CHƯƠNG I TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1. Dưới góc độ lý luận Trong điều kiện ngày nay, khi nền kinh tế nước ta đang hội nhập mạnh mẽ với nền kinh tế thế giới thì sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng trở nên gay gắt. Nền kinh tế thế giới thì đang suy thoái một cách trầm trọng, Việt Nam nói chung và các doanh nghiệp trong nước nói riêng cũng bị ảnh hưởng rất nặng nề.
Vậy các doanh nghiệp phải làm gì để thoát khỏi tình trạng như hiện nay? Các doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở mục tiêu hoạt động để tồn tại và đứng vững trên thị trường mà phải ngày càng phát triển hơn nữa. Do vậy, họ cần thực hiện tiết kiệm chi phí, đảm bảo chất lượng sản phẩm, nâng cao doanh thu và lợi nhuận cho doanh nghiệp. Để làm được điều đó đòi hỏi các doanh nghiệp phải thường xuyên thực hiện công tác phân tích kinh tế doanh nghiệp đặc biệt là phân tích lợi nhuận từ đó đưa ra các giải pháp kinh doanh có hiệu quả hơn. Lợi nhuận luôn luôn là vấn đề sống còn đối với mỗi doanh nghiệp, tối đa hóa lợi nhuận là mục tiêu mà doanh nghiệp nào cũng muốn hướng tới.
Chỉ khi hoạt động kinh doanh có hiệu quả, nhà kinh doanh thu được lợi nhuận thì họ mới có cơ hội phát triển hơn nữa trên thị trường. Các doanh nghiệp luôn đề cập đến các giải pháp nhằm tăng lợi nhuận trong những chủ trương, chính sách của mình, nhưng để làm được như vậy thì doanh nghiệp phải thường xuyên tiến hành phân tích hoạt động sản xuất kinh doanh nói chung và phân tích tình hình lợi nhuận trong doanh nghiệp nói riêng để thấy được sự khác nhau về tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh qua từng thời kỳ và những tồn tại trong doanh nghiệp rồi từ đó đề ra các giải pháp tối ưu cho việc quản lý kinh doanh của mình. SV: Nguyễn Thị Làn GVHD: PGS.Nguyễn Quang Hùng Luan van 2 Chuyên đề tốt nghiệp Trường đại học thương mại 1. Dưới góc độ thực tiễn Tại đơn vị thực tập qua điều tra khảo sát sơ bộ, thực trạng công ty cho thấy 80% ý kiến của người được điều tra đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch lợi nhuận chưa tốt không tương xứng với tiềm năng của công ty.
Công tác phân tích đặc biệt là phân tích lợi nhuận chưa đáp ứng yêu cầu của ban quản trị. Chính vì vậy, tiến hành phân tích lợi nhuận doanh nghiệp nhằm nhận thức, đánh giá đúng đắn toàn diện khách quan tình hình lãi lỗ. Từ đó thấy được những kết quả đạt được cũng như những hạn chế tồn tại, đồng thời tìm ra những nguyên nhân khách quan, chủ quan và đề ra những giải pháp góp phần nâng cao lợi nhuận cho doanh nghiệp. XÁC LẬP VÀ TUYÊN BỐ VẤN ĐỀ TRONG ĐỀ TÀI Qua quá trình thực tập ở Công ty TNHH Hoàng Gia, với những kiến thức đã tích lũy được cùng với sự nhận thức về tầm quan trọng của vấn đề, em chọn đề tài: “Phân tích tình hình lợi nhuận tại Công ty TNHH Hoàng Gia” làm đề tài cho chuyên đề tốt nghiệp của mình và mong muốn vấn đề nghiên cứu đưa ra những giải pháp nhằm giúp cho công ty hoạt động đạt hiệu quả kinh doanh tốt hơn.
