phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, kết cấu của luận văn gồm 4 chƣơng nhƣ sau: - Chƣơng 1 - Cở sở lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp và tổng quan tình hình nghiên cứu - Chƣơng 2 – Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu - Chƣơng 3 - Phân tích tài chính của Công ty cổ phần Đƣờng Quảng Ngãi - Chƣơng 4 – Giải pháp nâng cao năng lực tài chính của Công ty cổ phần Đƣờng Quảng Ngãi 3 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUÂṆ VỀPHÂN TÍCH TÀI CHÍNH VÀ TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm chung về phân tích tài chính doanh nghiệp „„Phân tích tài chính là tổng thể các phƣơng pháp đƣợc sử dụng để đánh giá tình hình tài chính đã qua và hiện nay, giúp cho nhà quản lý đƣa ra đƣợc quyết định quản lý chuẩn xác và đánh giá đƣợc doanh nghiệp, từ đó giúp những đối tƣợng quan tâm đi tới những dự đoán chính xác về mặt tài chính của doanh nghiệp, qua đó có các quyết định phù hợp với lợi ích của chính họ‟‟ (Ngô Thế Chi, 2008, trang 5) Có rất nhiều đối tƣợng quan tâm và sử dụng thông tin kinh tế, tài chính của doanh nghiệp. Mỗi đối tƣợng khác nhau lại quan tâm theo những khía cạnh khác nhau với những mục đích khác nhau, do đó việc phân tích tài chính phải đƣợc tiến hành bằng nhiều phƣơng pháp khác nhau.
Chính điều này tạo điều kiện thuận lợi cho phân tích tài chính ra đời, ngày càng hoàn thiện và phát triển, đồng thời cũng tạo ra sự phức tạp của phân tích tài chính. Sự cần thiết của phân tích tài chính doanh nghiệp Mọi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đều có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Các mối liên hệ đó thƣờng thể hiện ra dƣới các hình thức tài chính và phi tài chính. Do vậy, chỉ thông qua phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp, ngƣời ta mới có thể đánh giá đầy đủ và sâu sắc đƣợc mọi hoạt động kinh tế trong trạng thái thực của chúng.
Mức độ hoàn thành các mục tiêu kinh tế - tài chính của một thời kỳ đƣợc biểu hiện thông qua hệ thống chỉ tiêu kinh tế tài chính của doanh nghiệp. Trong cơ chế thị trƣờng có sự điều tiết vĩ mô của Nhà nƣớc thì về nguyên tắc các doanh nghiệp đều bình đẳng và tự do cạnh tranh. Mỗi doanh nghiệp đều phải hiểu đƣợc tình hình tài chính của mình, còn các nhà đầu tƣ, ngƣời cho vay, nhà cung cấp… thì quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp với những góc độ khác nhau. Song nhìn chung, họ đều quan tâm đến khả năng tạo ra dòng tiền, khả năng sinh lời, năng lực thanh toán và mức lợi nhuận tối đa.
Phân tích tài chính sẽ 4 góp phần giải đáp các câu hỏi trên đồng thời nó chỉ ra điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp từ đó có thể đƣa ra các quyết định đầu tƣ, liên doanh liên kết kịp thời và đúng đắn. Có thể xem xét hoạt động phân tích tài chính doanh nghiệp với các nhóm đối tƣợng quan tâm nhƣ sau: Phân tích tài chính đối với nhà quản trị doanh nghiệp Là ngƣời trực tiếp quản lý doanh nghiệp, nhà quản trị hiểu rõ nhất tài chính doanh nghiệp, do đó họ có nhiều thông tin phục vụ cho việc phân tích. Phân tích tài chính đối với nhà quản trị doanh nghiệp nhằm đáp ứng những mục tiêu sau: - Tạo ra những chu kỳ đều đặn để đánh giá hoạt động quản lý trong giai đoạn đã qua, việc thực hiện cân bằng tài chính, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán và rủi ro tài chính trong doanh nghiệp. - Hƣớng các quyết định của ban giám đốc theo chiều hƣớng phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp, nhƣ quyết định về đầu tƣ, tài trợ, phân phối lợi nhuận.
