Chương 1: Lý luận chung về phân tích tài chính doanh nghiệp Chương 2: Phân tích tình hình tài chính công ty CPTM Ban Mai Xanh Chương 3: Giải pháp nâng cao năng lực tài chính tại công ty TMCP Ban Mai Xanh Nguyễn Thị Hằng Lớp TCDNA – K15 Khóa luận tốt nghiệp 3 Học viện ngân hàng CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Các khái niệm cơ bản về phân tích tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính doanh nghiệp là một quá trình kiểm tra, xem xét, so sánh đối chiếu các số liệu về tài chính hiện hành và trong quá khứ của DN nhằm mục đính đánh giá thực trạng tài chính, dự tính các rủi ro và tiềm năng tương lai của một DN, trên cơ sở đó giúp cho nhà phân tích ra các quyết định tài chính có liên quan tới lợi ích của DN đó. Như vậy, phân tích tài chính doanh nghiệp là nhằm đánh giá hiệu suất và mức độ rủi ro của các hoạt động tài chính 1.
Vai trò của phân tích tài chính doanh nghiệp 1. Đối với các nhà quản trị tài chính Việc phân tích TCDN đối với nhà quản trị nhằm đánh giá hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, xác định điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp từ đó định hướng cho ban lãnh đạo ra các quyết định đầu tư, tài trợ, phân chia lợi tức. Đây là cơ sở quan trọng cho các hoạch định tài chính trong tương lai của DN, dự báo và có biện pháp hạn chế phòng ngừa rủi ro trong kinh doanh. Đối với nhà đầu tƣ Nhà đầu tư có thể là cá nhân hay tổ chức bỏ vốn để DN thực hiện hoạt động kinh doanh và có thể gặp rủi ro từ khoản vốn đó.
Do đó họ cần tiến hành phân tích tài chính doanh nghiệp để xác định được thời gian hoàn vốn, mức Nguyễn Thị Hằng Lớp TCDNA – K15 Khóa luận tốt nghiệp 4 Học viện ngân hàng sinh lời, rủi ro cũng như triển vọng của DN trong tương lai. Như vậy phân tích TCDN giúp họ đưa ra quyết định bỏ vốn vào DN hay rút vốn khỏi DN. Đối với ngƣời cho vay Người cho vay quan tâm tới khả năng vay và trả nợ của DN. Trước khi đưa ra các quyết định cho vay, nhà cho vay cần xem xét: Doanh nghiệp có thực sự có nhu cầu vay vốn hay không? Khả năng trả nợ vay của DN hiện tại và trong tương lai như thế nào? Khoản vay có ảnh hưởng tới khả năng tài chính của nhà cho vay hay không? Phân tích tài chính với các khoản cho vay ngắn hạn và dài hạn là khác nhau.
Nếu trước quyết định cho vay ngắn hạn người cho vay quan tâm tới khả năng thanh toán ngắn hạn của DN, thì trước quyết định cho vay dài hạn, người cho vay đặc biệt quan tâm đến khả năng sinh lời từ hoạt động kinh doanh của DN. Ngoài ra phân tích TCDN cũng rất cần thiết đối với cơ quan thuế, nhà cung cấp, người lao động, cơ quan thanh tra và luật sư…Doanh nghiệp là tế bào của xã hội nên hoạt động của DN phần nào phản ánh tình hình phát triển hay suy thoái của nền kinh tế. Qua đó giúp các nhà quản lý kinh tế vĩ mô thấy được thực trạng của nền kinh tế, từ đó xây dựng các kế hoạch và chính sách phù hợp nhằm thúc đẩy tình hình tài chính của DN nói riêng và tình hình tài chính quốc gia nói chung. Kết luận: Phân tích TCDN có vai trò rất quan trọng không chỉ đối với chính bản thân doanh nghiệp mà còn là mối quan tâm của nhiều nhóm người trong nền kinh tế.
