệu quả, hợp lý nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào thời gian tới
• 4.5. Nhóm giải pháp về nâng cao ý thức tự rèn luyện, học tập, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào thời gian tới
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Huy Nhân Tố Con Người Trong Du Lịch

Phát huy nhân tố con người là yếu tố then chốt trong phát triển kinh tế du lịch ở Lào. Nhân tố con người không chỉ là nguồn lực mà còn là động lực thúc đẩy sự phát triển bền vững. Để phát triển kinh tế du lịch, cần phải chú trọng đến việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

1.1. Khái Niệm Về Nhân Tố Con Người Trong Du Lịch

Nhân tố con người trong du lịch bao gồm những người làm việc trong ngành, từ nhân viên khách sạn đến hướng dẫn viên du lịch. Họ đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra trải nghiệm cho du khách và ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành du lịch.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Nhân Tố Con Người

Nhân tố con người quyết định đến chất lượng dịch vụ du lịch. Việc phát huy nhân tố này không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành du lịch Lào.

II. Thách Thức Trong Phát Huy Nhân Tố Con Người Ở Lào

Mặc dù Lào có nhiều tiềm năng phát triển du lịch, nhưng việc phát huy nhân tố con người vẫn gặp nhiều thách thức. Nguồn nhân lực chưa được đào tạo bài bản, thiếu tính chuyên nghiệp và chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường du lịch quốc tế. Điều này ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của ngành du lịch Lào.

2.1. Thiếu Chất Lượng Đào Tạo Nhân Lực

Chất lượng đào tạo nhân lực trong ngành du lịch còn thấp, dẫn đến việc nhân viên không đủ kỹ năng để phục vụ khách hàng một cách tốt nhất. Điều này cần được cải thiện để nâng cao chất lượng dịch vụ.

2.2. Sự Mất Cân Đối Trong Cơ Cấu Nhân Lực

Cơ cấu nhân lực trong ngành du lịch chưa hợp lý, với sự thiếu hụt ở một số lĩnh vực và thừa ở những lĩnh vực khác. Điều này gây khó khăn trong việc phát huy hiệu quả nhân tố con người.

III. Phương Pháp Đào Tạo Nhân Tố Con Người Trong Du Lịch

Để phát huy nhân tố con người, cần áp dụng các phương pháp đào tạo hiệu quả. Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành sẽ giúp nâng cao kỹ năng cho nhân viên. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu thực tế của ngành du lịch.

3.1. Đào Tạo Thực Hành Tại Các Doanh Nghiệp

Đào tạo thực hành tại các doanh nghiệp du lịch giúp nhân viên có cơ hội trải nghiệm thực tế, từ đó nâng cao kỹ năng và sự tự tin trong công việc.

3.2. Tổ Chức Các Khóa Đào Tạo Chuyên Sâu

Các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ năng mềm và kiến thức chuyên môn sẽ giúp nhân viên nâng cao năng lực, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của khách hàng.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Phát Huy Nhân Tố Con Người

Công nghệ đóng vai trò quan trọng trong việc phát huy nhân tố con người. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý và đào tạo sẽ giúp nâng cao hiệu quả công việc và chất lượng dịch vụ. Các ứng dụng công nghệ hiện đại cũng giúp cải thiện trải nghiệm của du khách.

4.1. Sử Dụng Phần Mềm Quản Lý Du Lịch

Phần mềm quản lý du lịch giúp tối ưu hóa quy trình làm việc, từ đó nâng cao hiệu quả công việc của nhân viên trong ngành du lịch.

4.2. Đào Tạo Qua Mạng

Đào tạo qua mạng giúp nhân viên dễ dàng tiếp cận kiến thức mới và nâng cao kỹ năng mà không cần phải tham gia các khóa học trực tiếp.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Về Phát Huy Nhân Tố Con Người

Nghiên cứu cho thấy việc phát huy nhân tố con người có tác động tích cực đến sự phát triển kinh tế du lịch ở Lào. Các chương trình đào tạo và phát triển nhân lực đã giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và thu hút nhiều khách du lịch hơn. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải thiện và đổi mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.1. Thành Tựu Đạt Được

Nhiều doanh nghiệp đã đạt được thành công trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ nhờ vào việc phát huy nhân tố con người. Điều này đã góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành du lịch.

5.2. Những Hạn Chế Cần Khắc Phục

Mặc dù đã có nhiều tiến bộ, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế trong việc phát huy nhân tố con người. Cần có các giải pháp cụ thể để khắc phục những vấn đề này.

VI. Tương Lai Của Phát Huy Nhân Tố Con Người Trong Du Lịch

Tương lai của phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở Lào phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm chính sách của nhà nước, sự đầu tư vào đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

6.1. Định Hướng Chính Sách

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ phát huy nhân tố con người trong ngành du lịch, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của ngành.

6.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực đào tạo và phát triển nhân lực sẽ giúp Lào học hỏi kinh nghiệm và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong ngành du lịch.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ mang tên "Phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay" được thực hiện bởi nghiên cứu sinh Khammpheth Sengsoulattana, chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử (mã số: 9229002), dưới sự hướng dẫn khoa học của Lê Hồng Phong tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (Hà Nội, 2022). Công trình có kết cấu gồm phần mở đầu, 4 chương (15 tiết), kết luận, danh mục các công trình khoa học của tác giả, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và chủ động hội nhập quốc tế, Đảng Nhân dân Cách mạng Lào và Nhà nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào (CHDCND Lào) xác định con người là trung tâm, là mục tiêu và động lực của sự phát triển kinh tế - xã hội. Từ khi thực hiện đường lối đổi mới (từ Đại hội IV năm 1986 đến nay, đặc biệt trong nhiệm kỳ Đại hội IX và X), kinh tế du lịch tại Lào đã có bước phát triển, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, phát triển hạ tầng đô thị và xóa đói giảm nghèo tại các vùng có đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.