- Trên cơ sở phân tích tài chính mà nội dung chủ yếu là phân tích khả năng thanh toán, khả năng cân đối vốn, năng lực hoạt động cũng nhƣ khả năng sinh lãi, nhà quản lý tài chính có thể dự đoán đƣợc kết quả hoạt động nói chung và mức doanh lợi nói riêng của doanh nghiệp trong tƣơng lai. Từ đó họ có thể tham mƣu cho ban giám đốc trong các quyết định đầu tƣ, tài trợ, phân chia lợi tức cổ phần và lập kế hoạch dự báo tài chính. - Phân tích tài chính doanh nghiệp là công cụ để kiểm tra, kiểm soát hoạt động, quản lý trong doanh nghiệp Phân tích tài chính đối với các nhà đầu tư - Nhà đầu tƣ cần biết tình hình thu nhập của chủ sở hữu – lợi tức cổ phần và giá trị tăng thêm của vốn đầu tƣ. Họ quan tâm tới phân tích tài chính để nhận biết khả năng sinh lời của doanh nghiệp.
Đó là một trong những căn cứ giúp họ ra quyết 5 định có nên bỏ vốn vào doanh nghiệp hay không, có nên mua hoặc bán doanh nghiệp hay không thông qua việc xác định giá trị doanh nghiệp. - Các cổ đông là những ngƣời đã bỏ vốn đầu tƣ vào doanh nghiệp và họ có thể phải gánh chịu rủi ro. Những rủi ro này liên quan đến việc giảm giá cổ phiếu trên thị trƣờng, đến nguy cơ phá sản của doanh nghiệp. Chính vì vậy, quyết định của họ đƣa ra luôn có sự cân nhắc giữa mức độ rủi ro và doanh lợi đạt đƣợc.
- Đối với các cổ đông, sự quan tâm hàng đầu là khả năng tăng trƣởng, tối đa hóa lợi nhuận, tối đa hóa giá trị vốn của chủ sở hữu. Do đó, họ quan tâm trƣớc hết đến lĩnh vực đầu tƣ và nguồn tài trợ. Trên cơ sở phân tích các thông tin về tình hình hoạt động, về kết quả kinh doanh hàng năm, các nhà đầu tƣ sẽ đánh giá đƣợc khả năng sinh lời và triển vọng phát triển của doanh nghiệp, từ đó có quyết định phù hợp. - Các nhà đầu tƣ chỉ chấp thuận đầu tƣ vào một dự án nếu giá trị hiện tại ròng của nó dƣơng.
Khi đó, lƣợng tiền mà dự án mang lại lớn hơn lƣợng tiền cần thiết để trả nợ và đáp ứng đƣợc mức lãi suất yêu cầu của nhà đầu tƣ. Số tiền vƣợt quá đó mang lại sự giàu có cho những ngƣời sở hữu doanh nghiệp. - Chính sách phân phối cổ tức và cơ cấu nguồn tài trợ của doanh nghiệp cũng là một vấn đề đƣợc các nhà đầu tƣ hết sức coi trọng vì nó trực tiếp tác động đến thu nhập của họ. Thu nhập của các cổ đông bao gồm phần cổ tức đƣợc chia hàng năm và phần tăng giá trị của cổ phiếu trên thị trƣờng.
