CHƯƠNG I LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP VÀ PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. KHÁI QUÁT VỀ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm về tài chính doanh nghiệp : Tài chính doanh nghiệp là một phạm trù kinh tế khách quan, gắn liền với sự ra đời của nền kinh tế hàng hóa tiền tệ. Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp cần bỏ ra một số vốn nhất định, phù hợp với quy mô và điều kiện kinh doanh của mình nhằm có được các phương tiện cần thiết, đó là sức lao động, đối tượng lao động và tư liệu lao động.
Qua quá trình sản xuất tạo ra sản phẩm đầu ra, doanh nghiệp tiến hành tiêu thụ hàng hóa, lấy thu bù chi, nộp thuế cho Nhà nước, còn lại lợi nhuận sau thuế và tiếp tục phân phối khoản lợi nhuận này. Như vậy, quá trình hoạt động của doanh nghiệp cũng chính là quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm thực hiện mục tiêu cuối cùng của hoạt động kinh doanh là tối đa hóa lợi nhuận và gia tăng giá trị doanh nghiệp. Sự phát sinh, vận động và chuyển hóa liên tục của các dòng tiền vào, dòng tiền ra gắn liền với hoạt động đầu tư, hoạt động tài chính và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là một tất yếu nhằm tạo ra sự chuyển dịch về giá trị. Bên trong của quá trình tạo lập, sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp là các quan hệ kinh tế dưới hình thức giá trị hợp thành các quan hệ tài chính phản ánh bản chất của tài chính doanh nghiệp.
Đó là quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với Nhà nước; quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với các chủ thể khác; quan hệ tài chính trong nội bộ doanh nghiệp. Ngô Thị Kim Hòa 1 Lớp K43/11.02 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính Hoạt động tài chính là một mặt hoạt động của doanh nghiệp nhằm đạt tới mục tiêu gia tăng giá trị doanh nghiệp. Tài chính doanh nghiệp liên quan tới các nội dung sau : Thứ nhất, trong rất nhiều các quyết định đầu tư, doanh nghiệp nên lựa chọn đầu tư vốn vào đâu, đánh giá cơ hội đầu tư và hoạch định dự toán vốn như thế nào để đem lại lợi nhuận lớn nhất trong tương lai. Thứ hai, với nhu cầu vốn đầu tư đã được hoạch định đó thì doanh nghiệp nên sử dụng nguồn tài trợ nào? Doanh nghiệp cần cân nhắc nhiều mặt : về kết cấu nguồn vốn, ưu, nhược điểm của từng hình thức huy động vốn, chi phí sử dụng vốn,… để đưa ra lựa chọn tối ưu.
Thứ ba, tổ chức quản lý và sử dụng vốn như thế nào để đảm bảo tiết kiệm, hiệu quả và huy động tối đa mọi nguồn lực hiện có vào hoạt động kinh doanh. Thứ tư, việc phân phối lợi nhuận, trích lập và sử dụng các quỹ của doanh nghiệp được tiến hành như thế nào, có hợp lý, vừa đảm bảo được lợi ích của người lao động, các cổ đông vừa đáp ứng nhu cầu vốn phát triển doanh nghiệp những kỳ tiếp theo hay không? Thứ năm, kiểm soát, phân tích, đánh giá tình hình hoạt động như thế nào để tìm ra những điểm mạnh, điểm yếu, đưa ra dự báo, từ đó có được những quyết định kịp thời, thích hợp điều chỉnh hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, luôn đảm bảo doanh nghiệp trong tình trạng tài chính lành mạnh. Thứ sáu, thực hiện kế hoạch hóa tài chính như thế nào để đảm bảo doanh nghiệp luôn hoạt động liên tục và có hiệu quả. Như vậy, Tài chính doanh nghiệp là hệ thống các quan hệ kinh tế biểu hiện dưới hình thức giá trị gắn liền với sự chu chuyển vốn của doanh nghiệp phát sinh trong quá trình phân phối để tạo lập hoặc sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm đạt tới các mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp trong khuôn khổ pháp luật cho phép.
Tài chính doanh nghiệp có vai trò rất quan trọng đối với hoạt động của doanh nghiệp; nó huy động vốn đảm bảo cho các hoạt động kinh doanh diễn ra bình thường và liên tục; nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của doanh Ngô Thị Kim Hòa 2 Lớp K43/11.02 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính nghiệp và là công cụ hiệu quả để kiểm soát tình hình kinh doanh của doanh nghiệp. Khái niệm về quản trị tài chính doanh nghiệp Quản trị tài chính doanh nghiệp là việc lựa chọn và đưa ra các quyết định tài chính, tổ chức thực hiện các quyết định đó nhằm đạt được mục tiêu hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là tối đa hóa lợi nhuận, không ngừng gia tăng giá trị doanh nghiệp trên cơ sở cung ứng tốt nhất sản phẩm hàng hóa cho xã hội và tăng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Quản trị tài chính có quan hệ chặt chẽ với quản trị doanh nghiệp, có sức ảnh hưởng, chi phối các quyết định quản trị khác trong toàn doanh nghiệp. Trong hoạt động kinh doanh, các vấn đề tài chính luôn vận động liên tục, đòi hỏi các nhà quản trị tài chính phải có năng lực quản lý nhạy bén, vững về chuyên môn để đưa ra và tổ chức thực hiện các quyết định tài chính một cách khoa học, kịp thời và phù hợp.
