chương 1 Từ những phân tích, đánh giá nêu trên, tác giả rút ra một số nội dung: Hoạt động kinh doanh, thương mại là hoạt động gan liền với hoạt động kinh tế, phát sinh từ các quan hệ kinh doanh, thương mại. Thị hành án kinh doanh, thương mại là hoạt động của Cơ quan Thi hành án dân sự thực thi các bản án, quyết định của Tòa án nhăm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được thi hành án. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIÊM PHÁP LÝ KÊ BIÊN, XỬ LÝ TÀI SAN TRONG THI HANH AN KINH DOANH, THUONG MAI 2. Khái niệm kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại Trong giai đoạn thi hành án kinh doanh, thương mại việc kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án đề đảm bảo thi hành án kinh doanh, thương mại là biện pháp cưỡng chế thi hành án do chấp hành viên áp dụng trong trường hợp người phải thi hành án có nghĩa vụ trả nợ theo bản án, quyết định kinh doanh, thương mại có điều kiện thi hành án nhưng không tự nguyện thi hành án.
Xử lý tài sản kê biên là việc làm của Chấp hành viên. sau khi kê biên tài sản Chấp hành viên tiến hành các bước theo quy định của pháp luật để đưa tài sản đã được kê biên ra xử lý. Nếu đã kê biên tài sản mà không xử lý các bước tiếp theo thì việc kê biên đó không đem lại kết quả cho công tác thi hành án. Khi bị kê biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án đã làm mat di quyên định đoạt đối với tài sản của chủ sở hữu, sử dụng, quản lý tài sản.
Do đó, việc kê biên tài sản cũng phải đảm bảo quyên và lợi ích hợp pháp của người được thi hành án, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan. Kê biên, xử lý tài sản trong án kinh doanh, thương mại nói chung, trong thi hành án dân sự nói riêng chỉ xảy ra trong trường hợp người phải thị hành án hoặc người có quyên lợi và nghĩa vụ liên quan có tài sản nhưng không tự nguyện thi hành án. Từ những phân tích trên, có thê nói kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại là một trong các biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự do Cơ quan Thị hành án dân sự áp dụng, theo quy định của pháp luật nhằm đảm bảo việc thi hành các bản án kinh doanh, thương mại. Đặc điểm kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại Bên cạnh những đặc điểm chung của kê biên, xử lý tài sản trong thi 13 hành án dân sự thì kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại cũng mang đặc điểm riêng của việc kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại.
Đặc điểm chung Đề giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực kinh doanh, thương mại có nhiều luật quy định như: Luật thương mại năm 2005, Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, những tranh chấp về kinh doanh, thương mại và những yêu cầu về kinh doanh thương mại thuộc thâm quyên giải quyết của Tòa án rất đa dạng. Đó có thể là tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh, thương mại giữa cá nhân, tô chức có đăng ký kinh doanh với nhau có phát sinh lợi nhuận; Tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ, chuyên giao công nghệ giữa cá nhân, tổ chức với nhau có phát sinh lợi nhuận; tranh chấp giữa người chưa phải là thành viên công ty nhưng có giao dịch về chuyên nhượng phần góp vốn với công ty, với thành viên công ty. Kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại nó là một phân việc của kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án dân sự nói chung do đó nó mang đặc điểm chung của kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án dân sự, đó là: Áp dụng biện pháp kê biên, xử lý tài sản nó thê hiện quyên năng đặc biệt của Nhà nước và được đảm bảo thực hiện băng sức mạnh của Nhà nước. Thông qua hoạt động của Chấp hành viên áp dụng trong trường hợp người phải thi hành án không tự nguyện thi hành án, buộc họ phải thực hiện nghĩa vụ của mình theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.
Đối tượng của các biện pháp cưỡng chế thi hành án kinh doanh, thương mại là tài sản hoặc hành vi của người phải thi hành án mà khi họ không thực hiện nghĩa vụ của mình thì cơ quan Thị hành án dân sự phải áp dụng biện pháp kê biên là tài sản của họ. Trong trường hợp người phải thi hành án không còn tài sản nào khác hoặc có tài sản nhưng không đủ đề thi hành án, Chấp hành viên có quyền kê 14 biên, xử lý tài sản của người phải thi hành án đang cầm có, thế chấp nếu giá trị của tài sản đó lớn hơn nghĩa vụ được bảo đảm và chi phí cưỡng chế thi hành an [21, tr. Kê từ thời điểm bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật, nếu người phải thi hành án chuyền đối, tặng cho, bán, chuyên nhượng, thế chấp, cầm cố tài sản cho người khác mà không sử dụng khoản tiền thu được đề thi hành án và không còn tài sản nào khác hoặc tài sản khác không đủ để đảm bảo nghĩa vụ thi hành án thì tài sản đó vẫn bị kê biên, xử lý để thi hành án, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác (khoản I Điều 24 Nghị định số 62/2015/NĐ- CP ngày 18/7/2015 của Chính phủ quy định chỉ tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của luật Thi hành án dân sự). Trong quá trình kê biên, xử lý tài sannr nếu phát sinh có tranh chấp về tài sản kê biên thì Chấp hành viên vẫn tiền hành kê biên cưỡng chế và yêu cầu đương sự, người có tranh chấp khởi kiện ra Tòa án hoặc đề nghị cơ quan có thâm quyền xem xét giải quyết (khoản 1 Điều 75 Luật Thi hành án dân sự).