Tuy nhiên, việc phát huy nhân tố con người, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ ngành du lịch tại CHDCND Lào, vẫn tồn tại nhiều điểm nghẽn:

• Lực lượng lao động hoạt động trong ngành du lịch tuy đông về số lượng nhưng trình độ chuyên môn nghiệp vụ chưa cao, tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo bài bản còn chiếm tỷ trọng lớn, năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp lữ hành nội địa còn hạn chế trước các tập đoàn quốc tế.
• Tồn tại sự mất cân đối trong cơ cấu nhân lực theo ngành nghề, cấp độ chuyên môn và vùng miền giữa các địa phương trên phạm vi cả nước.
• Tính chuyên nghiệp, đạo đức nghề nghiệp và năng lực ứng dụng công nghệ trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư còn nhiều bất cập.
• Tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19 đối với ngành kinh tế du lịch đòi hỏi phải có các giải pháp phục hồi và phát triển bền vững dựa trên việc phát huy nguồn lực con người.

Khoảng trống nghiên cứu được luận án chỉ rõ: các công trình trước đây tại Lào và Việt Nam chủ yếu tiếp cận vấn đề con người hoặc kinh tế du lịch dưới góc độ kinh tế học thuần túy hoặc quản lý ngành riêng lẻ; chưa có công trình nào nghiên cứu toàn diện, có hệ thống dưới góc độ triết học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử về việc phát huy nhân tố con người trong ngành kinh tế du lịch tại CHDCND Lào trong giai đoạn từ năm 2011 đến nay.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của luận án là: Trên cơ sở làm rõ các vấn đề lý luận chung về phát huy nhân tố con người và khảo sát thực trạng phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở CHDCND Lào hiện nay, luận án đề xuất các nhóm giải pháp chủ yếu nhằm phát huy hiệu quả nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở CHDCND Lào thời gian tới.

Để đạt được mục đích đó, luận án thực hiện 4 nhiệm vụ cụ thể:

1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án.
2. Phân tích làm rõ một số vấn đề lý luận chung về phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở CHDCND Lào.
3. Khảo sát thực trạng phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở CHDCND Lào hiện nay (giai đoạn từ năm 2011 đến nay).
4. Đề xuất một số nhóm giải pháp chủ yếu nhằm phát huy hiệu quả nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở CHDCND Lào thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Vấn đề phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở CHDCND Lào hiện nay.
• Phạm vi không gian: Lãnh thổ nước CHDCND Lào.
• Phạm vi thời gian: Từ năm 2011 đến nay (năm 2022).
• Phạm vi đối tượng khảo sát: Lực lượng trong độ tuổi lao động trực tiếp và gián tiếp tham gia vào quá trình phát triển kinh tế du lịch tại CHDCND Lào.
• Giới hạn nội dung: Luận án tập trung nghiên cứu 3 nội dung cốt lõi của việc phát huy nhân tố con người trong kinh tế du lịch, bao gồm: (1) Đào tạo, bồi dưỡng nhân tố con người; (2) Sử dụng nhân tố con người (tuyển chọn, bố trí, sắp xếp, quy hoạch); (3) Tạo môi trường thích hợp cho nhân tố con người hoạt động. Do điều kiện tiếp cận tư liệu, luận án không đi sâu vào chủ thể và phương thức phát huy.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án đã thực hiện tổng quan có hệ thống các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước (chủ yếu tại Việt Nam và Lào) theo 3 nhóm nội dung chính:

1. Các công trình nghiên cứu về vấn đề lý luận chung về nhân tố con người

• Các công trình tại Việt Nam: Nghiên cứu của Trần Thị Thủy (luận án về nhân tố con người và biện pháp phát huy trong đổi mới); Nguyễn Thị Phi Yến (sách chuyên khảo về vai trò quản lý nhà nước đối với phát huy nhân tố con người); Lê Quang Hoan (luận án về tư tưởng Hồ Chí Minh về con người trong CNH, HĐH); Hoàng Thái Triển (các bài viết và sách chuyên khảo về nhân tố con người trong phát triển kinh tế và công nghiệp hóa); Nguyễn Minh Quang (luận án về sức sản xuất của lao động); Nguyễn Văn Tài, Nguyễn Tùng Lâm, Trần Thị Hợi (các nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh về bản chất con người và giải phóng con người); Phạm Công Nhất (nghiên cứu về lực lượng sản xuất); Nguyễn Văn Thanh - Lê Trọng Tuyến, Đoàn Nam Đàn, Nguyễn Hiền Lương, Trần Văn Phòng (các bài báo phân tích quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam qua các kỳ Đại hội về phát huy nguồn lực con người); Nguyễn Trọng Chuẩn (nghiên cứu về nhân tố con người và văn hóa trong phát triển bền vững).
• Các công trình tại Lào: Sithaluon Khamphuvong và Xi Tha Lườn Khăm Phu Vông (nghiên cứu về yêu cầu khách quan và vai trò của chính sách xã hội đối với nhân tố con người); Khămpheng Thipmuntaly (quan niệm về nhu cầu, lợi ích vật chất và tinh thần tác động đến con người); Sommad Phonesena, Bunsathien Kingkeobunnong (chiến lược phát triển nguồn nhân lực gắn với đào tạo kỹ năng nghề); Sưlao Sôtuky (nghiên cứu nguồn nhân lực tại thủ đô Viêng Chăn); Sysomphone Vongphachanh (quan điểm của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào qua các kỳ Đại hội).

