Chương 1: Lý luận chung về phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp. - Chương 2: Phân tích tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Vicem Bao bì Bút Sơn. - Chương 3: Một số giải pháp nhằm cải thiện tình hình tài chính tại Công ty Cổ phần Vicem Bao bì Bút Sơn. LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.
Tổng quan về phân tích tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp Trong lĩnh vực tài chính, doanh nghiệp sử dụng phân tích là một công cụ hữu hiệu để nghiên cứu tình hình của một doanh nghiệp. Hoạt động tài chính có mối quan hệ chặt chẽ với các hoạt động khác trong doanh nghiệp. Do đó, để nhận thức được nội dung, hình thức và xu hướng phát triển của tài chính doanh nghiệp cần phân chia tài chính doanh nghiệp theo những tiêu thức thích hợp để thấy được các quan hệ kinh tế nội tại, mối quan hệ biện chứng với các hoạt động khác trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Qua đó, có thể hiểu phân tích tài chính doanh nghiệp theo PGS. Nguyễn Trọng Cơ đã kết luận: “Phân tích tài chính doanh nghiệp là tổng thể các phương pháp cho phép đánh giá tình hình tài chính đã qua và hiện nay, dự đoán tình hình tài chính trong tương lai của doanh nghiệp, giúp cho các nhà quản lý đưa ra các quyết định quản lý hữu hiện, phù hợp với mục tiêu mà họ quan tâm.” Hay theo Giáo trình “Quản trị tài chính doanh nghiệp”, Trường Đại học Thăng Long: “Phân tích tài chính doanh nghiệp là việc sử dụng một tập hợp các khái niệm, phương pháp và các công cụ cho phép thu thập và xử lí các thông tin nhằm đánh giá chính xác tình hình tài chính của một doanh nghiệp, đánh giá rủi ro, mức độ và chất lượng hiệu quả hoạt động, khả năng, tiềm lực của doanh nghiệp trong một khoảng thời gian hoạt động nhất định.” Tóm lại, phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp là quá trình sử dụng các khái niệm, công cụ và phương pháp tính toán nhằm đánh giá các chỉ số tài chính dựa trên thông tin tài chính hiện có của doanh nghiệp. Quá trình này bao gồm việc so sánh các chỉ số hiện tại với dữ liệu trong quá khứ hoặc đối chiếu với các chỉ số tài chính của các doanh nghiệp khác trong cùng ngành. Qua đó, doanh nghiệp có thể hiểu rõ hơn về tình hình tài chính của mình và đưa ra những quyết định quản trị phù hợp và kịp thời để cải thiện hiệu quả hoạt động.
Mục tiêu của phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính doanh nghiệp cung cấp cái nhìn toàn diện về tình hình tài chính, khả năng tạo ra lợi nhuận, tiềm năng phát triển và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Qua đó, các nhà đầu tư, đối tác hoặc quản lý có thể đánh giá chính xác khả năng sinh lời, những điểm mạnh và yếu của doanh nghiệp, cũng như các yếu tố rủi ro có thể ảnh hưởng đến sự phát triển trong tương lai. Những thông tin này giúp họ đưa ra các 1 quyết định chiến lược và đầu tư hợp lý hơn. Phân tích tài chính doanh nghiệp cần đạt những mục tiêu cơ bản sau: Đánh giá chính xác tình hình tài chính của doanh nghiệp trên các khía cạnh khác nhau như cơ cấu nguồn vốn, tài sản, khả năng thanh toán, lưu chuyển tiền tệ, hiệu quả sử dụng tài sản,… nhằm đáp ứng thông tin của tất cả các bên liên quan.
Giúp định hướng các quyết định của các đối tượng quan tâm theo chiều hướng phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp như quyết định đầu tư, tài trợ, góp vốn,… Trở thành cơ sở cho các dự báo tài chính, giúp cho người phân tích tài chính có thể dự đoán được tiềm lực tài chính của doanh nghiệp trong tương lai. Là công cụ để kiểm soát hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trên cơ sở kiểm tra, đánh giá các chỉ tiêu kết quả đạt được so với các chỉ tiêu kế hoạch, dự đoán, định mức… Từ đó, xác định được những điểm mạnh, điểm yếu trong HĐKD, góp phần giúp cho doanh nghiệp có được những quyết định cũng như giải pháp đúng đắn, đảm bảo việc kinh doanh hiệu quả cao. Mục tiêu này đặc biệt quan trọng với các nha quản trị doanh nghiệp. Các chủ thể có lợi ích gắn với doanh nghiệp và các đối tượng có liên quan đều quan tâm đến hoạt động tài chính của doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng thông tin kinh tế, tài chính của doanh nghiệp.
Mỗi đối tượng quan tâm theo giác độ và với mục tiêu khác nhau. Các đối tượng sử dụng thông tin tài chính khác nhau sẽ đưa ra các quyết định với mục đích khác nhau. Vì vậy, phân tích tài chính đối với mỗi đối tượng khác nhau sẽ đáp ứng các mục tiêu khác nhau. Cụ thể: Đối với nhà quản lý doanh nghiệp: là người trực tiếp quản lý, điều hành doanh nghiệp, nhà quản lý hiểu rõ nhất tài chính doanh nghiệp, do đó họ có nhiều thông tin phục vụ cho việc phân tích.
Phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp giúp nhà quản lý tạo ra những chu kỳ đều đặn để đánh giá hiệu quả hoạt động quản lý doanh nghiệp trong giai đoạn đã qua, việc thực hiện các nguyên tắc quản lý tài chính, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán và rủi ro tài chính trong hoạt động của doanh nghiệp,…; cung cấp thông tin cần thiết cho những dự đoán tài chính; cung cấp các căn cứ để kiểm tra, kiểm soát hoạt động, quản lý trong doanh nghiệp. Đối với những người hưởng lương trong doanh nghiệp: Bên cạnh thu nhập từ tiền lương, một số lao động còn có một phần vốn góp nhất định trong doanh nghiệp. Vì vậy, ngoài phần thu nhập từ tiền lương được trả họ còn có tiền lời được chia, hai khoản thu nhập này phụ thuộc vào kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Cụ thể, phân tích tài chính doanh nghiệp giúp người lao động đánh giá kết quả hoạt 2 động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp: doanh nghiệp làm ăn lỗ hay lãi; đánh giá chính sách đãi ngộ, cơ hội thăng tiến: định hướng việc làm ổn định và dốc sức làm tốt công việc của mình.
Đối với các nhà đầu tư: là những người giao vốn của mình cho doanh nghiệp quản lý sử dụng, được hưởng lợi và cũng chịu nhiều rủi ro. Phân tích tài chính doanh nghiệp giúp nhà đầu tư đánh giá doanh nghiệp và ước đoán giá trị cổ phiếu, khả năng sinh lời, phân tích rủi ro trong kinh doanh… dựa vào việc nghiên cứu các báo cáo tài chính, nghiên cứu các thông tin kinh tế, tài chính, những cuộc tiếp xúc trực tiếp với ban quản lý doanh nghiệp, đặt hàng các nhà phân tích tài chính doanh nghiệp… để làm rõ triển vọng phát triển của doanh nghiệp và đánh giá các cổ phiếu trên thị trường tài chính… nhằm ra quyết định đầu tư có hiệu quả nhất. Đối với các nhà cung cấp tín dụng: các nhà cung cấp tín dụng được đề cập đến là các tổ chức tài chính, ngân hàng cho doanh nghiệp vay vốn. Người cung cấp tín dụng cho doanh nghiệp thường cho vay qua hai dạng là tín dụng ngắn hạn và tín dụng dài hạn.
Đối với các khoản tín dụng ngắn hạn như vay ngắn hạn, tín dụng thương mại,…bên cho vay dựa vào những phân tích về điều kiện tài chính hiện hành, khả năng hoán chuyển thành tiền của tài sản ngắn hạn và tốc độ quay vòng của loại tài sản đó. Đối với các khoản tín dụng dài hạn, phân tích tài chính doanh nghiệp hướng đến tiềm lực phát triển trong dài hạn cũng như các nguồn đảm bảo khả năng đáp ứng các khoản thanh toán cố định (tiền lãi, trả nợ gốc…) trong tương lai. Các nhà cung cấp tín dụng dù ngắn hạn hay dài hạn đều quan tâm đến khả năng hoàn trả tiền vay (bao gồm cả tiền gốc và lãi vay) của doanh nghiệp. Thu nhập của người cho vay là lãi suất cho vay.
Do đó, phân tích tài chính đối với các nhà cung cấp tín dụng là xác định khả năng hoàn trả nợ của doanh nghiệp. Đối với các nhà cung cấp vật tư, hàng hoá, dịch vụ: phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp giúp xem xét, đánh giá, quyết định xem có cho phép khách hàng mua chịu hàng hoá hay không, họ cần nắm thông tin về khả năng thanh toán của doanh nghiệp trong hiện tại cũng như tương lai. Như vậy, mục tiêu của phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp là khác nhau đối với từng chủ thể trong nền kinh tế. Tuy nhiên, mục tiêu chung của phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp là cung cấp thông tin, đánh giá, dự báo và kiểm soát tình hình tài chính, hiệu quả hoạt động và rủi ro của doanh nghiêp.
Quy trình thực hiện phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp Để một doanh nghiệp vận hành suôn sẻ và đạt hiệu quả trong suốt kỳ kinh doanh, trước hết, người phân tích cần nắm vững các đặc điểm riêng biệt của doanh nghiệp, cùng với quy trình hoạt động của nó. Đặc biệt, việc phân tích tình hình tài chính là rất 3 quan trọng, bởi đây là yếu tố then chốt giúp nhận diện và giải quyết các vấn đề nếu doanh nghiệp đang đối mặt với khó khăn tài chính. Quy trình phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp thường bao gồm các bước sau: Sơ đồ 1. Quy trình phân tích tài chính doanh nghiệp Thu thập Xử lý Quyết định và thông tin thông tin dự báo (Nguồn: Giáo trình “Quản trị Tài chính doanh nghiệp”, Đại học Thăng Long) Để tiến hành phân tích tài chính doanh nghiệp cần bao gồm các bước công việc cụ thể sau: Bước 1: Thu nhập thông tin Đây là bước quan trọng đầu tiên trong quá trình phân tích tình hình tài chính trong doanh nghiệp.
Nếu thu thập thông tin không đúng, không đủ thì không thể có kết quả phân tích chính xác được. Phân tích tình hình tài chính cần phải sử dụng mọi nguồn thông tin có khả năng lí giải, thuyết minh thực trạng hoạt động tài chính của doanh nghiệp, phục vụ cho quá trình dự đoán tình hình tài chính. Thông tin cho quá trình phân tích tình hình tài chính được hình thành từ nhiều nguồn (báo cáo tài chính, báo cáo kế toán quản trị,…) và các thông tin quản lý khác. Trong đó, phân tích báo cáo tài chính là nguồn thông tin đặc biệt quan trọng.