CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Những vấn đề cơ bản về phân tích tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm, ý nghĩa và các mối quan hệ tài chính chủ yếu Phân tích tài chính là tổng thể các hư ng há được sử dụng để đánh giá tình hình tài chính đ qua và hiện tại, gi cho nhà quản lý đưa ra được quyết đ nh quản lý chuẩn xác và đánh giá được kết quả hoạt đ ng, từ đó gi đối tượng quan tâm có những dự đoán chính xác về mặt tài chính, qua đó có các quyết đ nh hù hợ với lợi ích của h Hoạt đ ng tài chính đóng vai trò quan tr ng trong hoạt đ ng sản xuất kinh doanh và có ý nghĩa quyết đ nh đối với sự tồn tại và hát triển của các doanh nghiệ Do đó tất cả các hoạt đ ng sản xuất kinh doanh đều có ảnh hưởng đến tình hình tài chính doanh nghiệ ; ngược lại, tình hình tài chính tốt hay xấu đều có tác đ ng th c đẩy hoặc kìm h m đối với quá trình sản xuất kinh doanh. Qua hân tích tình hình tài chính mới đánh giá đầy đủ, chính xác tình hình hân hối, sử dụng và quản lý các loại vốn, nguồn vốn, vạch ra khả năng tiềm tàng về vốn của doanh nghiệ Trên c sở đó đề ra iện há nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, gi doanh nghiệ củng cố tốt h n hoạt đ ng tài chính của mình Phân tích tình hình tài chính là công cụ không thể thiếu hục vụ công tác quản lý của an quản lý doanh nghiệ , các c quan cấ trên, c quan tài chính, ngân hàng như: đánh giá hình hoạt đ ng kinh doanh, tình hình thực hiện các chế đ chính sách về tài chính của nhà nước, xem xét việc cho vay vốn… Hoạt đ ng tài chính doanh nghiệ là hoạt đ ng nhằm giải quyết các mối quan hệ tài chính (mối quan hệ iểu hiện giữa hình thái tiền tệ) hát sinh trong quá trình kinh doanh Các quan hệ tài chính trong doanh nghiệ chủ yếu ao gồm: Quan hệ giữa doanh nghiệ với Nhà nước: Trong điều kiện kinh tế th trường, quan hệ này thể hiện trách nhiệm của m t doanh nghiệ trong thanh toán 6 các khoản thuế theo luật đ nh Trong nhiều trường hợ đặc iệt, nếu Nhà nước có chính sách hỗ trợ cho sản xuất trong nước qua hình thức trợ giá, ù lỗ, cấ hát thì đây c ng là m t dạng quan hệ tài chính.
Quan hệ giữa doanh nghiệ và th trường tài chính: Th trường tài chính là th trường giao d ch các loại tài sản chính như cổ hiếu, trái hiếu và các chứng khoán nợ khác, thành hần tham gia giao d ch trên th trường tài chính ao gồm: h gia đình, doanh nghiệ , các tổ chức tài chính trung gian và chính hủ là những người tham gia mua và án các loại tài sản tài chính-hàng hoá của th trường tài chính Như vậy doanh nghiệ có thể mua và án các loại hàng hoá trên th trường như trái hiếu, cổ hiếu… Để đá ứng nhu cầu ngắn hạn, dài hạn hoặc đầu tư tạm thời số vốn nhàn rỗi chưa được sử dụng đến Quan hệ giữa doanh nghiệ và th trường đầu vào và đầu ra về hàng hoá, d ch vụ: Trong nền kinh tế, doanh nghiệ có quan hệ kinh tế chặt chẽ với các doanh nghiệ khác trên th trường hàng hoá, d ch vụ Đây là những th trường mà tại đó doanh nghiệ tiến hành mua sắm vật tư, máy móc thiết , nhà xưởng, tìm kiếm lao đ ng…Điều quan tr ng là thông qua th trường, doanh nghiệ có xác đ nh được nhu cầu hàng hoá và d ch vụ cần thiết cung ứng Trên c sở đó doanh nghiệ hoạch đ nh ngân sách đầu tư, kế hoạch sản xuất, tiế th nhằm thoả m n nhu cầu th trường. Quan hệ tài chính n i doanh nghiệ : thể hiện thông qua quan hệ thanh toán giữa doanh nghiệ với người lao đ ng về lư ng, các khoản tạm ứng…; quan hệ hân hối và sử dụng quỹ hình thành từ lợi nhuận để lại. Quá trình hân tích những mối quan hệ nếu trên đóng vai trò hết sức quan tr ng đối với nhà quản lý để từ đó có quyết đ nh hù hợ và đ ng đắn cho doanh nghiệ của mình Đối với nhà đầu tư, nó là c sở để xem xét ra các quyết tài chính trong doanh nghiệ [4], [13] 1. Mục tiêu phân tích tài chính Mục tiêu hân tích tài chính là cái mà việc hân tích hướng đến và cần đạt được Để tiến hành hoạt đ ng sản xuất kinh doanh thì ất cứ m t doanh nghiệ nào c ng có m t lượng vốn tiền tệ nhất đ nh, đó là m t tiền đề cần thiết Quá trình hoạt 7 đ ng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệ c ng là quá trình hình thành, hân hối, sử