Lời mở đầu Chương 2 : Tổng quan về phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động cho vay tại NHTM Chương 3 : Thực trạng công tác phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động vay vốn tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Bắc Ninh. Chương 4 : Giải pháp hoàn thiện công tác phân tích tài chính doanh nghiệp phục vụ cho hoạt động cho vay tại BIDV chi nhánh Bắc Ninh. Chương 5 : Kết luận 2 CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN VỀ PHÂN TÍ CH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 2.1 Khái niệm và mục đích phân tích tài chính doanh nghiệp: 2.1 Khái niệm : Hoạt động cho vay là hoạt động chính và chủ yếu của các Ngân hàng thương mại.Tuy nhiên , đó lại là hoạt động chứa nhiều rủi ro tiềm ẩn có thể xảy ra. Đề giảm thiểu những rủi ro đó , các ngân hàng phải phân tích tài chính khách hàng một các tỉ mỉ và chính xác.Có rất nhiều định nghĩa khác nhau về phân tích tài chính như “ Phân tích tình hình tài chính là việc xem xét đánh giá kết quả của việc quản lý và điều hành tài chính của doanh nghiệp thông qua các số liệu trên báo cáo tài chính.” Nhưng ta có thể hiểu phân tích tài chính doanh nghiệp là quá trình sử dụng một tập hợp các phương pháp và công cụ cho phép thu thập và xử lý các thông tin tài chính và các thông tin khác trong quản lý doanh nghiệp, giúp cho các chủ thể có lợi ích gắn với doanh nghiệp có thể dự đoán chính xác tài chính của doanh nghiệp trong tương lai cũng như những rủi ro tài chính mà họ có thể gặp phải khi đầu tư vào doanh nghiệp.
Qua đó có những quyết định phù hợp với lợi ích họ nhận được.2 Sự cần thiết phải phân tích khách hàng trong hoạt động cho vay của NHTM: Có rất nhiều đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp như: các nhà quản lý doanh nghiệp , nhà đầu tư , những tổ chức cung cấp tín dụng cho doanh nghiệp như Ngân hàng hay các tổ chức tài chính , những người được hưởng lương trong doanh nghiệp , các cơ quan quản lý Nhà nước ,… Tuy nhiên, mọi đối tượng đề quan tâm tới kết quả phân tích tình hình tài chính khách hàng bởi đó là hoạt động chứa đựng nhiều rủi ro.Để hạn chế tối đa những rủi do có thể xảy ra ta cần phân tích tài chính doanh nghiệp một cách kỹ lưỡng và cẩn thận trước khi ra quyết định tài chính. Đặc biệt trong hoạt động cho vay của các Ngân hàng , tầm quan trọng của quá trình phân tích khách hàng trước khi ra quyết định cho vay như sau : 3 Đầu tiên, phân tích tài chính doanh nghiệp giúp Ngân hàng đưa ra quyết định đúng đắn. Phân tích tài chính doanh nghiệp sẽ giúp Ngân hàng có đưa ra quyết định cho vay hay không sau khi đã xác định được khả năng thanh toán các khoản nợ của doanh nghiệp khi đến hạn. Nếu Ngân hàng không thực hiện công tác phân tích hoặc thực hiện công tác phân tích không đạt hiệu quả sẽ khiến cho Ngân hàng dễ rơi vào tình trạng bị nợ xấu , thiệt hại cho ngân hàng , ảnh hưởng tới uy tín của ngân hàng và mấy cơ hội kinh doanh.
Thứ hai , phân tích tài chính doanh nghiệp giúp Ngân hàng xác định chính xác khả năng thanh toán của khách hàng. Để xác định chính xác được năng lực tài chính của khách hàng và đưa ra được các hạn mức , thời gian , lãi suất và các chính sách cho vay phù hợp các nhà phân tích phải phân tích một cách kỹ lưỡng và chính xác. Thứ ba, phân tích tài chính doanh nghiệp giúp ngân hàng lường trước được các rủi ro có thể xảy ra và thực hiện trích lập dự phòng rủi ro. Thông qua quá trình phân tích tài chính doanh nghiệp, Ngân hàng sẽ dựa vào đó để lập các quỹ trích lập dự phòng để ứng phó kịp thời nếu mắc phải những rủi ro có thể xảy ra , giảm thiệt hại đối với Ngân hàng.
̀ h phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoa ̣t đô ̣ng cho vay của 2.2 Quy trin các Ngân hàng Thương mại Phân tích tài chính doanh nghiệp trong hoạt động cho vay là bước quan trọng để giúp Ngân hàng giảm thiểu được những rủi ro có thể xảy ra. Để quá trình phân tích tài chính doanh nghiệp đạt hiệu quả thì việc phân tích phải được tổ chức khoa học , hợp lý và thường phải trải qua quy trình phân tích 5 bước như sau : Bước 1 : Lập kế hoạch phân tích Có thể nói lập kế hoạch phân tích là “ xương sống” cho toàn bộ quá trình phân tích bởi nó ảnh hưởng rất nhiều tới chất lượng và hiệu quả của quá trình phân tích tài chính.Lập kế hoạch phân tích là công việc bao gồm việc xác định nội dung phân tích , phạm vi phân tích , thời gian tiến hành phân tích và cách tổ chức phân tích. • Xác định nội dung phân tích là quá trình phân tích đối tượng dựa trên thông tin tài chính hay phi tài chính , phân tích toàn bộ hay phân tích bộ phận. 4 • Phạm vi phân tích là quá trình lựa chọn phân tích toàn bộ hoạt động tài chính với mục đích làm rõ toàn bộ tình hình tài chính của doanh nghiệp.Hay lựa chọn phân tích bộ phận là chỉ phân tích tập trung vào một khía cạnh cụ thể trong hoạt động tài chính của doanh nghiệp.