2. Các công trình nghiên cứu về thực trạng phát huy nhân tố con người trong kinh tế du lịch

• Các công trình tại Việt Nam: Giáo trình và sách chuyên khảo của Đổng Ngọc Minh - Vương Lôi Đình, Nguyễn Văn Đính - Trần Thị Minh Hòa (lý thuyết kinh tế du lịch, hiệu quả kinh tế và lao động du lịch); nghiên cứu địa bàn của Trần Văn Phương (Tây Nguyên), Nguyễn Thị Hồng Lâm (Bắc Trung Bộ), Đoàn Thị Trang (vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc), Võ Thị Thu Ngọc (Thừa Thiên Huế), Hồ Thị Minh Phương (miền Trung); nghiên cứu về quản lý và chính sách ngành của Nguyễn Mạnh Hùng - Nguyễn Thùy Trang, Nguyễn Văn Tuấn, Đỗ Cẩm Thơ, Nguyễn Thế Thi; nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế của Nguyễn Anh Tuấn - Trần Thanh Quang (kinh nghiệm các nước Mỹ Latinh); nghiên cứu thực trạng đào tạo nhân lực du lịch của Hoàng Thị Lan Hương.
• Các công trình tại Lào: Khămphai Saphăngnua (kinh tế tri thức và đào tạo nguồn nhân lực); Somchit Sucsavat (kinh tế lao động và thị trường lao động tại Lào); Viện Khoa học Xã hội Quốc gia Lào (tổng kết 25 năm đổi mới 1986-2010); Chương Sổm Bun Khẳn (các vấn đề kinh tế phát triển và đặc điểm lực lượng lao động trẻ tại Lào); Som Phanh Chanthavong (vai trò của du lịch đối với thu ngoại tệ, bảo tồn văn hóa, giải quyết việc làm và giảm nghèo).

3. Các công trình nghiên cứu về giải pháp phát huy nhân tố con người trong kinh tế du lịch

• Nghiên cứu của Trần Hữu Nam (đổi mới cơ chế, chính sách phát triển nhân lực du lịch); Ngô Trung Hà (liên kết nhà trường và doanh nghiệp); Nguyễn Tuấn (chính sách đầu tư và phát triển du lịch bền vững); Nguyễn Ngọc Dương - Nguyễn Thị Thu Hoa (tiêu chuẩn hóa nghề du lịch theo khung chuẩn ASEAN); Nguyễn Văn Tuấn (các nhóm giải pháp đồng bộ về nhận thức và nguồn nhân lực chất lượng cao).

Vị trí và khoảng trống luận án giải quyết

Mặc dù các công trình đã công bố cung cấp nhiều luận cứ khoa học về con người và phát triển du lịch, chưa có công trình nào tích hợp khung lý luận triết học mác-xít với thực tiễn đặc thù của nền kinh tế CHDCND Lào để giải quyết đồng bộ 3 mắt xích: đào tạo/bồi dưỡng - sử dụng - tạo môi trường phát triển cho nhân tố con người trong ngành kinh tế du lịch giai đoạn từ năm 2011 đến nay.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận và các khái niệm sử dụng

Luận án được xây dựng dựa trên nền tảng:

• Lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về bản chất con người (con người là thực thể tự nhiên - xã hội, tổng hòa các quan hệ xã hội; người lao động là lực lượng sản xuất hàng đầu của nhân loại).
• Tư tưởng Hồ Chí Minh và tư tưởng Chủ tịch Kaysone Phomvihane về con người là vốn quý, vừa là mục tiêu vừa là động lực của cách mạng.
• Quan điểm, đường lối của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào và chính sách của Nhà nước CHDCND Lào về xây dựng con người phát triển toàn diện, lấy con người làm trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.

Các khái niệm cơ bản được xác định trong văn bản:

• Nhân tố con người: Hệ thống các yếu tố cấu thành phẩm chất, năng lực, thể lực, trí lực và tâm lực của con người trong tính chủ thể tích cực, chủ động, sáng tạo nhằm cải tạo tự nhiên và xã hội.
• Phát huy nhân tố con người: Là quá trình đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và tạo môi trường thích hợp cho mỗi cá nhân hoạt động trong phát triển kinh tế - xã hội, qua đó thúc đẩy xã hội phát triển bền vững.
• Kinh tế du lịch: Là ngành kinh tế tổng hợp mang tính liên ngành, liên vùng và xã hội hóa cao, thuộc khối ngành dịch vụ; có chức năng tổ chức, khai thác tài nguyên du lịch, sản xuất và cung ứng sản phẩm, dịch vụ phục vụ nhu cầu của du khách, mang lại lợi ích kinh tế - xã hội. Luận án phân định 4 ngành kinh tế du lịch chính:
  1. Ngành dịch vụ lữ hành.
  2. Ngành vận tải khách du lịch.
  3. Ngành lưu trú du lịch.
  4. Ngành dịch vụ du lịch khác (ăn uống, mua sắm, vui chơi giải trí, chăm sóc sức khỏe...).
• Phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch: Là quá trình đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và tạo môi trường thích hợp cho mỗi cá nhân hoạt động trong lĩnh vực kinh tế du lịch, thúc đẩy du lịch tăng trưởng và phát triển bền vững.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, kết hợp với các phương pháp nghiên cứu cụ thể:

• Phương pháp tổng kết thực tiễn và nghiên cứu tài liệu văn bản.
• Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết.
• Phương pháp logic kết hợp với lịch sử.
• Phương pháp thống kê, tổng hợp số liệu thứ cấp.
• Phương pháp so sánh, đối chiếu.
• Phương pháp quan sát thực tế và phỏng vấn sâu chuyên gia.
• Phương pháp kế thừa kết quả điều tra xã hội học từ các công trình nghiên cứu đã được công bố tại Lào và Việt Nam.

