CHƯƠNG 1 : GIỚI THIỆU TỔNG QUAN ĐỀ TÀI 1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu Hiện nay trên thế giới và cũng như ở nước ta cùng với sự phát triển không ngừng khoa học kỹ thuật đã bước lên một tầm cao mới, rất nhiều thành tựu khoa học kỹ thuật, các phát minh sáng chế mang đậm chất hiện đại và có tính ứng dụng cao, là một quốc gia có nền kinh tế đang phát triển, nước ta đã và đang có những bước cải tiến mới để thúc đẩy kinh tế. Việc tiếp nhận, áp dụng các thành tựu khoa học tiên tiến của thế giới được nhà nước chú trọng, quan tâm nhằm cải tạo, đẩy mạnh sự phát triển của các ngành công nghiệp mới,với mục đích đưa nước ta sớm thoát khỏi một quốc gia có nền nông nghiệp kém phát triển thành một nước có nền công nghiệp phát triển, trong các ngành công nghiệp mới đang được nhà nước chú trọng, đầu tư phát triển, thì ngành công nghiệp ô tô ngày càng cao, các yêu cầu ngày càng đa dạng. Trong những năm gần đây nghành ô tô có những bước tiến rõ rệt.
Ô tô ngày nay được sử dụng rộng rãi như một phương tiện đi lại thông dụng. Cho nên các trang thiết bị, các bộ phận trên ô tô ngày càng hoàn thiện và hiện đại hơn nhằm bảo vệ độ tin cậy, an toàn và tiện dụng cho người sử dụng. Hệ thống phanh là một trong những hệ thống quan trọng đảm bảo sự an toàn cho người lái xe và mọi người xung quanh khi tham gia giao thông. Chất lượng của hệ thống phanh phụ thuộc rất nhiều vào công tác kiểm nghiệm, bảo dưỡng, sửa chữa.
Muốn làm tốt việc đó thì người kỹ sư ô tô cần phải nắm vững kết cấu và nguyên lý hoạt động của hệ thống phanh. Điều đó đòi hỏi người kỹ thuật viên, kỹ sư có trình độ hiểu biết, học hỏi sáng tạo để bắt kịp với khoa học trên thế giới, nắm bắt được sự thay đổi về các đặc tính kỹ thuật của từng loại xe, dòng xe, đời xe,. để có thể chuẩn đoán được những hư hỏng và đưa ra phương án sửa chữa tối ưu. Do đó người kỹ thuật viên cần phải được đào tạo trước đó với một chương trình đào tạo tiên tiến, hiện đại, cung cấp đủ kiến thức lý thuyết cũng như thực hành.
Vì vậy nhiệm vụ quan tọng của các trường kỹ thuật là phải đào tạo sinh viên có trình độ và tay nghề cao để đáp ứng nhu cầu công nghiệp ô tô hiện nay. Trên thực tế trong các trường đại học – cao đẳng kỹ thuật nước ta hiện nay thiết bị giảng dạy cho sinh viên thực hành vẫn còn thiếu rất nhiều, các thiết bị hiện đại vẫn chưa được áp dụng trong việc giảng dạy đặc biệt là cho sinh viên.Các kiến thức mới có 2 tính khoa học kỹ thuật còn chưa cao để đưa vào giảng dạy, các bài tập hướng dẫn thực hành, thực tập còn thiếu thốn. Bởi những lý do đó mà người kỹ thuật viên, kỹ sư ô tô tương lai gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình nâng cao tay nghề, trình độ hiểu biết, tiếp xúc với những kiến thức, thiết bị tiên tiến, hiện đại trong thực tế còn hạn chế. Ý nghĩa của đề tài − Là một cơ hội lớn để sinh viên củng cố lại các kiến thức đã học được trong suốt thời gian học ở trường, giúp sinh viên hiểu biết thêm nhiều về kiến thức thực tế mà nhà trường không thể truyền tải được.