dụng các quỹ tiền tệ của doanh nghiệ Gắn liền với quá trình tạo lậ , hân hối, sử dụng các quỹ tiền tệ của DN đó là quan hệ tài chính trong doanh nghiệ Chính vì lý do đó, tình hình tài chính của DN sẽ là sự quan tâm của nhiều đối tượng khác nhau; ản thân công ty c ng như các doanh nghiệ cung cấ ên ngoài, chủ nợ và nhà đầu tư, tất cả đều hân tích tài chính để nắm ắt tình hình tài chính của DN Tuy nhiên, tuỳ thu c vào các đối tác của ên ngoài với công ty mà h sẽ quan tâm trên các khía cạnh khác nhau khi hân tích tài chính Đối với những người quản lý doanh nghiệp Phân tích tình hình tài chính là công cụ quan tr ng trong các chức năng quản tr có hiệu quả ở doanh nghiệ Phân tích sẽ làm rõ quá trình hoạt đ ng kinh doanh, là c sở để đưa ra quyết đ nh đ ng đắn trong tổ chức quản lý, hoạch đ nh chiến lược… nhất là chức năng kiểm tra, đánh giá và điều hành hoạt đ ng kinh doanh để đạt được mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệ Đối với các cơ quan chức năng, cơ quan Nhà nước có liên quan Dựa vào các áo cáo tài chính của doanh nghiệ để hân tích đánh giá, kiểm tra hoạt đ ng sản xuất kinh doanh Hoạt đ ng tài chính tiền tệ của doanh nghiệ có thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nước hay không, có tuân theo há luật hay không đồng thời sự giám sát này gi c quan thẩm quyền có thể hoạch đ nh chính sách m t cách hù hợ , tạo điều kiện cho doanh nghiệ hoạt đ ng kinh doanh m t cách có hiệu quả Gi Nhà nước đưa những kế hoạch hát triển ở tầm vĩ mô sao cho mang lại lợi ích thiết thực nhất Đối với các nhà đầu tư Các nhà đầu tư là các doanh nghiệ và cá nhân quan tâm trực tiế đến các giá tr của doanh nghiệ vì h là người đ giao vốn cho doanh nghiệ và có thể hải ch u rủi ro Thu nhậ của h là tiền chia lợi tức và giá tr gia tăng thêm của vốn đầu tư Hai yếu tố này ch u ảnh hưởng của lợi nhuận kỳ v ng của doanh nghiệ Các nhà đầu tư thường không hài lòng với lợi nhuận mà doanh nghiệ đạt được theo tính toán trên sổ sách Dự kiến trước lợi nhuận sẽ đạt được là mối quan tâm thực sự của 8 nhà đầu tư Thông qua sự hân tích dựa trên các áo cáo tài chính, hân tích khả năng sinh lời, mức đ rủi ro và sự hân tích diễn iến giá cả, các nhà đầu tư sẽ đưa ra các quyết đ nh của chính mình Đối với ngân hàng, các nhà cho vay tín dụng, các đối tác kinh doanh và các tổ chức khác Những đối tượng này quan tâm đến khả năng thanh toán công nợ, khả năng hợ tác liên doanh của doanh nghiệ , cho nên c ng cần hân tích và đánh giá thực trạng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệ Đặc iệt đối với các chủ nợ, h quan tâm tới khả năng thanh toán nhanh của doanh nghiệ nếu đó là các khoản vay ngắn hạn, đối với khoản vay dài hạn h hải tin chắc khả năng hoàn trả khi xem xét khả năng sinh lời của doanh nghiệ Song quan tr ng nhất đó là c cấu tài chính iểu hiện mức đ mạo hiểm của doanh nghiệ đi vay Các đối tác kinh doanh còn xem xét đến khả năng hợ tác của doanh nghiệ thông qua tình hình chấ hành các chế đ , khả năng, tiềm năng kinh tế tài chính của doanh nghiệ Đối với những người hưởng lương trong doanh nghiệp Những người hưởng lư ng trong doanh nghiệ c ng quan tâm đến tình hình tài chính, ởi lợi ích của h gắn liền với hoạt đ ng tài chính của doanh nghiệ Người lao đ ng quan tâm đến các thông tin và số liệu tài chính để đánh giá, xem xét triển v ng của nó trong tư ng lai Những người đi tìm việc đều có nguyện v ng được vào làm việc trong các công ty có triển v ng với tư ng lai lâu dài để hy v ng có mức lư ng xứng đáng và chỗ làm việc ổn đ nh Những nhà hân tích tài chính nghiên cứu và đưa ra các dự đoán về kết quả của hoạt đ ng nói chung và mức doanh lợi nói riêng trong tư ng lai Phân tích tài chính là c sở để dự đoán tài chính Ngoài ra hân tích tài chính được ứng dụng theo nhiều hướng khác nhau: đưa ra quyết đ nh hục vụ nghiên cứu hay để kiểm tra giám sát chặt chẽ h n Hiện nay với sự hát triển lớn mạnh của doanh nghiệ cùng với quá trình cạnh tranh khốc liệt thì hải có chiến lược kinh doanh cụ thể hợ lý và chính xác Phân tích tài chính sẽ có tác dụng to lớn trong việc thực hiện điều đó.