Nguồn tư liệu và dữ liệu

Dữ liệu sử dụng trong luận án được trích xuất từ:

• Các Văn kiện Đại hội Đảng Nhân dân Cách mạng Lào (Đại hội IV, IX, X).
• Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật: Luật Du lịch năm 2015 của CHDCND Lào, Luật Du lịch năm 2017 của Việt Nam, tài liệu khuyến nghị thống kê của Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO IRTS 2008).
• Báo cáo số liệu thống kê của Bộ Thông tin, Văn hóa và Du lịch Lào, Phòng Thương mại và Công nghiệp Quốc gia Lào (LNCCI), hệ thống cơ sở đào tạo nghề TVET, IVET tại CHDCND Lào từ năm 2011 đến năm 2020.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Chương 1 tiến hành phân loại, phân tích nội dung học thuật của các công trình trong và ngoài nước theo ba trục nghiên cứu:

1. Hệ thống hóa các quan điểm lý luận về bản chất con người, vai trò của nhân tố con người trong lực lượng sản xuất và phát triển kinh tế - xã hội.
2. Tổng hợp các nghiên cứu đánh giá thực trạng phát triển kinh tế du lịch và nguồn nhân lực du lịch tại Việt Nam và Lào.
3. Rà soát các đề xuất giải pháp về cơ chế chính sách, đào tạo theo chuẩn khu vực (ASEAN), liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp. Từ việc tổng quan, tác giả rút ra những giá trị khoa học đã đạt được của các công trình đi trước, đồng thời xác lập vị trí nghiên cứu độc lập của luận án: tiếp cận vấn đề phát huy nhân tố con người trong ngành kinh tế du lịch của CHDCND Lào từ góc độ triết học duy vật lịch sử, tập trung vào giai đoạn từ năm 2011 đến nay.

Chương 2: Phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay - Một số vấn đề lý luận chung

Chương này xây dựng khung lý luận của luận án, tập trung vào 3 nội dung chính:

• Quan niệm về nhân tố con người và phát huy nhân tố con người: Phân tích sự tiến hóa tư tưởng từ triết học trước Mác (vốn xem con người trừu tượng, phi lịch sử) đến quan niệm mác-xít (con người là thực thể tự nhiên - xã hội, chủ thể sáng tạo lịch sử) và sự vận dụng của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào khi khẳng định con người là nguồn lực quý nhất, cội nguồn sức mạnh nội sinh.
• Nội dung phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch: Được xác định trên 3 phương diện then chốt:
  1. Đào tạo, bồi dưỡng: Nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn nghiệp vụ, năng lực quản lý, trình độ ngoại ngữ, đạo đức nghề nghiệp và hiểu biết sâu sắc về lịch sử, văn hóa truyền thống của các bộ tộc Lào cũng như văn hóa của thị trường khách quốc tế.
  2. Sử dụng nhân tố con người: Bao gồm tuyển chọn đúng người đúng việc; bố trí cân đối theo trình độ, lứa tuổi và năng lực; sắp xếp hợp lý nhằm tạo động lực lao động; quy hoạch dài hạn nguồn nhân lực theo chiến lược phát triển ngành.
  3. Tạo môi trường thích hợp: Xây dựng môi trường chính trị, kinh tế, pháp lý, môi trường làm việc dân chủ, công bằng, gắn kết lợi ích vật chất và tinh thần.
• Vai trò và các nhân tố tác động: Luận án làm rõ vai trò quyết định của con người đối với việc nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch, bảo tồn tài nguyên, văn hóa và năng lực cạnh tranh quốc gia. Đồng thời, chỉ rõ hai nhóm nhân tố tác động:
  • Nhân tố khách quan: Mức độ hội nhập quốc tế (thể hiện qua Bảng 2.1), tốc độ tăng trưởng kinh tế tổng quát (Biểu đồ 2.1 từ năm 1996 đến 2020), hệ thống hạ tầng và tài nguyên văn hóa, lễ hội truyền thống (Bảng 2.2).
  • Nhân tố chủ quan: Thể chế chính sách, nhận thức của hệ thống chính trị, công tác quản lý nhà nước và ý thức trách nhiệm của cộng đồng dân cư.

Bảng tổng hợp các chỉ số và dữ liệu phân tích trong Chương 2 theo văn bản:

Danh mục số liệu / Bảng biểu	Nội dung phản ánh trong luận án	Trang văn bản
Bảng 2.1	Thực trạng hội nhập quốc tế của nước CHDCND Lào trong giai đoạn hiện nay	Trang 56
Bảng 2.2	Các lễ hội truyền thống của nước CHDCND Lào	Trang 66
Biểu đồ 2.1	Tốc độ tăng trưởng kinh tế của nước CHDCND Lào từ năm 1996 đến năm 2020	Trang 58

Chương 3: Phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay - Thực trạng và nguyên nhân

Chương 3 đi sâu khảo sát thực tiễn giai đoạn từ năm 2011 đến nay dựa trên nguồn tư liệu thực tế và số liệu thống kê:

• Khái quát kinh tế du lịch Lào: Luận án phân tích sự gia tăng về doanh thu ngành du lịch giai đoạn 2011-2020 (Biểu đồ 3.1) và sự mở rộng hệ thống hạ tầng dịch vụ bao gồm khách sạn, nhà nghỉ, nhà hàng, khu vui chơi giải trí (Biểu đồ 3.2).
• Những thành tựu cơ bản và nguyên nhân:
  • Về đào tạo và bồi dưỡng: Số lượng học sinh, sinh viên theo học tại các trường dạy nghề kỹ thuật (TVET, IVET) có xu hướng gia tăng từ năm 2011 đến 2018 (Biểu đồ 3.3). Thực tiễn triển khai đào tạo và bồi dưỡng cán bộ ngành du lịch được đẩy mạnh trong giai đoạn 2016-2020 (Biểu đồ 3.4 và Biểu đồ 3.5).
  • Về bồi dưỡng chuyên môn: Bộ Thông tin, Văn hóa và Du lịch đã tổ chức các chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ cho nhân sự ngành và cán bộ quản lý du lịch giai đoạn 2016-2020 (Biểu đồ 3.6 và Biểu đồ 3.7); nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên du lịch từ năm 2011 đến nay (Bảng 3.1).
  • Nguyên nhân thành tựu: Sự quan tâm chỉ đạo của Đảng NDCM Lào, sự hỗ trợ kỹ thuật từ các tổ chức quốc tế và các nước láng giềng (Việt Nam, ASEAN), cùng tiềm năng phong phú về tài nguyên thiên nhiên và văn hóa truyền thống của Lào.
• Những hạn chế và nguyên nhân:
  • Hạn chế: Tỷ lệ nhân lực chưa qua đào tạo chính quy còn cao; năng lực ngoại ngữ và kỹ năng giao tiếp quốc tế còn hạn chế; sự mất cân đối nhân lực giữa các vùng trọng điểm đô thị và vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa; thái độ, đạo đức nghề nghiệp và tính chuyên nghiệp của một bộ phận lao động chưa đáp ứng yêu cầu; mức độ ứng dụng công nghệ 4.0 còn chậm; khả năng thích ứng trước các khủng hoảng dịch bệnh (như đại dịch Covid-19) còn thấp.
  • Nguyên nhân hạn chế: Nguồn kinh phí đầu tư cho giáo dục nghề nghiệp du lịch còn hạn hẹp; cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp du lịch chưa chặt chẽ; chính sách đãi ngộ, thu hút nhân tài chưa thỏa đáng; nhận thức của một bộ phận cán bộ và người dân về vai trò của kinh tế du lịch chưa đầy đủ.

Bảng danh mục dữ liệu thực trạng phát huy nhân tố con người trong Chương 3:

Dữ liệu thống kê / Biểu đồ	Phạm vi nội dung và mốc thời gian	Trang văn bản
Biểu đồ 3.1	Doanh thu ngành kinh tế du lịch CHDCND Lào	2011 - 2020 (Trang 76)
Biểu đồ 3.2	Số cơ sở lưu trú, nhà hàng, khu vui chơi du lịch	2011 - 2020 (Trang 77)
Biểu đồ 3.3	Đào tạo sinh viên tại các trường dạy nghề của Lào	2011 - 2018 (Trang 80)
Biểu đồ 3.4	Đào tạo cán bộ chuyên ngành du lịch	2016 - 2020 (Trang 81)
Biểu đồ 3.5	Công tác bồi dưỡng nhân tố con người các lĩnh vực	2011 - 2018 (Trang 82)
Biểu đồ 3.6	Bồi dưỡng nhân sự du lịch (Bộ TT, VH & DL)	2016 - 2020 (Trang 86)
Biểu đồ 3.7	Bồi dưỡng cán bộ quản lý du lịch (Bộ TT, VH & DL)	2016 - 2020 (Trang 86)
Bảng 3.1	Bồi dưỡng đội ngũ giảng viên du lịch tại CHDCND Lào	2011 đến nay (Trang 83)

Chương 4: Một số nhóm giải pháp chủ yếu nhằm phát huy hiệu quả nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào thời gian tới

Trên cơ sở phân tích thực trạng và nguyên nhân ở Chương 3, luận án đề xuất 5 nhóm giải pháp đồng bộ:

1. Nâng cao nhận thức của hệ thống chính trị và toàn xã hội: Quán triệt sâu sắc các quan điểm của Đảng NDCM Lào về vai trò của con người trong kinh tế du lịch; tuyên truyền rộng rãi trong quần chúng nhân dân về lợi ích kinh tế, ý thức bảo vệ tài nguyên môi trường và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
2. Nâng cao hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng: Đổi mới chương trình, giáo trình đào tạo theo Khung trình độ quốc gia (NQF) và chuẩn du lịch ASEAN; mở rộng mô hình đào tạo hợp tác kép (Dual-Cooperative Training - DCT); đẩy mạnh bồi dưỡng kỹ năng ngoại ngữ, tin học, chuyển đổi số, đạo đức nghề nghiệp và kiến thức văn hóa - lịch sử cho cán bộ, hướng dẫn viên và nhân viên dịch vụ.
3. Tạo môi trường gia tăng động lực: Hoàn thiện khung khổ pháp lý và chính sách đãi ngộ, tiền lương, thưởng hợp lý; cải thiện điều kiện làm việc; xây dựng môi trường văn hóa doanh nghiệp lành mạnh; đẩy mạnh liên kết giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp sử dụng lao động.
4. Sử dụng hiệu quả, hợp lý nhân tố con người: Thực hiện quy trình tuyển dụng công khai, minh bạch; bố trí, phân công công việc đúng năng lực, sở trường chuyên môn; phân bổ cân đối nhân lực giữa các ngành dịch vụ và giữa các vùng miền địa phương; làm tốt công tác quy hoạch cán bộ quản lý du lịch các cấp.
5. Nâng cao ý thức tự rèn luyện, tính chủ động, sáng tạo của người lao động: Khuyến khích người lao động trong ngành du lịch tự học tập nâng cao tay nghề, rèn luyện tác phong công nghiệp, văn hóa giao tiếp ứng xử, chủ động tiếp cận công nghệ mới và nâng cao năng lực thích ứng với các biến động kinh tế - xã hội.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