Phƣơng pháp chủ yếu trong phân tích tài chính doanh nghiệp Nguyễn Thị Hằng Lớp TCDNA – K15 Khóa luận tốt nghiệp 5 Học viện ngân hàng 1. Phƣơng pháp so sánh Đây là phương pháp được sử dụng phổ biến và thường được thực hiện ở bước khởi đầu của việc phân tích. Điều kiện áp dụng: - Có cùng nội dung kinh tế - Phải thống nhất về phương pháp tính - Phải cùng một đơn vị đo lường và thu thập trong cùng độ dài thời gian. - Các chỉ tiêu phải được quy đổi về cùng một quy mô và điều kiện kinh doanh tương tự nhau Mục đính của phương pháp: - So sánh giữa trị số của chỉ tiêu kì thực tế với trị số của chỉ tiêu kì kế hoạch nhằm đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ kế hoạch mà DN đã đặt ra.
- So sánh giữ kết quả kì này với kết quả kì trước nhằm đánh giá tốc độ, xu hướng phát triển của hiện tượng và kết quả kinh tế. - So sánh kết quả của bộ phận với kết quả trung bình của tổng thể hoặc giữa kết quả của đơn vị này với kết quả của đơn vị khác cùng quy mô, lĩnh vực hoạt động để đánh giá mức độ tiên tiến hay lạc hậu của đơn vị. Kỹ thuật so sánh So sánh tương đối: phản ánh kết cấu mối quan hệ tốc độ phát triển và mức độ phổ biến của các chỉ tiêu kinh tế So sánh tuyệt đối: Cho biết khối lượng, quy mô doanh nghiệp đạt được từ các chỉ tiêu kinh tế giữa kỳ phân tích và kỳ gốc. Nguyễn Thị Hằng Lớp TCDNA – K15 Khóa luận tốt nghiệp 6 Học viện ngân hàng So sánh bình quân: Cho biết khả năng biến động của một bộ phận, chỉ tiêu hoặc nhóm chỉ tiêu.
Quá trình phân tích theo kỹ thuật của phương pháp so sánh có thể thực hiện theo ba hình thức: - So sánh theo chiều dọc: là quá trình so sánh nhằm xác định tỷ lệ quan hệ tương quan giữa các chỉ tiêu từng kỳ của các báo cáo kế toán - tài chính, nó còn gọi là phân tích theo chiều dọc (cùng cột của báo cáo). - So sánh chiều ngang: là quá trình so sánh nhằm xác định tỷ lệ và chiều hướng biến động các kỳ trên báo cáo kế toán tài chính, nó còn gọi là phân tích theo chiều ngang (cùng hàng trên báo cáo). - So sánh xác định xu hướng và tính liên hệ của các chỉ tiêu: các chỉ tiêu riêng biệt hay các chỉ tiêu tổng cộng trên báo cáo được xem trên mối quan hệ với các chỉ tiêu phản ánh quy mô chung và chúng có thể được xem xét nhiều kỳ (từ 3 đến 5 năm hoặc lâu hơn) để cho ta thấy rõ xu hướng phát triển của các hiện tượng nghiên cứu. Các hình thức sử dụng kỹ thuật so sánh trên thường được phân tích trong các phân tích báo cáo tài chính - kế toán, nhất là bản báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, bảng cân đối kế toán và bảng lưu chuyển tiền tệ là các báo cáo tài chính định kỳ của doanh nghiệp.