Như vậy, để thực hiện tốt việc quản trị tài chính của doanh nghiệp thì cần phải xây dựng chiến lược kinh doanh, xác định rõ mục tiêu, lộ trình thực hiện và vạch ra chính sách tài chính doanh nghiệp. Các chuyên gia tài chính luôn phải đối mặt với các câu hỏi xoay quanh ba loại quyết định chiến lược quan trọng : (1) Quyết định đầu tư: Doanh nghiệp nên đầu tư vào cơ hội nào, lĩnh vực nào là phù hợp và có khả năng đạt hiệu quả kinh doanh cao nhất ? Đầu tư dài hạn hay ngắn hạn, ra bên ngoài hay bên trong doanh nghiệp ?. (2) Quyết định tài trợ: Doanh nghiệp huy động nguồn vốn nào cho quyết định đầu tư, vốn chủ hay vốn vay, nguồn dài hạn hay ngắn hạn, cơ cấu huy động như thế nào là hợp lý ?. (3) Quyết định phân phối lợi nhuận sau thuế: Lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp được chia như thế nào, tỷ lệ phân chia lãi, tỷ lệ giữ lại tái đầu tư là bao nhiêu % ? Để thực hiện được mục tiêu cuối cùng là gia tăng giá trị doanh nghiệp thì các nhà quản trị tài chính sau khi đề ra mục tiêu dài hạn cần phải xác định được Ngô Thị Kim Hòa 3 Lớp K43/11.02 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính những công việc cụ thể, thực hiện các mục tiêu trong ngắn hạn.
Chỉ khi dựa trên cơ sở phân tích, đánh giá các hoạt động của doanh nghiệp thì mới đưa ra được các quyết định tài chính phù hợp, khả thi và hiệu quả. Quản trị tài chính doanh nghiệp có vai trò quyết định đến sự tồn tại, phát triển của doanh nghiệp; điều đó được thể hiện qua những điểm chủ yếu sau : Thứ nhất, Huy động và đảm bảo đầy đủ, kịp thời vốn cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Trong quá trình hoạt động kinh doanh luôn nảy sinh các nhu cầu vốn ngắn hạn và dài hạn cho các hoạt động thường xuyên cũng như cho đầu tư phát triển của doanh nghiệp. Tài chính doanh nghiệp giúp xác định đúng đắn các nhu cầu vốn cần thiết trong từng thời kỳ và tìm nguồn vốn đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn kinh doanh.
Các nhà quản trị sẽ cân nhắc kỹ lưỡng để lựa chọn phương án huy động vốn có chi phí thấp, thuận lợi cho doanh nghiệp nhằm đảm bảo hoạt động kinh doanh được diễn ra bình thường và liên tục. Thứ hai, Tổ chức sử dụng vốn kinh doanh tiết kiệm và hiệu quả. Tài chính doanh nghiệp giữ vai trò quan trọng trong việc đánh giá và lựa chọn dự án đầu tư trên cơ sở phân tích khả năng sinh lời và mức độ rủi ro của các dự án, từ đó giúp lựa chọn dự án tối ưu. Việc huy động vốn kịp thời và phương pháp huy động vốn thích hợp giúp doanh nghiệp giảm được chi phí sử dụng vốn, góp phần tăng lợi nhuận.
Đồng thời, huy động tối đa số vốn hiện có giúp doanh nghiệp tránh được thiệt hại do ứ đọng vốn, tăng vòng quay tài sản, giảm số vốn vay, giảm tiền lãi phải trả, góp phần tăng lợi nhuận. Thứ ba, Kiểm soát tình hình kinh doanh của doanh nghiệp. Thông qua tình hình thu, chi tiền tệ hàng ngày, tình hình thực hiện các chỉ tiêu tài chính, các báo cáo tài chính, các nhà quản trị có thể đánh giá tổng quát và kiểm soát các mặt hoạt động của doanh nghiệp, từ đó phát hiện những tồn tại và đưa ra các quyết định điều chỉnh thích hợp. Quản trị tài chính doanh nghiệp ngày càng trở nên quan trọng đối với hoạt động của doanh nghiệp.
Các nhà quản trị doanh nghiệp cần sử dụng tốt công cụ quan trọng này để đưa ra được những kết quả phân tích đúng đắn và các quyết Ngô Thị Kim Hòa 4 Lớp K43/11.02 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính định phù hợp nhằm đạt được mục tiêu quan trọng nhất là tối đa hóa giá trị doanh nghiệp. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Sự cần thiết của việc phân tích, đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp Đánh giá tình hình tài chính doanh nghiệp là việc xem xét, phân tích một cách toàn diện trên tất cả các mặt hoạt động của tài chính doanh nghiệp để thấy được thực trạng tài chính là tốt hay xấu, xác định rõ nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến tình hình tài chính, từ đó giúp nhà quản lý doanh nghiệp có những quyết định kịp thời để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển thì phải luôn luôn củng cố tiềm lực tài chính và không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh của mình.
Các nhà quản trị phải luôn nắm bắt và kiểm soát được mọi hoạt động của doanh nghiệp, biết rõ vị trí của doanh nghiệp trong lĩnh vực kinh doanh, hay nói cách khác là phải có được cái nhìn xác thực về thực trạng tài chính của doanh nghiệp cũng như tiềm năng phát triển của doanh nghiệp, từ đó mới tận dụng được các cơ hội kinh doanh, đưa ra các quyết định tài chính phù hợp nhằm duy trì và phát triển doanh nghiệp.