• Thời gian tiến hành phân tích là việc xác định thời gian tối đa và thiếu thiểu dành cho quá trình phân tích doanh nghiệp trước khi ra quyết định cho vay giúp cho quá trình cho vay dễ dàng và rõ ràng. Bước 2 :Xác định nội dung phân tích: Tại bước này các nhà phân tích sẽ tính toán , cụ thể hóa các chỉ tiêu tài chính qua các dạng sơ đồ , bảng , biểu và lập bảng so sánh các chỉ tiêu tài chính giữ các kì kinh doanh hay so sánh các chỉ tiêu tài chính với chỉ tiêu của các doanh nghiệp cùng ngành. Từ đó có thể vạch ra được những nguyên nhân , những biến động ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Bước 3 : Thu thập và xử lý thông tin Sau khi đã lên kế hoạch phân tích cụ thể và rõ ràng cho từng đối tượng , nhà phân tích sẽ thu thập thông tin và xử lý các thông tin đã thu thập được.
• Trong quá trình thu thập thông tin nhà phân tích sẽ thu thập mọi nguồn thông tin tin cậy có thể làm rõ được thực trạng hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Thông tin phân tích có thể bao gồm những thông tin nội bộ do doanh nghiệp cung cấp và thông tin bên ngoài , đặc biệt là những thông tin kế toán. • Sau khi thu thập đủ các thông tin cần phân tích , các nhà phân tích sẽ xử lý thông tin. Khi đó , nhà phân tích sẽ xem xét các thông tin trên nhiều khía cạnh khác nhau để xác minh độ xác thực và đánh giá các chỉ số để phục vụ cho quá trình ra quyết định một cách nhanh chóng.
Bước 4 : Phân tích Những nguyên nhân và biến động ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp cần được các chuyên viên phân tích một cách cụ thể để làm rõ các mối quan hệ, các nhân tố tác động rồi từ đó đưa ra quyết định về thành công và rủi ro trong quá trình cho vay đối với doanh nghiệp. Bước 5 : Tổng hợp và dự đoán 5 Cuối cùng nhà phân tích sẽ tổng hợp tất cả các dữ liệu đã thực hiện ở 4 bước trên để lập thành bản báo cáo phân tích tổng hợp. Báo cáo phân tích tổng hợp là bản báo cáo tập hợp những nhận xét , đánh giá của nhà phân tích về tình hình hoạt động của doanh nghiệp cũng như chỉ ra những nhân tố tác động tới hoạt động của doanh nghiệp và chỉ ra những rủi ro hoặc thành công khi quyết định cho vay.3 Các phương pháp phân tích Có thể nói , phân tích chính xác tình hình tài chính của một doanh nghiệp là bước đệm cực kì quan trọng của mỗi Ngân hàng trước khi quyết định cho vay. Vì vậy nên các nhà phân tích phải kết hợp sử dụng các phương pháp mang tính nghiệp vụ khác nhau như phương pháp so sánh, phương pháp loại trừ , phương pháp dự báo , phương pháp dupont,…Mỗi một phương pháp có những tác dụng khác nhau và được sử dụng trong từng nội dung phân tích khác nhau.1 Phương pháp so sánh Với mục đích là làm rõ sự khác biệt hay nhận diện ra những đặc trưng riêng, tìm ra xu hướng , quy luật biến động của đối tượng nghiên cứu.
Rồi từ đó giúp cho các chủ thể quan tâm có căn cứ để ra quyết định nên phương pháp so sánh được sử dụng rộng rãi trong phân tích tài chính. Có 3 dạng so sánh thường được sử dụng trong phân tích là so sánh bằng số tuyệt đối ,so sánh bằng số tương đối và so sánh bằng số bình quân: - So sánh bằng số tuyệt đối là việc phản ánh qui mô của chỉ tiêu nghiên cứu nên khi so sánh bằng số tuyệt đối, các nhà phân tích sẽ thấy rõ được sự biến động về qui mô của chỉ tiêu nghiên cứu - Còn khi so sánh bằng số tương đối các nhà phân tích sẽ nắm được kết cấu , mối quan hệ , tốc độ phát triển , xu hướng biến động , quy luật biến động của các chỉ tiêu kinh tế. - So sánh bằng số bình quân là thao tác so sánh nhằm chỉ ra biểu hiện , tính chất đặc trưng của một đơn vị hay một tổng thể cùng tính chất. Từ đó có thể dễ dàng so sánh giữa các doanh nghiệp có cùng tính chất hay lĩnh vực hoạt động.
Có thể nói đây là phương pháp có ưu điểm là một phương pháp phổ biến và rất dễ sử dụng.Tuy nhiên , điều kiện khi sử dụng phương pháp so sánh là phải xác định rõ “ gốc so sánh”, “kỳ phân tích” và các chỉ tiêu so sánh phải thống nhất với nhau 6 về nội dung kinh tế , phương pháp tính toán , thời gian tính toán. Tuy nhiên các doanh nghiệp khác nhau lại áp dụng các chính sách kế toán khác nhau khiến cho các chỉ số tài chính khác nhau. Điều này khiến cho các tín dụng viên dễ mắc lỗi khi so sánh các chỉ số tuy có cùng nội dung kinh tế nhưng khác nhau về phương pháp tính toán khiến cho kết quả so sánh bị sai với thực tế.