CÁC MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Mục tiêu chung khi bắt tay vào làm chuyên đề này chính là phải dựa trên cơ sở nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến lợi nhuận và phân tích lợi nhuận doanh nghiệp để có thể hiểu và nắm rõ một số vấn đề lý thuyết cơ bản từ đó làm nền tảng để tiếp tục đi phân tích thực trạng hoạt động SXKD, cơ cấu tổ chức, quản lý và đặc biệt là phân tích, đánh giá chất lượng của hoạt động phân tích lợi nhuận tại Công ty TNHH Hoàng Gia, qua đó có thể đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng của hoạt động này hơn nữa. Dưới đây là một số mục tiêu cụ thể: SV: Nguyễn Thị Làn GVHD: PGS.Nguyễn Quang Hùng Luan van 3 Chuyên đề tốt nghiệp Trường đại học thương mại - Đề tài nghiên cứu hệ thống hóa một số vấn đề lý thuyết cơ bản về lợi nhuận và phân tích lợi nhuận làm cơ sở cho việc phân tích phần thực trạng. - Phân tích, đánh giá thực trạng tình hình thực hiện lợi nhuận tại công ty TNHH Hoàng Gia từ đó thấy được kết quả đạt được và những hạn chế còn tồn tại cần giải quyết. - Đưa ra đề xuất, kiến nghị và một số giải pháp nhằm nâng cao lợi nhuận tại Công ty TNHH Hoàng Gia.
PHẠM VI NGHIÊN CỨU - Đối tượng nghiên cứu của đề tài là lợi nhuận và đưa ra các giải pháp gia tăng lợi nhuận của công ty. - Đơn vị nghiên cứu được đề cập đến trong chuyên đề là Công ty TNHH Hoàng Gia. - Thời gian nghiên cứu là các hoạt động của doanh nghiệp trong 2 năm gần đây từ năm 2009 đến năm 2010. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ PHÂN ĐỊNH NỘI DUNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.
Một số khái niệm cơ bản và kết cấu lợi nhuận 1. Một số khái niệm cơ bản - Lợi nhuận là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh kết quả kinh tế của các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, nó là khoản chênh lệch giữa các khoản thu nhập thu được và các khoản chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra để đạt được thu nhập đó trong một kỳ nhất định (Giáo trình tài chính doanh nghiệp thương mại – Trường Đại Học Thương Mại, 2005, tr. Công thức chung xác định lợi nhuận: Tổng lợi nhuận = Tổng doanh thu – Tổng chi phí SV: Nguyễn Thị Làn GVHD: PGS.Nguyễn Quang Hùng Luan van 4 Chuyên đề tốt nghiệp Trường đại học thương mại - Lợi nhuận kế toán: Theo chuẩn mực kế toán số 17 “Thuế thu nhập doanh nghiệp” (26 chuẩn mực kế toán Việt Nam, nxb Tài chính, 2008, tr.239) Lợi nhuận kế toán là lợi nhuận hoặc lỗ của một kỳ, trước khi trừ thuế thu nhập doanh nghiệp, được xác định theo quy định của chuẩn mực kế toán và chế độ kế toán. - Doanh thu: Theo chuẩn mực số 14 “Doanh thu và thu nhập khác” (26 chuẩn mực kế toán Việt Nam, nxb Tài chính, 2008, tr.56) doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu.
- Các khoản giảm trừ doanh thu (26 chuẩn mực kế toán Việt Nam, nxb Tài chính, 2008, tr.56), bao gồm: Chiết khấu thương mại: Là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với khối lượng lớn. Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm trừ cho người mua do hàng hóa kém phẩm chất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu. Giá trị hàng bán bị trả lại: Là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ trối thanh toán. - Giá vốn hàng bán: Phản ánh trị giá gốc của thành phẩm, hàng hóa, dịch vụ xuất bán bán trong kỳ (với doanh nghiệp thương mại, nó chính là trị giá mua + chi phí mua của hàng hóa bán ra).