− Tạo cho sinh viên khả năng làm việc độc lập, các kỹ năng và phương pháp giải quyết các vấn đề. Bản thân sinh viên cũng không ngừng cố gắng và luôn phấn đấu để đạt được mục tiêu mà mình muốn. − Cung cấp các kiến thức cơ bản về hệ thống phanh trên ô tô nói chung và hệ thống phanh trên xe Renault V.I nói riêng nhằm xây dựng kiến thức cơ bản và chuyên sâu cho người học. − Có các phương pháp kiểm tra đối với hệ thống phanh trên xe Renault V.
Không những cung cấp kiến thức thực tế cho người học mà còn cho các tài xế xe có thêm hiểu biết về xe của mình để có thể kiểm, bảo dưỡng kịp thời. − Tạo tiền đề nguồn tài liệu tham khảo cho sinh viên các khóa sau có thêm tài liệu nghiên cứu tham khảo. Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước 1. Tình hình nghiên cứu trong nước Ở Việt Nam việc nghiên cứu về hệ thống phanh ô tô còn ít, chưa có công trinh lớn hay đề tài nổi bật về lĩnh vực này.
Tuy nhiên cũng có một số tác giả quan tâm và thực hiện nghiên cứu về hệ thống phanh ô tô. Trong đó tiêu biểu là các đề tài : [1]. Nguyễn Hoàng Việt- Kết cấu và tính toán ô tô-Đại Học Bách Khoa- Đại Học Đà Nẵng, 1998. Lê Văn Thái – Nghiên thiết kế chế tạo thử nghiệm hệ thống abs cho hệ thống phanh khí nén dùng trên ô tô lắp ráp tại việt nam KC03.05/11-15-Đại học lâm nghiệp 3 [3].
TS Đào Mạnh Hùng, KS Nguyễn Đức Chung -Xây dựng thuật toán điều khiển hệ thống chống bó cứng bánh xe trên cơ sở lý thuyết điều khiển trượt [4]. Đề tài “Nghiên cứu động lực học phanh và ổn định phanh trên xe nhiều cầu “ của kỹ sư Hoàng Ngọc Chính [5]. Nghiên cưú vấn đề tăng hiệu quả phanh thông qua kết cấu và điều khiển - Luận văn thạc sĩ ngành Cơ khí chuyên ngành Ô tô / Nguyễn Việt Cường Nhìn chung, các tác giả mới chỉ dừng lại ở việc tìm hiểu, nghiên cứu về kết cấu và nguyên lý hoạt động của hệ thống tín hiệu, chưa có đề tài nào nghiên cứu sâu về tổng thể hệ thống tín hiệu trên một ô tô cụ thể. Tình hình nghiên cứu ngoài nước Với sự phát triển mạnh mẽ về khoa học và công nghệ, ngành công nghiệp ô tô trên thế giới theo đó mà phát triển không ngừng.
Đã có nhiều nghiên cứu chuyên sâu và phát minh mới được ứng dụng trên các dòng ô tô hiện nay. Trong đó hệ thống phanh cũng được nghiên cứu và hoàn thiện để đảm bảo được các yêu cầu, nâng cao tính năng sử dụng, góp phần vào sự thuận lợi và an toàn trong việc sử dụng ô tô, trong đó nổi bật là các nghiên cứu: [1]. Vytenis Surblys,Edgar Sokolovskij - Research of the Vehicle Brake Testing Efficiency – 2016 [2]. Alyazeed Albatlan - Automotive brake pipes characteristics and their effects on brake performance - Ain Shams Engineering Journal, 3 (2012), pp.
Garcia-Pozuelo Ramos, D 2010 - New procedure to estimate the brake warping in a roller teste, International Journal of Automotive Technology 1: 691-699. Segal - Diagnostic method for vehicle brakes, in NDT&E International 32 Israel: Israel Institute of Technology (1999), pp. ISO 21069 Road vehicles – Test of braking systems on vehicles with a maximum authorized total mass of over 3,5 t using a roller brake tester. Dongsheng - The theoretical analysis of test result's errors for the roller type automobile brake tester - International Federation for Information Processing, Nanchang, China (2011), pp.