Trước khi kê biên tài sản là quyền sử dụng đất hoặc tài sản phải đăng ký quyên sở hữu hoặc đăng ký giao dịch đảm bảo thì Chấp hành viên phải có văn bản yêu cầu cơ quan đăng ký cung cấp các thông tin về tài sản, giao dịch họ đã đăng ký. Đồng thời sau khi kê biên xong phải có thông báo bằng văn bản cho cơ quan đăng ký biết việc đã kê biên, xử lý đối với tài sản trên. Đặc điểm riêng Xuất phát từ quan hệ kinh doanh, thương mại mang tính chất lợi nhuận nên có thê thây răng chủ thể của án kinh doanh, thương mại chủ yếu là các doanh nghiệp. Khái niệm doanh nghiệp được định nghĩa theo mục 7 điều | chương l luật doanh nghiệp 2020: “Doanh nghiệp là một tổ chức kinh tế, có tên riêng, có tài sản, có tru so’ giao dich ồn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh’”’, {20, tr.133] do vậy, việc kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại ngoài những đặc điểm của kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án dân sự còn có những đặc điêm riêng như sau: 15 - Thứ nhất, chủ thê của quan hệ kinh doanh, thương mại thường chủ yêu là doanh nghiệp.
Do đó việc loại hình doanh nghiệp của những loại chủ thê này có ý nghĩa quan trọng đề có cơ sở pháp lý xem xét tư cách chủ thẻ, từ đó áp dụng cơ chế giải quyết đối với từng chủ thể trong vụ việc cụ thể trong từng vụ việc cụ thê. - Thứ hai, việc kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại thường phức tạp hơn tài sản phải kê biên, xử lý trong các loại việc dân sự khác do tính chất đặc thù hầu hết là tài sản của doanh nghiệp phải kê biên như nhà xưởng, máy móc, nguyên nhiên vật liệu, hàng hóa, những tài sản này nhiều khi có giá trị rất lớn, mang yếu tô kỹ thuật, công nghệ. có giá trị lớn. Bên cạnh đó còn có những doanh nghiệp mượn tài sản.
- Thứ ba, tài sản phải kê biên, xử lý trong thi hành án kinh doanh, thương mại thường liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và đặc biệt liên quan đến vấn đề an sinh xã hội và người lao động nên không kê biên các tài sản: Số thuốc phục vụ việc phòng, chữa bệnh cho người lao động; lương thực, thực phẩm, dụng cụ và tài sản khác phục vụ bữa ăn cho người lao động: nhà trẻ, trường học, cơ sở y tế và thiết bị, phương tiện, tài sản khác thuộc các cơ sở này, nếu không phải là tài sản đề kinh doanh; trang thiết bị, phương tiện, công cụ bảo đảm an toàn lao động, phòng, chống cháy nô, phòng, chống ô nhiễm môi trường” (Khoản 3 Điều §7 Luật Thi hành án dân sự). Cơ quan Thị hành án dân sự chỉ kê biên tài sản khác của doanh nghiệp phải thi hành án, nếu sau khi đã khẩu trừ tài khoản, xử lý vàng, bạc, đá quý, kim khí quý khác, giấy tờ có giá của doanh nghiệp đang do doanh nghiệp quản lý hoặc đang do người thứ ba giữ mà vẫn không đủ để thi hành án, trừ trường hợp bản án, quyết định có quyết định khác hoặc đương sự có thỏa thuận khác [ 12 ]. - Thứ tư, việc kê biên, xử lý tài sản trong thi hành án kinh doanh, thương mại liên quan đến nhiều thủ tục ở nhiều cơ quan, tổ chức và cá nhân khác nhau nên rất khó khăn và phức tạp, do đó lượng việc mà Cơ quan Thi hành án phải thực hiện là rất nhiều và khó thực hiện. 16 - Thứ năm, hiện nay hầu hết các án kinh doanh, thương mại tài sản phải kê biên, xử lý đề thi hành án liên quan đến thế chấp tại các tô chức tín dụng, do đó theo quy định của pháp luật dân sự thì khi xử lý tài sản phải ưu tiên thanh toán cho bên nhận thế chấp, cầm cố.
Tuy nhiên Luật Thi hành án quy định nếu tài sản đó lớn hơn nghĩa vụ thế chấp thì cơ quan thi hành án phải kê biên, xử lý để đảm bảo quyền lợi cho người được thi hành án nhưng hiện không có quy định đề thực hiện việc xác định xem tài sản đó có lớn hơn nghĩa vụ thế chấp hay không.