• Hệ thống hóa và làm sâu sắc thêm quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tư tưởng Kaysone Phomvihane và các nghị quyết Đại hội Đảng NDCM Lào về con người và phát huy nhân tố con người trong điều kiện xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN.
• Xác lập khung lý luận chuyên biệt về phát huy nhân tố con người trong ngành kinh tế du lịch tại một quốc gia đang phát triển như Lào, cấu trúc thành 3 nội dung trọng tâm: đào tạo/bồi dưỡng, sử dụng và tạo môi trường phát triển.
• Phân tích rõ nét mối quan hệ biện chứng giữa việc phát huy nguồn lực con người với tính bền vững của các phân ngành kinh tế du lịch (lữ hành, vận tải, lưu trú, dịch vụ bổ trợ).

Đóng góp về mặt thực tiễn

• Cung cấp bức tranh tổng thể, có căn cứ khoa học và số liệu thực tế về thực trạng phát triển kinh tế du lịch và công tác phát huy nhân tố con người tại CHDCND Lào từ năm 2011 đến nay.
• Nhận diện đúng các thành tựu, hạn chế và chỉ ra các nguyên nhân căn bản (cả khách quan và chủ quan) của những tồn tại trong chất lượng và cơ cấu nhân lực du lịch Lào.
• Luận chứng hệ thống 5 nhóm giải pháp có tính khả thi, gắn liền với định hướng phát triển kinh tế du lịch của CHDCND Lào trong giai đoạn phục hồi sau đại dịch và hội nhập quốc tế.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của công trình

Theo sự giải trình minh bạch của tác giả trong phần Mở đầu, luận án có những giới hạn nghiên cứu nhất định:

• Do phạm vi đề tài rộng và điều kiện tiếp cận các nguồn tài liệu thực tế còn khó khăn, luận án chưa thể đi sâu khảo sát, phân tích toàn diện về phương diện "chủ thể" và "phương thức" phát huy nhân tố con người tại từng cấp hành chính hay mô hình doanh nghiệp cụ thể.
• Luận án chỉ tập trung khảo sát lực lượng trong độ tuổi lao động trực tiếp tham gia hoạt động kinh tế du lịch, chưa bao quát toàn bộ các nhóm dân cư gián tiếp ở khu vực nông thôn hẻo lánh.

Hướng nghiên cứu tiếp

• Mở rộng nghiên cứu cơ chế vận hành của các chủ thể quản lý nhà nước và hiệp hội nghề nghiệp du lịch (như LNCCI) trong việc xây dựng chính sách nhân lực.
• Đi sâu nghiên cứu tác động của chuyển đổi số và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đến năng lực số của lao động ngành du lịch Lào.
• Nghiên cứu mô hình đào tạo nghề du lịch thích ứng với giai đoạn hậu đại dịch Covid-19 và biến đổi khí hậu tại lưu vực sông Mê Kông.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cho nhiều nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở lý luận và cứ liệu thực tiễn cho Bộ Thông tin, Văn hóa và Du lịch Lào, Bộ Giáo dục và Thể thao Lào trong việc xây dựng quy hoạch tổng thể phát triển nhân lực ngành du lịch đến năm 2030.
• Cơ sở nghiên cứu và đào tạo: Là tài liệu phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu chuyên ngành Triết học (Chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử), Quản lý kinh tế, Du lịch học tại các trường đại học, viện nghiên cứu và trường đào tạo nghề (TVET/IVET) tại Lào và Việt Nam.
• Nghiên cứu sinh và học viên cao học: Cung cấp phương pháp luận tiếp cận vấn đề nhân tố con người từ góc độ triết học Mác - Lênin ứng dụng vào một ngành kinh tế cụ thể.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án xác định việc phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch gồm những nội dung cơ bản nào?

Theo luận án, việc phát huy nhân tố con người trong kinh tế du lịch tại CHDCND Lào tập trung vào 3 nội dung trọng tâm:

1. Đào tạo và bồi dưỡng nhân tố con người (về chuyên môn, kỹ năng nghề, ngoại ngữ, đạo đức và kiến thức văn hóa - lịch sử).
2. Sử dụng nhân tố con người (tuyển chọn, bố trí, sắp xếp và quy hoạch hợp lý theo năng lực).
3. Tạo môi trường thích hợp (môi trường pháp lý, chính sách đãi ngộ, cơ sở vật chất và văn hóa làm việc) nhằm gia tăng động lực cống hiến của người lao động.

2. Luận án phân chia ngành kinh tế du lịch ở CHDCND Lào thành các phân ngành nào?

Văn bản luận án xác định kinh tế du lịch gồm 4 phân ngành chính:

1. Ngành dịch vụ lữ hành.
2. Ngành vận tải khách du lịch (đường hàng không, đường thủy nội địa, đường sắt, đường bộ).
3. Ngành lưu trú du lịch (khách sạn, nhà nghỉ, biệt thự du lịch, bãi cắm trại, cơ sở lưu trú sinh thái...).
4. Ngành dịch vụ du lịch khác (mua sắm, ăn uống, thể thao, vui chơi giải trí, chăm sóc sức khỏe...).