Khi xác định được doanh thu thì đồng thời giá trị sản phẩm, hàng hóa xuất bán cũng được phản ánh vào giá trị vốn để xác định kết quả (Giáo trình kế toán tài chính, trường ĐH Thương mại). - Chi phí bán hàng: Là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí lao động sống và lao động vật hóa cần thiết phát sinh liên quan đến quá trình tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ (Giáo trình nguyên lý kế toán, trường ĐH Thương mại, nxb thống kê, 2009, tr.134) SV: Nguyễn Thị Làn GVHD: PGS.Nguyễn Quang Hùng Luan van 5 Chuyên đề tốt nghiệp Trường đại học thương mại - Chi phí quản lý doanh nghiệp: Là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí lao động sống và lao động vật hóa cần thiết phát sinh ở bộ máy quản lý chung của doanh nghiệp gồm các chi phí quản lý kinh doanh, chi phí quản lý hành chính và chi phí chung khác liên quan đến hoạt động chung của doanh nghiệp (Giáo trình nguyên lý kế toán, trường ĐH Thương mại, nxb thống kê, 2009, tr. Kết cấu lợi nhuận Lợi nhuận từ hoạt động bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là lợi nhuận thu được từ hoạt động kinh doanh hàng hóa dịch vụ được hình thành từ việc thực hiện chức năng và nhiệm vụ chủ yếu của doanh nghiệp, những nhiệm vụ này được ghi trong quyết định thành lập công ty. Bộ phận lợi nhuận này thường chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng lợi nhuận của doanh nghiệp Lợi nhuận từ hoạt động tài chính: Ngoài lĩnh vực hoạt động bán hàng và cung cấp dịch vụ, các doanh nghiệp còn có thể tham gia vào hoạt động đầu tư tài chính, hoạt động tài chính là hoạt động đầu tư vốn ra bên ngoài doanh nghiệp.
Lợi nhuận tài chính = Thu nhập tài chính – Chi phí tài chính – Thuế (nếu có) Doanh thu từ hoạt động tài chính gồm: - Tiền lãi: lãi cho vay, lãi tiền gửi, đầu tư trái phiếu, chiết khấu thanh toán được hưởng. - Thu nhập từ cho thuê tài sản, cho người khác sử dụng tài sản, bằng sáng chế, nhãn hiệu thương mại. - Chênh lệch giữa giá bán, giá mua từ hoạt động mua bán chứng khoán ngắn hạn, dài hạn, mua bán ngoại tệ. - Cổ tức, lợi nhuận được chia từ đầu tư cổ phiếu, trái phiếu, góp vốn kinh doanh.
- Thu từ kinh doanh bất động sản SV: Nguyễn Thị Làn GVHD: PGS.Nguyễn Quang Hùng Luan van 6 Chuyên đề tốt nghiệp Trường đại học thương mại - Thu nhập từ các hoạt động đầu tư khác Chi phí tài chính gồm các khoản chi phí hoặc các khoản lỗ liên quan đến hoạt động đầu tư tài chính, bao gồm: - Lỗ do chuyển nhượng các khoản đầu tư ngắn hạn - Lỗ do chênh lệch tỷ giá ngoại tệ - Chi phí cho vay và đi vay vốn, mua bán ngoại tệ, chứng khoán, chi phí góp vốn liên doanh. - Lãi tiền vay (đi vay) - Chiết khấu thanh toán cho người mua - Giá vốn đầu tư bất động sản, chi phí phát sinh từ hoạt động kinh doanh bất động sản. Lợi nhuận khác: Được hình thành từ những nguồn bất thường khác ngoài các hoạt động sản xuất kinh doanh và hoạt động đầu tư tài chính, là số chênh lệch giữa các khoản thu nhập khác và các khoản chi phí khác ngoài dự tính của doanh nghiệp. Những khoản lãi này phát sinh không thường xuyên, doanh nghiệp không dự kiến trước được nhưng ít có khả năng thực hiện.