Một nguồn tài trợ với tỷ trọng nợ và vốn chủ sở hữu hợp lý sẽ tạo đòn bẩy tài chính tích cực vừa giúp doanh nghiệp tăng vốn đầu tƣ vừa làm tăng giá cổ phiếu và thu nhập trên mỗi cổ phiếu. Hơn nữa, các cổ đông chỉ chấp nhận đầu tƣ, mở rộng quy mô doanh nghiệp khi quyền lợi của họ ít nhất không bị ảnh hƣởng. Bởi vậy, các yếu tố nhƣ tổng lợi nhuận ròng trong kỳ có thể dùng để trả lợi tức cổ phần, mức chia lãi trên một cổ phiếu năm trƣớc, sự xếp hạng cổ phiếu trên thị trƣờng và tính ổn định của thị giá cổ phiếu của doanh nghiệp cũng nhƣ hiệu quả của việc tái đầu tƣ luôn đƣợc nhà đầu tƣ xem xét trƣớc tiên khi thực hiện phân tích tài chính. 6 Phân tích tài chính đối với người cho vay Đây là những ngƣời cho doanh nghiệp vay vốn để đảm bảo nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
Khi cho vay, họ cần biết chắc khả năng hoàn trả tiền vay, thu nhập của họ là lãi suất tiền vay. Do đó, phân tích tài chính đối với ngƣời cho vay là xác định khả năng hoàn trả nợ của khách hàng. Tuy nhiên, phân tích với những khoản cho vay dài hạn và những khoản cho vay ngắn hạn có những nét khác nhau. Đối với những khoản cho vay ngắn hạn: Ngƣời cho vay đặc biệt quan tâm đến khả năng thanh toán ngay của doanh nghiệp, nói cách khác là khả năng ứng phó của doanh nghiệp khi nợ vay đến hạn trả.
Đối với những khoản cho vay dài hạn: Ngƣời cho vay phải tin chắc khả năng hoàn trả và khả năng sinh lời của doanh nghiệp mà việc hoàn trả vốn và lãi lại tùy thuộc vào khả năng sinh lời này. Phân tích tài chính đối với những người hưởng lương trong doanh nghiệp Đây là những ngƣời có thu nhập duy nhất là tiền lƣơng đƣợc trả. Tuy nhiên cũng có những doanh nghiệp, ngƣời hƣởng lƣơng có một số cổ phần nhất định trong doanh nghiệp. Đối với những doanh nghiệp này, ngƣời hƣởng lƣơng có thu nhập từ tiền lƣơng đƣợc trả và tiền lời đƣợc chia.
Cả hai khoản thu nhập này đều phụ thuộc vào kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Do vậy, phân tích tài chính giúp họ định hƣớng việc làm ổn định của mình, trên cơ sở đó yên tâm dốc sức vào hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Từ những vấn đề đã nêu ở trên cho thấy: Phân tích tài chính doanh nghiệp là công cụ hữu ích đƣợc dùng để xác định giá trị kinh tế, để đánh giá các mặt mạnh, các mặt yếu của một doanh nghiệp, tìm ra nguyên nhân khách quan, chủ quan, giúp cho từng đối tƣợng lựa chọn và đƣa ra đƣợc quyết định phù hợp với mục đích mà họ quan tâm. Quy trình và phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp 7 1.1 Quy trình phân tích tài chính doanh nghiệp a.
Lập kế hoạch phân tích Đây là giai đoạn đầu tiên có ảnh hƣởng rất nhiều đến chất lƣợng, thời gian và nội dung phân tích tài chính. Nếu giai đoạn này càng đƣợc chuẩn bị tốt thì giai đoạn sau càng dễ dàng và hiệu quả. Kế hoạch phân tích phải đƣợc xác định cả về nội dung, phạm vi, thời gian và cách thức tổ chức phân tích. - Về nội dung phân tích: Xác định xem cần phân tích những vấn đề, nội dung gì? - Về phạm vi phân tích: Định hƣớng xem cần phân tích toàn diện hay từng phần, từng bộ phận để xây dựng hệ thống chỉ tiêu phân tích phù hợp.
- Về thời gian: Lựa chọn thời điểm phân tích nào để có thể mang lại thông tin phân tích có độ tin cậy cao nhất.