Nagurnas - Automobilių santykinių stabdymo jėgų nustatymo metodikos ypatumai - Transporto inžinerija. Vilnius: Technika (2001), pp. Uniform provisions concerning the approval of vehicles of categories M, N and O with regard to braking. Geneva, 1995 4 Nhìn chung, các tác giả trên thế giới đã thể thiện được sự nghiên cứu chuyên sâu về hệ thống phanh, tập chung vào việc cải tiến và ứng dụng công nghệ thông tin, nhiều nghiên cứu trong đõ đã được ứng dụng và kiểm nghiệm trong thực tế trên các hãng xe.
Đối tượng, phạm vi và phương pháp nghiên cứu 1. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu − Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống phanh − Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu trên xe tải Renault V. Phương pháp nghiên cứu Trong quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài, em sử dụng phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Ứng dụng matlab-simmulink tính toán kiểm nghiệm để đánh giá tình trạng của xe. Từ đó, tổng hợp các nguồn dữ liệu thu thập được để thiết lập quy trình kiểm tra, sửa chữa hệ thống phanh trên xe tải Renault V.I 5 CHƯƠNG 2 : KHẢO SÁT KẾT CẤU PHANH XE TẢI RENAULT V.1 Tổng quan về hệ thống phanh trên ô tô Để đảm bảo được nhiệm vụ của một hệ thống phanh, bất kỳ một hệ thống phanh nào cũng có hai thành phần kết cấu chính sau.
- Cơ cấu phanh: là bộ phận trực tiếp tạo lực cản. - Dẫn động phanh: Để điều khiển các cơ cấu phanh. Cơ cấu phanh Cơ cấu phanh là một bộ phận trực tiếp tạo ra lực phanh cũng chính là lực cản, trong quá trình phanh khi ô tô chuyển động, động năng của ô tô sẽ được biến thành nhiệt năng ở cơ cấu phanh rồi tiêu tán ra môi trường. Cơ cấu phanh trên ô tô chủ yếu làm việc theo nguyên lý ma sát.
Do vậy kết cấu của nó gồm có hai phần chính: cơ cấu ép và phần tử ma sát. Bên cạnh đó còn có thêm các phần tử phụ như cơ cấu điều khiển khe hở giữa má phanh và trống phanh của loại phanh trống - guốc, bộ phận xả khí của phanh dẫn động thủy lực. Phần tử ma sát của cơ cấu phanh có thể có dạng: Trống - Guốc, Đĩa hay Dải. Mỗi dạng có đặc điểm kết cấu riêng biệt.
Kết cấu cơ cấu phanh trên ô tô có đặc trưng tùy thuộc bởi vị trí đặt nó ở bánh xe hoặc ở truyền lực, bởi loại chi tiết quay và chi tiết tiến phanh. Cơ cấu phanh ở bánh xe thường dùng loại trống - guốc và gần đây sử dụng nhiều loại đĩa ở các bánh xe trước. Phanh tang trống a. Cấu tạo: Cơ cấu phanh trống gồm có trống phanh quay cùng với các bánh xe, các guốc phanh lắp với phần không quay là mâm phanh, trên guốc có lắp các má phanh, một đầu của guốc phanh quay quanh chốt tựa, đầu còn lại tỳ vào piston của xilanh công tác nếu là dẫn động thuỷ lực, hoặc là cam ép nếu là dẫn động khí nén.
Trong trường hợp dẫn động thuỷ lực áp suất chất lỏng trong xilanh tác dụng lên các piston và đẩy các guốc phanh ép vào tang trống thực hiện quá trình phanh. Đối với dẫn động khí nén, áp suất khí tạo nên lực trên ty đẩy và thông qua đòn dẫn động làm quay cam đẩy các guốc phanh ép vào tang trống. Khe hở giữa các guốc phanh được điều chỉnh thường xuyên 6 trong quá trình sử dụng. Các cơ cấu điều chỉnh sử dụng hiện nay rất phong phú, trong đó có các phương pháp điều chỉnh tự động.
Phanh trống có nhiều loại khác nhau tuỳ thuộc vào sự kết hợp của hai guốc phanh và mục đích sử dụng. Cơ cấu phanh đối xứng qua trục: Cấu tạo chung của cơ cấu phanh loại này bao gồm một mâm phanh được bắt cố định trên dầm cầu.