3. Thực trạng nguồn nhân lực du lịch tại CHDCND Lào được luận án đánh giá có những điểm hạn chế lớn nào?

Các hạn chế cốt lõi được luận án nêu rõ gồm: tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo bài bản còn cao; trình độ chuyên môn và kỹ năng ngoại ngữ chưa đáp ứng kịp yêu cầu của du khách quốc tế; sự mất cân đối về cơ cấu nhân lực theo ngành nghề và vùng miền; tính chuyên nghiệp và đạo đức nghề nghiệp còn bất cập; khả năng tiếp cận công nghệ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư của các cơ sở đào tạo và người lao động còn hạn chế.

4. Luận án đã sử dụng những cơ sở lý luận nền tảng nào?

Luận án dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin (đặc biệt là quan niệm duy vật về lịch sử và vai trò của người lao động trong lực lượng sản xuất), tư tưởng Hồ Chí Minh, tư tưởng Chủ tịch Kaysone Phomvihane, cùng hệ thống các chủ trương, đường lối, nghị quyết Đại hội (nổi bật là Đại hội IV, IX và X) của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào và chính sách của Nhà nước CHDCND Lào.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của Khammpheth Sengsoulattana là công trình nghiên cứu chuyên ngành Triết học mác-xít, giải quyết vấn đề phát huy nhân tố con người trong ngành kinh tế du lịch tại CHDCND Lào từ năm 2011 đến nay. Công trình đã làm rõ hệ thống lý luận, đánh giá khách quan thực trạng đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng lao động du lịch trên cơ sở dữ liệu thực tiễn của Lào giai đoạn 2011-2020. Hệ thống 5 nhóm giải pháp được luận án đề xuất có tính đồng bộ, góp phần phục vụ công tác hoạch định chính sách phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy ngành kinh tế du lịch Lào phát triển bền vững trong thời gian tới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NHÂN TỐ CON NGƯỜI 1. Các công trình nghiên cứu ở Việt Nam Trần Thị Thủy, Nhân tố con người và những biện pháp nhằm phát huy nhân tố con người trong điều kiện đổi mới ở Việt Nam hiện nay [43]. Luận án của tác giả Trần Thị Thủy đã làm rõ các nội dung về: (1) Những vấn đề lý luận về nhân tố con người qua việc phân tích vấn đề con người trong mối quan hệ với nhân tố con người; nhân tố con người trong mối quan hệ với vấn đề phát huy nhân tố con người; (2) Vấn đề nhân tố con người ở Việt Nam hiện nay qua việc phân tích ba nội dung về nhân tố con người Việt Nam với tư cách là chủ thể tổng hợp của sự phát triển xã hội; nhân tố con người Việt Nam với tư cách là nguồn lực quyết định thắng lợi của sự nghiệp CNH - HĐH đất nước; nhân tố con người Việt Nam với tư cách là nhân cách - giá trị văn hóa cao nhất, là mục tiêu của sự phát triển kinh tế - xã hội; (3) Vấn đề phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp CNH - HĐH đất nước với việc làm rõ nội dung về thực chất và nội dung của vấn đề phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp phát triển xã hội; vấn đề phát huy nhân tố con người Việt Nam trong quá trình thực hiện đường lối đổi mới theo định hướng XHCN và những biện pháp nhằm phát huy nhân tố con người ở Việt Nam trong sự nghiệp CNH - HĐH đất nước như: đổi mới ý thức hệ, tư duy của người lao động; kết hợp hài hòa nhu cầu lợi ích cá nhân và nhu cầu lợi ích xã hội; chú trọng tới các điều kiện hoạt động và tạo cơ hội cho mọi người; nâng cao trình độ tay nghề cho người lao động.

Nguyễn Thị Phi Yến, Tìm hiểu vai trò quản lý nhà nước đối với việc phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế [56]. Cuốn sách được kết cấu làm 3 chương, bàn về các nội dung cụ thể như: (1) Mối quan hệ giữa quản lý nhà nước với việc phát huy nhân tố con người trong quá trình phát triển kinh tế qua việc phân tích các nội dung về nhân tố con người và các yếu tố ảnh hưởng đến việc phát huy nhân tố con người như tính chất và trạng thái của thể chế chính trị, nền kinh tế, trình độ học vấn và văn hóa chung trong xã hội, trình độ xã hội hóa, dân chủ hóa về thông tin, trình độ giao lưu và hội nhập quốc tế, năng lực phẩm chất của người quản lý; 7 làm rõ vấn đề và nội dung quản lý nhà nước với việc phát huy nhân tố con người trong quá trình phát triển kinh tế, như phát huy và sử dụng đúng đắn hệ thống động lực nhằm khai thác tính tích cực của nhân tố con người; xây dựng và hoàn thiện thể chế tổ chức và phương thức quản lý nhà nước để phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế; (2) Phân tích vai trò quản lý nhà nước đối với việc phát huy nhân tố con người thông qua cơ chế quản lý kinh tế trong quá trình phát triển kinh tế ở Việt Nam thời gian qua. Ngoài ra, tác giả đã làm rõ một số vấn đề đặt ra trong quá trình hình thành cơ chế quản lý mới, như phân phối chưa công bằng dẫn đến rối loạn lợi ích của người lao động; tình trạng thụ động, ỷ lại của người lao động vẫn chưa được khắc phục một cách cơ bản; tình trạng đối xử tùy tiện với người lao động có chiều hướng gia tăng; tình trạng cục bộ, bản vị, chia rẽ trong quan hệ tập thể vẫn còn tồn tại; tình trạng tham nhũng ở một số bộ phận cán bộ vẫn chưa được đẩy lùi triệt để; (3) Làm rõ nguyên tắc định hướng công tác quản lý vĩ mô của nhà nước nhằm phát huy nhân tố con người trong quá trình phát triển kinh tế như cần phải coi nhân tố con người là nguồn lực quan trọng nhất; tạo điều kiện cho người lao động tham gia quản lý nhà nước, khuyến khích tính chủ động và sáng tạo của con người. Và đề xuất một số giải pháp nhằm tiếp tục phát huy nhân tố con người trong quá trình phát triển kinh tế, trong đó bao gồm các giải pháp về kiện toàn hợp lý tổ chức bộ máy nhà nước và nâng cao phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ; quan tâm đúng mức lợi ích kinh tế hợp pháp của người lao động, thực hiện dân chủ hóa đời sống kinh tế; phát triển giáo dục, đào tạo nâng cao mặt bằng dân trí và xây dựng môi trường hoạt động thuận lợi cho sự phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế.