Phƣơng pháp phân tổ Để phân tích một cách sâu sắc các đối tượng nghiên cứu, không thể chỉ dựa vào các chỉ tiêu tổng hợp, mà cần phải đánh giá theo các chỉ tiêu cấu thành của chỉ tiêu phân tích, hay nói cách khác phải sử dụng phương pháp phân tổ. Phân tổ là phân chia sự kiện nghiên cứu, các kết quả kinh tế thành nhiều bộ phận, nhiều tổ theo những tiêu thức nhất định. Thông thường trong phân tích người ta có thể chia các kết quả kinh tế theo các tiêu thức sau: Nguyễn Thị Hằng Lớp TCDNA – K15 Khóa luận tốt nghiệp 7 Học viện ngân hàng Chi tiết theo bộ phận cấu thành chỉ tiêu: - Chi tiết theo thời gian: theo thời gian giúp cho việc đánh giá kết quả sản xuất kinh doanh được chính xác, tìm được các giải pháp có hiệu quả cho công việc sản xuất kinh doanh, tuỳ theo đặc tính của quá trình kinh doanh, tuỳ theo nội dung kinh tế của các chỉ tiêu phân tích, tuỳ mục đích phân tích khác nhau có thể lựa chọn khoảng thời gian cần chi tiết khác nhau và chỉ tiêu chi tiết khác nhau. - Chi tiết theo địa điểm: là xác định các chỉ tiêu phân tích theo các địa điểm thực hiện các chỉ tiêu đó.
Phƣơng pháp phân tích tỷ lệ Phân tích tỷ lệ: Một tỷ lệ toán học được biểu hiện một mối quan hệ giữa một lượng này với một lượng khác. Điều kiện áp dụng: Một tỷ lệ áp dụng cần gắp với một ý nghĩa kinh tế cụ thể. Một tỷ lệ muốn có ý nghĩa kinh tế nào đó thì các yếu tố cấu thành nó phải thể hiện mối quan hệ có ý nghĩa. VD: mối quan hệ giữa lợi nhuận trước thuế trên tổng tài sản… Phương pháp này giúp các nhà phân tích khai thác có hiệu quả những số liệu và phân tích một cách hệ thống hàng loạt tỷ lệ theo chuỗi thời gian liên tục hoặc theo từng giai đoạn.
Phƣơng pháp Dupont Bản chất của phương pháp này là tách một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp thành tích của chuỗi các tỷ số có mối quan hệ nhân quả với nhau. Với phương pháp này nhà phân tích có thể tìm được những nhân tố, những nguyên nhân dẫn đến hiện tượng tốt xấu trong mỗi hoạt động cụ thể của DN, từ đó thấy được mặt mạnh, điểm yếu trong các hoạt động của DN. Nguyễn Thị Hằng Lớp TCDNA – K15 Khóa luận tốt nghiệp 8 Học viện ngân hàng Phương trình Dupont: ROE= = lợi nhuận ròng biên x Vòng quay tài sản x Đòn bẩy tài chính Như vậy qua khai triển chỉ tiêu ROE chúng ta có thể thấy chỉ tiêu này được cấu thành bởi ba yếu tố chính là lợi nhuận ròng biên, vòng quay tài sản và đòn bẩy tài chính có nghĩa là để tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh (tức là gia tăng ROE) doanh nghiệp có 3 sự lựa chọn cơ bản là tăng một trong ba yếu tố trên. - Thứ nhất doanh nghiệp có thể gia tăng khả năng cạnh tranh nhằm nâng cao doanh thu và đồng thời tiết giảm chi phí nhằm gia tăng lợi nhuận ròng biên.
- Thứ hai doanh nghiệp có thể nâng cao hiệu quả kinh doanh bằng cách sử dụng tốt hơn các tài sản sẵn có của mình nhằm nâng cao vòng quay tài sản. - Thứ ba doanh nghiệp có thể nâng cao hiệu quả kinh doanh bằng cách nâng cao đòn bẩy tài chính hay nói cách khác là vay nợ thêm vốn để đầu tư. Nếu mức lợi nhuận trên tổng tài sản của doanh nghiệp cao hơn mức lãi suất cho vay thì việc vay tiền để đầu tư của doanh nghiệp là hiệu quả. Phƣơng pháp xác định mức độ ảnh hƣởng của từng nhân tố đến kết quả kinh doanh.
Đây là phương pháp được sử dụng để xác định mức độ ảnh hưởng cụ thể của từng nhân tố đến chỉ tiêu nghiên cứu.