Lê Quang Hoan, Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người với việc phát huy nhân tố con người trong công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam hiện nay [14]. Các nội dung trong luận án của tác giả Lê Quang Hoan hướng tới việc làm rõ những vấn đề sau đây: (1) Khái niệm con người và nhân tố con người trong tư tưởng Hồ Chí Minh, nguồn gốc và quá trình hình thành, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về con người. Theo tư tưởng Hồ Chí Minh thì nhân tố con người được hiểu là “hệ thống các thuộc tính, đặc trưng quy định vai trò chủ thể (cá nhân, tập thể, cộng đồng) tích cực, chủ động, sáng tạo của con người, bao gồm một chỉnh thể thống nhất giữa mặt hoạt động với tổng hòa các đặc trưng về phẩm chất, năng lực của con người mới 8 XHCN trong quá trình cách mạng Việt Nam” [tr.26]; (2) Phân tích nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về con người trong cách mạng Việt Nam qua các chủ đề con người là vốn quý nhất, yếu tố quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam; con người vừa là mục tiêu vừa là động lực của tiến trình cách mạng Việt Nam; xây dựng con người mới XHCN là một chiến lược cơ bản, lâu dài ở Việt Nam; (3) Phát huy nhân tố con người trong CNH, HĐH dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh qua việc làm rõ vai trò nhân tố con người trong CNH, HĐH ở Việt Nam hiện nay. Hoàng Thái Triển, “Vấn đề phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế” [45].

Bài viết đã làm rõ một số nội dung chính sau: (1) Sự phát triển của xã hội ngày càng nhanh thì cũng ngày càng phải phát huy vai trò của nhân tố chủ quan của con người, điều này được chứng minh qua quá trình phát triển lịch sử - xã hội cả trong đời sống vật chất và tinh thần; (2) Vai trò của nhân tố chủ quan ngày càng tăng không có nghĩa là vai trò của nhân tố khách quan ngày càng giảm; (3) Nhân tố con người không phải là những tri thức, kiến thức về khoa học - công nghệ hiện đại mà còn là niềm tin và ý thức trách nhiệm đối với tương lai; (4) Trong phát triển kinh tế - xã hội hiện đại, những tiến bộ của khoa học - kỹ thuật và công nghệ ngày càng đóng vai trò quan trọng bao nhiêu thì nhân tố con người cũng ngày càng được đề cao bấy nhiêu. Trong mắt xích của cơ chế kinh tế, nhân tố con người luôn là một chìa khóa không thể thiếu. Nguyễn Minh Quang, Nhân tố con người trong phát triển sức sản xuất của lao động để thúc đẩy kinh tế hàng hoá ở nước ta [32]. Những nội dung trong luận án nghiên cứu bao gồm những vấn đề cơ bản, đó là: (1) Làm rõ vấn đề về sức sản xuất của lao động và vai trò của nhân tố con người trong phát triển sức sản xuất của lao động để thúc đẩy kinh tế hàng hóa qua các phần về: sức sản xuất của lao động và vai trò của nhân tố con người trong mỗi nhân tố của sức sản xuất lao động; mối quan hệ giữa sự phát triển sức sản xuất lao động với kinh tế hàng hóa và kinh nghiệm của một số nước về phát triển nhân tố con người để nâng cao sức sản xuất của lao động; (2) Làm rõ yêu cầu của nhân tố con người hiện nay như trình độ lành nghề của người lao động phải phù hợp với nhu cầu phát triển sản xuất cả về chất lượng và cơ cấu lành nghề; trình độ, chất lượng của người lao động cần được thúc đẩy song hành với các kỹ năng khác như kỹ năng ngoại ngữ, thuyết trình, làm việc nhóm, sáng tạo, làm việc dưới áp lực cao.

9 Nguyễn Văn Tài, Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và phát huy nhân tố con người [39]. Bài viết đã làm rõ những vấn đề về: (1) Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa ra những quan điểm toàn diện và sâu sắc về con người, quan niệm về con người của Hồ Chí Minh thể hiện ở chỗ: con người là một chỉnh thể thống nhất giữa mặt sinh học và mặt xã hội, con người chủ thể của các mối quan hệ xã hội - lịch sử, là chủ thể sáng tạo và hưởng thụ các giá trị vật chất và tinh thần của xã hội; (2) Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, con người là một thực thể mang tính xã hội, là sự thống nhất giữa con người cá nhân với con người xã hội, để giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa con người và cá nhân, Người quan tâm giải quyết mối quan hệ lợi ích và coi con người còn là sự thống nhất giữa con người giai cấp, dân tộc và nhân loại; (3) Tư tưởng Hồ Chí Minh về bản chất con người và vấn đề phát huy nhân tố con người là cơ sở khoa học cho đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam trong sự nghiệp đổi mới hiện nay. Phạm Công Nhất, Phát huy nhân tố con người trong phát triển lực lượng sản xuất ở Việt Nam hiện nay (Sách chuyên khảo) [27].